null Beeld

Humo sprak met het fenomeen achter de internethit Jef 'Ziet em duun' Van Echelpoel

Jef Van Echelpoel is de kop achter de enigmatische oorwurm ‘Ziet em duun’ – met ‘Ziet den Tom’ nu ook te verkrijgen in een Tom Boonen-jasje. In het dagelijkse leven laat de man zich aanspreken als Tijs Vanneste, tatoeëerder van al wat in de Kempen naam en faam heeft.

'Tegen mijn moeder zeiden ze dat ik in de gevangenis of achter de vuilniskar zou eindigen'

Waar Jef Van Echelpoel eindigt en Tijs Vanneste begint, is niet altijd duidelijk voor het ongetrainde oog. Het haar is hetzelfde, zij het samengebonden, de tatoeages zijn echt, en ook Vanneste sleept een rijk verleden mee – onder meer als frontman van de succesvolle metalband Oceans Of Sadness.

Tijs Vanneste «Ik heb in die tijd een klaplong opgelopen, door de combinatie van te veel roken en te vaak aan zware bastonen blootgesteld worden op het podium. Het resultaat: één long die het liet afweten. En toen de dokters me onderzochten, stelden ze vast dat de andere ook op het punt stond het te begeven. Ik lag daar en dacht: ‘Verdomme, het kan toch snel voorbij zijn.’ Dat gevoel heb ik altijd onthouden: sindsdien dóé ik dingen in plaats van erover te lullen op café.»

HUMO Duun, dus. Wat voor iemand is Jef Van Echelpoel zodra je ’m beter leert kennen?

Vanneste «Van Echelpoel is in wezen een heel toffe gast. Een typische dorpsfiguur: iemand die in z’n eigen kleine bokaal rondzwemt, maar daardoor wel de grootste vis in de bokaal is. En zo heeft hij het graag.»

HUMO Vertoont hij gelijkenissen met bestaande personen, of berusten die op puur toeval?

Vanneste «Ik denk dat er heel veel bestaande mensen in Van Echelpoel zitten. Ik luister liever naar mensen dan zelf het woord te nemen, en zo heb ik doorheen de jaren heel wat verhalen en indrukken verzameld. Nu, de figuur Jef Van Echelpoel bestaat al langer: het is een handige schuilnaam, waardoor ik me al jaren allerlei uitspattingen kan veroorloven. Toen ik nog metal maakte met Oceans Of Sadness, wou ik ook al andere dingen doen. En dat kon ik als Jef Van Echelpoel. Ooit heb ik zelfs een psychedelische elektronicaplaat gemaakt onder de naam Jef Van Echelpoel Experience. Luc Janssen heeft die nog gedraaid zonder te weten wie erachter schuilging. Er stond onder andere een totaal van de pot gerukte botsautoversie van ‘Matchbox Car’ van The Scabs op, die Guy Swinnen zelf is komen inzingen. Ik kon aan zijn gezicht zien dat hij er het zijne van dacht (lacht).»

HUMO Handig, zo’n loslopend alibi.

Vanneste «Ik gebruikte de naam wanneer het mij uitkwam, ja. Maar er waren ook grenzen, hè. Nu hoor ik mensen soms vertellen dat ik als student de naam Jef Van Echelpoel gebruikte om het aan te leggen met verschillende meisjes tegelijk. Bij dezen: dat is pertinent onwaar.»

HUMO ‘Er zit een Jef Van Echelpoel in iedereen,’ zei je onlangs.

Vanneste «Ja, hij is de persoon die in je naar boven komt als je met je vrienden op stap gaat en net iets te veel gedronken hebt. Die eerste bliksemschichten die dan inslaan in je kop en je tong iets scherper maken: dát is Jef. Ik ben zelf heel kalm van nature, maar volgens mijn vrouw word ik vanzelf Van Echelpoel als ik veel gedronken heb. Met dat verschil dat ik misschien toch iets vriendelijker ben (lacht).»

HUMO Een echte Van Echelpoel dreigde even met een klacht omdat je z’n naam in het belachelijke zou trekken met ‘Ziet em duun’. Ofwel heeft die man de grap niet goed begrepen, ofwel heb je met je parodie een zenuw geraakt.

Vanneste «Het eerste, denk ik (lacht). Ik heb als reactie een heel dubieus filmpje gemaakt om me zogezegd te verontschuldigen, waarop die man naar verluidt zei: ‘Oké, dan is het goed.’ De grap totáál gemist, dus. Gelukkig kreeg ik ook steun van allerlei andere Van Echelpoels die er wél de humor van inzagen. Ik heb zelfs een uitnodiging voor een Van Echelpoel-familiefeest gekregen.»

HUMO Van Echelpoel is het soort lokale superheld dat zijn actieterrein vooral onder de kerktoren heeft. Die verknochtheid aan de heimat zou typisch Kempisch zijn.

Vanneste «De meeste Kempenaren komen na een tijdje zwerven weer thuis, merk ik. Ik ben zelf een voorbeeld, ik woon in Dessel. Ik heb nog een paar vrienden in Antwerpen, maar ik ben er zeker van dat die uiteindelijk hier zullen eindigen. Maar is die liefde voor de geboortegrond niet universeel? Toen ik nog in Gent rondliep en vaak in de Charlatan kwam, zag ik daar ook telkens dezelfde mannen aan de toog hangen. Misschien is het verschil dat dorpsmensen zich minder illusies maken: in een stad zijn ze veel meer bezig met zich te profileren, zich aan te passen aan de ander. In een dorp hoeft dat niet, daar nemen ze je zoals je bent. Ik zit veel liever in een klein dorp met mensen te praten met wie ik niets gemeen heb, dan dat ik me in een grote stad omringd zie door gelijkgezinden. Dat is te makkelijk.»

undefined

'Ik doe níks wat alleen bedoeld is om snel geld te verdienen'

HUMO Dat moet je eens uitleggen.

Vanneste «Als je in Gent als jazzliefhebber in een jazzcafé gaat zitten, zit je al snel enkel nog over jazz te leuteren. En niemand zal je tegenspreken, want ze denken allemaal hetzelfde als jij. Elkaar alleen maar wat zitten bevestigen, wat is daar nu interessant aan? Dán zit je pas in een cocon. Als politiek correcte intellectueel zou je eigenlijk naar de Zillion moeten gaan, want het is dáár dat je mensen zult vinden die anders denken.

»Hang ik hier aan de toog, dan zit ik naast een bakker en een beenhouwer: mensen van wie het wereldbeeld misschien clasht met het mijne, maar dat vind ik juist interessant. Neem nu mijn beste vrienden: ik heb níéts met hen gemeen. Als je ons als groep samen ziet: dat slaat nergens op. Ze houden zich totaal niet bezig met welke tattoos ik zet, met welke muziek ik maak, en daar ben ik hun dankbaar voor. Niets zo saai als het altijd maar over jezelf te moeten hebben.»

HUMO Heb je het ooit geprobeerd, je onder gelijkgestemden begeven?

Vanneste «Als jonge student ben ik naar Breda getrokken om er school te lopen aan de kunstacademie. Ik woonde er in een kraakpand met een hoop andere kunstenaars en muzikanten. Maar ik merkte al snel dat ik niet hield van de mens die ik daar werd. Het kunstenaarschap dat er zo hoog in het vaandel gedragen werd, kwam vaak gewoon neer op zuipen en blowen. Ter plaatste trappelen, terwijl ik iets wou dóén. Ik kreeg al snel het gevoel dat ik niets bijleerde aan de academie, en toen ik dat ging melden aan de directie, vertelden ze me dat de opleiding vooral om zelfontplooiing draaide. Tja, dat kon ik thuis ook. Ik ben er kort daarna vertrokken. Naar Gent. Ik heb lang gedacht dat ik daar zou blijven, maar ik ben een dorpsmens: niet al te sociaal, en in een stad als Gent val je dan al snel tussen de plooien. Dan ben je een rare, terwijl hier iedereen weet wie ik ben en wat ik doe, en me gewoon aanvaardt.»

undefined

null Beeld

'Ik heb leren tatoeëren met de hulp van een paar lokale bikers. Die vonden het niet erg dat ik hun armen verknoeide'


Op de blaren zitten

HUMO Intussen zet je aan de lopende band tatoeages in T*Ink, je goed draaiende tattooshop in Mol. Is dat nog te combineren met je bezigheden als Van Echelpoel?

Vanneste «Ik zit momenteel volgeboekt tot 2020, ik heb een reservatiestop moeten inlassen om het leefbaar te houden. Dat is geen gevolg van ‘Ziet em duun’, want ik had het eerder ook al zo druk.

»Tatoeëren is mijn droomjob, maar ik ben er pas tegen mijn 30ste serieus aan begonnen. Daarvóór heb ik negen jaar tekenles gegeven om de kost te kunnen verdienen. Dat was nodig, want ik zat in een diepe financiële put na die episode met mijn klaplong – van spaargeld had ik nog nooit gehoord, laat staan van een hospitalisatieverzekering. Ik gaf erg graag les, maar ik wist ook: als ik nu de stap niet zet, zal het er nooit meer van komen om die jeugddroom te realiseren. Ik heb dus goedkope apparatuur op het internet gekocht en ben die beginnen uit te proberen op een paar lokale bikers. Die vonden het niet erg dat ik hun armen verknoeide (lacht).»

HUMO Zei je nu dat je er als kind al van droomde om tattoos te zetten?

Vanneste «Ja, tatoeëren en muziekmaken: dat wilde ik doen. Maar toen ik daarmee kwam aanzetten op school, versleten ze me voor mafketel. Ik ben jarenlang van de ene lagere school naar de andere getrokken: nergens konden ze iets met me aanvangen. ‘Hij eindigt ofwel in de gevangenis, ofwel achter de vuilkar,’ vertelden ze mijn moeder.»

HUMO Wat doet zoiets met een opgroeiend kind?

Vanneste «Dat blijft je bij. Ik ben nog altijd allergisch voor blind racisme, omdat ik zelf altijd tegen vooroordelen heb moeten opboksen. Gisteren had ik in de shop iemand in m’n stoel zitten die racistische praat begon te verkopen. Ik had er al snel genoeg van en vroeg ’m waar dat nu eigenlijk vandaan kwam, die ideeën: ‘Heb je ooit problemen gehad met vreemdelingen?’ ‘Nee,’ zei hij. Maar toch ging het aldoor over ‘die zwarte apen’, terwijl ik eerlijk gezegd meer blanke onnozelaars ken dan gekleurde.»

HUMO Landelijke dorpen associeer je nu eenmaal niet met ruimdenkendheid.

Vanneste «Hoe kleiner hun wereld, hoe banger mensen zijn dat die van hen afgepakt wordt. Terwijl net hier níéts vreemds of buitenlands is, dat is de paradox.»

HUMO Over vooroordelen gesproken: je bent als twintiger vaak in de gevangenis geweest. Niet als klant, maar als vrijwilliger: je gaf er teken- en gitaarles.

Vanneste «Ik heb er geleerd dat het héél gemakkelijk is om op het verkeerde pad te raken, wie je ook bent. En dat het niet is omdat je iets slechts gedaan hebt, dat je ook een slecht mens bent. Zowat iedereen die daar zat, vond zijn straf terecht: ‘Wie zijn gat brandt, moet op de blaren zitten.’ Er wordt in gevangenissen echt wel veel werk verzet om de mensen tot inkeer te doen komen. De sociale diensten zijn chronisch onderbemand, maar ze leveren erg goed werk.»

HUMO Zou Van Echelpoel in de gevangenis gezeten kunnen hebben?

Vanneste «Jef? Nee. Daar is hij te glad voor, hij zou ervanonder muizen voor het te laat is.»

HUMO Wie bij jou een tatoeage laat zetten krijgt geen catalogus onder de neus, ze moeten je carte blanche geven.

Vanneste «Ze vertellen me hun verhaal, en ik bedenk een beeld dat daarbij past. Ik hoor op die manier veel toffe dingen, maar ook veel trieste – mensen zetten nu eenmaal tatoeages om iets te vieren of om iets te verwerken. Een tattoo kan therapeutische waarde hebben, maar dan moet je je als tatoeëerder wel een béétje afschermen, of je bent elke avond doodop van de miserie die je soms te horen krijgt.»

undefined

HUMO In de eerste nieuwsberichten over Van Echelpoel werd je consequent ‘de tatoeëerder van Tom Boonen’ genoemd.

Vanneste «Een beetje ergerlijk, want zo lijkt het alsof ik wil meeprofiteren van zijn succes. Terwijl ik eigenlijk nog niets speciaals gezet heb bij Tom. Drie regeltjes tekst, dat kan elke deftige tatoeëerder, hè. Ik kan eerlijk zeggen dat ik nog nooit iemand in de shop gehad heb, die dankzij Tom Boonen tot bij mij geraakt is.»

HUMO Heeft Tom je ook carte blanche moeten geven qua ontwerp?

Vanneste «Intussen vertrouwt hij me daar genoeg voor. Maar die eerste regeltjes had hij zelf gekozen. Ik kende Tom al – hij is van de streek – en we zijn tijdens het praten eens over tatoeages begonnen. Zo is het er uiteindelijk van gekomen.»

HUMO ‘Ziet em duun’ is nu omgevormd tot het officiële supporterslied voor Tom Boonen. Zo raak je natuurlijk wel niet van die associatie af.

Vanneste «Dat was vooral op vraag van Studio Brussel. Zelf stond ik er eerst nog wat wantrouwig tegenover: ik moest m’n eigen teksten veranderen, en sport en muziek samenbrengen, dat werkt zelden, hè. Maar ik ben gelukkig met het resultaat. Ik heb vooraf ook eerst even samengezeten met Tom. Maar hij vond het allemaal best.»

undefined

null Beeld

undefined

'Over 'Ziet den Tom': 'Sport en muziek samenbrengen, dat werkt zelden, hè. Maar ik ben gelukkig met het resultaat.'' Foto: Eva De Roo, Linde Merckpoel en Michèle Cuvelier


Volgens het boekje

HUMO Je muzikale wortels liggen in de metalwereld, waar alles wat ook maar een béétje naar commerce ruikt, meteen verketterd wordt. Nu heeft zelfs Regi al een remix gemaakt van ‘Ziet em duun’. Heb je nog vrienden in die kringen na Van Echelpoel?

Vanneste «Ach, zelfs met Oceans Of Sadness zijn we nooit helemaal geaccepteerd door de diehards. We gebruikten salsa- en jazzinvloeden in onze muziek, en dat was not done volgens sommigen. Maar waarom lopen ze in dat wereldje ook allemaal in het zwart? Om hun imago. En als ik ergens lak aan heb, dan is het dat wel. Fuck imago. Ik ging in mijn metaldagen ooit naar een concert, en ik werd uitgemaakt voor hippie omdat ik er niet helemaal volgens het boekje uitzag. Zo is er ook een ongeschreven wet dat de meest succesvolle groep als laatste speelt op een festival, want dat is de meest prestigieuze plaats. Terwijl we met Oceans niet liever deden dan onze ereplaats afstaan – dan konden we na ons optreden tenminste nog wat pinten drinken in het publiek (lacht).

»Wat ik nu met Van Echelpoel doe, heb ik altijd al gedaan – ik heb achthonderd nummers liggen thuis, in de meest uiteenlopende genres. ‘Ziet em duun’ is nu uitgebracht op een label dat gespecialiseerd is in commerciële muziek, en daar heb ik totaal geen probleem mee, zolang ik het gevoel heb dat we op dezelfde lijn zitten.»

HUMO Oceans Of Sadness was één van de meest succesvolle metalgroepen in België. Jullie hebben zes keer op Graspop gestaan – telkens thuismatchen, want in Dessel.

Vanneste «We hadden erg veel bijval, ja. Maar we zijn er van de ene dag op de andere mee gestopt. We voelden dat we er geen zin meer in hadden. In 2015 hadden we nog een eenmalige reünie op Graspop. Het was fijn, maar ik dacht tegelijk: ‘Dit zal ik niet snel meer doen’. Die periode is afgerond.»

undefined

'Ik ben allergisch voor blind racisme, omdat ik zelf altijd tegen vooroordelen heb moeten opboksen'

HUMO Steekt het niet dat je al zo lang muziek maakt, maar pas echt doorbreekt met een nozem als Van Echelpoel?

Vanneste «Totaal niet, ik kan het niet anders dan grappig vinden. Het is surrealistisch, dat wel. Maar ik hou van surrealisme. Als ik me gefrustreerd zou voelen, dan zou dat het bewijs zijn dat ik mezelf te serieus neem. Je moet ménen wat je doet, maar dat is niet hetzelfde als jezelf niet kunnen relativeren.»

HUMO Iemand met een neus voor zaken zou snel rijk kunnen worden op de rug van Van Echelpoel. Al eens aan merchandising gedacht?

Vanneste «Voorlopig blijf ik alles weigeren. Ik doe níks wat alleen bedoeld is om snel geld te verdienen. Ik probeer Van Echelpoel daartegen te beschermen, maar je zou versteld staan wat voor aanbiedingen ik zoal binnenkrijg – 1.000 euro om ergens drie minuten rond te lopen, dat soort dingen. Ik weiger dat pertinent, maar dat is niet altijd voldoende: gisteren heb ik ontdekt dat er een firma is die élke zin uit ‘Ziet em duun’ op T-shirts gedrukt heeft: als je ze allemaal naast elkaar legt, heb je de hele tekst. En dat zonder zelfs maar iets te vragen! Dat maakt me rázend. Ik heb al een paar keer ontwerpen te zien gekregen voor T-shirts rond Van Echelpoel, maar die heb ik telkens teruggestuurd omdat ik ze gewoon niet goed genoeg vond. We werken zó hard om elk klein detail juist te krijgen, en dan gaat er ondertussen achter je rug eentje snel cashen met wat jij verzonnen hebt.»

HUMO Les geleerd dan? Misschien moet je in het vervolg gewoon de schouders ophalen. Je zou al veel rijker zijn.

Vanneste «Daar geef ik niet om. Met mijn tattoos verdien ik genoeg om rond te komen. Meer is echt niet nodig. Ik heb op mijn borstkas een hart getatoeëerd staan met daarin ‘content’. Het klinkt misschien melig, maar dat vat het wel samen in mijn geval: ik bén al tevreden. Al de rest is extra.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234