Humo sprak met Youssef Kobo, moslim, CD&V'er en keikop: 'Ik sta altijd aan de kant van de verdrukten'

Zelfs moslims die wel werk hebben, kunnen niet altijd op de goedkeuring van Bart De Wever rekenen. Toen Youssef Kobo, redacteur voor ‘Een kwestie van geluk’ – de veelgeprezen documentairereeks over het leven in de Seefhoek en Borgerhout – kabinetsmedewerker werd bij CD&V-staatssecretaris Bianca Debaets, vond De Wever die tewerkstelling ‘verontrustend’. Kobo riposteerde met een bloemlezing van de ultraracistische internetbagger over een dodelijk ongeval van een 15-jarige jongen met Marokkaanse roots. ‘Waarom moest ik verdacht gemaakt worden?’

'Plots ben ik geen Belg meer die gebruikmaakt van zijn vrije meningsuiting, maar een antisemitische moslim, geïnfiltreerd in de christendemocratie'

HUMO Het gaat hard, niet?

Youssef Kobo «Het was even heel intens, ja, en ook niet echt plezant. Eerst wou ik niet reageren. Een aanval op de man, een bescheiden kabinetsmedewerker dan nog, door de machtigste politicus van het land. Pfff. Maar het werd steeds groter. Erg bizar, vind ik nog altijd. Welke strategie zit daar nu achter? Waarom moest ik verdacht gemaakt worden?»

HUMO Omdat, zeggen De Wever én Joods Actueel, je antisemitische uitspraken hebt gedaan.

Kobo «Ik heb een paar radicale uitspraken gedaan over Israël en zijn regeringspolitiek, in 2014, toen er in Gaza honderden kinderen zijn gestorven door de interventie van het Israëlische leger. Ik was daar behoorlijk geëmotioneerd door, ja. En ik ben te ver gegaan in mijn woordgebruik: schelden lost niets op. Maar je zult uit diezelfde periode van mij ook berichten vinden waarin ik zwaar uithaal naar moslims die zich racistisch-antisemitisch opstellen en geen onderscheid maken tussen het Israëlische regeringsbeleid en joods zijn. Dat heb ik nooit gedaan. Je vindt van mij ook heel kritische tweets over Arabische dictaturen. En toch ben ik geen islamofoob. (Stil) Ik denk eerder dat ze via mij de partij hebben willen aanvallen.»

HUMO ‘Ik heb mijn schaapjes Dewinter en Wilders genoemd en ik ga ze morgen graag slachten.’ Ook niet meteen een verzoenende tweet van jou. Beetje smakeloze humor ook.

Kobo «En ook dom. En ook vijf jaar oud.»

'Zuhal Demir is een godsgeschenk. Ze is heel goed bezig!'

HUMO ‘Fuck Israel’ is nog maar een paar jaar oud: dat is geen jeugdzonde meer.

Kobo «Dat was tijdens de Gaza-bezetting, toen kinderen op het strand neergeschoten werden. Méér dan vijfhonderd kinderen zijn toen gestorven! Maar oké, ik ben toen uit de bocht gegaan, mijn excuses. Ik blijf kritisch tegenover iedereen die mensenrechten schendt, zowel Israël als Saoedi-Arabië, maar ik zou het nooit meer op die manier formuleren. Dat woordgebruik is te puberaal. Als je te luid schreeuwt, wil niemand luisteren.»


Haat & doodsbedreigingen

HUMO Het Vlaams Belang, leeggezogen door de N-VA, is aan een remonte bezig in de peilingen.

Kobo «Juist, en als je dan mensen kan doen geloven dat CD&V de favoriete thuishaven is geworden voor moslims, is dat meegenomen, zeker? Inspelen op veiligheid, identiteit en de angstgevoelens na de terreur, dat is blijkbaar de lijn geworden. Ik weet niet of ze daar goed aan doen: sommige mensen moeten toch eens wakker worden en rondkijken in de stad waarin ze leven. In Antwerpen, Brussel en de andere centrumsteden zie ik alle kleuren van de regenboog op straat lopen. Dat is de realiteit.

»Ik weet ook wel dat er nog veel uitdagingen en problemen zijn, maar de superdiverse samenleving blijven demoniseren lijkt me geen optie. Zowat iedereen met een migratieachtergrond verdacht vinden, en denken dat die hoogstwaarschijnlijk onze waarden en normen niet deelt: dat lijkt me principieel én electoraal op termijn niet lonend. Ik ben van de derde generatie, hier geboren en getogen, naar het Sint-Romboutscollege in Mechelen geweest. Mijn referentiekader ligt hier, mijn werk, familie en vrienden. En toch blijf ik verdacht, want: een moslim met – verdorie – kritiek op het beleid van Israël. Dan ben ik plots geen Belg meer die gebruikmaakt van zijn vrije meningsuiting, maar een antisemitische moslim, geïnfiltreerd in de christendemocratie. Kom nu.

»Als ik mij een beetje kritiek mag veroorloven op de N-VA: ze hebben sinds 22 maart toch een paar bochten gemist. De ‘dansende moslims’ en de ‘straatfeesten in sommige Brusselse wijken’ die niemand heeft gezien: excuseer? Daar hebben ze eerder het Belang dan zichzelf mee vooruitgeholpen in de peilingen. Dat hebben ze ook wel gemerkt, en vervolgens zijn ze wat rustiger geworden in hun communicatie. Maar nu zie je opnieuw die aankondigingspolitiek: zowat om de andere dag moet wel een ander grondrecht worden ingeperkt. Ze blijven minderheden viseren. Terwijl we extremisten en jihadisten moeten viseren, maar toch niet iedereen met een migratieachtergrond of de volledige moslimgemeenschap? Dan speel je net in de kaart van de terroristen, wier voornaamste doel het is deze samenleving te ontwrichten, angst en polarisatie te veroorzaken.»

HUMO Jij bent minder radicaal geworden, in tegenstelling tot anderen die net wel radicaliseren. Wat maakt het verschil?

Kobo «Op een receptie sprak een journalist me aan en zei dat ik moest oppassen om geen karikatuur van mezelf te worden. Dat heeft me aan het denken gezet. Ik ben al mijn berichten gaan nalezen, en hij had gelijk: veel te schreeuwerig, te agressief, te aanvallend. En dus steriel en op den duur ongeloofwaardig. Ik herkende mezelf er ook niet meer in. Is dat maturiteit krijgen? Ik weet het niet. Het was in ieder geval een wake-upcall. Bruggen bouwen is lastiger en uitdagender, omdat je dan van twee kanten kritisch bekeken wordt en de schouderklopjes van je eigen achterban verdwijnen.»

HUMO Wat zeg je dan tegen Dyab Abou Jahjah, die onverminderd een activist blijft?

Kobo «Dyab is wie hij altijd geweest is, die ga je niet meer veranderen (lacht). We zien elkaar een paar keer per jaar. Altijd zware discussies, soms zelfs ruzie. Als hij weer eens een superscherpe post deelt, stuur ik hem weleens een berichtje dat hij daarmee meer verkloot dan vooruithelpt en dan is hij het daar natuurlijk niet mee eens. Ik vind hem te hard en te scherp, en hij mij te soft en te conformistisch. En waarschijnlijk hebben we allebei gelijk (lacht).»

HUMO Gemeenschappelijk is wel jullie ervaring: mensen met een migratieachtergrond en een uitgesproken mening worden hard aangepakt.

Kobo «Men is vooral ‘Charlie’ voor de bescherming van de eigen mening, iets minder voor wie het daarmee oneens is. Een modale Vlaming wordt snel ongemakkelijk van een moslim met een scherpe en kritische mening en pakt die redelijk genadeloos aan. Er zijn ondertussen behoorlijk wat mensen die het publieke debat vaarwel hebben gezegd, omdat ze die hoge prijs niet langer willen betalen: haatmails, doodsbedreigingen, last op het werk... Ik ken jonge allochtone academici die er daarom liever het zwijgen toe doen. In Nederland wordt de discussie toch opener gevoerd.»

HUMO Is dat zo? Over het optreden van Abou Jahjah in ‘Zomergasten’ ontstond een nationale rel, het verschijnen van zijn boek bij De Bezige Bij wordt intern fel gecontesteerd.

Kobo «Dyab is harder aangepakt tijdens de rellen van Borgerhout in 2002: toen eiste Verhofstadt zijn arrestatie vanop het spreekgestoelte in de Kamer. En nu nog wil Annick De Ridder (N-VA, red.) dat iedereen De Standaard boycot, omdat hij daarin een column heeft. Pol Van Den Driessche (ook N-VA, red) zorgt ervoor dat een uitnodiging voor een schoolbenefiet ongedaan wordt gemaakt, een debat bij deBuren wordt op de laatste minuut afgelast…»

HUMO Maar de Vlaamse schrijvers van De Bezige Bij willen dan wel weer dat zijn boek verschijnt, de Nederlandse tonen meer huiver.

Kobo «Toch een beetje raar, dat uitgerekend schrijvers van zo’n prestigieuze uitgeverij tegen de vrijheid van meningsuiting opkomen? (Stil) Het is een dilemma. Ik zeg tegen jonge gasten die te hard roepen: rustig, kalm, bega niet dezelfde stommiteiten als ik. Maar eigenlijk is dat ook een vorm van zelfcensuur: iemand met onze achtergrond moet blijkbaar rustiger en voorzichtiger praten dan een ander.»

HUMO En dan krijg je van Zuhal Demir (N-VA) weer het verwijt schijnheilig en selectief verontwaardigd te zijn.

Kobo «Ik klaag Erdogan aan als hij journalisten aanpakt, Saoedi’s als ze vrouwenrechten schenden. Ik klaag de Marokkaanse monarchie aan, ik klaag moslims aan die antisemitisch zijn. Ik heb één simpele baseline in mijn leven, een boutade van Albert Camus: ‘Het is de plicht van de denkende mens om niet aan de kant van de beul te staan.’ Ik sta altijd aan de kant van de verdrukten, of het nu slachtoffers van homogeweld in Brussel zijn, of sjiieten in de Levant. Er zijn moslims die zwijgen over de onderdrukking van koptische christenen in Egypte, de wijdverspreide misogynie en het geweld tegen vrouwen in het Midden-Oosten. Ze zwijgen uit vrees dat het hun geloof in een slecht daglicht zou stellen. Terwijl net dat zwijgen hun geloof in een slecht daglicht stelt.»


Oorlogsretoriek

HUMO Als maar een tiende van een procent van de moslims vatbaar is voor de boodschap van IS, praten we wereldwijd over enkele honderdduizenden potentiële jihadisten, hoe jammer dat ook is voor de 99,9 procent die de islam wel vredevol wil beleven.

Kobo «Bij de aanslag op Charlie Hebdo dacht ik nog: ‘Waarom zouden wij ons moeten verantwoorden? Hier heb ik niets mee te maken.’ Bij de Bataclan werd dat anders. Drie gasten gaan een concertzaal binnen, waar mensen niets doen behalve zich amuseren, en knallen die één voor één af. Dat beeld kon ik niet vatten. En die psychopaten, die alles doen wat volledig haaks staat op mijn religie, gaan die religie dan nog eens gebruiken om zich te rechtvaardigen. Toen wist ik: dit wordt heel erg, wie gaat er nog op een normale manier naar moslims kijken? Kan hier nog een rationeel debat over gevoerd worden? Want ik begrijp de angst in de samenleving perfect.

»Hoe kunnen we onze verantwoordelijkheid opnemen? Dat gebeurt immers wél: stille wakes, herdenkingsmomenten in moskeeën, moslims die bloemen uitdelen op publieke plaatsen, verklaringen van moslimexecutieven en vooraanstaande figuren. Het was er allemaal, en het kreeg ook wat persaandacht, maar dat verzinkt natuurlijk in het niets bij de emotionele impact van iedere nieuwe aanslag. Daardoor word je als moslim plots alleen nog maar als moslim bekeken, wordt je identiteit verengd tot alleen dat. Je bent geen Belg meer, geen collega, geen arbeider, moeder, vader of zoon, maar iemand die mogelijk met terroristen sympathiseert en minstens een godsdienst met hen deelt. Dat is ongelooflijk frustrerend, maar wat doe je ertegen? Eén pipo die zich opblaast heeft meer impact op een multiculturele samenleving dan wat honderden solidariteitsacties kunnen opbouwen. En daar wil ik me best openlijk van distantiëren als dat begrip en solidariteit tussen onze landgenoten kan bevorderen.»

HUMO Ook omdat sommige politici de pedalen kwijtraken. Louis Ide, partijsecretaris van de N-VA, stuurde een foto van de vermoorde Franse priester rond, met als bijschrift ‘Wir schaffen das #merkel’.

Kobo «Als iedereen gaat schreeuwen vanuit zijn eigen loopgraven, komen we er nooit. Als ook je politiek personeel oorlogsretoriek gaat bezigen, moet je niet verwonderd zijn dat je volgelingen nog wat grover uit de hoek komen. Karim Van Overmeire (N-VA, red.) die het over ‘baardapen’ heeft, Annick De Ridder die de lichamen van terroristen wil vermalen. Die zijn dan toch alleen maar de angst en haat aan het voeden? Zelfs als ze daar stemmen mee winnen, weten ze toch dat ze de boel verder aan het verzieken zijn?»

HUMO Tenzij ze oprecht geloven dat de islam en onze maatschappij nooit verenigbaar zullen zijn.

Kobo «En hoe ga je dan 650.000 moslims, voor de overgrote meerderheid hier geboren, uit die Belgische samenleving halen? En terwijl je toch bezig bent, zo’n 43 miljoen uit Europa?

»En ook weer dat opbod: eerst moest het Verdrag van Schengen herzien worden, dan het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dan moesten godsdienstvrijheid en vrijheid van meningsuiting herbekeken worden, en vervolgens drongen een gewapend bestuur en een Patriot Act zich op. Anders zouden we op onze knieën verder moeten leven. In een paar weken tijd is het doodnormaal geworden de meest fundamentele waarden en normen van de westerse democratie in vraag te stellen. Alleen maar om die te verdedigen, natuurlijk. Komaan zeg, we gaan het gevecht tegen nihilistische gekken toch niet winnen door onze basisbeginselen in vraag te stellen? Met die oorlogsretoriek doe je IS net een cadeau, want zij dromen juist van een clash of civilizations, de oorlog en de totale vernietiging. Intussen zie ik dat bij moslims zelf het tij keert: de meeste tips en informatie sinds de aanslagen komen nu uit de moslimgemeenschap, die veel alerter geworden is.»

HUMO Is dat niet wat rooskleurig voorgesteld? Uit enquêtes van Mark Elchardus blijkt dat 50 procent van de moslims autochtonen sterk wantrouwt. En omgekeerd hetzelfde: de helft van de witte Belgen wantrouwt iedere moslim.

Kobo «Moeten we dan dat wantrouwen nog vergroten, of net proberen het te verkleinen? En als we het tweede willen, is oorlogsretoriek dan het beste middel? Ik vrees dat er leerling-tovenaars met vuur aan het spelen zijn en het nog erger willen maken dan het al is. Als we het grootste aantal Syriëstrijders per capita van Europa hebben, is dat dan toeval, of is dat omdat we te veel ontkend hebben dat er grote problemen zijn en die niet aangepakt hebben? We zijn te lang blind geweest voor wahabistische invloeden in België, we hebben te veel jongeren met een gebrek aan perspectief laten beïnvloeden en ronselen.

»Ik zeg niet dat discriminatie en achterstelling de oorzaak zijn van terreur. Ik zeg wel dat jongeren die werkloos, doelloos en met een enorm gevoel van leegte en zinloosheid rondhangen, makkelijk en sneller vatbaar zijn voor verhalen van ronselaars. Die verkondigen dat je in naam van Allah mag gaan vechten tegen ongelovigen, dat je daarvoor een mooie villa met zwembad krijgt, vrouwen bij de vleet, een pantservoertuig en een AK-47 in je handen. Als je niet bij de slimsten bent, uit een gebroken milieu komt en van geen hout pijlen weet te maken…. Ach, we hebben dertig jaar weggesmeten, daar komt het toch op neer? Gaan we daarmee door of niet? Of blijven we de eeuwige clichévragen stellen: kun jij als moslim wel overweg met homo’s?»

HUMO Is dat dan geen issue meer? Goed zo, dan kan ik mijn dochter vertellen dat ze voortaan hand in hand met haar vriendin door Molenbeek kan wandelen zonder opmerkingen te krijgen.

Kobo «Volgens politicoloog Marc Hooghe, die dat geregeld meet, worden de negatieve gevoelens tegenover homo’s kleiner bij moslimjongeren. Maar je dochter zal nog nageroepen worden, ja, en dat is een schande en dus hebben we nog een lange weg te gaan. Maar na de aanslag in Orlando zag je toch allerlei initiatieven die moslimorganisaties samen met holebigroepen hadden opgezet. Dus het beweegt wél. In mijn generatie is het veel minder een issue, en dat evolueert sneller en sneller. Twintig jaar geleden was het homohuwelijk bij veel autochtonen toch ook niet vanzelfsprekend? Veel van de clichés uit de jaren 90 kloppen gewoon niet meer.»


Stille moslimelite

HUMO Niet alle Duitsers waren nazi’s, maar zij deden wel de geschiedenis kantelen. De gewelddadige minderheid bepaalt de geschiedenis, niet de brave meerderheid.

Kobo «Dus moeten we die extremisten isoleren en bestrijden, verhinderen dat jongeren in hun val lopen. Maar 56 procent van de Marokkaanse gezinnen leeft onder de armoedegrens. Die hebben niet veel ruimte om zware intellectuele gesprekken te voeren met hun kinderen. Of om op de barricades te gaan staan tegen de kaping van hun godsdienst, en tegelijk zichzelf op te werken. Ja, dat moet ook, want alles is toch je eigen verantwoordelijkheid, en racisme slechts een excuus als je het zelf niet waar kan maken? Zeg eens, waar moeten die mensen eerst aan beginnen?»

'Sommige dingen in de islamwereld kloppen niet, en dan ben je beter de eerste om dat aan te klagen dan de laatste.'

HUMO Misschien moeten ze proberen Ahmed Aboutaleb te worden of Sadiq Khan, burgemeesters van Rotterdam en Londen. Proberen te tonen dat je, hoe moeilijk ook, een moslimelite kunt vormen?

Kobo «Ook al moet je dan soms extra scherp zijn voor je eigen gemeenschap, en wat stiller over andere problemen, zoals Aboutaleb. Maar ondanks dat heb ik een grote bewondering voor hem, hij zou de eerste premier van Nederland kunnen worden met een migratieachtergrond. Het probleem is dat de moslimelite bij ons zich ver van het maatschappelijke debat houdt, uit angst geviseerd te worden. Eén tweet volstaat om je weg te zetten als vermeende antisemiet.»

HUMO Juist, maar omgekeerd wordt islamkritiek ook weleens verward met islamofobie.

Kobo «Klopt, en dat is even verkeerd. Ik heb dat in mijn jonge jaren ook gedaan: iedere kritiek weggezet als islamofobie. ’t Is makkelijk om niet aan introspectie te hoeven doen.

»Wie zegt dat het met de vrouwenrechten in Saoedi-Arabië of Iran slecht gesteld is, is geen islamofoob, maar stelt een objectief feit vast. Sommige dingen in de islamwereld kloppen niet, en dan ben je beter de eerste om dat aan te klagen dan de laatste.»

HUMO Maar dan word je voor je eigen gemeenschap snel de huisneger, die overcompenseert om er toch maar bij te horen.

Kobo «Dat gebeurt. Aboutaleb doet dat, Zuhal Demir ook. Ze scheldt me graag uit, en scoort daar waarschijnlijk mee binnen haar partij. Maar ik vind het práchtig dat ze bij de N-VA zit. Pas wanneer er mensen van allochtone afkomst bij alle partijen zitten en grondig met elkaar van mening verschillen, zal het duidelijk worden dat die mensen geen monolithisch blok vormen en niet over alles hetzelfde denken. Zo bekeken is Zuhal Demir een godsgeschenk en heel goed bezig, ook al ben ik het haast over niets met haar eens.

»Weet je, de reactie van veel autochtonen wanneer je het racismedebat probeert te voeren, is net dezelfde als wanneer je het bij moslims over fundamentalisme wilt hebben: ‘Wij hebben daar niets mee te maken, het wordt overroepen.’ Het zijn dezelfde verdedigingsmechanismen. En in plaats van het debat aan te gaan over de meest wezenlijke spanningen in deze samenleving, roepen we ‘racist’, ‘antisemiet’ en ‘islamofoob’ tegen elkaar. We blijven op elkaar schieten in plaats van te praten, en ondertussen verrot het rustig verder. Wie durft zijn nek uit te steken, en de hand in eigen boezem? Maar nee, de meesten leven volgens dat ene adagium van Bruno Tobback: ik weet wel wat er moet gebeuren, maar als ik het doe, word ik niet meer verkozen.»

HUMO Hoe raken we uit die tweedeling tussen zij die de aanslagen vooral aan de islam wijten, en zij die er vooral een fenomeen van discriminatie en achterstelling in zien?

Kobo «Misschien door erop te wijzen dat ze allebei fout zijn? Want als het alleen met racisme en achterstelling te maken had, waarom waren er tien of twintig jaar geleden dan geen aanslagen? Toen bestond toch datzelfde racisme, misschien zelfs nog heviger dan nu? Als het alleen de islam zou zijn: idem. Tien of twintig jaar geleden liepen hier toch ook behoorlijk wat moslims rond?

»Voor mij is de belangrijkste radicaliseringsbodem de oorlog in Syrië. Verder hoef je echt niet te zoeken. Wat kregen jonge gasten van de Golfoorlogen te zien? Precisiebombardementen: een kadertje, een wolkje, boem – in niets te onderscheiden van een videospel. Vandaag krijgen ze via sociale media stapels kinderlijken te zien, uiteengerafelde lichamen van burgers en moeders, heelder woonwijken in ruïnes, als zombies voortstrompelende mensen. We onderschatten de emotionele impact van zo’n brutale burgeroorlog op jonge mensen die solidair willen zijn met hun broeders en zusters die daar gewoon afgeslacht worden. Nooit eerder zijn beelden op zo’n grote schaal verspreid. En dan heb je jongens die niets anders te doen hebben dan naar zulke beelden te kijken en te luisteren naar ronselaars, voor wie die beelden een godsgeschenk zijn. De rekruteringsfilmpjes van IS zijn fenomenaal. We hebben die eens met een groepje een nacht lang geanalyseerd: die duwen echt op alle blauwe plekken van jongeren met een moslimachtergrond. Het gaat over dagelijks racisme hier, over niet geaccepteerd worden. Het gaat over de tachtig nationaliteiten en kleuren die zogenaamd ‘verenigd’ onder het ware geloof voor IS vechten. Het gaat over kolonialisme, over hoe IS een einde maakt aan de artificiële grenzen die koloniale mogendheden begin vorige eeuw in het Midden-Oosten hebben getrokken. Enzovoorts, enzoverder. Zeer professioneel gemaakt, ze weten perfect op welke knoppen van onderhuidse frustratie ze moeten drukken.

»Ik heb een sterke en goede familie en ik heb kunnen studeren, maar ik begrijp hoe anderen met minder kansen daarvoor kunnen vallen. Ik heb altijd gedacht dat die frustratie tot uitbarsting zou komen in straatrellen, zoals indertijd in de banlieues in Parijs. Maar het is terrorisme geworden, volgens sommige haatpredikers de instanttoegangspoort tot het paradijs. In enkele weken tijd evolueren ze van kruimeldief die veel pintjes drinkt tijdens de ramadan, tot IS-strijder. De trigger om toch nog iets te betekenen, toch nog zin te geven aan je leven, een samenleving te dienen waar je niet vervreemd van bent. Om dan als snotneus van 17 in het platste Antwerps op je vrienden indruk te kunnen maken in een filmpje opgenomen aan het zwembad van je IS-villa. Ik vrees echt dat we daar nog een generatie lang de gevolgen van zullen zien, want daar zitten 20.000 foreign fighters uit tachtig verschillende landen bijeen, die ook wanneer we IS op de grond verslaan, nog steeds hun ‘heldenverhaal’ zullen uitdragen.»

'Vroeger was mijn woordgebruik te puberaal. Maar als je te luid schreeuwt, wil niemand luisteren'


Structureel racisme

HUMO Toen je de bagger uitbracht over het dodelijke ongeval van de 15-jarige Ramzi, reageerde heel Vlaanderen plots erg verontwaardigd. Terwijl op andere dagen racisme toch vooral iets relatiefs is.

Kobo «Dat is het immer terugkerende patroon. Graffiti op de gevel van Peter Verlinden en zijn Afrikaanse vrouw: drie dagen lang iedereen kwaad. Telkens een etterbuil die even openbarst. Maar vervolgens gebeurt er verder wéér niets tegen het alledaagse structurele racisme, de discriminatie in het onderwijs, op de huur- en arbeidsmarkt. Want dan wijst men algauw op de individuele verantwoordelijkheid. Hoe komt het dan dat hoogopgeleide mensen met een vreemde naam zeven keer meer werkloos zijn dan hun even hoogopgeleide vrienden met een autochtone naam? Hoe komt het dat, op Griekenland na, nergens méér dan hier klachten zijn over achterstelling op de huurmarkt, over schoolachterstand? Hoe komt het dat de werkloosheidskloof – het verschil tussen werkzame migranten en autochtonen – hier gemiddeld drie keer hoger ligt dan in andere Europese landen? Ligt dat fenomenale verschil echt alleen aan de migranten zelf? Volgens de N-VA wel, en dan is alles wat je daaraan wilt doen dus automatisch een pamperbeleid.

»Onze samenleving wordt supersnel diverser, maar we weigeren dat te zien. Terwijl die jongeren later toch aan ons pensioen en onze sociale zekerheid moeten bijdragen. Hoe gaan ze dat doen als ze zo weinig kansen krijgen? Op ons kabinet merken we dat Brussel al een stapje verder staat, om de eenvoudige reden dat het een stad van allemaal minderheden is: geen enkele groep kan die stad nog voor zich alleen claimen. Daarom krijgen we hier de jeugdwerkloosheid naar omlaag. Daarom kunnen we high potentials laten begeleiden en coachen, om rolmodellen voor de toekomst te worden. Ish Ait Hamou, Adil El Arbi, Vincent Kompany: er zijn er steeds meer die complexloos durven te zeggen dat ze binnen vijf jaar in Hollywood zullen staan, en er verdorie ook staan. Als je er per jaar zo twintig aflevert, die elk weer twintig anderen inspireren, kan men daar over een paar jaar niet meer omheen.»

HUMO Zoals de grote Johan Cruijff zei: ‘Elk nadeel heb zijn voordeel’: ze zouden bij CD&V wel gek zijn je niet snel uit te spelen op een lijst. Er lopen wel wat anti-deweverianen rond op zoek naar een rolmodel.

Kobo «Wie als vuurwerk wordt gelanceerd, is ook snel uitgedoofd. Laat mij eerst maar wat groeien en de stiel leren voor ik écht de politiek instap. Ik wil niet struikelen over mijn eigen voeten. Of over mijn eigen woorden (lacht).»

HUMO In een vorig leven was je redacteur bij ‘Een kwestie van geluk’, één van de warmste tv-reeksen over een multiculturele buurt ooit gemaakt.

Kobo «We hebben daar een halfjaar research voor gedaan, en ik was er eerst rotsvast van overtuigd dat het nooit zou lukken. Want veel migranten in Borgerhout en de Seefhoek zijn bang voor camera’s. Niet verwonderlijk, want camera’s brengen hen altijd in beeld in een problematische of negatieve context. Tom Lenaerts en Kat Steppe wilden het leven in die wijk niet verbloemen of romantiseren, en al evenmin dramatiseren. Geen ode aan de multiculturele samenleving, maar ook geen doembeeld. Gewoon: het leven zoals het is, droef en blij, met zijn drama’s en zijn mooie momenten. We hebben de ongelooflijke luxe gehad een halfjaar te mogen zoeken naar de juiste mix van personages.

»Ik was strak in het pak naar bruin café ‘De Valk’ getrokken, waar iedereen me aankeek met een blik van ‘welke onnozelaar smijten ze hier nu binnen?’ (lacht) Gelukkig is het goed gekomen. Vooral dankzij Kat, die de gave heeft oprecht geïnteresseerd te zijn in de verhalen van mensen. Die voelen dat ook en geven vertrouwen terug. Die reeks leert vooral dat wanneer mensen elkaar écht ontmoeten, écht met elkaar praten, het meestal al bij al redelijk goed meevalt. Ook al verschillen de meningen erg, de levenslopen, de mentaliteit, meestal raakt men uiteindelijk door dezelfde deur. De miserie begint op het moment dat je de mens zelf vervangt door de mythes en de vooroordelen die over hem of haar bestaan. Als je niet langer praat mét, maar óver iemand, dan kom je in de problemen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234