null Beeld

Ian McEwan - ‘De kinderwet’

‘Londen. Derde zittingstermijn een week begonnen.’ Veel simpeler kan een roman niet aanvangen. In ‘De kinderwet’ (De Harmonie) kiest Ian McEwan voor het crescendo: aanvankelijk laat hij nauwelijks iets zien van zijn stilistisch vermogen, geleidelijk brengt hij meer glans aan, tot hij in het vijfde en laatste hoofdstuk, dat voor een goed deel een pianoconcert beschrijft, voluit gaat.

Mark Schaevers

In de aanvangsscène doet rechter Fiona Maye op haar chaise longue, whisky binnen bereik, twee dingen tegelijk: ze denkt na over een zaak waarin ze een vonnis heeft geveld, en ze vecht een huwelijkscrisis uit met haar man Jack, een hoogleraar oude geschiedenis. Wat er tussen die twee aan de hand is, is ook een oude geschiedenis: de man, bijna zestig, mist seks in hun relatie en wil elders een fris blad gaan plukken. Hij pakt die avond nog zijn koffers. Wat zeker tot de crisis heeft bijgedragen, is de mate waarin Fiona door haar werk bezeten is – zo zal ze die crisis overigens ook proberen te verwerken: door weg te vluchten uit haar privéleven, in haar professionele beslommeringen.

Ook Ian McEwan is bezeten geraakt door het werk van een rechter: hem intrigeert de enorme verantwoordelijkheid die rechters hebben als ze over het lot van medemensen beslissen, de mogelijkheid die ze hebben enige redelijkheid te doen opschieten in ‘de boomloze heide van andermans problemen’. Hij is ook duidelijk gevallen voor de zorgvuldige afwegingen, de genuanceerde, erudiete verwoordingen die vonnissen kunnen doorspekken, en maakt daar zelf volop gebruik van bij de beschrijving van een drietal zaken die Fiona te behandelen krijgt. Eentje minder had ook gekund, de dossiers doen de roman even stokken.

Maar McEwan komt weer goed op gang wanneer hij op Adam inzoomt, een jongen van zeventien, net als zijn ouders een getuige van Jehova. Het gebod van zijn religie getrouw weigert hij een voor hem levensnoodzakelijke bloedtransfusie. Fiona Maye zet de uitzonderlijke stap hem in het ziekenhuis op te zoeken en raakt gefascineerd door de intelligente jongen. De fascinatie is wederzijds en de ontmoeting eindigt in een samenzang. Een geloofwaardige, realistisch ingekleurde plot is dit keer niet McEwans hoofdbekommernis.

De roman is niet omvangrijk, laten we hier dus maar verzwijgen welk vonnis de rechter velt: wordt Adam gedwongen de bloedtransfusie te ondergaan? Het volstaat aan te stippen dat een kuise kus tussen de rechter en de jongen voor een complete ommekeer in het verhaal zorgt. En hoe het vervolgens het oude stel in huwelijkscrisis vergaat, komen we te weten in een serene finale.

De oudere McEwan is een nieuwsgierige romancier die met veel energie hem vreemde werelden binnendringt, of het nu de medische wereld is (‘Zaterdag’), de klimatologie (‘Solar’), het inlichtingenwerk (‘Suikertand’) of – zoals hier – de rechtspraak. Gelukkig is hij fully equipped om zijn fascinaties met velen te delen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234