null Beeld

Humo sprak met Roland Duchâtelet, ondernemer en rijke Belg

Jeansbroek: check. Casual hemd: check. Leren jekker: check. Roland Duchâtelet is nog altijd de people’s billionaire, de ondernemer die op eigen kracht zijn plaats heeft veroverd in de top 20 van de rijkste Belgen (geschat vermogen: 1,2 miljard euro). Geluk noemt hij de sleutel voor zijn welslagen. Maar overdreven veel geluk heeft hij nu ook weer niet gehad: normaal gesproken had hij ook de gps en YouTube uitgevonden.

Jan Antonissen

'Ik ben één van de weinigen die de welvaartsstaat kan redden'

Op Stayen, het stadioncomplex van de Sint-Truidense Voetbalvereniging (STVV) dat zijn vrouw bezit, heeft Roland Duchâtelet (69) net de laatste afspraak van de week afgewerkt. Hij belt Humo met een wijziging van de planning. We zullen elkaar ontmoeten in een brasserie in de schaduw van het stadion, dat praat makkelijker. En of het makkelijk praat: bij aankomst hoef ik zelfs geen vraag te stellen. Duchâtelet heeft een lijstje met gespreksonderwerpen voor zich op tafel liggen. Helemaal bovenaan prijkt de naam van de jonge fractieleider van Groen en Ecolo, Kristof Calvo.

Roland Duchâtelet «Dat menneke heeft nog nooit gewerkt, is toevallig verkozen, maar in de begrotingscrisis voerde hij wel het hoge woord tegen minister van Financiën Johan Van Overtveldt. Ik ken Van Overtveldt persoonlijk. Een competente kerel, niks op aan te merken. Het is een schande dat de VRT, waar ik met andere Belgen jaarlijks 200 miljoen euro belasting voor betaal, Calvo elke dag weer een forum gaf om zo’n man op plat-populistische, trumpiaanse wijze af te branden.»

HUMO Hebt u het nu over één fragmentje in ‘Het journaal’?

Duchâtelet «Hij deed elke dag wel een idiote uitspraak van het slag: ‘Onder premier Di Rupo zou zo’n minister al lang op straat hebben gestaan.’ Cafépraat. Maar de VRT zond het telkens weer uit, zonder filter. De verantwoordelijken zouden daarvoor op staande voet ontslagen moeten worden.»

HUMO Bent u geïrriteerd omdat de regering geen ernstige begroting heeft opgemaakt?

Duchâtelet «Mij irriteert de verloedering van het politieke debat, ook in Amerika. Waar gaan de presidentsverkiezingen nog over? Platte praat over onnozeliteiten. De democratie is in gevaar als de verkiezing van de machtigste politicus ter wereld daarop uitdraait.»

HUMO Op wie zou u stemmen in de VS?

Duchâtelet «Clinton, uiteraard. Trump is een gevaar voor de mensheid.»

HUMO Als ik uw columns in De Tijd en Het Belang van Limburg lees, krijg ik de indruk dat de democratie stilaan haar beste tijd heeft gehad.

Duchâtelet «Het politieke debat gaat alleen nog om stemmingmakerij. Dat is niet gezond.»

HUMO Heeft dat te maken met de tijdgeest of met uzelf, die ouder wordt en denkt: ‘Vroeger was het beter’?

Duchâtelet «De politieke wereld kan de snelheid van de technologische ontwikkelingen niet bijhouden. Politici zitten vast in een denkkader dat voorbijgestreefd is, met als uitgangspunt: tewerkstelling is de basis van welvaart. Alle politieke partijen zijn daar nog altijd van overtuigd. Daarom verplichten ze mensen tot hun 67ste te werken, terwijl er een half miljoen werklozen zijn. Hoe idioot kun je zijn?»

HUMO U noemt de roep van de regering om ‘jobs, jobs, jobs’ één grote vergissing.

Duchâtelet «De sociale zekerheid is een halve eeuw lang gefinancierd vanuit de tewerkstelling. Dat kon na de oorlog met de hoge productiviteitsstijging: met minder mensen slaagde men erin steeds meer én betere producten te maken. Zo heeft men salarisverhogingen betaald, een gratis ziekteverzekering ingevoerd, scholen gebouwd, leerkrachten betaald. En de politieke elite heeft daaruit de conclusie getrokken dat onze welvaart te danken is aan de creatie van nieuwe arbeidsplaatsen.

»Maar de creatie van nieuwe arbeidsplaatsen bestaat tegenwoordig vooral uit jobs die geen belasting verdragen – jobs bij de overheid, bijvoorbeeld – niet uit jobs bij bedrijven. In België bedraagt het aantal jobs bij de overheid, of gesubsidieerd door de overheid, 45 procent van het totale aantal. Als je daar sociale zekerheidsbijdragen op heft, waar gaat dat geld dan naartoe? Naar de staat. Maar wie betaalt die werknemers? De staat. Netto brengt die 45 procent dus niks op voor de sociale zekerheid. Maar weinig mensen snappen dat.»

HUMO En toch zegt u als bij ING duizenden mensen worden ontslagen, dat u het daar volkomen mee eens bent: ‘Een juiste beslissing.’

Duchâtelet «Dat is het ook.»

HUMO Het zijn jobs die geld voor onze sociale zekerheid zouden kunnen opleveren.

Duchâtelet «Als de bank die werknemers houdt, zou ze in de toekomst verplicht zijn inefficiënt te werken. De klant zou het gelag betalen. Je kan een bedrijf niet verplichten met verlies te werken. Dat gebeurt in Venezuela.»

HUMO U bedoelt: daar regeert een linkse president?

Duchâtelet (knikt) «Vroeger Hugo Chávez, nu Nicolás Maduro (die zwaar onder vuur ligt, red.). Venezuela beantwoordt volkomen aan het ideaalbeeld van onze vakbondsleiders: een staat in handen van de socialistische elite. Nu moet u twee dingen weten over Venezuela. Eén: ze hebben de mooiste meisjes ter wereld...»

HUMO Aha, u spreekt uit ervaring?

Duchâtelet «Nee, dat is bewezen: wereldwijd winnen zij de meeste missverkiezingen. En twee: ze hebben de grootste olievoorraden ter wereld. Met daarbovenop nog een socialistisch regime – hoe mooi kan het leven zijn.

»De Venezolanen hebben de olie genationaliseerd, een kapitaalcontrole ingevoerd en gesjoemeld bij het leven. Gevolg: de economie is geïmplodeerd. Maduro heeft de Venezolanen toegestaan één dag in buurland Colombia te gaan shoppen: ze hadden zelf niet genoeg medicijnen en voedsel meer.»

HUMO Conclusie?

Duchâtelet «Als dat het model is dat sommigen voor ogen staat, dat ze dan maar eens goed kijken. Zelfs in Venezuela is de socialistische heilstaat niet verwezenlijkt.»


Weg met subsidies

HUMO Als jobs niet de oplossing zijn, wat dan wel?

Duchâtelet «De sociale zekerheid moet versterkt én vereenvoudigd worden. De nieuwe versie van de sociale zekerheid is er één met een basisinkomen, dat je kunt financieren met het herschikken van de belastingen en het snoeien in zinloze overheidsuitgaven.»

HUMO Over welke uitgaven hebt u het?

Duchâtelet «Hebt u een paar uur? De inkomens van de werkende mensen zijn de afgelopen vijftien jaar niet verhoogd, als je ze corrigeert met de inflatie. Maar de uitgaven van de overheid zijn wel aanzienlijk verhoogd: in tien jaar tijd heb je een stijging met 25 procent. De overheid geeft te veel geld uit aan nutteloze dingen, zoals subsidies voor bedrijven.»

undefined

'Veel mensen geloven dat de rijken de crisis kunnen betalen. De waarheid is: de overheidsuitgaven zijn zo hoog dat ook de rijken het niet kunnen'

HUMO U hebt in het verleden ook subsidie gekregen.

Duchâtelet «Met Melexis hebben we ooit een beetje gekregen, een héél klein beetje. Niks in vergelijking met onderzoeksinstellingen Imec en iMinds, die jaarlijks 100 miljoen euro krijgen. Wij zijn met Melexis het belangrijkste technologiebedrijf van het land. Wij hebben geen eurocent van de overheid nodig. Maar wij willen ook niet dat Imec en iMinds nog geld krijgen. Want met mijn belastinggeld verkopen zij hun knowhow aan de Chinezen, en de Chinezen zijn mijn concurrenten. Toch blijft de Vlaamse regering daar ik-weet-niet-hoeveel geld aan geven.

»Ander voorbeeld: de onkostenvergoeding die de vakbonden opstrijken om de werklozensteun uit te betalen – een N-VA-thema, dat geef ik toe. Dat bedrag komt overeen met het vermogen van de tachtigste rijkste familie van België. Als je die familie onteigent, is dat in één jaar tijd op. Het volgende jaar komt familie nummer negenenzeventig aan de beurt. Veel mensen geloven werkelijk dat de rijken de crisis kunnen betalen. De waarheid is: de overheidsuitgaven zijn zo hoog dat ook de rijken het niet kunnen.»

HUMO De rijken hoeven niks te betalen?

Duchâtelet «De rijken betalen nu al heel veel. Stel: je onteigent de top 500 van de rijkste families (Duchâtelet staat op 16, red.), inclusief hun kastelen, hoe lang kunnen we daarmee onze overheidsuitgaven betalen?»

HUMO U hebt het ongetwijfeld al berekend.

Duchâtelet «Hoe lang denkt u: twintig, dertig jaar?»

HUMO Minstens dertig jaar.

Duchâtelet «Dat denkt het volk dus. In werkelijkheid is het acht maanden en twaalf dagen! De overheid moet weer gaan leven naar haar stand: geen geld naar bedrijven, geen beroepsrenners in loondienst, geen nationaal stadion van 300 miljoen euro.»

HUMO In uw columns focust u op spilzucht en fraude, met weinig zin voor nuance. Driekwart van de doktersbriefjes voor ziekteverlet kloppen niet, beweert u.

Duchâtelet «Weet u, nadat ik die column over doktersbriefjes had geschreven, kreeg ik telefoon van de dokter van STVV. ‘U hebt overschot van gelijk,’ zei hij.»

HUMO Dan is het waar.

Duchâtelet «Het is een bekend gegeven voor iedereen die ermee te maken heeft: er is veel misbruik.»

HUMO Ook in burn-outs gelooft u niet.

Duchâtelet «Je hebt ongetwijfeld mensen met een burn-out, maar niet de helft van de mensen die nu thuis zitten. Een dokter verliest er niets bij om een makkelijk ziektebriefje te schrijven.»

undefined

null Beeld

undefined

'Het is een schande dat de VRT Kristof Calvo (foto) elke dag weer een forum gaf om minister Van Overtveldt op plat-populistische, trumpiaanse wijze af te branden.'

HUMO Wat is uw voorstel dan precies?

Duchâtelet «De sociale zekerheid moet eerlijker en rechtvaardiger worden. Mensen mogen niet meer gestraft worden als ze uit werken gaan. Nu krijgt een werkloos gezinshoofd, een vrouw met twee kinderen bijvoorbeeld, één euro per uur méér als ze werkt. Dat volstaat zelfs niet om de kinderopvang te betalen. Uiteraard gaat zo’n vrouw dan niet uit werken. Ik neem háár niks kwalijk, wél de politici die dergelijke wetgeving hebben bedacht.»


Geen nieuwe belastingen

HUMO U pleit al twintig jaar voor een gegarandeerd basisinkomen, maar veel mensen hebben nog altijd vragen bij de financiering van uw model. Het klinkt ook te mooi om waar te zijn: laat de robots en machines maar produceren, wij blijven lekker thuis. Het lijkt wel Venezuela aan de Noordzee.

Duchâtelet «Op dit moment krijgt een Belg maandelijks gemiddeld 550 euro van de sociale zekerheid. Als je een basisinkomen invoert, ook voor kinderen, kom je op hetzelfde bedrag uit voor hen, als vervanging van het kindergeld. Voor jongeren tussen 18 en 25 kom je op 500 euro uit, als vervanging van het kindergeld en de studiebeurs. Voor mensen op actieve leeftijd op 700 euro. En voor gepensioneerden op 1300 euro, als vervanging van het pensioen. Voor de werkenden verandert er weinig: op hun loonbriefje stond vroeger 1500 euro netto per maand, nu staat er basisinkomen: 700 euro per maand, inkomen uit werk: 800 euro. Dus, dat is geen extra kost. De pensioenen trek je wel een beetje op – er zijn veel pensioenen kleiner dan 1300 euro per maand. Maar dat is met plezier gedaan. De groep die je erbij neemt, zijn de mensen die nu niet werken en ook geen uitkering krijgen. Ouders aan de haard, bijvoorbeeld, die ervoor kiezen hun kinderen thuis op te voeden. Maar in budgettair opzicht is dat een klein bedrag.

»Het is eenvoudig zo’n basisinkomen in te voeren zonder nieuwe belastingen. Maar het begrip ‘werklozen’ en ‘gepensioneerden’ verdwijnt wel. Werknemers hoeven ook niet meer beschermd te worden door een vakbond: ze hebben sowieso een inkomen.»

undefined

null Beeld

HUMO En de belasting op arbeid wordt nul?

Duchâtelet «Dat is een andere discussie, daar zullen we het vandaag niet over hebben om het de lezer niet te moeilijk te maken.»

HUMO U koppelde een basisinkomen toch altijd aan de afschaffing van de belasting op arbeid?

Duchâtelet «Doe ik nog, maar ik zal daar nu niet opnieuw over beginnen in dit interview. Het is te verwarrend, heb ik geleerd. Je kunt het basisinkomen perfect financieren met de belastingen die er nu al zijn door te herschikken en te besparen.»

HUMO Op hoeveel komt u uit als u alle onnodige uitgaven van de overheid schrapt?

Duchâtelet «Minstens 10 miljard euro. Nu gaat 12 à 13 miljard naar bedrijven, weliswaar met een aanzienlijk deel daarvan voor de NMBS, De Lijn en consorten.»

HUMO De Lijn zou u ook afschaffen.

Duchâtelet «Niet afschaffen, maar we moeten goed nadenken of het busverkeer nog van deze tijd is. Eén van de grootste klanten van de belbus in deze streek was een gepensioneerde pastoor, die zich op zaterdag verplaatste om een pint te gaan drinken in de brouwerij van Wilderen. Hij was ongeveer de enige klant van de belbus. Ik ben een voorstander van openbaar vervoer tussen grote steden, maar het lokale transport, dat grotendeels onbenut blijft, hoeft echt niet te blijven bestaan. Laat dat aan de privé over. Nu kan de privé niet concurreren omdat er openbaar vervoer is.»

HUMO Straks zegt u nog: ‘Laat het platteland aan Uber over, en de steden aan De Lijn.’

Duchâtelet «In die richting zal het gaan, ja. In landen als Turkije is het al zover: de operatoren zijn er privéondernemers.»

HUMO Geen bezwaar dat bedrijven als Uber de sociale wetgeving met de voeten treden?

Duchâtelet «Taxichauffeurs moeten evenveel subsidie als De Lijn krijgen, dan zal dat niet meer gebeuren. Nu maak je de mobiliteitsmarkt kapot doordat één operator 80 procent van de subsidie opstrijkt. Het probleem zijn niet de taxichauffeurs, het probleem is De Lijn. Ons systeem, dat van vóór het internet dateert, is niet meer aangepast aan deze tijd.»

HUMO Moet een 80-jarig besje uit Gingelom voortaan gaan carpoolen via het internet?

Duchâtelet «Het wordt mákkelijker voor haar. Als ze zich wil verplaatsen, belt ze een kleinkind, dat op zijn beurt een bedrijf inseint. Enkele minuten later staat een taxi voor de deur van die vrouw. Dat is goedkoper voor de maatschappij dan het huidige systeem.»

HUMO Hoe zou u de NMBS herorganiseren?

Duchâtelet «Die is niet te herorganiseren.»

HUMO Afschaffen?

Duchâtelet «In overheidsbedrijven die gedeeltelijk geprivatiseerd zijn, lukt het wel om dingen te veranderen. De Post was een aflopend verhaal, en nu is het een beursgenoteerd bedrijf, mét tevreden werknemers. Johnny Thijs heeft dat fantastisch gedaan. De NMBS is moeilijker te hervormen door de hoge mate van politisering. Veel mensen hebben ook hun zakken gevuld, zoals in dat Venezolaanse petroleumbedrijf.»


Miljonairstaks

HUMO Hoe goed doet Michel I zijn werk in het terugdringen van het overheidsbeslag?

Duchâtelet «De regering doet haar best, maar al die betogingen helpen natuurlijk niet. Het is intriest dat men betoogt tegen besparingen, tegen rijken, zelfs tegen bedrijfsleiders. Mensen als (ACV-voorzitter) Marc Leemans dragen een loodzware verantwoordelijkheid.»

HUMO De regering deed niet zo goed haar best bij de opmaak van de begroting, met name CD&V dreef de coalitiepartners tot wanhoop met de eis om een meerwaardebelasting. U bent ook niet pro, wellicht?

Duchâtelet «Een belasting moet voldoen aan drie criteria: ze moet de moeite waard zijn, ze mag niet eenvoudig te ontwijken zijn, en het mag niet te veel kosten om ze te innen. Dat is, in het geval van die meerwaardebelasting, drie keer niet het geval. Het is een zoenoffer van de partij voor de vakbonden.»

HUMO Misschien moeten we toch maar gewoon een miljonairstaks invoeren?

Duchâtelet «In Frankrijk hebben ze zo’n taks, gebaseerd op vermogen. Hij brengt daar ongeveer 5 miljard euro per jaar op, omgerekend naar Belgische normen is dat zo’n 600 miljoen euro. Dat is ook niet om over naar huis te schrijven, daar red je je budget niet mee.»

HUMO Alle beetjes helpen.

Duchâtelet «Herinner u het tweede criterium: is zo’n belasting te ontwijken? Natuurlijk, daarom wonen er zoveel Fransen hier. Als wij een miljonairstaks invoeren, zullen veel Belgen vertrekken naar Zwitserland, en in mindere mate Luxemburg.»

HUMO U hebt ook gedreigd met een vertrek naar Zwitserland.

Duchâtelet «Met een miljonairstaks ben ik weg. Je ziet jaar na jaar je vermogen slinken, de interest op spaarboekjes levert niks op, de beurs doet het niet goed, als je dan ook nog 1 of 2 procent op je vermogen moet betalen, op je roerend én onroerend vermogen, is het over. Rijke mensen zullen ook hun kastelen willen verkopen, met als gevolg dat ze in verval zullen raken zoals in Frankrijk en Engeland. Willen we dat? Heel wat landen hebben hun vermogensbelasting al lang weer afgeschaft.»

undefined

null Beeld

undefined

'Roland Duchâtelet met zijn vrouw, die voorzitter is van STVV: 'Vrouwen zijn betere managers dan mannen: ze hebben een minder groot ego en zijn meer tot luisteren bereid.'

HUMO Dat had u vroeger niet gedaan, dreigen met een vertrek naar Zwitserland. U bent veranderd.

Duchâtelet «Ik ben nog altijd erg sociaal, de schuld ligt bij het conservatisme van de vakbonden én de werkgeversverenigingen. Daarom zeg ik: voer het basisinkomen in.»

HUMO Is er stilaan een sociaal draagvlak voor uw idee?

Duchâtelet «De meeste gezaghebbende economen in België zijn voor: Geert Noels, Peter De Keyzer, Koen Schoors, Peter Vanden Houte. En Karel Van Eetvelt van Unizo. Dat is interessant: hij wordt één van de toekomstige toppers van CD&V, let op mijn woorden.»

HUMO Zal de politiek volgen?

Duchâtelet «De politiek reageert op de overtuiging van de kiezers. Als de kiezers overtuigd zijn, is de politiek ook om. En kiezers moet je masseren. Daarom zit ik nu met u aan tafel (lacht). In wezen is het een dramatische vaststelling: innovatie komt niet van de politiek.»

HUMO Nu houdt u zelf een pleidooi voor populisme.

Duchâtelet «De democratie blijft het minst slechte systeem. Maar je moet jezelf de vraag durven te stellen: zijn we niet beter af met een directe in plaats van een representatieve democratie? Moeten we mensen niet laten beslissen via referenda in plaats van te werken met verkozenen in parlementen?»

HUMO Het oude idee van Guy Verhofstadt, waarvan hij al lang is teruggekeerd.

Duchâtelet «Dat is hij níét. Referenda werken goed, kijk maar naar Zwitserland.»

HUMO Daar hebben ze laatst het idee van een basisinkomen bij referendum afgeschoten.

Duchâtelet «Terecht. Het was geen doordacht voorstel: het basisinkomen was veel te hoog, meer dan 2000 euro. In Zwitserland hebben ze weinig dingen bij referendum goedgekeurd die niet deugen.

»De democratie is ontstaan toen het merendeel van de mensen niet kon lezen of schrijven. Ze werden vertegenwoordigd door enkelen die dat wel konden. Intussen kan iedereen lezen en schrijven, en houden politieke partijen zich uitsluitend met zichzelf bezig: ze willen opnieuw verkozen worden. Ze verkondigen ideeën waarvan ze denken dat velen het ermee eens zijn.»

HUMO Kunt u een voorbeeld geven van een land waar het idee van een basisinkomen werkt?

Duchâtelet «Macau, een Chinese stad met een speciaal statuut. Daar bestaat het inmiddels zeven jaar, en het werkt heel goed. Iedereen, jong en oud, krijgt er jaarlijks een bedrag dat overeenkomt met een gemiddeld maandloon.»


Zijn tijd vooruit

HUMO U klinkt bitter als u over de politiek spreekt. Niet te geloven dat u zich met uw partij Vivant in die wereld hebt gewaagd. De desillusie van uw leven?

Duchâtelet «Ik heb me vergist: ik ging ervan uit dat goede ideeën door de pers zouden worden overgenomen. Dat gebeurt dus niet. Politieke partijen hebben hun mannetjes in raden van bestuur van mediabedrijven zitten en schermen hun terrein af. En toen we wilden betalen voor reclame op radio en tv kon dat niet, want dat mag niet van de wet. Toch haalden we behoorlijk wat stemmen, één op de veertig. Daarna hebben ze een kiesdrempel ingevoerd om ons uit te schakelen.»

HUMO Was het verkeerd uw wagon bij de VLD aan te haken?

Duchâtelet «Er was geen andere mogelijkheid. En de VLD verklaarde zich akkoord met het principe van een basisinkomen. Alleen: in 2009 kwam er een nieuwe voorzitter, Alexander De Croo, en die was níét voor.

»Verhofstadt heeft wel de dienstencheques ingevoerd, een idee van Vivant. En de taksshift, die komt ook van mij. (Diept een oud boekje van zijn hand op, ‘NV België, verslag aan de aandeelhouders’, en citeert:) ‘De belasting op arbeid afschaffen en de belasting op consumptie verhogen.’ The tax shift, that’s me. In het parlement heb ik veel goede dingen kunnen doen, als influencer. Ik kwam goed overeen met de toenmalige minister van Financiën Didier Reynders

HUMO Supporter van Standard.

Duchâtelet «En met de toenmalige premier, Yves Leterme – ook supporter van Standard (lacht).»

HUMO Bent u te vroeg met uw ideeën gekomen?

Duchâtelet «Ik ben met veel dingen te snel geweest. In 2000 heb ik TV Lokaal gelanceerd, een website die lokale filmpjes op het internet plaatste. Vijf jaar later is dat YouTube geworden.»

HUMO Waarom werkte TV Lokaal niet?

Duchâtelet «Er waren nog verschillende standaarden om data te verwerken: de kosten lagen te hoog. En de markt was te klein – we zaten niet in Amerika.»

HUMO Ligt u daar ’s nachts van wakker: ‘Ik had de man achter YouTube moeten zijn’?

Duchâtelet «Ik heb geen reden om niet tevreden te zijn met mezelf. Er zijn dingen genoeg die wel gelukt zijn.»

HUMO Hoe kijkt u terug op uw intrede in het voetbal?

Duchâtelet «Als ik het kon overdoen, zou ik er niet meer aan beginnen.»

HUMO U bent ermee begonnen om uw naamsbekendheid als politicus te vergroten.

Duchâtelet «Ik heb STVV gesponsord om Vivant bekend te maken. Dat was zinvol, maar een club overnemen, nee, dat zou ik niet opnieuw doen. Hoewel, ik heb het enkele maanden geleden wel opnieuw gedaan (Duchâtelet heeft STVV overgenomen, waar hij sportief directeur is en zijn vrouw voorzitter, red.) (lacht).»

HUMO Straks spreekt u zichzelf nog tegen, meneer Duchâtelet.

Duchâtelet «Het werd wat moeilijk voor de vorige eigenaar om dit mooie stadioncomplex te bestieren, dat kon ik niet laten gebeuren. Maar het neemt niet weg dat ik wel inzie dat je maatschappelijk relevantere dingen hebt dan voetbal. Pas op, voetbal is ook relevant: je treft op dezelfde plek de grootste diversiteit van mensen aan. En die lopen allemaal achter dezelfde vlag. Bij Standard was dat: ‘Duchâtelet buiten’ (lacht).»

HUMO Bij Standard verbouwden de supporters bijna uw kantoor. Is dat een trauma?

Duchâtelet «Voetbal is voor veel supporters hun leven. Ze hebben niks anders. Ze kunnen de relatieve invloed van voorzitter, coach of spelers niet plaatsen en laten zich leiden door de pers. Ik had het daarnet over de VRT, maar de voetbalverslaggeving is nog een stuk erger. (Zwijgt) Er spelen soms ook andere motieven: persoonlijke vetes worden via supporters uitgevochten. Het is niet noodzakelijk wat het lijkt.»

HUMO Kunt u iets duidelijker zijn?

Duchâtelet «Zo’n revolte kan ook een manier zijn om een club goedkoop over te nemen.»

HUMO Hebt u het nu over Bruno Venanzi, uw opvolger bij Standard?

Duchâtelet «Zeker niet over hem.»

HUMO Over Luciano D’Onofrio?

Duchâtelet «Het maakt niet uit.»

HUMO U kunt het ontkennen.

Duchâtelet «Ik zeg niets.»

HUMO Bij Charlton Athletic bent u symbolisch ten grave gedragen.

Duchâtelet «Daar staat Katrien Meire (CEO, red.) in het oog van de storm. Zij houdt zich fantastisch. Als je op jonge leeftijd zoveel van je af kunt zetten: chapeau.»

undefined

'Venezuela beantwoordt volkomen aan het ideaalbeeld van onze vakbondsleiders: een staat in handen van de socialistische elite'


Uitverkorene

HUMO Roept u zoveel weerstand op omdat u, in tegenstelling tot andere voorzitters, een club als een bedrijf runt? U bent één van de weinigen die eraan verdient.

Duchâtelet «Dat zou ik niet durven te zeggen.»

HUMO Hebt u niet aan Standard verdiend?

Duchâtelet «Nee, ik probeer er geen geld aan toe te steken. Een club moet zelfbedruipend zijn. Ook Barcelona en Real Madrid houden tegenwoordig hun eigen broek op.»

HUMO U hebt vijf clubs: Sint-Truiden, Charlton Athletic, Carl Zeiss Jena, Alcorcón, en Ujpest Dozsa. Marc Coucke, de baas van KV Oostende, zegt over die verzameling: ‘Ik snap de bedoeling niet, maar vermoedelijk weet Duchâtelet het zelf ook niet.’

Duchâtelet «Met verschillende clubs creëer je synergieën: je kan spelers van de ene club naar de andere brengen, trainers ook. Wat scouting betreft, sta je ook sterker: wij hebben mensen in Engeland, Duitsland, Spanje, Frankrijk, België, Hongarije en Ierland.»

HUMO Hebt u met één club al een trofee gewonnen?

Duchâtelet «Met Standard is het vrij goed gegaan: de club had nog nooit zoveel wedstrijden zonder nederlaag gespeeld als onder coach Guy Luzon. Wij hadden ook kampioen moeten spelen, als de scheidsrechters een beetje behoorlijk hadden gefloten.»

HUMO Bent u geflikt door de scheidsrechters?

Duchâtelet «Dat mag ik niet zeggen, maar in vier van de tien matchen in de play-offs hebben ze kritische vergissingen begaan. En twee keer was dat in het voordeel van Anderlecht. Zonder die menselijke fouten waren wij kampioen, so be it. Met STVV zijn we wel één keer kampioen in tweede klasse geweest.»

HUMO Met STVV zit u nu in de rats.

Duchâtelet «Hoezo?»

HUMO U hebt overal kunstgras laten aanleggen, ook op de velden voor de jeugd. Het Nederlandse reportagemagazine ‘Zembla’ kwam onlangs met het nieuws dat de rubberen bolletjes in het kunstgras, die het spel minder stroef laten verlopen, kankerverwekkend kunnen zijn.

Duchâtelet «Die rubberdeeltjes komen ook vrij bij uw lezers als ze met hun wagen remmen. Als ons kunstgras kankerverwekkend is, zijn alle straten in België het ook.»

HUMO Wetenschappers beweren inderdaad dat die fijne deeltjes van autobanden – fijn stof – kankerverwekkend kunnen zijn.

Duchâtelet «Het tegendeel is waar. Ik heb een rapport van een Engelse oncoloog die het flauwekul noemt. Anders zou het een ramp zijn, dan moeten we alle autobanden vervangen.»

HUMO Le Soir suggereerde laatst dat u uw clubs gaat verkopen. U zou wachten op het goede moment.

Duchâtelet «Dat is een andere kwestie.»

HUMO Sluit u het uit?

Duchâtelet «Nee. Maar intussen hebben we een goede structuur neergezet, en mensen verdienen er hun brood mee.»

HUMO Maar u zegt: ‘Ik zou het niet opnieuw doen.’

Duchâtelet «Ik had me beter meer ingelaten met economische issues. Daar kan ik meer bijdragen aan de samenleving dan met voetbal. De komende honderd jaar moeten we onze welvaartsstaat redden. Weinig mensen beseffen de ernst van de toestand, en nog minder mensen kennen de oplossing – ik ben één van hen.»

HUMO Een uitverkorene?

Duchâtelet «Jammer genoeg (lacht). Ik heb hiermee niks te winnen of te verliezen, over enkele jaren ben ik dood. Maar ik vind het wel belangrijk dat ik nog kan helpen.»

HUMO In november wordt u 70. Is dit uw laatste missie?

Duchâtelet «Ik wil het debat aanzwengelen. Maar ik moet wel zeggen: ik voel me steeds minder eenzaam. Wereldwijd geloven almaar meer mensen dat het basisinkomen de kern moet worden van onze sociale zekerheid.»

undefined

null Beeld

undefined

'Het is een dramatische vaststelling: innovatie komt niet van de politiek.'


Gelukkig zijn

HUMO Bent u met vergankelijkheid bezig?

Duchâtelet «Dat moet je op mijn leeftijd. Ik ben daar nuchter in.»

HUMO Het stadioncomplex van STVV staat op naam van uw vrouw. Is dat uw nalatenschap voor haar? U bent wettelijk niet getrouwd.

Duchâtelet «Wij zijn wettelijk samenwonend. Daarom staat het stadion op haar naam, ja.»

HUMO Gaat de rest van uw fortuin naar uw kinderen?

Duchâtelet «Dat zullen we wel zien.»

HUMO Een miljardair als Sting laat niks achter voor zijn kinderen. ‘Ze moeten het zelf verdienen,’ vindt hij.

Duchâtelet «Dat heb ik ook altijd tegen mijn kinderen gezegd. Of het zo zal zijn, is een andere zaak (lacht).»

HUMO Gaan de bedrijven later naar hen?

Duchâtelet «We moeten doen wat het beste is voor de bedrijven. Ik geloof niet in familiebedrijven.»

HUMO U bent de zoon van een rijkswachtofficier. Bent u helemaal selfmade?

Duchâtelet «Ik ben onder nul begonnen. Het was ook niet mijn bedoeling vermogend te worden, dat is ook niet het belangrijkste in het leven: je moet gelukkig zijn. Wellicht heb ik wat meer geluk gehad dan een ander. Mensen die wel rijkdom nastreven, slagen meestal niet in hun opzet – omdat ze het doen.»

HUMO De basis van uw fortuin is Melexis, een bedrijf gespecialiseerd in geïntegreerde schakelingen voor sensoren in auto’s.

Duchâtelet (knikt) «Melexis is teamwork, met een beursgang op het juiste moment. We hebben lang nagedacht over de vragen: ‘Hoe zal de wereld er in de toekomst uitzien? Met welke problemen zullen we moeten afrekenen? Hoe lossen we ze op?’ En we hebben de almaar slimmere en kleinere micro-elektronica gecombineerd met sensoren. Kijken in de toekomst, dat is de sleutel.»

HUMO Françoise Chombar, CEO van Melexis, is de eerste vrouw die de Vlerick Award heeft gewonnen.

Duchâtelet «Was ik blij mee.»

HUMO U hebt heel snel vrouwen op leidinggevende posities in uw bedrijven gezet. Waarom?

Duchâtelet «Puur eigenbelang (lacht). Vrouwen zijn vaak betere managers dan mannen: ze hebben een minder groot ego, ze zijn meer tot luisteren bereid. Daardoor zijn ze betere teamplayers. In een snel veranderende samenleving is dat noodzakelijk.»

HUMO U zegt van zichzelf: ‘Ik heb bijna geen empathie.’ Heeft dat ook een rol gespeeld?

Duchâtelet «Je moet je omringen met mensen die eigenschappen hebben die jij niet hebt. Enfin, ik had dat niet. Ik ben een ingenieur. Ingenieurs – zeg maar: wetenschappers – zijn niet ontvankelijk voor de emotionaliteit die andere mensen uitstralen. Wij zeggen de dingen zoals ze zijn, met heftige reacties als gevolg. Door scha en schande ben ik wijzer geworden; ik heb beter leren luisteren en kijken.»

HUMO Waarom hebt u geen wetenschappelijke carrière beoogd?

Duchâtelet «Ik heb vier à vijf patenten op mijn naam staan.»

HUMO Wat is het belangrijkste?

Duchâtelet «Ik heb ooit een patent aangevraagd voor wat toen heette: ‘een wegzoeksysteem’.»

HUMO Een gps, zoals we zeggen?

Duchâtelet «Jazeker. In de jaren 70 heb ik het proberen te verkopen aan verscheidene automerken, maar die waren niet geïnteresseerd. Voor patenten moet je betalen, elk jaar wat meer. Ik had toen bijna geen geld, ik was bediende. Enfin, ik ben gestopt met betalen. Dat wegzoeksysteem kwam ook te vroeg.»

HUMO Zal iets u overleven?

Duchâtelet «Nee, over vijf miljard jaar verdwijnt de zon, en met de zon verdwijnt alles. Niets van wat je hier doet, heeft een lasting effect. Daarom is het zo belangrijk gelukkig te zijn. En als je goede dingen voor de samenleving kunt doen, moet je ze doen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234