null Beeld

Humo sprak met Marianne Thyssen, Eurocommissaris voor Werkgelegenheid: 'Europa telt 21 miljoen werklozen, maar niet alles is kommer en kwel'

In twee weken tijd verloren in onze contreien meer dan 4.200 mensen hun job. Europees commissaris Marianne Thyssen moet aan de bak: ‘We gaan nu tonen dat Europa er écht is voor de mensen.’

'Het Belgische belastingssysteem is niet transparant en zeker niet altijd rechtvaardig'

We ontmoeten de commissaris voor Werkgelegenheid, Sociale Zaken, Vaardigheden en Arbeidsmobiliteit in Straatsburg, waar het Europees Parlement en de Europese Commissie één week per maand neerstrijken – een absurdistische traditie, die alle rationele argumenten ten spijt nog altijd stand houdt. ‘Ik ben het intussen gewoon,’ relativeert de commissaris terwijl ze de jaloezieën in haar kantoor openschuift en een panoramisch zicht op het halfrond openbaart.

Marianne Thyssen «Ik kom hier al sinds januari 1992. Toen zaten we hier nog van maandag tot en met vrijdagnamiddag. Ik was één van de parlementsleden die tot vrijdag bleven: de meeste collega’s vertrokken op donderdag, maar ik kreeg dat niet over mijn hart. Op een bepaald ogenblik hebben ze de vrijdagvergaderingen afgeschaft: niet slecht, want parlementairen moeten ook dossiers voorbereiden en toelichten. Je kan geen goede volksvertegenwoordiger zijn als je het volk niet ziet. Dat heb ik indertijd ook proberen uit te leggen in ‘De zevende dag’, maar na het gesprek keerde Ivan De Vadder zich naar de camera: ‘En nu ga ik ook aan mijn baas vragen om vier in plaats van vijf dagen te werken voor dezelfde pree (lacht).»

HUMO Elf herstructureringen en bedrijfssluitingen in twee weken tijd, waarbij 4.230 jobs verloren zijn gegaan: had u die tsunami zien aankomen?

Thyssen «De concrete ontslagen niet, natuurlijk. Die had niemand zien aankomen – in het geval van Caterpillar zelfs de Belgische directie niet. Maar ik zie natuurlijk wél dat we in een tijdperk van grote verandering leven: we maken een nieuwe industriële revolutie mee, en die ingrijpende ontwikkelingen geven aanleiding tot herstructureringen. Een overgangsperiode brengt altijd risico’s met zich mee. Daarom zet de Commissie ook alles op alles om jobs te creëren en de groei aan te zwengelen. Er moet weer geïnvesteerd worden in de reële economie: het gaat al iets beter, maar we zitten nog altijd niet op het niveau van voor de crisis van 2008. Dat was ook de titel van onze beleidsverklaring: ‘Jobs. Groei. Investeringen’. In die volgorde. (Snel) Maar ook: rechtvaardigheid.»

HUMO Specialisten hebben geen duidelijke verklaring voor de plotse opstoot van herstructureringen. Koen De Leus van BNP Paribas Fortis sluit kopieergedrag niet uit. Nu alle ogen op Caterpillar gericht zijn, valt het minder op als andere bedrijven de hakbijl laten vallen.

Thyssen «Ik weet niet of we daar een verband moeten zoeken. Enfin, ik mag toch hopen dat dat soort zwaarwichtige beslissingen niet op die gronden genomen worden: ‘Snel-snel een slag slaan, omdat het nu niet opvalt.’»

HUMO Ik heb tijdens colleges crisiscommunicatie veel cynischere scenario’s horen noemen.

Thyssen «Voor bepaalde beslissingen kan ik me dat voorstellen, maar toch niet wanneer je duizenden mensen die jaren voor je gewerkt hebben, ontslaat? Het is ook een beslissing die voor de bedrijven zelf verstrekkende gevolgen heeft: zoiets beslis je niet van de ene dag op de andere.»

HUMO De voorbije maanden was enig optimisme ontstaan over de Belgische economie: er was groei en de werkloosheid was aan het krimpen. Dat optimisme is nu in de kiem gesmoord. Ook voor u was het wellicht een ruw ontwaken.

Thyssen «Voor iedereen, maar in de eerste plaats voor de mensen die ontslagen zijn, hun familie en de streek waarin ze wonen. In Charleroi lijdt iedereen mee. Dat hebben we snel aangevoeld en daarom zullen we solidair zijn met de middelen die we hebben – ze zijn beperkt, maar ze zíjn er. We hebben het globaliseringsfonds, bijvoorbeeld, en nog andere fondsen waaruit we kunnen putten om de mensen te helpen. We hebben ook een taskforce opgericht als aanspreekpunt voor Belgische en Waalse autoriteiten op het vlak van staatssteun, investeringen, reconversie et cetera.»

HUMO Oorlogskassen die u aanspreekt wanneer het fout loopt: een lapmiddel.

Thyssen «Nee, dat is het niet. Het globaliseringsfonds is bedoeld om op korte termijn steun te bieden aan slachtoffers van de globalisering. Daarnaast zetten we structurele fondsen in voor reconversieplannen op lange termijn. Wij doen het soms te weinig, maar we gaan tonen dat Europa er écht is voor de mensen. Wij zullen laten zien dat we niet in een ivoren toren leven, maar een concreet beleid voeren dat de mensen direct aangaat.»

HUMO In uw eerste reactie zei u: ‘Elk bedrijf neemt zakelijke beslissingen. De politiek heeft zich daar niet mee te bemoeien.’ Men zou dat kunnen begrijpen als defaitisme.

Thyssen «Dat is geen defaitisme, maar we leven nu eenmaal in een vrijemarkteconomie: bedrijven kunnen beslissen om zich te vestigen en mensen aan te werven, maar evengoed kunnen ze vertrekken en mensen ontslaan. Ik kan als commissaris niet verbieden dat een bedrijf beslissingen neemt. Gelukkig leven we niet in het Wilde Westen: we hebben sociale correcties, er zijn regels die gevolgd moeten worden. Over ontslagen. Overleg. Begeleiding.»

HUMO De PVDA heeft berekend dat Caterpillar vorig jaar 4,6 miljoen euro winst maakte en 190.000 euro belasting betaalde: een karige 4,6 procent. Het bedrijf heeft jarenlang subsidies ontvangen. Bij een vorige herstructurering in 2013 hebben werknemers beloofd om flexibeler te werken en loon af te staan. En nu zegt het bedrijf dag met het handje: veel wranger wordt het niet.

Thyssen «Als je de feitelijke belastingsniveaus van multinationals vergelijkt met die van kmo’s en particulieren is dat onrechtvaardig, ja. Bij kmo’s wordt ook hard gewerkt, maar ze betalen véél meer belastingen. Ik weet niet of uw cijfer klopt, maar we kennen bedrijven die nog mínder dan 4,6 procent betalen. Europa heeft die rulings (individuele belastingsafspraken met bedrijven, red.) al veroordeeld. De deal van Apple in Ierland: dat is geen normale fiscale regel maar illegale staatssteun, die het ene bedrijf bevoordeelt tegenover andere. En de overheid verliest tegelijk inkomsten. Wij zijn erg duidelijk: die bedrijven moeten ophoesten. Daarom hebben we Apple ook een megaboete van 30 miljard euro opgelegd.»

HUMO Een overheid probeert met zulke rulings en subsidies bedrijven te lijmen, maar niets of niemand belet die bedrijven om eerst te cashen en vervolgens het hazenpad te kiezen. Die overheid is dan in de aap gelogeerd.

Thyssen «De lidstaten beslissen onafhankelijk over de fiscale wetgeving, dat is een bevoegdheid die ze niet aan ons willen afstaan. Maar wij zullen te allen prijze proberen te verhinderen dat er een race to the bottom ontstaat. Dat is onrechtvaardig, en ze prijzen mekaar de dieperik in, met een erosie van de belastingsinkomsten tot gevolg. De lidstaten zouden op zijn minst afspraken moeten maken om elkaar niet kapot te concurreren.»

undefined

null Beeld

'Ik heb het na mijn ziekte even rustiger aan gedaan. Maar je kunt niet zeggen: 'Ik ga een béétje aan politiek doen.''

HUMO De regering-Michel onderhandelt as we speak over een hervorming van de vennootschapsbelasting. De N-VA vindt dat bedrijven te veel betalen en wil het tarief van 30 naar 20 procent brengen. Een surrealistische oefening, want het gemiddelde reële belastingsniveau bedraagt 12,5 procent. De meeste multinationals betalen een fractie daarvan.

Thyssen «Daar ga ik geen commentaar op geven: dat is de verantwoordelijkheid van de Belgische regering. Maar Europa heeft al vaak genoeg haar bezorgdheid geuit over het Belgische belastingssysteem: een aaneensluiting van koterijen, allesbehalve transparant en niet altijd rechtvaardig. Als men het aantal aftrekposten zou verminderen, zou het meteen veel transparanter en efficiënter worden.»


Grenoble of China

HUMO U sprak daarnet over het belang van afspraken en harmonisatie tussen Europese lidstaten onderling. Een deel van de productie van Caterpillar wordt verplaatst naar Grenoble. Grenoble ligt niet in China maar in Frankrijk. Wie heeft vijanden nodig als hij zulke vrienden heeft?

Thyssen «Ik had ook het liefst gehad dat alles in Gosselies was gebleven, maar eerlijk gezegd heb ik liever dat een deel in Europa blijft, dan dat alles naar China gaat. De verhuis naar Grenoble heeft niet noodzakelijk iets met fiscaliteit te maken, dat is allicht een complexe interne, strategische bedrijfsbeslissing. We moeten hier zeker niet besluiten dat Grenoble ons iets heeft afgesnoept door allerlei beloften te doen.»

HUMO Na de aankondiging bij Caterpillar wees u de directie op haar morele verantwoordelijkheid. Is zo’n bedrijf – met hoofdzetel in Peoria, Illinois – gevoelig voor zo’n oproep?

Thyssen «Als ze er niet gevoelig voor zijn, dan zullen wij ze gevoelig maken: we zullen ze er in elk geval op wijzen dat in Europa en België andere regels gelden dan in de States.»

HUMO U sprak over morele verantwoordelijkheid. Daar blinken multinationals niet per definitie in uit.

Thyssen «Ik ga ervan uit dat er in zo’n bedrijven een zeker moreel besef aanwezig is, ook al gaat het dan om groot geld en investeringen die moeten opbrengen. Er is de letter van de wet, maar ook de geest van de wet: je kan binnen het gegeven kader op een constructieve manier met de vakbonden naar een zo goed mogelijke oplossing zoeken. Ze moeten sowieso ook rekening houden met onze cultuur: sociaal overleg zit in ons DNA. Maar als ik de Belgische directie hoor, ben ik er gerust in.»

HUMO U zei daarnet nochtans dat ze zelf niet eens op de hoogte waren.

Thyssen «Ik ben er zeker van dat ze alles zullen doen om te wegen op de afwikkeling van de sluiting.»

HUMO Hebt u het gevoel dat u op momenten als deze nog veel greep heeft als politicus?

Thyssen (denkt na) «Opnieuw: we leven in een markteconomie. We hebben daarvoor gekozen omdat we hebben gemerkt dat de planeconomie niet werkt. Maar dat betekent niet dat we elke beslissing een goede beslissing vinden. Dus nee: we hebben zeker geen vat op alles, maar we kunnen wél een klimaat creëren waarin het interessant is om te investeren, waarin jobs gecreëerd worden en waarin het goed werken is.»


Bitter van getwitter

HUMO Europa telde in maart van dit jaar 21 miljoen werklozen. Een duizelingwekkend cijfer, dat toont dat u nog werk voor de boeg hebt.

Thyssen «Ik kan u het juiste cijfer geven. (Zoekt in stapeltje papieren) Hier staat het: 21.063.000 werklozen. Maar niet alles is kommer en kwel. In drie jaar tijd zijn er acht miljoen nieuwe jobs bij gekomen in Europa en hebben we het aantal werkloze jongeren met anderhalf miljoen verminderd. Er gebeurt wel wat, hoor.»

HUMO Die statistieken klinken abstract, maar er schuilen bergen menselijk leed achter.

Thyssen «Dat realiseer ik me heel goed als ik door die statistieken ga. Voor élke werkloze is de werkloosheid een probleem – niet van 100, maar van 150 procent.»

HUMO U bent zélf nooit ontslagen, neem ik aan, maar hebt u ooit van nabij meegemaakt wat een ontslag aanricht?

Thyssen «Ja. Niet bij nabije familieleden, maar ik heb vrienden en kennissen die het hebben meegemaakt en in een zeer moeilijk parket zijn terechtgekomen. Ik weet heus wel wat een ontslag betekent. Een leven dat stilstaat of niet kan beginnen: je moet niet heel slim zijn om te weten wat dat met een mens doet. Elke keer als een jongere geen werk vindt, gaan dromen aan diggelen.»

HUMO We zien het momenteel onder onze ogen gebeuren: bedrijven beslissen met de knip van de vinger over het lot van duizenden mensen. En toch is de tijdgeest de werkloze slecht gezind. Ze heten op Twitter weer vrijelijk ‘profiteurs’.

Thyssen (wegwerpgebaar) «Ach, Twitter. De sociale media zijn – hopelijk – geen weergave van wat echt leeft bij de mensen. Dat zijn primaire oprispingen, die eruit gefloept komen. Ik kreeg vroeger, toen ik partijvoorzitter was, ook haatmails. Meestal antwoordde ik niet, maar soms wél, als ik voelde: ‘Die mens zit ergens mee.’ En dan kreeg ik meestal heel snel verontschuldigingen terug: ‘Sorry, ik heb die mail te snel verstuurd.’ Mensen die werkloos zijn en een uitkering krijgen worden opgevolgd en gecontroleerd.»

HUMO Er zijn 422.000 werklozen in Belgïe, maar tegelijk geraken duizenden vacatures niet ingevuld. Dat gegeven wordt vaak aangegrepen om werklozen weg te zetten: ‘Zie je wel, ze willen gewoon niet werken.’

Thyssen «Het is nochtans heel eenvoudig: er is een mismatch tussen vraag en aanbod. Veel mensen zijn niet adequaat opgeleid.»

HUMO Een opvallend cijfer om dat te illustreren: 14 procent van de Belgen is onvoldoende geletterd voor de arbeidsmarkt.

Thyssen «In heel Europa gaat het om zeventig miljoen mensen. Die kunnen vaak wel hun naam schrijven, maar hebben problemen om brieven en boodschappen te begrijpen en juist te evalueren. Dat is historisch zo gegroeid. Als je vandaag de dag ziek bent, word je opgevangen. Leerlingen krijgen bijkomende hulp van zorgleerkrachten enzo. Vroeger was dat niet zo: redelijk wat volwassenen hebben een achterstand opgelopen – door ziekte, doordat ze niet gestimuleerd werden of omdat ze door een moeilijke periode gingen – en moeten nu een tweede kans krijgen om zich te herscholen. Een aantal basisvaardigheden zijn onontbeerlijk voor de arbeidsmarkt: lezen en schrijven, dat zeker, maar ook digitale vaardigheden.»

undefined

'Ik zit in de cockpit van Europa en ik beslis over tien procent van het budget van de Europese Commissie. Hoezo: géén topjob?'

HUMO Precies: digitalisering en robotisering zijn dé grote uitdagingen van de niet zo verre toekomst. De vrees bestaat dat honderdduizenden jobs zullen sneuvelen – vooral bij laagopgeleiden. Van mensen die niet kunnen lezen of schrijven, kan je toch moeilijk computerwizards maken?

Thyssen «En toch mogen we ook díé groep niet loslaten. Dat wist ik al, maar ik heb het dubbel zo hard beseft door mijn veelvuldige contacten met armoedeverenigingen. We moeten ze stap voor stap meenemen in de ontwikkelingen die ons te wachten staan. Maar gemakkelijk is dat niet: er is veel schaamte. Mensen durven het niet hardop te zeggen.»


45 jaar werken

HUMO Een recent onderzoek toont dat de millennial-generatie, geboren tussen de vroege jaren 80 en de vroege jaren 2000, het minder goed zal hebben dan hun ouders. Dat is ongezien in de geschiedenis.

Thyssen «Dat is de grote zorg van veel mensen. Maar het zou inderdaad de eerste keer zijn in de geschiedenis – of toch in de geschiedenis die wij kennen: die van de laatste generaties. Na de oorlog moest iederéén herbeginnen van nul: ‘We moeten vooruit en dat zullen we doen door hard te werken. Dag en nacht, als het moet.’ De mensen spaarden, ze leefden sober. Die manier van leven hebben ze aan hun kinderen doorgegeven, maar nu staan de meeste mensen anders in het leven.

»De vraag is: hoe kunnen we onze welvaart behouden? Een andere vraag is: moeten we bereid zijn om een stuk te delen met de rest van de wereld? Ik vind dat we ook rechtvaardig moeten zijn en iedereen in de wereld kansen moeten geven.»

HUMO Nog een maatregel die onze welvaart in de toekomst moet verzekeren: de verhoging van de pensioenleeftijd. Die is recent naar 67 getild. Ga dat maar eens uitleggen aan de mensen die nu op straat staan: er is simpelweg niet genoeg werk om iedereen tot 67 aan het werk te houden. Een achterhoedegevecht?

Thyssen «Nee, want mensen werken het langst in de landen met lage werkloosheidscijfers. Zweden, bijvoorbeeld. Het heeft niet alleen met de pensioenleeftijd te maken: mensen werken zelfs verder nadat ze de pensioengerechtigde leeftijd behaald hebben. En dat doen ze niet omdat ze geen sociale bescherming genieten: het Zweedse model wordt alom gewaardeerd. Het is een kwestie van mentaliteit: ze houden het langer vol doordat ze een betere work-life balance hebben, ze spreiden hun actieve periode uit over een langere tijd. Ons systeem is anders: kort en hevig. We werken ons dood op een heel korte periode, meestal op het moment dat we jonge kinderen hebben. Als je je loopbaan wat uitrekt, het af en toe rustiger aan doet, wordt langer werken aanvaardbaarder voor iedereen.»

HUMO De regering heeft de mogelijkheden om tijdskrediet te nemen net ingeperkt.

Thyssen «De vraag is: waarom neem je loopbaanonderbreking? Om voor je kinderen te zorgen of om op reis te gaan? Je kunt niet verwachten dat een wereldreis van een jaar voor het pensioen gelijkgesteld wordt met een jaar werken. Het moet ook betaalbaar blijven, en ons systeem is nu niet meer betaalbaar. Ik herinner me de tijd dat veel mensen van vóór hun 18de tot hun 65ste werkten. Daar is ons systeem op gebouwd: loopbanen van 45 jaar. Maar intussen studeren we veel langer en hebben we met royale brugpensioenregelingen de loopbanen ingekort om de jeugdwerkloosheid op te vangen. Op den duur ging iedereen dromen van een vroeg pensioen. Dat ging een eigen leven leiden: ‘En wanneer stopt gij er mee? En gij?’ Dat is niet meer houdbaar. Ook omdat we naar een tekort op de arbeidsmarkt evolueren, door de vergrijzing. Als iedereen op zijn 52ste met pensioen gaat, houden we niet genoeg volk over om alle vacatures in te vullen. Jean-Luc Dehaene heeft die demografische analyse in ’86 of ’87 al gemaakt: toen zag je al wat we vandaag ondervinden. Dehaene wilde de pensioenleeftijd omhoog en hij is begonnen met de vrouwen – uitgerold over verschillende jaren. Dat is het soort beleid dat je moet voeren, maar men heeft de cruciale beslissingen te lang uitgesteld, waardoor er nu in korte tijd veel moet gebeuren. Dan is het schokeffect veel te groot en ontstaat er frictie.»


Geen gekissebis

HUMO U bent bijna twee jaar aan de slag als Europees commissaris. Bevalt het?

Thyssen «Zeker. Ik heb van de kiezer en de partij altijd de kans gekregen om in Europa te werken, dat was een echt genoegen. En nu zit ik in de Commissie: de motor van Europa. Daar kun je alleen maar gelukkig om zijn, toch?»

HUMO Voelt u zich machtig?

Thyssen (denkt na) «Nee. Ik heb mogelijkheden en ik kan núttig zijn: dat zegt me meer dan macht. Ik doe niet aan politiek voor de macht: ik zet me in voor het Europese project omdat ik geloof dat het nodig is voor de mensen. Veel van de problemen van vandaag kunnen alleen maar op Europees niveau worden opgelost, wat men ook mag beweren.»

undefined

'Wij zijn erg duidelijk: ook multinationals moeten ophoesten. Daarom hebben we Apple een megaboete van 30 miljard euro opgelegd'

HUMO Toen u door Jean-Claude Juncker Werkgelegenheid kreeg toegewezen, werd daar minnetjes over gedaan: ‘Marianne Thyssen heeft naast een échte topjob gegrepen.’

Thyssen «Ik zit in de cockpit van Europa en ik beslis over tien procent van het budget van de Europese Commissie. Hoezo: géén topjob? Blijkbaar hadden sommige mensen er belang bij om het anders voor te stellen. En uiteindelijk... Wat stelt ambitie voor? Mensen denken graag dat politici het voor zichzelf doen. Wel: ik zie veel politici bij wie dat níét zo is. Politiek vraagt enorme inspanningen: ambitie volstaat niet om dat vol te houden.»

HUMO Met uw profiel en ervaring was uw aanstelling als Belgisch lid van de Commissie logisch. Maar het was ook het resultaat van een politieke carambole. Bart De Wever had de verkiezingen glansrijk gewonnen, maar bleef op het Schoon Verdiep in Antwerpen zitten. Karel De Gucht wilde graag commissaris blijven maar moest vertrekken. Kris Peeters was de gedoodverfde volgende premier, maar die post ging naar de Franstalige liberaal Charles Michel. Waardoor de weg voor u open lag.

Thyssen «U bent Didier Reynders vergeten: die wilde ook graag naar hier komen (lacht). Tja, zo gaat het in de politiek: soms zijn er meer gegadigden dan functies en dan wordt er afgewogen. De speculaties in de pers heb ik voor lief genomen, maar het creëerde ook wel een soort... spanning. Ik was met veel stemmen verkozen in het Europees Parlement, maar dan kwam plots ook de Commissie in beeld. Dat zag ik wel zitten, natuurlijk, maar je hebt er zelf weinig vat op: je eigen partij speelt een rol, en de andere ook. Zij moeten overeenkomen.»

undefined

null Beeld

HUMO Voelt dat raar, speelbal zijn?

Thyssen «Dat geldt ook voor andere politici. Maar bon, de beslissing is genomen: mijn partij vond het belangrijk om iemand in de top van Europa te hebben, en men vond mij geschikt voor de post.»

HUMO Een rechtstreeks gevolg was dat Kris Peeters geen premier is geworden, maar ‘slechts’ minister van Werk.

Thyssen «Slechts? Excuseer? Hij is trouwens ook vicepremier: Kris is onze nummer 1 in de regering.»

HUMO Maar hij maakt wel veel ruzie. Om de zoveel tijd klaagt een anonieme collega in de pers: ‘Kris jaagt iedereen de gordijnen in.’

Thyssen (wuift) «Dat wordt overdreven. Soms is het voor een partij handiger om geen premier te hebben, want die moet veel investeren in de ploeg. Een vicepremier kan gemakkelijker in de verf zetten wat belangrijk is voor de partij.»

HUMO Maar we moeten ons geen zorgen maken: hij is niet droevig of zo?

Thyssen «Ik zou het niet weten. Hij heeft het me in elk geval nooit gezegd. Ik heb Kris heel lang geleden leren kennen bij Unizo en ik weet dat je met hem kunt samenwerken. We zijn nu vele jaren ouder, maar onze relatie is nog altijd perfect. En als de beslissing anders was uitgedraaid, had ik hem het premierschap even hard gegund. Dat is de laatste keer dat ik dat zeg, want we zijn intussen twee jaar verder.»

HUMO U lijkt hier wel beter te gedijen dan in de nationale politiek.

Thyssen «Het is mijn habitat, altijd geweest. In het Europees Parlement wordt er anders gewerkt. Technischer, en – ik kom ook uit een studiedienst – ik zit graag ín een dossier. Nadenken, iets uitwerken tot élk detail juist zit. En daarna in debat gaan: dat vind ik boeiender dan het nationale politiekepartijenspel.»

HUMO Partijstrategie ligt u minder, vertelde u in 2009 – u was CD&V-voorzitter – met zoveel woorden in De Standaard: ik doe liever niet mee met spelletjes en bekvechten.

Thyssen «Er werden ook veel spelletjes gespeeld in die tijd: het was geen gemakkelijke periode – niet voor de Belgische politiek, maar ook niet voor mijn partij. We hadden slechte verkiezingen achter de rug en we wisten dat er een communautaire periode zou aanbreken, met eindeloze discussies over Brussel-Halle-Vilvoorde. Elk debat, elke televisie-uitzending verzandde in gekissebis. Dat vond ik moeilijk, ja: ‘Doe ik hier aan mee? Of zet ik mij aan de kant?’»

HUMO Ik had soms de indruk dat u tegen uw zin voorzitter was.

Thyssen «Toen de vraag kwam, stond ik niet te springen: ik wilde mijn aandacht op Europa blijven richten. Maar ik werkte al jaren samen met de hoofdrolspelers van het moment en ik wist wat er op het spel stond: ‘Er is hier een taak voor mij weggelegd,’ dacht ik toen.»

HUMO Is dat dienstbaarheid?

Thyssen «Voor een stuk wel, ja. »

HUMO In 2008 wilde de partij dat u Yves Leterme opvolgde als premier: dat heeft u geweigerd .

Thyssen (wuift) «Ik ben toen uiteindelijk wel voorzitter geworden. Ze hebben mij verschillende keren naar het Belgische niveau proberen te lokken. Als het móét, doe ik het, liet ik dan weten, maar het liefste van al blijf ik in het Europees Parlement. Maar dan komt het moment dat je voelt dat ze je nodig hebben, en dan neem je je verantwoordelijkheid.»

HUMO Hebt u die verantwoordelijkheidszin en dienstbaarheid van thuis meegekregen? U komt uit een bakkersgezin. Er gold een streng regime: u mocht uitgaan, maar moest de dag nadien wel om zes uur uit de veren. Uitslapen werd niet netjes bevonden tegenover het personeel dat om zes uur al aan de slag ging.

Thyssen «Zo zijn we grootgebracht: we moesten het niet in ons hoofd halen om een toontje hoger te zingen. »

HUMO Maar zes uur, in het weekend: gruwelijk toch?

Thyssen «Nee: ik vond dat doodnormaal. Nog altijd, trouwens. Mijn ouders verwachtten dat we onze verantwoordelijkheid namen. Van zodra ons hoofd boven de tafel uitstak, moesten we ook meehelpen in de zaak. Ik ben ooit eens moeten thuisblijven van een skivakantie met de mutualiteit omdat een werknemer ziek was geworden. Ik was eerst razend, maar eigenlijk vond ik dat niet meer dan normaal. Het is ook niet zo dat we slaafjes waren: ik heb me nooit misdeeld of uitgebuit gevoeld. Integendeel. Mijn ouders hebben de zaak overgelaten toen ik aan de universiteit studeerde. Ik wilde toen een vakantiejob doen. ‘Waarom?’ vroeg mijn moeder. ‘Hebt ge nog niet genoeg gewerkt in uw leven, misschien?’ Zij heeft me op vakantie gestuurd, met de gammele auto van mijn toenmalig lief – nu mijn man – heel Europa rond. ‘En als ge in panne valt, kom ik u redden.’ Ook dát was thuis.»

HUMO U hebt rechten gestudeerd: nooit de ambitie gehad om patissier te worden?

Thyssen «Néé. Het is een mooie job – met de handen alle soorten dingen maken – maar het was niet wat ik wilde. Mijn ouders wilden ook graag dat ik ging studeren. Een bakkerij is trouwens veel te hard werken (lacht). Al heeft mijn vader me vaak gevraagd: ‘Werkt gij niet nog harder dan wij indertijd, Marianneke?’ Mijn ouders werkten dag en nacht, maar ik heb ze nooit horen klagen. »

HUMO In 2011 heeft u borstkanker overwonnen: nooit overwogen om het nadien wat rustiger aan te doen?

Thyssen «Ik héb het ook rustiger aan gedaan – even. Want je kunt niet zeggen: ‘Ik ga een béétje aan politiek doen.’ Het is alles of niets. Na mijn genezing had ik me wel voorgenomen om gedisciplineerd te sporten. In het begin lukte het me aardig, maar daarna kwamen er steeds meer grote dossiers op mijn bureau. Ik was blij dat ik terug in de running was: ik ben blijven doorgaan.»

HUMO Met gevaar voor lijf en leden. Zoals Hillary Clinton, die met een longontsteking sukkelt, op het tandvlees zit maar toch blijft doorgaan tot ze er – letterlijk – bij neervalt.

Thyssen «Zo’n campagne mag je niet onderschatten. Maar het is waar, in mijn binnenste denk ik weleens: ‘Is dat wel slim, wat ik nu doe?’ Langs de andere kant: ik voel mij niet ziek, waarom zou ik níét voortdoen?»

HUMO Hebt u weer gefietst, deze vakantie?

Thyssen «Ik heb mijn fiets weleens van stal gehaald, ja. Te weinig, helaas: ik voel – vooral als het omhooggaat – dat mijn conditie een inhaalbeweging kan gebruiken.»

HUMO Ik las dat u eens van een lange fietsvakantie bent teruggekomen ‘met het hoofd van een zestienjarig meisje.’ Een mooi beeld. Willen we dat tenslotte niet allemaal?

Thyssen (lacht) «We waren twee weken gaan fietsen en zijn dan ook nog eens teruggekeerd met de fiets. Tien dagen erbij, gemiddeld 110 kilometer per dag, dwars door de Cévennes. En effectief: toen we thuiskwamen was ik zó ontspannen... Dat was een gevoel dat ik in jaren niet meer had gehad.»

HUMO Dat is toch vooral confrontérend?

Thyssen «Nee, ik heb er vooral van onthouden dat sport goed voor je is. Als ik nu weer eens de zenuwen voel opkomen, en als mijn hart in overdrive gaat, weet ik dat er één goeie remedie is: je loopschoenen aantrekken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234