null Beeld

Ian Buruma - Het circus van Max Beckmann

Wat hebben Charlie Chaplin, Václav Havel, Claudio Magris en Ian Buruma gemeen? Antwoord: ze hebben allemaal de Erasmusprijs gewonnen, een onderscheiding die sinds 1958 wordt uitgereikt aan personen die 'een buitengewone bijdrage hebben geleverd aan de cultuur in Europa' (de eerste laureaat was 'het Oostenrijkse volk' - ongetwijfeld een grapje van de stichter van de prijs, prins Bernhard der Nederlanden).

Buruma dankt zijn bekroning onder andere aan zijn 'kosmopolitische blik'. Daarmee kunnen we kennismaken in 'Het circus van Max Beckmann' (Atlas), een keuze van 28 korte en langere stukken die hij tussen 1995 en 2005 gepubliceerd heeft in exquise bladen als The New York Review of Books en The Guardian.

Buruma is goed toegerust voor een brede kijk op de geschiedenis: zijn vader was een Nederlander, zijn moeder een Britse, hij studeerde Chinees en spreekt onder meer Japans. De bloemlezing heeft drie afdelingen: 'politiek', 'maatschappij' en 'kunsten', terreinen waarop Buruma thuis is. Spil is de tekst 'De ochtend erna', geschreven op 12 september 2001. In oudere artikels wil Buruma het nog weleens hebben over uitwassen van Amerikaans patriottisme, maar na 9/11 neemt hij de VS opvallend dikwijls in bescherming tegen linkse kritiek uit Europa. Zijn analyse van het antiamerikanisme brengt hem als vanzelf bij het antizionisme en de verwerking van het Europese verleden. Eén van de origineelste stukken gaat over de cultus van het slachtofferschap, die moderne trend om identiteit te ontlenen aan het lijden van voorouders.

In de afdeling 'kunsten' laat Buruma zien dat hij behalve slim analyseren ook heel aanstekelijk kan bewonderen: 'De genius van Berlijn' zal iedereen naar de videotheek doen hollen voor de reeks 'Berlin Alexanderplatz' van R.W. Fassbinder. Maar in 'De weg naar Babel', waarin hij mijmert over de hegemonie van het Engels en de band tussen taal en volk, laat hij opeens een paar rare steken vallen. Hij en zijn Nederlandse vertaalster schijnen echt te geloven dat er in België 'Walloniërs' wonen en dat Vlamingen over 'wentelwieken' spreken als ze 'helikopters' bedoelen. De kosmopolitische blik is niet altijd een arendsblik.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234