Idris Elba: black power in 'The Dark Tower'

In ‘The Dark Tower’, een film gebaseerd op Stephen Kings gelijknamige fantasyreeks, speelt Idris Elba de Scherpschutter, een gekwelde maar extreem gewelddadige bruut. King vond Elba, een wandelende samengebalde kracht, perfect voor de rol. ‘Ik word straks 45, ik ben dus halfweg. Maar ik wil nóg meer uit het leven halen.’

'Angst is tijdverspilling. Het is een spier, die kun je trainen'

Wat is dat toch met Idris Elba? Het lijkt wel of iedereen verliefd op hem is sinds ‘Luther’, de good cop bad cop-detectiveserie. Zijn personage Luther was hard en intelligent, maar ook getormenteerd. Je vindt die eigenschap terug in veel van Elba’s werk, maar ook in de man zelf. Hij houdt van tweeledigheid in zijn rollen. In ‘The Wire’ speelde hij een gemene drugscrimineel uit Baltimore, maar wel op volstrekt charmante wijze. Het betekende zijn doorbraak in Hollywood. En zijn vertolking in ‘Mandela’, waarvoor hij in 2014 een Golden Globe-nominatie ontving, was even meedogenloos als oprecht.

We ontmoetten elkaar voor het eerst een aantal jaar geleden, na ‘Luther’ maar vóór ‘Mandela’. Elba was een tv-ster, geen filmster, maar hij had toen al een huiveringwekkende présence. Vandaag ontmoeten we elkaar in Elba’s suite in een chic hotel in het centrum van Londen. Hij ziet er slank uit in zijn zandkleurige, geribde trui en donkerblauwe jeans – hij is vorig jaar flink afgevallen voor zijn eerste professionele kickboksgevecht. Elba is spraakzaam en afstandelijk tegelijk, deels omdat hij is wie hij is, maar ook door de vermoeidheid. Over twee dagen beginnen de opnames van ‘Yardie’, naar een boek van Victor Headley dat zich afspeelt in het Londen van de late jaren 80, over een jongen die uit Jamaica komt en ontdekt wie tien jaar eerder zijn broer heeft vermoord. Het is Elba’s debuut als regisseur en hij speelt ook een kleine rol. Misschien schrikt dat hem af? ‘Nee, niet echt,’ zegt hij, en hij schudt het hoofd. En daar is het weer. Hij is zowel toegankelijk als ontoegankelijk. Maar zijn aanwezigheid is zo sterk en zo sexy dat je er een flesje mee zou kunnen vullen en het Idris noemen; de voorraad zou zo uitverkocht zijn. En hij heeft meer dan een miljoen volgers op Instagram, maar zelf volgt hij niemand.

Elba groeide op in Hackney, in het oostelijke deel van Londen, in de beruchte Holly Street, voor het gezin verder naar het oosten trok, naar Newham. Zijn vader, die uit Sierra Leone komt, werkte in de Fordfabriek in Dagenham – Elba draaide daar zelf ook nachtdiensten voor hij als acteur aan de slag ging. Ook zijn Ghanese moeder werkte hard in onderbetaalde baantjes. Zijn ouders waren streng maar ambitieus, en ze brachten hun jonge zoon een sterk arbeidsethos bij. Ik bespeur niets dan liefde en respect wanneer hij over hen praat. Toch was het leven hard en moeilijk. Het was het soort buurt waar ‘ik een keer werd aangereden, en ze reden gewoon door’. Dat was Hackney vóór de buurt hip werd.

Idris Elba «Maar ik zorgde ervoor dat ik geen problemen kreeg. Ik bleef op het rechte pad, en mijn ouders waren heel beschermend.»


LESSEN VAN COELHO

Zijn vader wilde dat hij voetballer zou worden. ‘Ook al vond hij dat Engelse jongens niet zo goed waren als Afrikaanse voetballers.’ Kon hij er wat van?

Elba «Ja. Ik zat in alle sportteams op school, maar ik vond theater veel stoerder.»

Zijn auditie voor het National Youth Theatre was een succes, maar van zijn moeder mocht hij niet gaan omdat ze het geld er niet voor hadden. Zijn leraar adviseerde hem een beurs aan te vragen bij The Prince’s Trust, en hij kreeg die ook.

Elba «Ik zou niet weten wat er van mij geworden was zonder die 1.500 pond. Daardoor kon ik de acteursopleiding volgen.»

Dat mag dan zijn gouden toegangskaartje zijn geweest, makkelijk werd het daarna zeker niet. In de vroege jaren 90 was het voor zwarte acteurs erg moeilijk om hoofdrollen te bemachtigen. Ze speelden altijd de drugsdealer of de gigolo, of ze kregen bijrollen in ‘The Bill’, een Britse politieserie. Of zoals Elba het vorig jaar omschreef in een toespraak voor parlementsleden in Westminster: ‘De Fordfabriek in Dagenham bleek meer toekomstperspectief en ook meer diversiteit te bieden dan de tv-wereld waarin ik naam wilde maken.’ Een lange reeks tegenslagen volgde, maar Elba gaf niet op. Hij ontdekte Paulo Coelho’s ‘De alchemist’ toen hij een twintiger was, en hij las het twee keer per jaar omdat er een inspirerende kracht van uitging.

Elba «Het is een verhaal dat me eraan herinnert dat ik in het nu moet leven. Er zijn dingen in je leven die er echt toe doen. Door je te realiseren dat een gebeurtenis die je op het moment zelf misschien heel naar vindt, er eigenlijk voor zorgt dat je vooruitkomt. Het is een slim idee, en ik denk dat mensen erdoor geraakt worden.»

Het boek is een soort leidraad om te begrijpen wat Elba beweegt en hoe het komt dat hij bleef proberen om door te breken als acteur. Het leerde hem om teleurstellingen en tegenslagen te zien als mogelijkheden. Hij verhuisde naar New York omdat hij ervan uitging dat diversiteit vanzelfsprekender is in The Big Apple, en dat er dus meer rollen voor hem konden zijn. Maar een tijdlang was Amerika niet het land van de onbegrensde mogelijkheden waarop hij had gehoopt. Hij woonde op de achterbank van een bestelbusje, werkte als uitsmijter in clubs en af en toe als dj, en verkocht als bijbaantje zakjes wiet. En toen kreeg hij zijn eerste grote rol, de uitgelezen kans om zijn enorme scala aan emoties te laten zien als de geweldige, genadeloze Stringer Bell in ‘The Wire’.

Elba «Ik denk niet dat ik getormenteerd ben, het is geen typische eigenschap van mij, maar personages die een verleden hebben dat ze onderdrukken, zijn interessant om te spelen. Ze zijn gelaagd en bevatten veel dimensies.»

Ik wijs hem erop dat zelfs de zeeleeuw in ‘Finding Dory’ door zijn stem een boze buitenstaander werd. Hij lacht en praat even als de zeeleeuw met het typisch Londense accent.

Elba «Nee, ik ben geen gekwelde mens. Ik vind dat ik een open persoonlijkheid heb. En ik ben nergens echt bang voor.»

Hij houdt ervan zichzelf uit te dagen en zijn angsten te overwinnen. De laatste paar jaar, tussen de periodes waarin hij fervent aan het kickboksen was, kreeg hij het dragracen onder de knie en brak hij het 88 jaar oude snelheidsrecord op de mijl. Hij houdt ervan om het gevaar te tarten, maar hij doet er nonchalant over.

Elba «Ik denk dat angst tijdverspilling is. Het is een spier. Die kun je trainen. Je hebt geen leven als je voortdurend denkt dat het fout kan gaan. Ik had onderweg naar hier óók aangereden kunnen worden. Nee, je moet ergens aan beginnen met de gedachte: wat zal hier geweldig aan zijn?»

Hij schrijft, hij regisseert, hij dj’t en rapt nog steeds. Tijdens de voorbereidingen voor ‘Mandela’ nam hij een plaat op samen met een groep Zuid-Afrikaanse muzikanten, wat leidde tot de documentaire ‘Mandela, My Dad and Me’. Zijn vader was net vóór de première overleden, en Elba noemde Mandela, de internationale vrijheidsstrijder, en zijn vader, de vakbondsman, als zijn twee grootste inspiratiebronnen. Toen Mandela stierf, nodigde zijn familie Elba uit voor de besloten begrafenis. Daar zat hij, samen met alle wereldleiders, en toen er werd omgeroepen dat hij recentelijk Madiba had gespeeld op het witte doek, begon iedereen te applaudisseren.

'Nou ja, niet iedereen, maar wel erg veel vrouwen vinden mij aantrekkelijk'

Elba las ooit ergens dat we maar 12 procent van onze hersenen gebruiken, en dus deed hij alle moeite om toegang te krijgen tot de rest van zijn brein en zo een supermens te worden.

Elba «Nou ja, ik weet niet zeker of het mogelijk is om de capaciteit van je hersenen te vergroten, maar er zijn bepaalde oefeningen – tegelijk je buik masseren en op je hoofd tikken, bijvoorbeeld – die wel kunnen helpen.»

Ik vertel hem dat hersentraining een rage is in Los Angeles. Elba knikt enthousiast.

Elba «Mensen denken dat ze maar in één ding goed zijn en dat dat alles is wat ze kunnen, maar je kunt ook goed worden in iets anders, als je het maar probeert. Luister, ik word volgende maand 45. De levensverwachting van de westerse man is ongeveer 80 jaar. Ik ben halverwege, maar ik wil nóg meer uit het leven halen. Ik wil gewoon alles doen.»

Dat is dus één van de redenen waarom hij de film ‘Yardie’ regisseert.

Elba «Ja. Het is een menselijk verhaal over een jongen uit Jamaica die naar Londen trekt. We filmen zowel in Londen als in Jamaica. En dit jaar komen ook ‘Molly’s Game’, ‘Thor: Ragnarok’ en ‘The Mountain Between Us’ uit, met Kate Winslet

Hoe was het om samen met Kate Winslet op een berg vast te zitten? Hij lacht nogal ondeugend. ‘Dat zul je wel zien,’ zegt hij. Het was niet gepland dat al die films tegelijkertijd zouden uitkomen. Het is puur toevallig het jaar van Elba.

En hoe zit het met de rest van zijn leven? Hij heeft twee kinderen, dochter Isan (15) en zoon Winston (3). Ze hebben verschillende moeders. Ik vraag me af of het feit dat hij enig kind is, zijn vaderschap heeft beïnvloed.

Elba «Ik heb vandaag geen zin om over mijn kinderen te praten. Ik kan niet over het vaderschap praten zonder het over mijn kinderen te hebben, maar ik vind het geweldig om vader te zijn, hoor. Het is het mooiste wat er is.»

Dan zouden we het ook moeten hebben over hoe druk hij het heeft, dat hij vaak onderweg is en zijn kinderen weinig ziet.

Elba «Maar ik zie mijn kinderen geregeld, ook al heb ik een druk leven.»

Er valt een stilte, en om die nog ongemakkelijker te maken vraag ik hem hoe het zit met zijn vrouwen en vriendinnen. Hij is in 1999 getrouwd met de visagiste Hanne Norgaard, maar zij gingen uit elkaar kort nadat ze in 2002 was bevallen van hun dochter Isan. Zijn volgende huwelijk, met de Amerikaanse vastgoedadvocate Sonya Nicole Hamlin, duurde zes weken, en de relatie met zijn huidige vriendin, Naiyana Garth, wordt omschreven als een knipperlichtrelatie.

Elba «Een knipperlichtrelatie met wie? Ik ben getrouwd geweest, dat is zo, ik ben nog een keer getrouwd, ja, en ik heb al jaren een vriendin. Dat klopt. (Lange pauze) Maar ik ben ook maar een mens. Dat is normaal, denk ik.»

Er wordt ook gefluisterd dat hij met verschillende schoonheden een relatie zou hebben. Onlangs zei hij dat de groep vrouwen die hem aantrekkelijk vindt, opeens behoorlijk is gegroeid. Vroeger waren het vooral jongere vrouwen, maar tegenwoordig vallen ook oudere vrouwen op hem. Dus eigenlijk iedereen? Hij lacht, en niet bepaald verlegen.

Elba «Veel mensen vinden een bepaalde man aantrekkelijk en hij blijkt een acteur te zijn. Hij is interessant. Dat wordt nog eens uitvergroot door ons vak. Wat ik wil zeggen is dat het nu niet alleen meer de meisjes uit de buurt zijn, maar iedereen. Nou ja, niet iedereen, maar wel erg veel vrouwen.»

We kijken elkaar aan. Het is één van die we-zijn-close-maar-helemaal-niet-close momenten, en dan steekt de pr-dame haar hoofd binnen. ‘Nog een paar minuten.’

Oké, het moment, als het er al is geweest, is voorbij, en dus verander ik van onderwerp. Blijkbaar is Barack Obama een fan.

Elba «O ja, meneer Obama. Wat een lieve man. Hij was een goede leider, en hij was fan van ‘The Wire’. Hij vond het personage Omar Little erg leuk, dat van mij niet zo. Maar hij was tactvol genoeg om te zeggen: ‘Jou mag ik wel, en voor Luther begin ik ook warm te lopen.’ Zijn vrouw, Michelle, was gek op Luther.»

Hij grijnst. Dat kan ik me voorstellen.

© Chrissy Iley / The Sunday Times Magazine / News Syndication

‘The Dark Tower’ loopt nu in de zalen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234