null Beeld

Humo sprak met Robert Long in 1990

De Nederlandse zanger Robert Long is 13 december overleden op 63-jarige leeftijd. In 1990 sprak Serge Simonart met hem: 'Sinds ik zing zijn de kerken in de Benelux behoorlijk leeggestroomd. Driehonderd jaar geleden hadden ze me verbrand.'

undefined

'Aids is geen gezwel maar een zeepbel: een reclamestunt van de kerk'

undefined

Om de heisa over Clouseau, en vroeger over Doe Maar, moet Jan Gerrit Bob Arend Leverman fijntjes lachen. Want al in 1974 verkocht Leverman in de Benelux een half miljoen exemplaren van 'Vroeger of Later', zijn debuut als Robert Long. Die plaat werd een mijlpaal, en Robert Long werd de ultieme Flapuit, met een bijtend sarcasme als zesde zintuig. Toen 'controversieel' nog een modewoord was, ontpopte Long zich tot het boegbeeld van Nederland en zijn 'geen gelul'-mentaliteit. Na nog twee platen ('Levenslang' en 'Homo Sapiens') stortten de Heilige Huisjes spontaan in waar Long langskwam.

Terwijl het Roze Actiefront oeverloos zijn positie bepaalde, nam de homo Longiens geen blad voor de mond, en evenmin voor de schaamstreek. Ondanks zijn hit-status ging Long zijn eigen gang, Hij weigerde een wandelende jukebox te zijn en wierp zich op als een eenmans-guerrilla, met luchtige en zwaarwichtige protestsongs tegen machtsmisbruik, hypocrisie, kerkdwang, fanatisme en opportunisme. Doe dát, en je wordt vanzelf het boegbeeld van al wat progressief, links, alternatief en vrijgevochten is.

Drie jaar geleden werd dat hem te veel en wendde hij de steven: de boodschap werd, dat er geen boodschap is; je kon alleen maar oprecht leven, punt uit. Hij brouwde meezingers als 'ledereen doet 't', verhuisde naar Italië, stopte met toneel en optredens, en presenteerde tussen de bedrijven door de domme Tros-quiz 'Mijn Geheim'.Vooral dat laatste werd als hoogverraad beschouwd. Wat Long ooit 'troep' en 'het absolute niets' had genoemd, werd nu 'waardevol amusement' en 'lekkere junkfood'.

Drie jaar later is ook dié storm gaan liggen en is Robert Long de trotse bezitter van een verzamel-lp ('Liedjes uit de krullentijd'), een midlife crisis en een nieuwe quiz: het frisse woordspel 'Tien voor taal'. En elf voor dit gesprek.


HUMO Je hebt onlangs het nawoord geschreven bij een boekje met aforismen van de overleden schrijver-regisseur Dimitri Frenkel Frank. Als jij onder woorden kunt brengen waarom zijn dood voor jou een gemis was, zegt dat ook iets over jezelf.

ROBERT LONG « Da's heel moeilijk. Het mooie aan vriendschappen is dat ze er plotseling zijn, het zijn mirakeltjes die zich aan de menselijke wil onttrekken. Je kan niet zeggen: 'Met dié man ga ik nu even gauw een levenslange vriendschap sluiten.'


» Dimitri en ik vulden elkaar perfect aan, verdroegen elkaars gektes, konden zes weken met elkaar op vakantie gaan zonder dat het een klus werd... In de showbizz was hij uniek, omdat hij dertig jaar lang zijn principes niet verraden heeft, trots en eigenzinnig is gebleven, en zijn zelfrespect nooit heeft verloren. Hij heeft nooit gehoereerd. Wél in de ogen van de critici, omdat hij uit de reclame kwam en dingen 'voor de massa' maakte. Maar hij heeft zijn normen nooit verlaagd, nooit gedacht: 'Dit is een minderwaardig medium, dus ik kan me er gauw vanaf maken.'


» Ook zeldzaam: hij vertrok nooit van a priori's. Wie blauw de mooiste kleur vindt en andere kleuren a priori afwijst, zal nooit een nieuwe kleur uitvinden. Maar zo was Dimitri niet.»


HUMO Amper een jaar voor zijn dood heb jij in een interview gezegd: 'Dimitri en ik hebben afgesproken dat we geen hartaanval en geen kanker zullen krijgen.'

ROBERT LONG (zacht) « Daar heeft hij zich niet aan gehouden, nee... Het was een onbetrouwbaar sujet (lacht)


HUMO Een van zijn aforismen: 'De kunstenaar: naief als een kind, en sluw als een slang.' Is dat van toepassing op jouw carrière?

ROBERT LONG « We hebben allemaal goeie en slechte kanten, alleen wisselen ze elkaar sneller af bij uitgesproken creatieve mensen. We hebben allemaal wel eens wat gejat, maar toch zijn we principieel tegen diefstal... behalve om te overleven. Het gaat er maar om in welk licht je de dingen plaatst. Alles gaat rond, het leven is een cirkelbeweging. Vijf jaar geleden was ik volgens een journalist politiek fout omdat ik thuis Zuid-Afrikaanse, persoonlijk door de heer Botha getreden wijn schonk. Dat was toen erger dan de joden naar de gaskamer sturen. Terwijl je nu plotseling weer Zuid-Afrikaanse wijn moet drinken, om het land te redden. Conclusie: het is niet omdat een goed principe fout is doordat de context plotseling verandert, dat je dat principe overboord moet gooien. Ik heb een zuiver geweten, en verder geen gelul.»


HUMO Je vindt dat je destijds onterecht gepakt bent?

ROBERT LONG « Jazeker. Ik dacht toen: krijg allemaal de pest, ik heb geen zin meer om nog langer een soort linkse showbizz-Jezus Christus te zijn.»


HUMO Maar die rol was je niet opgedrongen, die had je zelf gekozen.

ROBERT LONG « Nou... Laat ik antwoorden met een van Dimitri's aforismen: 'De kunstenaar loopt van Antwerpen naar Amsterdam, en de criticus vindt dat hij best had kunnen doorlopen naar Helsinki'... en blijft zelf op z'n luie reet zitten, voeg ik er nog aan toe. Met andere woorden: ik heb lang mijn nek uitgestoken, en er zijn veel ergere misdadigers, dus pak die eerst aan. »


HUMO Nog een aforisme van Dimitri: 'Ouderdom: de mind wordt selectiever, en mijn benen willen ook niet overal meer heen.' Met andere woorden: zodra je beseft dat je dagen geteld zijn, heb je geen tijd meer voor ballast, oppervlakkigheden en andere onzin.

ROBERT LONG « Heb ik geen last van. Nog niet, misschien. Ik ben nu 47 en ik heb soms een enorme behoefte aan triviale dingen. Ik wil wel eens in de hoek gaan kijken waar ik vroeger kakte, ik wil de oppervlakkigheid onderzocht zien, bijvoorbeeld om te weten of ik zo'n quiz beter zou kunnen doen. Het is niet zo dat ik zeg: 'Nou heb ik nog twintig, hooguit veertig jaar te leven: voor al die stomme dingen heb ik geen tijd meer, nu telt alleen nog dat...' Misschien is dat omdat ik laat ben in het leven. Ik ben met alles laat geweest; met zingen, met rust vinden... En aangezien ik geen kinderen heb, ondervind ik geen hinder van die vicieuze cirkel: trouwen, een kind krijgen, het zien opgroeien en je daaraan spiegelen en jezelf zichtbaar ouder zien worden. De homo is wat dat betreft zijn eigen norm, denk ik. Het cliché van de zielige, ouder wordende homo is aan mij niet besteed, hoor. Ik sprak onlangs nog een man van 63 die zich onwennig yoelde omdat hij in z'n hoofd nog twintig is terwijl zijn collega's een serieuze vijftiger eisen. »

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234