Humo sprak met José Mendez, de broer van de vermoorde Juan, die de sleutel tot de Bende van Nijvel in handen heeft

Op 7 Januari 1986 werd Juan ‘Tonio’ Mendez doodgeschoten toen hij in zijn Passat-break naar de wapenfabriek FN reed, waar hij werkte. Hij was 34 en verkocht producten van zijn firma in Spaanssprekende landen, vooral in Latijns-Amerika. De moord vond plaats in volle ochtendspits aan de oprit van de autoweg Brussel-Namen in Ronquières. Ergens tussen 7.30 en 8 uur trok de dader de deur van Mendez’ wagen open en maakte de handelingenieur af met zes krachtig uiteenspattende hollow point-kogels. Ondertussen werden passerende automobilisten afgeleid met een ‘valse’ rijkswachtcontrole.

De speurders, en ook Mendez’ broer José zijn overtuigd, dat de FN-medewerker die ochtend een afspraak had met zijn vriend, de gewezen BOB’er Madani Bouhouche. Die moest hem nog geld voor twee pistolen, en Mendez had zijn schrijnwerker beloofd dat hij eindelijk zijn factuur voor herstellingswerken zou betalen. Hij moet er dus van overtuigd geweest zijn dat hij Bouhouche zou zien om zijn geld te krijgen, zo redeneert zijn broer.

Bij een huiszoeking bij de ex-rijkswachter vonden speurders het moordwapen, en Bouhouche werd gearresteerd. Maar de moord op Mendez was niet de enige misdaad waarvan Madani Bouhouche beschuldigd werd. Hij had onder meer Sabena-veiligheidsagent Francis Zwarts omgebracht en was aan de haal met de lading die de pas vader geworden agent vervoerde, waarde: negentig miljoen frank. En in Antwerpen had hij de Libanese diamanthandelaar Suleiman Ahmad neergeschoten. Acht jaar duurde het onderzoek; in 1995 veroordeelde een assisenjury de gewezen rijkswachter tot 20 jaar gevangenisstraf, onder meer voor de moord op Francis Zwarts, maar sprak hem vrij van de moord op Juan Mendez. Dat deed de deur dicht voor Mendez’ broer José. Na het proces verkochten hij en zijn zussen het familiebedrijf Mendes Translations, één van de grootste vertaalbureaus ter wereld, en keerde de informaticus België de rug toe. Sindsdien zwerft hij rond. Er is niets meer dat hem bindt, geen vrouw, geen kind, geen land en geen huis. Wij vonden hem op een terras met uitzicht op de Azurenkust in de buurt van Nice, waar hij zich moed indronk met een Jambon Beurre, zoals hij een JB-whisky omschreef.

JOSE MENDEZ «Dit is mijn eerste en mijn laatste interview, mijn afscheid van België. Ik denk dat het voorbij is. Ik geloof niet in het grote complot. Wat is er niet allemaal verteld! Voor mij gaat het erom dat het systeem niet werkt en de mensen zich hebben laten manipuleren door figuren als Bouhouche en door de Bende van Nijvel, want dat is allemaal hetzelfde. Ik denk dus niet dat de vorige minister van Justitie, Melchior Wathelet, meer con is dan de rest, maar die man is wel verantwoordelijk voor de toestand waarin justitie zich bevindt. Net als de ministers vóór hem.»

Wapencollectie weg

MENDEZ «Onze familie is in 1959 naar België gekomen. Ik was twee jaar. We waren met vijf kinderen; Juan, of ‘Tonio’ zoals we hem noemden, was de oudste. We waren UNO-vluchtelingen. Mijn vader was advocaat in Spanje gevlucht voor de Franco-dictatuur. Hij is heir een vertaalkantoor begonnen. Toen hij ongeveer twintig jaar geleden stierf, hebben ik en mijn zussen de zaak voortgezet. Ik schoot erg goed op met mijn broer. Tonio had handen van goud; mechaniek was zijn passie. Hij bouwde wagens voor de 24 uren van Francorchamps en voor Parijs-Dakar, hij heeft ooit een Ferrari-motor gedemonteerd en in een ander model ingebouwd. Ik kom nog altijd mensen tegen die daarover vertellen. Zijn liefde voor mechaniek heeft hem bij de wapens gebracht. Hij vond de mechaniek van vuurwapens schitterend. Thuis slingerden er geen wapens rond, maar zijn schoolkameraad van de Brussels School Alain Coesens, de zoon van de ambassadeur van België in Zwitserland, die later net als Tonio bij FN ging werken, nam hem mee naar schietclubs.»

HUMO Hoe ver ging Tonio’s liefde voor wapens?

MENDEZ «Hij verzamelde ze, net als Coesens. Het was hun beroep en hun passie. Net als arbeiders van Ferrari wel eens onderdelen buitensmokkelen om er een wagen mee te bouwen, staken mijn broer en Coesens pistolen in elkaar met stukken die ze scheefgeslagen hadden. Jammer genoeg ging het om geweren en revolvers, en dat is niet zo onschadelijk als auto’s. Na de moord vond de politie bij Tonio een echte soep van wapens die hij onwettig in zijn bezit had. Maar dat ging zo: het diensthoofd van het magazijn verzamelde platen van Mireille Mathieu, en als Tonio bijvoorbeeld naar Chili ging bracht hij een lp van Mathieu mee, en ruilde die voor een FAL-model of een GP-pistool van FN. Het was gesjacher, maar geentrafiek. (Bedenkt zich:) Nee, het was wel trafiek. Soms ging het over vijf geweerlopen. Maar met wapenhandel op grote schaal had het niets te maken. Dan zou Tonio geen problemen hebben gehad om op het eind van de maand zijn facturen te betalen. Hij was altijd blut, hahaha.»

HUMO Interesseerde uw broer zich voor politiek?

MENDEZ «Absoluut niet. In bepaalde bladen stond dat hij een extremist was, maar dat was hij niet. En hij is zeker nooit lid geweest van een politieke groeperingen. Zijn ideologie stond in blaadjes over mechaniek.»

HUMO Kende u zijn vrienden? Kende u Madani Bouhouche?

MENDEZ «Tonio heeft me Bouhouche nooit voorgesteld. Hij praatte wel over zijn kameraad Dani. Maar ik kende Bouhouche niet.»

HUMO Was dat normaal?

MENDEZ «Nee, dat is zeer bizar. Ik denk dat mijn broer niet wilde dat ik Bouhouche zou ontmoeten. Hij stelde zich vragen over hem.»

HUMO Wat voor dingen vertelde Tonio over Bouhouche?

MENDEZ «Hij deed nogal geheimzinnig. Hij had het over ‘zijn kameraad die bij de rijkswacht werkte’, en… ik weet het niet meer hoe hij het formuleerde, maar het kwam erop neer dat Bouhouche alles kon fixen, wat er ook zou gebeuren. Een proces-verbaal… (aarzelt)… maar ook ernstige problemen. Hij gaf te verstaan dat Bouhouche macht had binnen de rijkswacht.»

HUMO Sprak hij ook over andere leden van de Bende van Bouhouche? Bijvoorbeeld over de gewezen BOB’er Robert Beijer, die samen met hem veroordeeld werd?

MENDEZ «Ik herinner me dat Tonio op een dag voorstelde dat Beijer een concurrent van ons zou afluisteren. We gingen er niet op in. Mijn broer zei dat die twee gewezen rijkswachters àlles deden op bestelling. Ze hadden toen net het detectivekantoor ARI opgericht.»

HUMO Wat wilde Bouhouche van uw broer? Wapens? Of knowhow van motoren en wapens?

MENDEZ «Hij was voor hen een contact. Tonio bezorgde hen wel eens een GP of een FAL, maar er zijn andere en snellere manieren om daaraan te komen. Ze hadden hem niet nodig om hun trafiek op te zetten. Maar Bouhouche en Beijer hadden geen internationale contacten. Ze controleerden hun kleine koninkrijk België, de rijkswacht, het milieu. Dat kenden ze uit hun BOB-jaren. Ze hebben toch wapens verkocht aan Patrick Haemers, en aan gangsters uit het Italiaanse en Albanese milieu in Brussel.»

HUMO Uw boer wantrouwde Bouhouche in het begin.

MENDEZ «Ja, en dat werd alleen maar erger toen er op 15 Mei 1985 bij Tonio thuis ingebroken werd en zijn wapencollectie werd gestolen. Mijn broer was radeloos want hij was niet alleen zijn collectie kwijt, hij was ook onderverzekerd. Er waren exclusieve stukken bij. Binnen de week had hij door dat Bouhouche de dader was. Het moest om iemand gaan die zijn huis en zijn wapencollectie kende, en die wist dat Tonio van plan was ze twee dagen later te beveiligen met een gepantserde deur. Hij wist ook wanneer hij naar zijn werk moest; en ook dat mijn schoonzus op bepaalde tijdstippen boodschappen deed. Zijn vermoedens werden bevestigd toen hij kort nadien bij Bouhouche thuis op bezoek ging. Tonio kon toen stiekem het wapenregister van Bouhouche inkijken, die zich inmiddels gerecycleerd had tot wapenhandelaar. Zijn zogenaamde vriend had er een partij exclusieve munitie genoteerd, toevallig juist dezelfde hoeveelheid als bij mijn broer verdwenen was.»

HUMO Waarom wilde Bouhouche die wapens hebben?

MENDEZ «Om het Heckler & Koch-machinepistool (HK) terug in handen te krijgen of enkel om geld? Ik weet het niet. Die HK was rond 3 januari 1983 gestolen uit de rijkswachtkazerne van het SIE, het Speciaal Interventie Escadron Dyane van de rijkswacht. Dat wapen was dus een aanwijzing dat Bouhouche iets met die diefstal te maken had.»

HUMO Heeft uw broer u verteld dat hij Bouhouche verdacht van de diefstal van zijn wapens?

MENDEZ «Nee. Dat heb ik pas na de moord vernomen. Mij zei Tonio alleen dat hij een spoor had. Hij heeft het er tegenover andere mensen wél over gehad, ook tegenover een politieman, een vriend van Tonio van de gerechtelijke brigade van Ukkel.»

HUMO Waarom heeft uw broer het dan niet aangegeven bij de politie?

MENDEZ «Daar heeft hij ongelijk in gehad. Ik denk dat hij een deal heeft willen sluiten met Bouhouche en met hem onderhandeld heeft. Iets in de aard van: ‘Of je bezorgt me men wapens terug, of ik geef je aan voor de diefstal van de SIE-wapens, of voor de Bende van Nijvel.’ Iets in die aard. En Bouhouche had geen keus (stilte). Tonio begon immers dingen te vermoeden in verband met de bende van Nijvel. Dat zei hij me, maar ik nam het niet serieus.»

HUMO Uw broer was bang dat een paar van zijn wapens die gestolen waren, gebruikt werden door de Bende van Nijvel? Denkt u dat hij bewijzen had tegen Bouhouche?

MENDEZ (zucht) «Ik denk van wel. Ik heb er met politiemensen over gediscussieerd. Heeft de Bende van Nijvel ja dan nee een HK gebruikt? Volgens hen niet, volgens hen was het een Kalashnikov geweest. Maar als je iets van wapens afweet, kun je je niet vergissen. De HK is high tech, van plastic en met geluidsdemper, de Kalashnikov is een houten bazaar. Op de robotfoto’s van Aalst heb ik een HK gezien. Dus ga ik ervan uit dat mijn broer zeker was dat de Bende dat wapen gebruikte. Het is daarom dat hij na de slachting in Aalst het politiecommissariaat is binnengestapt om te horen of zijn wapens daar wel degelijk gebruikt waren.»


Het spoor naar de Bende

HUMO Voor ons staat het vast dat Bouhouche een bende had georganiseerd…

MENDEZ «Verschillende bendes zelfs, want Bouhouche was een man met een ladenkast. Hij trok nu eens de ene la open en dan weer de andere, en ik denk niet dat de ene wist wat er in de andere zat.»

HUMO Stond er iemand boven Bouhouche?

MENDEZ «Ik denk het niet.»

HUMO Denkt u dat hij een soort misdaad-interimkantoor had, waarvan hij zelf de baas was?

MENDEZ «Nee, het is veel eenvoudiger.Uit de periode dat hij rijkswachter was, had hij relaties zowel met gangsters als met politiemensen. En die heeft hij links en rechts gebruikt, en samengebracht als dat in zijn kraam paste.»

HUMO En uw broer wist dat?

MENDEZ «Huh-uh. Ja.»

HUMO Hij wist niet alleen van de Bende van Nijvel af, maar ook van de diefstal van de wapens van het SIE…

MENDEZ «Natuurlijk: hij had één van de gestolen rijkswachtwapens bij hem thuis.»

HUMO …en van de aanslag op rijkswachtkolonel Herman Vernaillen?

MENDEZ (twijfelt) «Ik denk van wel. Hij heeft het over een aanslag gehad, maar niet gedetailleerd.»

HUMO Hoe legt u uit dat uw broer toch meer dan tien jaar met Bouhouche bleef optrekken?

MENDEZ «Goeie vraag. Waarom ging hij überhaupt om met een gast die hij niet aan mij durfe voor te stellen?»

HUMO Denkt u dat uw broer zelf bij die organisatie betrokken was geraakt?

MENDEZ (schudt het hoofd)

HUMO Hij heeft nochtans onder een valse naam een loods gehuurd in de Washuisstraat in Brussel, en volgens Christian Amory, eveneens een gewezen rijkswachter en vriend van Bouhouche die samen met hem terechtstond maar werd vrijgesproken, wilde Bouhouche dat gebouw gebruiken voor zijn plannen om warenhuizen af te persen.

MENDEZ «Ik zie Tonio gen warenhuizen afpersen.»

HUMO Misschien heeft uw broer zich beetje bij beetje gerealiseerd bij wat voor zaken hij door Bouhouche betrokken was geraakt, maar zag hij geen uitweg?

MENDEZ «Welja, hij was geen medeplichtige maar hij zat wel in de val. Niet alleen omdat hij die loods in de Washuisstraat gehuurd had… Er moeten heel veel andere dingen gewest zijn waardoor Bouhouche hem in zijn macht had. Kleine trafieken zoals ze er gedaan hebben, de wapens van het SIE, waarvan er één, het wapen dat bij de rijkswacht gestolen was, bij mijn broer gevonden werd…”

HUMO Begon uw broer te panikeren?

MENDEZ «Bij momenten. Op het ogenblik van de aanslag op de Delhaize in Aalst in november 1985 zat Tonio voor FN in Panama. Toen hij ervan hoorde was hij zo in paniek dat zijn collega hem naar een arts bracht, die hem kalmeermiddelen voorschreef.»

HUMO Toch heeft hij eind 1985 nog wapens verkocht aan Bouhouche en zijn ze nog samen met de kruisboogschutters van Overijse op jacht geweest in Compiègnes.

MENDEZ «Misschien kreeg Tonio geen andere keus, omdat ze hem in hun greep hadden. Of misschien wilde hij niet ‘nee’ zeggen om het contact niet te verbreken en de mogelijkheid te behouden om zijn eigen wapens terug in handen te krijgen. In elk geval heeft hij zijn collectie nooit teruggezien; hij werd vermoord. Voor mij staat het vast dat een onderzoek naar de wapendiefstal bij mijn broer naar de Bende van Nijvel zou leiden. Dáár zit het motief voor de moord. Maar de speurders zijn er nooit op doorgegaan.»


Complot der domheid

HUMO Maar de politie denkt volgens u dat de Bende een Kalashnikov gebruikt heeft, dus een wapen dat niet van uw broer kwam.

MENDEZ (boos) «Het is een complot van de domheid. Bouhouche wist hoe het systeem werkte en daar speelde hij mee. Toen ze bij hem het moordwapen in beslag namen, hadden ze eerst niet gemerkt dat er aan de loop geprutst was. Bouhouche zei: ‘Als dit het moordwapen is, zou ik het toch nooit in huis bewaard hebben!’ De speurders vonden dat heel logisch (lacht). Maar Bouhouche had het wapen meteen na de moord bewerkt. Hij ging ervan uit dat niemand ooit zou merken dat hij aan het pistool geknoeid had, omdat hij van de wetenschappelijke peil van de Belgische politiediensten kende! Het is pas toen het wapen naar een Frans instituut met wereldfaam, het Carme-lab gestuurd werd, dat de experts daar twee dingen ontdekten: het wás het moordwapen en er wás aan geknoeid. Zo heeft Bouhouche iedereen voortdurend in de luren gelegd.

»Hij heeft sporen gedicteerd! En zijn vriendjes in de rijkswacht maar noteren! In het begin krijg je on het onderzoek naar de moord op Tonio een serie pistes die op een wonderbaarlijke manier uit het niets tevoorschijn komen: Douglas Stowell, een Paraguayaanse wapentrafiek, een Algerijnse connectie, Mendes Franco, een vergadering in een taverne,… allemaal sporen die een ongelooflijke merde hebben veroorzaakt, en die de speuders in alle richtingen hebben doen wegstuiven. Douglas Stowell bijvoorbeeld werkt voor de CIA, hij is een wapentrafikant die een munitiefabriek heeft in Honduras, hij is abbé Pierre niet hè. Maar Stowell had geen enkel motief om Tonio omver te schieten. Bouhouche wel.

»Mij is opgevallen dat je in het dossier van de Bende dezelfde manipulatie vindt. Iemand heeft pistes naar voren geschoven, zodat het onderzoek allesbehalve in de juiste richting werd gevoerd. De piste van de Chinese onderwereld bijvoorbeeld. Toen ik pv’s daarover las, voelde ik zó dat Bouhouche of zijn vriend Beijer die opgesteld hadden. Beijer was gespecialiseerd in dat milieu toen hij nog samen met Bouhouche werkte bij de BOB van Brussel. Iemand binnen de rijkswacht moet de bewijsstukken zo door elkaar gegooid hebben dat niemand nog wijs raakte uit het dossier. En zo is het ook gegaan: niemand raakt er nog wijs uit.»

HUMO Is Michel Cocu, één van de ‘Borains’, de overvallers uit de Borinage, misschien dé grote verdachte in het Bendedossier geworden omdat hij het ongeluk had dat Christian Amory de Borains kende?

MENDEZ «Dat is heel goed mogelijk. Want met zijn psychologisch profiel zie ik Cocu echt niet bezig in de Delhaize in Aalst. Ik heb een zus die arts is; ze werkt in een ziekenhuis, en Cocu werd daar verzorgd. Hij viel bijna flauw toen hij hoorde dat Tonio haar broer was. Hij dacht dat ze hem een dodelijk spuitje zou geven, hahaha. Om maar te zeggen dat hij de Schrik van België niet is. Je ziet rond die Borains dezelfde manipulatie als rond mijn broer. En als je alles op een rij zet, vind je achter de Bende van Nijvels iemand met hetzelfde psychologische profiel als achter de moord op mijn broer.»


Eén bende zotten

HUMO Onderzoeksrechter Luc Hennart, die in Nijvel de leiding had over het dossier-Bouhouche, heeft voor de Bendecommissie-bis uitvoerig betoogd dat hij geen enkele band zag tussen de moord op uw broer en de Bende van Nijvel. U zegt net het tegenovergestelde: de Bende is juist het motief voor de moord op uw roer. Hebt u het met hem daar over gehad?

MENDEZ (zucht) «Hij verstopte zich achter het geheim van het onderzoek om te camoufleren dat hij zijn werk niet aankon. Hij wilde er niet eens over praten. De Bende, dat was een dossier waar hij geen zaken mee had. Mijn visie daarop interesseerde hem totáál niet. Ik was geshockeerd. Het was hem allemaal te ingewikkeld. Hij heeft zijn dossier afgesloten; en hij had ongelijk. (Nadrukkelijk:) Luc Hennart heeft het onderzoek naar de Bende van Nijvel geruïneerd; Geruïneerd. Hij is de grote verantwoordelijke voor het mislukken van het onderzoek. Hij heeft niets gedaan, niets. Hij is op zijn dossier gaan zitten en heeft gedecreteerd dat niemand anders er zaken mee had. Hij had moeten samenwerken met onderzoeksrechter Freddy Troch van Dendermonde en Jean-Claude Lacroix van Charleroi. Ik heb geen van die twee ooit ontmoet, maar zij hebben wél dingen ontdekt.»

HUMO Hebt u zelf onderzoek gedaan naar de moord op uw broer?

MENDEZ (verontwaardigd:) “Natuurlijk heb ik dat gedaan! Vooral toen ik te maken kreeg met compleet achterlijke politiemannen en onderzoeksrechters. Je houdt het niet voor mogelijk. Ik ben op een bende zotten gebotst. Procureur des Konings van Nijvel Jean Deprêtre? Tureluut! Ik heb hem een aantal keren ontmoet, (blaast) hij praat niet, hij galmt alsof hij op de speelplaats een bende scholieren toespreekt. Hij luistert niet, hij heeft je de kans niet om er één woord tussen te krijgen. Onderzoeksrechter Jean-Michel Schlicker van Nijvel, de voorganger van Hennart? Depressief en aan de drank. En de eerste rijkswachter die mij verhoorde, zei: ‘Bouhouche is zeker de moordenaar niet, want hij is een vriend van uw broer’ (lacht onbedaarlijk). Is er nog iemand normaal in dat apparaat? En de anderen zitten je aan te gapen alsof ze niet verstaan wat je zegt, of zich niet interesseren voor het dossier.»

HUMO En de topspeurder van de rijkswacht, de overleden Brusselse BOB’er Guy Goffinon?

MENDEZ «Dat was de man van de grote theorieën, de complotten. Met hem heb ik een aantal keren gediscussieerd. Het paste in zijn kraam om de staatsveiligheid bij het dossier te betrekken en ook de affaire-Pinon. Het spoor-Pinon heeft de helft van de rijkswacht van België minstens vijftien jaar beziggehouden! Goffinon volgde allemaal pistes die niets te maken hadden met het dossier-Bouhouche. Zo kan ik nog een tijd doorgaan. Ik had het volste vertrouwen in rijkswachtkapitein Rousseau, de chef van het onderzoeksteam in Nijvel; maar na een jaar of twee speurwerk werd hij gearresteerd wegens poging tot het omkopen van een zakenman.

»Ik vrees dus dat ze een personeelsprobleem hebben bij de rijkswacht. Ik heb daar niemand leren kennen die normaal is. Het was gewoon Fellini. Ik herinner me de dag dat Bouhouche gearresteerd werd. Hij werd op secreet gesteld in de rijkswachtschool. Onderzoeksrechter Schlicker heeft zich toen laten ontvallen dat de helft van de rijkswacht Bouhouche goeiedag was gaan zeggen. Het was een permanente processie van rijkswachters die niets met het dossier te maken hadden, hahaha, en Bouhouche stond op secreet! Zelfs bij de rijkswachters die met het onderzoek belast waren er die hun ex-collega heel goed kenden. Bouhouche wist het hele onderzoek lang alles wat gebeurde.»

HUMO Hebt u echt niemand ontmoet die de waarheid wilde kennen?

MENDEZ «Mijn indruk is dat Jean-Pierre Doraene van de gerechtelijke politie van Nijvel uitstekend zijn werk deed. Hij is intelligent en kent zijn vak. Hij was, samen met BOB’er Theo Vandyck, zowat de enige. En die mensen die gemotiveerd n waren, raakten gedegouteerd. Als ze ’s nachts iemand moesten schaduwen, kregen ze 23 frank supplement voor overuren. Als ze een wagen nodig hadden, was er geen. Als ze moesten tanken, had niemand cash. Een tekstverwerker hadden ze niet, en het ging om een dossier van tienduizenden bladzijden. Dát is de politie.»


Bouhouche, de beul

HUMO Heeft uw eigen onderzoek u wijzer gemaakt?

MENDEZ «Ik heb iemand die Philippe de Staerke kende (de gangster die beschuldigd werd van medeplichtigheid aan de Bendeaanslag in Aalst, nvdr) naar hem gestuurd, in de gevangenis, om te weten te komen van wie de koffer met wapens afkomstig was die De Staerke aan een medeplichtige had bezorgd. Die wapens waren vermoedelijk gebruikt bij de aanslagen van de Bende van Nijvel. De Staerke heeft het nooit toegegeven aan de speurders, maar aan een ‘spion’ van mij heeft hij verteld dat Bouhouche ze geleverd had. Daarin ben ik formeel. Ik heb eind dit vorig jaar verteld aan de Bendespeurders in Jumet, die me toen ondervroegen. Ze wilden weten wie ik naar De Staerke gestuurd had. Anders konden ze niets doen. Maar er was geen sprake van dat ik dat zou zeggen. Veel zin heeft mijn onderzoek dus niet gehad. Op een bepaald moment was ik er voltijds mee bezig. Ik heb in alle richtingen gezocht. Ik heb mensen naar Jean Bultot in Paraguay gestuurd, om hem uit te horen. Die man vertelt om het even wat. Het is een snul, van wie Bouhouche zich bediend heeft. Maar die snul is wél adjunct-directeur van een Belgische gevangenis geweest (lacht smakelijk).»

HUMO Wat heeft u overtuigd van de schuld van Bouhouche?

MENDEZ «Zijn psychologisch profiel, meer dan al de rest. Als mijn broer was blijven leven, zou Bouhouche vermoedelijk ook in de gevangenis zitten, maar dan voor de Bende van Nijvel.»

HUMO Wat zou Bouhouche te winnen hebben bij de moorden van de Bende van Nijvel?

MENDEZ «Hij is sociaal ziek. Hij is er beetje bij beetje toe gebracht door die kleine irritaties die hij bij de rijkswacht opgelopen heeft, en hij heeft wraak willen nemen op de maatschappij. Ik heb de psychologische verklaringen gelezen die over hem gemaakt werden en ik heb gediscussieerd met de leiding van de gevangenis van Vorst. Het doet Bouhouche minder om een mens te vermoorden dan om een kat omver te rijden. Het is een man van wie je rillingen krijgt. De directeur van de gevangenis heeft in zijn leven nogal wat zien passeren, maar over Bouhouche zegt hij: ‘Zoiets heb ik nog nooit meegemaakt’. Bouhouche is een seriemoordenaar.»

HUMO Maar waarom juist die aanslag op de Delhaize van Aalst? Wat zat er voor hem in?

MENDEZ «Na de moord op mijn broer ben ik naar Arizona getrokken, en daar heb ik een cursus gevolgd bij de wereldkampioen practical shooting, Carol Lewis. Bouhouche komt uit dat milieu, en ik wilde in de huid kruipen van het slag mensen dat ik verdenk van de moord op mijn broer. Je gelooft je ogen niet. Dat loopt daar rond met een pistool aan de riem, met speciale holsters, speciale kolven. Ik heb daar kogels leren maken waarmee mijn broer werd vermoord: eerst boor je een gaatje in die hollow point-kogels, dan spuit je er kwik in, dat alles doet ontploffen wat je raakt, en dan lak je het gat weer dicht. Op een bepaald moment beginnen die practical shooters zich te vervelen en zoeken ze iets spannenders. Bijvoorbeeld trokken ze op een koopavond naar een warenhuis om er mensen neer te schieten. In de Verenigde Staten gebeurt dat courant. Vorige maand zag ik het nog rechtstreeks op CNN. Waarom doen ze dat? Om te destabiliseren? Met het oog op afpersing? Het doet er niet toe, als ze maar een excuus hebben om te kunnen doden, want daar draait het om.»


Vanden Boeynants

HUMO Als uw broer sprak over de overval in Aalst, had hij het dan ook over het motief? Zag hij er, zoals u, de hand in van een seriemoordenaar?

MENDEZ (stilte) «…Nee… Ja… Dit is delicaat, want hij had het over een complot met Vanden Boeynants etcetera… Maar ik denk dat dat hem ingefluisterd was door Bouhouche.»

HUMO (stotterend) Maar… heeft uw broer beweerd dat Bouhouche…

MENDEZ «Mijn broer zei: ‘Vanden Boeynants zit daarachter’.»

HUMO Maar waarom dan? Wat had Vanden Boeynants erbij te winnen volgens uw broer?

MENDEZ «Ik heb daar met hem geen dertig gesprekken over gehad, hè. Maar dat Vanden Boeynants ermee te maken zou hebben zei Tonio al vóór Aalst, ná de wapendiefstal bij hem thuis.»

HUMO Heeft uw broer Vanden Boeynants ooit ontmoet?

MENDEZ «Nee. Maar nogmaals: voor mij is Vanden Boeynants er bij de haren bijgesleurd door Bouhouche. De speurders van Nijvel, met wie ik het erover gehad heb, hebben er ook niet zwaar aan getild. Vanden Boeynants was iemand die voortdurend door het hoofd van Bouhouche spookte. Bouhouche heeft toch toegegeven dat hij en Beijer hem gecontacteerd hebben om stukken uit zijn dossier te laten verdwijnen?”

HUMO Bouhouche stond hoe dan ook niet alleen; hij heeft heel wat andere mensen gebruikt. Waar was het die anderen dan om te doen, in uw visie?

MENDEZ (hevig) «Ja, de De Staerkes en co. Misschien leverde hij hen ook wapens of diensten? Ook zij zijn gangsters voor wie een mensenleven nog minder waard is dan dat van een beest. Er zijn ook figuren die nooit last hebben gekregen, zoals Jean-François Ferrari-Calmette (nvdr: Fransman die half extreem-rechts én de groep Dyane in gevechtssporten getraind heeft). Hij kende Bouhouche uit het schuttersmilieu, dat heeft hij me zelf gezegd.»

HUMO Bouhouche heeft al penitentiair verlof gehad. U blijft zeggen dat hij uw broer vermoord heeft, terwijl hij daarvan vrijgesproken is. U beschrijft hem als een seriemoordenaar. Bent u niet bang van hem?

MENDEZ «Nee. Niet dat ik speciaal veel moed heb, maar hij maakt me niet bang. Maar het zal niet lang duren voor hij weer iemand vermoordt. Tijdens het onderzoek naar de moord op Tonio zat hij in voorlopige hechtenis; hij werd vrijgelaten en schoot Suleiman dood. Hij is een moordenaar. Ik ken het personage. Hij gaat een heel groot plan uitvoeren, stijl Aalst. Ik voel het in mijn botten.»

HUMO Zag u al tijdens het proces dat het een verloren zaak was?

MENDEZ «Al vóór het proces. Iedereen wist het, ook Doraene. Voor het proces!»

HUMO Hebt u het proces gevolgd?

MENDEZ «Ik ben er niet elke dag naartoe gegaan. Dat viel me te zwaar. Kijk, als ik hier zeg: hier is vijf miljoen voor wie me de kop van Bouhouche brengt, dan héb ik zijn kop. Hij is slim, maar er zijn altijd mensen die slimmer zijn dan hij. Ik ken vrienden van mijn broer in Colombia die geen engeltjes zijn, en als ze vijftig man nodig hebben, dan sturen ze vijftig man. Maar dat doe ik niet, want we leven niet in een thriller. Ik neem het recht niet in eigen handen. Wat het wel ondraaglijk maakt is dat justitie een farce is, een poppenkast, waarbij alles al op voorhand geregeld is tussen advocaten en rechters, zoals dat in België altijd het geval is.»

HUMO Bouhouche werd vrijgesproken door een assisenjury, niet door rechters.

MENDEZ «Maar de juryleden worden gestuurd door magistraten! Ik heb zelf getuigd voor het Hof van Assisen. Ik heb daar absoluut niet kunnen vertellen wat ik kwijt wilde. Zij stellen de vragen. De advocaat-generaal bracht Bouhouche voor het Hof van Assisen als moordenaar van mijn broer, en Bouhouche werd vrijgesproken. Wilde de advocaat niet of kon hij niet beter? In elk geval heeft hij gefaald. Madani Bouhouche heeft vijfendertig moorden op zijn geweten; op mijn broer, Francis Zwarts, de slachtoffers van de Bende van Nijvel, de Libanees,… Wie nog allemaal?»


Zieversderaas

HUMO Bouhouche is vrijgesproken; u mag niet eens zeggen wat u nu zegt. De jury had redenen om te twijfelen aan de schuld van Bouhouche.

MENDEZ «Twee: Bouhouche heeft de moord niet bekend, én hij werd niet op heterdaad betrapt. Maar ik blijf erbij: de bewijslast was verpletterend. Mijn broer is vermoord met het wapen van Bouhouche, en dat wapen werd bij hem thuis in beslag genomen. Als Bouhouche desondanks vrijuit gaat, is dat doorgestoken kaart. Anders is het niet mogelijk. Dat gaat tegen elke logica in. Toen het proces voorbij was, zag ik het absoluut niet meer zitten. Ik heb me echt slecht gevoeld, want ik had een heel goede band met mijn broer. Ik heb een boot gekocht en ik ben gaan varen in de Caraïben. Twee jaar lang ben ik niet van mijn boot gekomen.»

HUMO Is het mogelijk dat men niet wilde dat Bouhouche veroordeeld werd voor de moord op uw broer, omdat men de link niet wilde leggen met de Bende van Nijvel? Omdat Bouhouche misschien dingen op bestelling heeft gedaan?

MENDEZ «Dat geloof ik niet. Als het parlement het dossier-Mendez zou onderzoeken zoals het nu de affaires Dutroux en Derochette doorlicht, zou er nog veel meer rottigheid aan het licht komen dan in die crapuleuze zaken. Véél meer, zonder dat er een complot achter gezocht moet worden. Het enige complot dat ik zie, is dat van de domheid. Wat politici interesseert is dat hun foto in de media komt. De media zijn gek op de Roze Balletten, en dus heeft de Bendecommissie het over de affaire-Pinon. Hahaha, het is Bouhouche die ze op het spoor van het dossier-Pinon heeft gezet! Terwijl het dossier in werkelijkheid draait om een seriemoordenaar, naar wie een wetenschappelijk onderzoek had moeten worden gevoerd. Met deskundig uitgevoerde genetische en ballistische onderzoeken. De spil van het ballistisch onderzoek, de overleden wapenexpert Claude Dery (nvdr: die uit de geheime dienst van het leger, de SDRA, kwam), is iemand die zijn expertises in zijn badkamer deed! En dat in een dossier waarin tientallen doden gevallen zijn! Dat is toch aberrant?»

HUMO De Bendecommissie-bis heeft toch uitgezocht waarom het onderzoek naar de grote dossiers in de jaren ’80 mislukt is?

MENDEZ «De Bendecommissie heeft mij zelfs niet opgeroepen. Volgens mij moet een onderzoekscommissie een speurder bijvoorbeeld de vraag stellen: dit is uw proces-verbaal. Wat had u te zoeken in het Chinese milieu? Waarom hebt u zich daarmee beziggehouden? Dat lijk futiel, maar is het niet. Want als de speurders al die jaren niet zo hardnekkig in de richting van Chinese of roze of andere complotten had gezocht, zou het dossier misschien maar vijfduizend bladzijden hebben geteld, en was de zaak opgehelderd, zonder al die zieverderaas (zeveraars).»

HUMO U vindt het een simpel dossier?

MENDEZ (fel) «Absoluut! Negentig procent van wat er in staat is bullshit.»

HUMO Het proces van de moord op uw broer is afgesloten met de vrijspraak van Bouhouche. Dus loopt de moordenaar nog rond. Wordt het onderzoek voortgezet?

MENDEZ



HUMO Voor de meeste speurders is Bouhouche na al die tijd toch wel het belangrijkste spoor in het onderzoek naar de Bende van Nijvel.

MENDEZ «Ik ben pessimistisch. Dat dossier gaat nu al vijftien jaar mee. Ikzelf ben dit jaar langdurig verhoord door de Bendeonderzoekers in Jumet, en daar ben ik op een heel vriendelijke rijkswachtofficier gevallen die me zei dat ze hun laatste kruit aan het verschieten waren. Ze stelden dezelfde vragen als tien jaar geleden. Als de zaak binnen het jaar niet rond is, is het ermee afgelopen, zei die man. Ik verwacht dus niets meer van het gerecht. Ik denk dat ze onbekwaam zijn, onbekwaam. In het dossier van mijn broer hadden ze alles: het moordwapen, het motief. Alles, en toch werd Bouhouche vrijgesproken. Het was haast een raison d’etat om Bouhouche vrij te spreken. (Emotioneel) Het is erg dat mensen zo blind zijn. Iedereen stelt zich tevreden met uitleg die rammelt. De mensen willen horen dat het een groot complot was, ze willen de kop van de chef van Staatsveiligheid. Wel, dat is fout. Maar het past goed in het kraam van veel mensen. Van de rijkswacht bijvoorbeeld, die bende zievereirs. De rijkswacht is één mafieuze bende. Als België een rechtstaat zou zijn, zou ik de rijkswacht voor het gerecht dagen wegens bendevorming. Maar België is België. Hier heeft men een substituut het recht te zeggen: ‘Dat interesseert me niet, klak, boem en weg ermee.’ Wat zou ik me dan de moeite getroosten?»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234