Iedere dag op de buis: Aïssatou Diop, Charité in 'Thuis'

Aïssatou Diop (36) is de actrice die in ‘Thuis’ Charité speelt, de vrouw die samen met haar zoontje als sans-papiers in België aankwam, en daar werk, woonst, liefde en uiteindelijk ook papieren vond. ‘Ik geloof in de emanciperende kracht van ‘Thuis’’, zegt de Franstalige actrice, die haar timide charme met Charité deelt.

'Een soap is niet louter een verzetje voor moegewerkte mensen: hij moet ook iets zeggen over de samenleving'

Aïssatou Diop «Ik voel heel veel sympathie voor haar – dat is ook niet zo moeilijk als je ziet wat ze allemaal in één jaar tijd heeft meegemaakt. Ik wil een personage dat ik speel ook altijd kunnen verdedigen, en dat is bij Charité zéker het geval.

»Het is een stevige hap: het ritme ligt hoog, ik moet grote emoties spelen, en ik ben niet perfect tweetalig. Maar: het gaat over thema’s die me na aan het hart liggen. Ik heb het gevoel dat ik echt gevoed word door die rol.»

HUMO Wist je zelf op voorhand wat de scenarioschrijvers met Charité van plan waren?

Diop «Aanvankelijk had ik de rol geweigerd, omdat ik vreesde dat Charité een wandelend cliché zou worden. En ik wilde absoluut niet medeplichtig zijn aan het stereotiepe beeld van een sans-papiers. Maar de makers drukten me op het hart dat dat net niet de bedoeling was – dat Charité een personage zou worden dat zich ontwikkelt, niet eentje van bordkarton. Ik kreeg een biografietje, en daar kon ik me helemaal in vinden. En toen heb ik de rol dus aangenomen.»

'In 'Thuis': 'Die 1,3 miljoen kijkers geven betekenis aan wat we doen.'

HUMO Zou Charité een vriendin van je kunnen zijn?

Diop «O ja. Ze is eerlijk, respectvol, energiek, moedig en levenslustig, en dat zijn eigenschappen die ik erg waardeer in mensen.»

HUMO Was het niet imponerend om plots tussen acteurs te staan die de reeks al jaren dragen?

Diop «Dat viel mee. Eigenlijk speelde het in mijn voordeel dat ik ‘Thuis’ niet kende. Ik had geen idee van de reikwijdte van de reeks, en ik wist ook niet dat de acteurs echte sterren zijn in Vlaanderen.»

HUMO Je hebt je eerste Thuisdag achter de rug.

Diop «Ja, een heel bijzondere ervaring. Mensen waren zo ongelooflijk lief voor mij: dat vond ik aandoenlijk. Dat je ook werkelijk niets tégen Charité kunt hebben, zal allicht wel helpen. Ik ben wel benieuwd naar de reacties als ooit zou blijken dat Charité ook een duister kantje heeft.»

HUMO ‘Thuis’ heeft dagelijks 1.300.000 kijkers: redelijk indrukwekkend.

Diop «Dat brengt ook een verantwoordelijkheid met zich mee. Een soap is niet louter een verzetje voor moegewerkte mensen: hij moet ook iets zéggen over de samenleving, en over de thema’s die in deze tijd belangrijk zijn. En dat moet je waarachtig en intelligent doen, want veel kijkers zien ‘Thuis’ niet in de eerste plaats als fictie, maar wel als een tweede realiteit.»

HUMO En hoe kan jouw personage daaraan bijdragen?

Diop «Door van een sans-papiers een mens te maken. Als er over dat onderwerp gepraat wordt, gebeurt dat doorgaans in koele cijfers. Maar statistieken zijn een amalgaam, en verhullen vaak de complexe, persoonlijke verhalen die eronder zitten. Je kan er ook niet omheen dat vluchtelingen vaak op argwaan en angst onthaald worden. Charité laat zien dat vluchtelingen een verhaal hebben, dat ze niet gekozen hebben voor een leven op de vlucht, en dat ze niet per definitie dom zijn en louter van de sociale zekerheid willen komen knabbelen. Ik geloof in de emanciperende kracht van ‘Thuis’: zo’n verhaallijn als die van Charité kan mensen echt verrijken. Hetzelfde geldt trouwens voor andere heikele thema’s – de geslachtsverandering van Franky, bijvoorbeeld.»

HUMO Maar dat ‘Thuis’ echt een politieke factor kan zijn, dat lijkt me toch wat sterk.

Diop «Op onze eigen, kleine manier misschien wel. Het politieke bestel teert toch heel erg op angst, vind ik. Angst voor een toekomst waarin het allemaal met minder geld zal moeten. Maar ik weiger te geloven dat er te weinig middelen zijn. Ik denk wel dat het geld onevenwichtig verdeeld is. En dat je daar wat aan moet veranderen, in plaats van te zeggen: ‘Sorry, vluchtelingen, jullie zijn hier niet welkom, want jullie zullen onze levensstandaard naar beneden halen.’ Ik geloof echt niet dat vluchtelingen ons zullen verarmen. ‘We kunnen onmogelijk de ellende van de héle wereld hier binnenhalen,’ hoor ik soms zeggen. Wat een vreselijke uitspraak is dat toch? Ten eerste: een mens is veel meer dan alleen ellende – vluchtelingen kunnen ook talent, warmte, creativiteit en economische meerwaarde meebrengen. En ten tweede: ze komen hier heus niet parasiteren op het systeem.»

HUMO Zelf ben je gewoon in België geboren.

Diop «Klopt, in Namen. Mijn vader is Senegalees, en hij is indertijd naar België gekomen om te studeren. Hij ontmoette mijn moeder, ze werden verliefd, en hij is hier gebleven. Uit een eerste huwelijk had mijn moeder al vier kinderen. Met mijn vader kreeg ze er nog eens twee, en later heeft ze nog een jongetje geadopteerd. Eigenlijk heb ik dus zes broers en zussen.»

HUMO Was je als kind nieuwsgierig naar je Senegalese roots?

Diop «Eigenlijk niet. Dat is pas rond m’n 18de gekomen. Maar het was toen wel meteen heel stevig: plots voelde ik een grote nood om me in die wortels te verdiepen. Ik was er als kind twee of drie keer kort op vakantie geweest, maar in mijn late tienerjaren nam ik in de eerste maand van de zomervakantie een baantje, zodat ik geld had om de tweede maand in Senegal door te brengen. Het was een ontdekking, want thuis hadden die roots nooit echt een rol gespeeld: we spraken de taal niet, aten niet Senegalees. Dat ik die cultuur uiteindelijk toch ontdekte, heeft me iets cadeau gedaan dat ik maar moeilijk in woorden krijg uitgedrukt. Het heeft iets in me opgevuld dat voordien leeg was, het heeft me ronder gemaakt. Ik heb er veel kracht uit gepuurd, ik sta sterker op m’n benen, en ik ben er evenwichtiger door geworden.»

HUMO Je hebt dus niet het gevoel dat je tussen twee culturen valt?

Diop «Ik ben opgevoed en leef nog altijd in de Belgische cultuur. En daarnaast voel ik dat er nog iets anders in me zit, en tegenwoordig zijn die twee goed met elkaar gemengd. In mijn late tienerjaren was dat misschien wel een beetje conflicterend. Zelf voelde ik me niet verschillend van mijn blanke vrienden, maar anderen zagen me soms zo wel. Soms werd ik gewoon als een Afrikaan beschouwd, als een zwarte. Terwijl ik niet eens zwart ben, wel een mulat – toch geen onbelangrijke nuance. Ik voelde dat mensen me in een hokje wilden stoppen, terwijl ik zelf helemaal geen behoefte had aan dat hokje.»

HUMO België is welvarend maar complex: een twee-in-één-land.

Diop «De mentaliteit is in Wallonië fundamenteel anders dan in Vlaanderen. Dat moet je durven erkennen: België is een gespleten land dat twee culturen herbergt. Maar ik vind dat verschil net leuk. Het is toch ook iets dat je kan omarmen? Dat we het zo moeilijk hebben om één land te zijn, zie ik als een mislukking. Het begint met de taal: hoe mooi zou het toch niet zijn als iedereen hier tweetalig was? Maar helaas zijn er best veel Franstaligen die echt geen Nederlands spreken. De politiek draagt daarin een grote verantwoordelijkheid, vind ik. Er zou veel meer ingezet moeten worden op intelligent, levendig taalonderwijs. Een taal leer je niet uit een stoffig boekje. Nee, je moet de straat op. Waarom zouden jongeren hier geen stage kunnen doen in het andere landsdeel?»

HUMO Je werkt ook in Wallonië. Hoe uiten die verschillen zich?

Diop «De ambiance van een set hangt vooral van de regisseur af, maar ik heb de indruk dat het er op de Vlaamse sets iets strikter aan toegaat, die in Wallonië lijken me iets soepeler. Dat kan zowel een voordeel als een nadeel zijn. Het is in ieder geval heel plezant om de twee te kennen.»

HUMO Je werkt ook in Frankrijk.

Diop «Ja, ik heb een agent in Parijs, en doe er behoorlijk wat castings. Belgen zijn in de mode in Parijs – ze vinden ons accent fantastisch, onze frieten heerlijk en onze acteurs geniaal (lacht). Ik hou van werken in Frankrijk, maar ik zou nooit in Parijs willen wonen. Het tempo is me er te jachtig: iedereen holt maar door, en zelfrelativering is er niet bepaald de gewoonte. Terwijl ik dat net cruciaal vind: dat je jezelf niet au sérieux neemt. Dat vind ik ook zo fijn aan de ploeg van ‘Thuis’: er is niemand bij die zichzelf heel wat vindt. Er is geen hiërarchie op de set.»

HUMO Er zijn acteurs die neerkijken op soaps.

Diop «Dat maakte me een beetje bang. Ik vreesde soms dat er mensen zijn die niet meer met me zouden willen werken omdat ik in hun ogen samenval met Charité. En daarnaast was ik bang dat ik mijn eigen spel zou beschadigen. Dat ik door het helse opnameritme niet meer ten volle zou acteren. Maar die angst bleek gelukkig ongegrond: ik zie het als een uitdaging. En het geeft me de kans om te oefenen. Ik kijk zelf elke dag, en dan valt me telkens weer op dat er fantastische acteurs in spelen. De 1,3 miljoen kijkers geven betekenis aan wat we doen. Ik heb veel respect voor een project als ‘Thuis’.»

HUMO Je maakt ook deel uit van een theatergezelschap, maar je recentste rol dateert al van vijf jaar geleden.

Diop «Ja, op dit moment voel ik niet de behoefte om nog op de planken te staan. Maar het is een leuk gezelschap, hoor: het is gegroeid uit onze studies. We zaten samen op de toneelschool en vonden elkaar in onze liefde voor de absurde humor van Monty Python. We hebben samen enkele komische voorstellingen geschreven. Dat was heel plezierig, maar op dit moment heb ik meer behoefte aan muziek dan aan theater. Ik ben liedjes aan het schrijven, en dat neem ik heel ernstig: ’t is echt de bedoeling dat ik ermee de wereld in trek.»

'Charité is eerlijk, respectvol, energiek, moedig en levenslustig. Ze zou een vriendin van me kunnen zijn'

HUMO Hoe vind jij rust in hectische tijden?

Diop «Door op een heel bewuste manier met mijn lichaam en geest bezig te zijn. Yoga bijvoorbeeld heeft me enorm vooruitgeholpen. Ik hou niet van het snelle, hectische tempo dat onze samenleving vergiftigt. Haastigheid, stress, agressie, voortdurend rennen: dat kan toch niet de essentie van het leven zijn? Daarin kan je toch geen zin vinden?

»Ik hou niet van oppervlakkigheid – dan raak ik verveeld. Ik stel mezelf graag de grote vragen: voor mij mogen de dingen diep gaan. Ik was als kind al van het nadenkende type – geen onstuimige speelvogel, wel iemand die zich graag in het eigen hoofd terugtrok. Maar wees gerust: ik kan ook gewoon puberaal lol trappen met mijn vrienden, hoor.»

HUMO Ben je met je uiterlijk bezig?

Diop «Ik heb vorig jaar in een Franse reeks gespeeld, en vooraf had ik lang getwijfeld of ik het wel zou doen: mijn personage was kaal. Dat beangstigde me, maar tegelijk vond ik het ook een opwindend idee om zo drastisch uit mijn comfortzone te klimmen, en dus zegde ik de rol toe. Alles ging eraf. De dagen voor die grote scheerbeurt had ik buikpijn, en werd ik ’s nachts paniekerig wakker: ‘Ik ben gék!’ Ik was plots bang dat mijn man me niet meer aantrekkelijk zou vinden, dat hij me maandenlang zou afwijzen. Maar toen het dan zover was, vond ik het een heel leerrijke ervaring. Helemaal kaal vond ik niet mooi – het zag er wat ziekelijk uit. Maar toen het weer vijf of zes millimeter was, complimenteerden veel mensen me: het stond me goed.»

HUMO Betekent dat dat je in ‘Thuis’...

Diop «Een pruik draagt? Momenteel wel, ja.

»Enfin, ik vind het wel boeiend om een beetje te experimenteren met mijn uiterlijk. Ik vond het bijvoorbeeld heel fijn dat mijn korte haren, in tegenstelling tot wat je zou verwachten, net als heel vrouwelijk gezien werden. Ik ben ook veel ontspannener geworden in de omgang met mijn lichaam. Vroeger was ik heel radicaal: alleen de binnenkant telde. Als ik acteerde, behandelde ik mijn lichaam als een dood gewicht. Ik moest alles met mijn stem doen, vond ik. Op de toneelschool kreeg ik daar geregeld commentaar op: ‘Je moet je lichaam gebruiken, Aïssatou, het niet zo negeren.’ Intussen heb ik begrepen dat mijn lichaam ook een stuk van mezelf is, dat het een bondgenoot is en geen vijand.»

'Ik stel mezelf graag de grote vragen. Voor mij mogen de dingen diep gaan.'

HUMO Je bent 36 nu. Wat heb je de afgelopen jaren gewonnen?

Diop «Zelfvertrouwen, denk ik. Dat was vroeger nog weleens een probleem. En daarnaast heb ik een hoop ballast van me afgegooid. Alles wat verziekt of vervuilt, alles wat negatief is, probeer ik buiten te houden. Vroeger sleepte ik veel meer met me mee, en was ik erg gevoelig voor negativiteit. Nu stel ik me veel minder overbodige vragen, en ben ik veel serener.»

HUMO Je hebt een dochter van 3 jaar. Wat wil je haar zeker meegeven?

Diop «Verwondering en joie de vivre. Ik wil graag iets lichts in haar leven brengen. Al te vaak zie je dat kinderen de zwaarte van hun ouders overnemen. Ik wil mijn kind tonen dat het leven een bron van geluk is, dat je je nooit mag laten inkapselen in je eigen zorgen. Je hebt altijd de keuze. In een mensenleven zijn er genoeg momenten waarop je voor de negativiteit kan kiezen. Maar je kan je ook altijd naar het licht draaien.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234