Humo sprak met Phara de Aguirre: 'Als IS hier de macht zou grijpen, zou ik de wapens opnemen. Op hen zou ik kunnen schieten'

Phara de Aguirre (56) is een begrip. Nog steeds houdt ze als geen ander de vinger aan de pols. In de reportagereeks ‘Amazones’ op Canvas maakt ze machtige portretten van vrouwelijke rebellen in Colombia, Koerdistan en Palestina. Ze bezocht guerrillera’s van de Colombiaanse beweging FARC, Koerdische strijdsters die tegen IS vochten en vrouwen die met wapens tegenover elkaar staan in Israël en Palestina. ‘Ik prijs me gelukkig dat ik van meet af aan voor de camera als strijdmiddel heb kunnen kiezen. Nooit heb ik een vuurwapen moeten opnemen.’

'Als IS hier de macht zou grijpen, zou ik de wapens opnemen. Op hen zou ik kunnen schieten'

Phara de Aguirre «Ik héb de kans gehad om met een kalasjnikov te schieten, hoor. Bij de PKK moedigden de vrouwen me aan het eens te proberen, maar ik wilde de trekker niet overhalen. Ik associeer dat direct met doden en daar wil ik ver van blijven.»

HUMO Je vraagt aan bijna alle vrouwen hoe zij het wél kunnen, en wat mensen doden met hen doet.

De Aguirre «Niemand geeft daar een duidelijk antwoord op. Ze zeggen: ‘Ik heb wel geschoten, maar of ik iemand heb geraakt, heb ik niet gezien.’ En in Koerdistan zeiden de meesten: ‘Ja, ik heb gedood.’ Daar stopte hun antwoord. Er volgde nooit een redenering. Ze laten het niet tot zich doordringen dat ze slachtoffers maken. Ik vermoed dat het een verdedigingsmechanisme is, de enige manier om in die situatie met jezelf te kunnen leven. Je mag niet beginnen te twijfelen. Voor twijfel is er bij de guerrilla geen plaats.»

HUMO Maar ooit moet het de eerste keer zijn geweest dat ze iemand doodschoten. Wat doet hen die stap zetten?

De Aguirre «Hun overtuiging. Je hebt twee soorten vrouwen. Vrouwen als de Colombiaanse Valentina, die op de universiteit het marxistische gedachtegoed leerden kennen en uit intellectuele overtuiging de keuze hebben gemaakt om de wapens op te nemen. Maar een groot deel van de vrouwen ging hun broer achterna als kind van 12 of 13 jaar, omdat hun ouders vermoord waren, of omdat er thuis geen eten was. Dat kun je geen keuze uit ideologische overwegingen noemen. Ze vechten omdat ze honger lijden, terwijl Colombia zo’n rijk land is. Ze vinden dat onrechtvaardig en de machthebbers moeten met geweld bevochten worden. Jij kunt het je niet voorstellen, hè?»

HUMO Jij wel?

De Aguirre «Nee, ik ook niet. Nu, na wat ik tijdens mijn reizen heb gehoord en gezien, denk ik dat ik in één situatie wél de wapens zou opnemen: als IS hier de macht zou grijpen. Op hen zou ik kunnen schieten. Ik zou tot alles in staat zijn om te stoppen wat zij mensen aandoen, zeker na wat ik in Koerdistan allemaal heb gehoord. Daar vertelde een strijdster me hoe een IS-strijder zich ergerde aan een vrouw met een huilend kind. Ze vroeg eten voor haar kind, en de man nam haar kind af, hakte het in stukken en dwong de moeder het op te eten. Op zo iemand zou ik kunnen schieten, want dat is geen mens.»

HUMO De verhalen zijn onwaarschijnlijk. Zeker dat van de FARC-strijdster die vertelt dat militairen van de regering voor haar ogen met een kettingzaag eerst een arm van haar vader en vervolgens zijn hoofd hebben afgezaagd, en daarna ook haar broers doormidden hebben gekliefd. Ze vertelde het onbewogen.

De Aguirre «Ja. Voor haar was de FARC haar nieuwe familie, waar ze met hart en ziel aan toegewijd is. Ze doet alles wat in haar macht ligt om hen te helpen slagen in hun doel. Ze is verpleegster en heeft in de jungle al doende geleerd hoe ze benen moet amputeren en kogelwonden verzorgen.»

HUMO Wat heeft jou tijdens het draaien echt verrast?

De Aguirre «De vanzelfsprekende gelijkheid tussen mannen en vrouwen bij zowel de FARC als de PKK, en het evidente respect voor vrouwen. Bij de PKK hebben we een begrafenis bijgewoond. Ik zag de commandanten arriveren en de eerste die tijdens de ceremonie het woord nam, was een vrouwelijke commandant. De gelijkheid gaat er veel verder dan ik me had kunnen voorstellen. Vooral omdat Colombia en Koerdistan macholanden zijn. In Koerdistan zie je vooral mannen op straat, en amper vrouwen. En het respect voor de vrouwen is echt oprecht, nooit gespeeld. Dat heeft me enorm verrast.»

HUMO Nu, de gelijkheid komt erop neer dat de vrouwen de normen van de mannen overnemen. Terwijl het misschien niet slecht was geweest als de vrouwen de mannen ervan hadden kunnen overtuigen om de toestand anders dan met kalasjnikovs op te lossen.

De Aguirre (lacht) «Ik weet het niet. Ik las net een artikel in de krant dat de elite-eenheden van het Belgische leger er nu ook vrouwen bij willen, omdat ze beter kunnen onderhandelen met kinderen en andere vrouwen dan mannen. Daar krijg ik het van. Geef mij dan maar de guerrilla, waar mannen en vrouwen met dezelfde lat worden gemeten, waar iedereen vecht en iedereen kookt. De mannen die er niet in slagen fatsoenlijk eten te maken, blijven er in de keuken tot ze het wel kunnen.»

HUMO Er is nu een vredes-akkoord in Colombia en de ex-guerrilla’s worden langzaam in de maatschappij geïntegreerd. Eén van de vrouwen die in Bogota werkt, vindt het niet makkelijk: ‘Ik ben een veel menselijker en meer solidaire omgeving gewend.’

De Aguirre «Mij viel ook op hoe ongelofelijk beleefd en vriendelijk iedereen bij de FARC en de PKK tegen ons was. Dat lukt omdat iedereen daar overtuigd voor die vorm van samenleven kiest. In de gewone samenleving gaat iedereen zijn eigen weg, doet iedereen wat hem uitkomt en botsen de verschillende belangen.»

HUMO Maar hoe vriendelijk ze ook zijn, hun strijd financierden ze wel met ontvoeringen en drugshandel.

De Aguirre «Ja, al zullen ze dat nooit openlijk toegeven. Daarom zijn ze ook allemaal zo bang voor de re-integratie. Ze verwachten wraakacties en afrekeningen.»

HUMO Hebben ze niet het gevoel dat al het doden voor niets is geweest? Ze hebben hun doel nog niet bereikt.

De Aguirre «Maar ze zetten hun strijd voort. De FARC is nu een politieke partij, ze hebben al een gegarandeerd aantal zetels, en een heleboel vrouwen gaat het gevecht met de gevestigde orde aan via communicatie. Ze proberen mensen te overtuigen hen te volgen door misstanden bloot te leggen, en ze kiezen voor de camera als wapen.»

HUMO Telkens als je in de reportage zegt dat de camera nu hun wapen is, zie ik hoe verwant je je met die vrouwen voelt.

De Aguirre «Natuurlijk voel ik verwantschap. Maar jij en ik zijn luxerebellen. Ik zou nooit bereid zijn de offers te brengen die van hen worden gevraagd. Ze mogen geen kinderen krijgen, en als ze uit de beweging willen stappen, moeten ze ontsnappen. Je mag er niet weg als je besluit dat je er genoeg van hebt. De gedachte alleen al! Ik zou het geen seconde kunnen verdragen.»

HUMO Je opent de aflevering over de FARC met een vrouw die zegt: ‘Wij zijn niet alleen op de wereld gezet om de was te doen, wij kunnen ook het verschil maken zoals mannen.’

De Aguirre «Die beelden toon ik met veel plezier. ‘Haha,’ denk ik dan, ‘kijk eens wat vrouwen ook kunnen!’»


Moeder van negen

HUMO Heb jij dat ooit gedacht: ik wil net als mannen het verschil maken?

De Aguirre «Nee. Het zijn altijd anderen die me erop hebben gewezen dat ik de eerste vrouw was die dit of dat heeft gedaan. Ik denk heel weinig over mezelf als iemand die opereert als een vrouw.»

'Toen ik er met 'Phara' weer zo hard moest invliegen, voelde ik mijn lichaam protesteren. Ik dacht: 'Als ik nu niet stop, krijg ik weer kanker' ''

HUMO Dus je hebt nooit zoals ik gedacht: ‘Ik wil het leven van mijn vader en niet dat van mijn moeder’?

De Aguirre «O, nee! Ik vond het leven van mijn vader helemaal niet aantrekkelijk. Hij was secretaris-generaal van het katholiek onderwijs, en hij deed dag en nacht saai bureauwerk in een rigide omgeving. Nee, mijn engagement en mijn strijdlust heb ik van mijn moeder. Zij werkte als vrijwilliger bij De Weeg, wat nu Kind en Gezin is, en ze was heel actief bij de KAV. Daarnaast bracht ze negen kinderen groot zonder al te veel hulp van mijn vader – wat ik eigenlijk niet mag zeggen, want dan worden mijn zussen boos (lacht). Hij kon wel goed afdrogen, alleen deed hij daar verschrikkelijk lang over. Een vork droogde hij ook tussen de tanden – alleen perfect was goed genoeg voor hem. Geen druppeltje ontsnapte aan zijn grondigheid.

»Altijd als ik aan mijn moeder denk, besef ik: ‘Wat een sterke vrouw was dat.’ Niet door wat ze deed, maar hoe ze het deed: ze pakte altijd alles meteen aan, krachtig en flexibel, zonder te klagen of te zagen. Dat ze het niet makkelijk had, besefte ik toen ik zelf kinderen kreeg. Nee, ik bewonder mijn moeder enorm. Ik zou nooit negen kinderen kunnen grootbrengen.»

HUMO Vier is ook veel.

De Aguirre «Vier is nog niet de helft van negen!»

HUMO Je hebt hen ook niet in je eentje grootgebracht, want je man was een tijdje huisman. Hij heeft toen deeltijds gewerkt, terwijl jij voltijds ging werken.

De Aguirre «Dat is voor mij altijd een evidentie geweest. Er waren nadelen aan. Mijn kinderen vonden het heel erg dat ik er zo weinig was. Dat krijg ik nog altijd te horen. Maar ik heb nooit getwijfeld. Ik heb hun van meet af aan gezegd: ‘Ik presenteer ‘Terzake’ heel graag, dus ik ben weinig avonden thuis.’ In die periode heb ik mijn dochter Eva een keer horen zeggen: ‘Ik wil later een mama zijn zoals mijn papa.’ Ik weet nog dat ik toen dacht: ‘Hé, dat is mooi! Zo heerlijk gelijk!’»

HUMO Wanneer is die gelijkheid zo belangrijk voor je geworden?

De Aguirre «Ik weet bij God niet hoe dat er bij mij in geslopen is. Thuis was het van het begin af evident dat de jongens én de meisjes gingen studeren, en voor iedereen lag de lat héél hoog.»

HUMO Wat voor vrouwbeeld hebben je zonen nu?

De Aguirre «Mijn jongens kunnen heel seksistische opmerkingen maken. ‘Zeg, mama, strijken, da’s voor vrouwen,’ zeggen ze dan. Ik weet niet hoe dat komt. Misschien doen ze het gewoon om mij op stang te jagen. Het enige wat ik mij afvraag is: heb ik het hen bij hun keuze voor een partner niet moeilijk gemaakt door zo sterk en gedreven te zijn? Daar ben ik nog niet uit.»

HUMO Jij hebt toch ook een offer gebracht voor het engagement dat jij aangaat met de camera? Je hebt je kinderen weinig gezien.

De Aguirre «Dat is waar. Maar ik heb daar geen spijt van. Door 100 procent te gaan voor werk waar ik van hou en door mooie dingen te maken, heb ik aan mijn kinderen getoond: kijk, dit is wat je met je leven kunt doen. Net zoals mijn moeder aan mij heeft getoond. Ik hoop dat ik ze daarmee op een manier in de wereld heb gezet die hen en hun omgeving ten goede zal komen.»

HUMO Als je één van de FARC-strijdsters vraagt of het het allemaal waard is geweest, krijgt ze tranen in de ogen. Ze is geëmotioneerd omdat die strijd haar leven is. Is jouw werk je leven?

De Aguirre «Dat is het misschien wel geweest, maar nu is dat zeker niet meer zo.»

HUMO Tot wanneer is het zo geweest?

De Aguirre «Tot ik ziek geworden ben, denk ik.»

HUMO Maar je bent nog steeds onstuitbaar. Greet Nagels, die je eindredacteur was tijdens ‘Phara’, ging met jou op reis naar Israël. Ze vertelde me: ‘Je moet niet denken dat je uitgerust terugkomt van een reis met haar.’

De Aguirre «Ja, ik regel daar dan bezoeken, en ik wil op plaatsen komen waar je anders niet komt. Ik wil zoveel mogelijk informatie verzamelen en werelden leren kennen, en dat doe je via mensen. We zijn toen drie dagen naar Gaza geweest, we hebben er een huwelijk bijgewoond en we hebben op het strand een Palestijnse familie leren kennen. We zijn toen mee naar hun huis geweest. Heel boeiend.»

'Toen ik 'Terzake' presenteerde, heb ik mijn dochter Eva een keer horen zeggen: 'Ik wil later een mama zijn zoals mijn papa.''

HUMO In je reportages steek je je mening niet weg. Je begrijpt de woede van het tienermeisje Ahed Tamimi, dat militairen te lijf gaat, je vindt het absurd dat de Palestijnen niet naar de zee kunnen die op een uur rijden van Gaza ligt, en dat ze geen water mogen putten uit de bron die zich net over de grens in een Joodse nederzetting bevindt.

De Aguirre «Ik heb in ‘Amazones’ strijdbare vrouwen in Israël en Palestina getoond. Ik ga net zoals Brigitte Herremans (Midden-Oostenspecialiste bij Broederlijk Delen en Pax Christi, red.) uit van het internationaal recht. Volgens dat recht is er sprake van een bezetting en zijn de nederzettingen illegaal. Maar ik ben nu drie keer in Israël en Palestina geweest en iedere keer werd ik een beetje moedelozer. Ik zie alleen maar meer radicalisering langs beide kanten.»


Van Gils & herrie

HUMO Je zei net dat je vader de lat voor iedereen hoog legde. Hij wilde, vertelde je ons al eerder, niet dat je rijk werd of status verwierf, maar je moest je geest verrijken. Daar heb je je duidelijk volop aan gewijd.

De Aguirre «Ja, en ik wil niet dat het stopt.»

HUMO Je hebt die opdracht van je vader geïnternaliseerd, zoals dat heet: je móét het nu van jezelf.

De Aguirre «Maar ik ga er toch heel anders mee om dan hij. Ik ervaar mijn werk niet als een keurslijf. Mijn drang naar zoveel mogelijk weten voelt niet als iets dat opgelegd is. Het is de aard van het beestje geworden.»

HUMO Net als de lat hoog leggen.

De Aguirre «Ja, dat ook. Maar ook dat voelt niet meer aan als voldoen aan de verwachtingen van mijn vader. Ik vind dat ik, nu ik al zo lang niet meer onder zijn toeziend oog leef, mag zeggen dat ik alles aan mezelf te danken heb. Ik vind trouwens ook dat ik beter dan vroeger in staat ben te stoppen met dingen te willen perfectioneren. Ik kan nu zeggen: het is misschien niet helemaal geworden wat ik ervan had gehoopt, maar het is wat het is.»

HUMO Misschien omdat je, toen je samen met Lieven Van Gils ‘Phara’ maakte, zo diep bent gegaan dat je na twee jaar niet anders kon dan opeens een time-out nemen.

De Aguirre «Ik was bang om weer ziek te worden. Ik had namelijk het gevoel dat, door zo hard te werken bij ‘Terzake’, mijn lichaam daarop heeft gereageerd, ook al valt dat niet te bewijzen (Phara kreeg in 2006 borstkanker, red.). Toen ik er met ‘Phara’ weer zo hard moest invliegen, voelde ik na drie jaar mijn lichaam protesteren. Ik dacht: ‘Als ik nu niet stop, herval ik.’ Ik zat nog in de kritieke vijf jaar na de kanker, en ik wilde absoluut niet nog eens de ellende doormaken die nog vers in mijn geheugen lag. Ik wilde even een pauze inlassen en daarna de draad weer opnemen. Dat is anders uitgedraaid (‘Phara’ mocht niet terugkomen, red.). Ik heb het daar heel lastig mee gehad, maar het heeft er ook voor gezorgd dat ik ben gaan uitzoeken of ik niet nog iets nieuws kon leren. Zo ben ik reportages beginnen te maken. Als ze me nu zouden vragen opnieuw ‘Phara’ te presenteren, zou ik niet toezeggen als ik niet ook series als ‘Amazones’ mag blijven draaien.»

HUMO Ik moest bij het herlezen van oude interviews wel lachen dat je toen vond dat Lieven Van Gils een klein ego had. Ik dacht: hoe...

De Aguirre «...ver kan een mens ernaast zitten (lacht).»

HUMO Ik kijk met grote verwondering naar hoe hij in ‘Van Gils en gasten’ een soort circusshow leidt.

De Aguirre «Maar hij amuseert zich. Dat is toch goed? Dat is ook meer het programma dat hij altijd wilde maken. Eigenlijk wilden wij twee verschillende programma’s maken en daarom zijn er dingen scheefgelopen tussen ons.»

HUMO Bij jou heeft engagement altijd centraal gestaan. De eerste keer dat ik je ontmoette, was in jeugdhuis Rzoezie in Mechelen.

De Aguirre «Toen werkte ik bij Paula D’Hondt, die Koninklijk Commissaris voor het Migrantenbeleid was.»

HUMO Het migrantenbeleid heeft je altijd in zijn greep gehad.

De Aguirre «Die gevoeligheid zit in mijn genen, omdat ik van dichtbij heb meegemaakt wat migratie kan aanrichten in een familie. Je weet dat mijn vader tijdens de Spaanse burgeroorlog met twee van zijn broers op een boot naar Frankrijk is gezet en daarna in België is beland. Jaren later is de familie pas herenigd, maar eigenlijk is dat nooit goed gelukt. Ik heb een keer een discussie meegemaakt tussen één van de broers die hier is opgegroeid en één van de kinderen die in Spanje was gebleven, over wie er het meest had afgezien. ‘Jullie in België hebben het wel goed gehad,’ zei de ene. ‘Ja, maar jullie hadden je ouders nog,’ zei de ander. Vluchten richt altijd schade aan.

»Mijn vader is niet echt een prater. Hij is een vrij gesloten man, die die schade diep heeft weggestopt. Ik heb er weleens van gedroomd een reportage te maken over het verhaal van hem en zijn broers, maar het ging absoluut niet. Ik vind dat mensen ook het recht hebben om iets niet bespreekbaar te maken en hun pijn zo te verwerken. Het is zoals bij mensen die kanker krijgen: de ene wil erover praten, de andere helemaal niet.

»Ik kan de levenshouding van mijn vader nu wel plaatsen. Ik besef dat sommige zaken tussen hem en mij nooit opgelost zullen raken. Ik zou graag een betere band met hem hebben, maar die zal er niet meer komen.»

'Toen ik samen met Lieven Van Gils aan 'Phara' werkte, wilden wij eigenlijk twee verschillende programma's maken en daarom zijn er dingen scheefgelopen tussen ons.'

HUMO Na al je verwoede pogingen om op alles wat je doet tien op tien te halen.

De Aguirre «En ik heb véél tienen gehaald (lacht). Maar weet je wat ik met ouder worden heb beseft? It’s better to choose your battles. Ik ga me zeker nog smijten en strijd leveren, maar ik zal daar heel selectief in zijn. Ik kijk nu ook anders naar mijn werk dan vroeger, ik denk niet meer: ‘Ik móét dit en ik móét dat.’ Maar wel: ‘Ik mag nog tien jaar televisie maken.’ Ik wil die jaren goed besteden. Ik heb al mooie dingen gemaakt, maar ik wil nóg mooiere dingen maken. Door voor ‘Amazones’ met Filip Lenaerts (de maker van ‘Tytgat Chocolat’, red.) te werken, heb ik weer zoveel geleerd. Ik wilde dingen altijd maar uitleggen en nog eens uitleggen. Filip heeft me geleerd dat je het gewoon moet tonen en laten voelen. Het toverwoord – het is in de mode, maar het is waar – is: loslaten. Ik ben blij dat ik niet meer wakker lig van de moeilijke band met mijn vader.»

HUMO Hij heeft jou genoemd naar de zuster die hem en zijn broers min of meer heeft gered.

De Aguirre «Mooi, hè. Iedereen denkt dat Phara een Baskische naam is, maar het is een afkorting van Pharailde. In plaats van, zoals opgedragen, een jongen en een meisje onderdak te geven, nam die zuster drie broertjes mee, zodat ze bij elkaar konden blijven. Ik weet alleen niet of ze iets aan elkaar hebben gehad. Ik heb de indruk dat het ieder voor zich was toen ze opgroeiden. En toen ze rond hun 20ste hun ouders terugzagen, was er natuurlijk geen band meer. Zijn moeder heeft me ooit gezegd: ‘Als ik mijn leven mocht overdoen, dan zou ik ze nooit meer op die boot zetten.’»

HUMO Omdat ze geen kinderen krijgen, kunnen de guerrillera’s zich helemaal op de strijd richten. Was jij zonder kinderen een betere journalist geweest?

De Aguirre «Dat vind ik een heel rare vraag. Je verliest misschien tijd als je kinderen hebt, maar wat je met hen meemaakt en de werelden die je via hen leert kennen, komen je als journalist alleen maar ten goede. Ik was zonder hen nog een ergere workaholic geweest. Als ik thuis was, dwongen zij me uit de tunnel te komen waarin ik alleen maar dacht: ‘Dit moet beter en dat moet anders.’ Dat was heel gezond voor mij. En ook: van je werk is er misschien wel iets wat blijft, maar de banden met je dierbaren zijn voor het leven. Die moet je koesteren. Dat besef is er gekomen toen ik na ‘Phara’ plots van het televisiescherm verdween. Je dierbaren zijn er dan wel nog, en zij helpen jou dan de betrekkelijkheid van je werk in te zien.»

HUMO Je beseft vaak pas hoe belangrijk banden voor je zijn nadat je je plek in de wereld veilig hebt gesteld.

De Aguirre «Dat is waar. Toen ik 50 werd, stuurde iemand me een kaart met de boodschap: ‘Nothing more to prove, just improve.’ Zo is het. Er is een punt waarop je zegt: ‘Oké, ik kan iets. Ik heb een plek.’ Ik weet nog heel goed dat ik niet zwanger durfde te worden toen ik bij de VRT begon – het leek hier wel een guerrillaoorlog. Dat was omdat ik dacht: ‘Ik moet hier eerst mijn plek veroveren.’ Ik heb vijf jaar gewacht, en daardoor zitten er zeven jaar tussen de jongste twee, terwijl ik dat niet zo had gewild. Maar achteraf bekeken zou ik dat nooit meer doen, je leven zo door je werk laten bepalen. Ik doe ook niet meer om het even welke opdracht.»

HUMO ‘De zevende dag’ doe je dus uit puur verlangen.

De Aguirre (lacht) «Ze hebben wel hard aan mij moeten trekken voor ze me over de streep hadden. Zelf wilde ik alleen terug op het scherm komen voor een programma als ‘De afspraak’. Ik heb nu toegegeven omdat ik een jonge ploeg en gedreven mensen als Xavier Taveirne wel wil helpen te leren hoe ze een programma moeten maken. Maar hoelang ik het zal blijven doen, dat weet ik niet.»

HUMO Je maakt je ook in ‘De zevende dag’ nog steeds hard voor de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Afgelopen weekend had je het met een journaliste van Charlie Magazine over broferencing, het fenomeen dat mannen in een werkomgeving net doen alsof vrouwen er niet toe doen, tenzij om koffie te brengen. Is dat nog steeds een probleem?

De Aguirre «Ja. Het woord is nieuw, maar het probleem is zo oud als de straat. Toen ik ‘Terzake’ presenteerde, heb ik vaak meegemaakt dat politici eerst naar de mannelijke presentator stapten, terwijl het mijn beurt was om te presenteren en ze dus beter met mij konden overleggen. Nu kennen ze me allemaal en durven ze dat niet meer, maar kennelijk gebeurt het nog vaak. Vind je het niet zalig hoe Charlotte Wollaert zich daarover opwindt? Ik vind het geweldig. Over tien jaar kunnen we met een gerust hart de wapens aan de volgende generatie doorgeven.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234