'Iederéén is bang' Humo's grote jongerenenquête: na de cijfers, de praktijk

Een nieuwe week, een nieuw panel jongeren. Omdat het deze keer over geloof en politiek gaat, hebben we gekozen voor een divers en bontgekleurd trio: Martha Canga Antonio speelde net nog de pannen van het dak in de film ‘Black’ en Mathias Vergels doet dagelijks hetzelfde in ‘Thuis’. Het podium van Mohamed Ouaamari is op de sociale media te vinden. Hij runt z’n eigen blog, Beards & Camels, en stuurt met de regelmaat van een klok tweets de wereld in. Af en toe met spectaculaire gevolgen.

'Willen ze me niet aannemen omdat ik Mohamed heet? Oké, dan richt ik wel mijn eigen bedrijf op' Mohamed Ouaamari

Zoals die keer dat hij op een netwerkevent in het Antwerpse ING-gebouw een komisch bedoelde tweet verstuurde, waarin hij tips vroeg om te solliciteren: ‘Luid ‘Allah u akbar’ roepen is geen goede ijsbreker zeker?’ Twee tweets en één grap later, was hij omsingeld door zwaar bewapende agenten, die hem zonder pardon tegen de grond werkten en een nacht in de cel stopten. ‘Was jíj dat?’ reageert Martha vol ongeloof, als ik uitleg wat Mohameds voorlopig grootste claim to fame is.

Martha Canga Antonio «Een vriendin van me was die avond ook op dat event. Ze was helemaal in shock door de gebeurtenissen.»

Mathias Vergels (lacht) «Putain, jij bent een held!»

Mohamed Ouaamari «Dank je. Maar met de recente gebeurtenissen in Parijs voel ik me nu wel op mijn ongemak en zelfs bedreigd.»

HUMO Je voelt je geviseerd?

Ouaamari «Uiteraard. Vorige woensdag ging ik naar de cinema in Antwerpen. Toen ik de militairen voor de deur zag staan, moest ik meteen aan mijn arrestatie denken en sloeg de schrik me toch even om het hart: ‘Wat als iemand me hier als verdacht beschouwt en de politie belt?’ Ik heb geen zin om weer met veel machtsvertoon te worden opgepakt voor zo’n volle zaal. Ze zijn nu ook overal huiszoekingen aan het doen. Er is dan toch die angst dat ze dat om de één of andere reden ook bij mij kunnen doen – ze hébben me tenslotte al eens gearresteerd. Bij zo’n huiszoeking nemen ze je computer drie weken lang in beslag. Dat is mijn dood! Ik studeer digitaal ontwerp, ik ben verslaafd aan dat ding.»


Hoe zie je de toekomst in?

Ik heb al aan zelfmoord gedacht: 32%

De toestand van ons land zal beter worden: 17%

De toestand van de wereld zal beter worden: 16%

HUMO 33 procent van de ondervraagde jongeren acht een terreuraanslag in België onvermijdelijk. En dat was vóór Parijs. Zijn jullie bang?

Canga Antonio «Als je bang bent, dan leef je niet meer.»

Vergels «Ik heb net de neiging om die zogezegd gevaarlijke plekken nu te gaan opzoeken, om een pint te gaan pakken in Molenbeek. Ze hebben ons het meest dierbare afgepakt: onze vrijheid om te doen wat we willen. En die vrijheid wordt niet alleen door terreur bedreigd, maar door angst in het algemeen. Kijk naar Mohamed: hij mag ook niet meer doen wat hij wil, omdat er een paar zotten bang van hem zijn. Ook Belgen hebben er dus schuld aan.»

Ouaamari «Tijdens de aanslagen in Parijs, was ik naar het voetbal aan het kijken. Ik merkte meteen de eerste berichten op Twitter op. In een hotel op het plein waar ze hadden geschoten, heeft mijn vrouw in september nog gelogeerd. Dan denk je natuurlijk: ‘Wow, wat als ze daar nu was geweest!’ Die angst is niet voorbehouden voor de ene of de andere groep. Iederéén is bang. Al vind ik ook wel dat we ons niet mogen laten doen. Want dat is hun doel. Ze willen ons uit elkaar drijven, opdat ze ons dan kunnen zeggen: ‘Zie je wel dat ze jullie nooit zullen aanvaarden.’»

HUMO 44 procent van de jongeren is alvast bereid wat privacy op te geven in ruil voor veiligheid.

Canga Antonio «Dat begrijp ik niet. Ik kan niet zonder mijn privacy, maar als ik naar mijn broer van vier jaar jonger kijk, dan is het verschil enorm: zijn privacy interesseert hem niet. Iedereen mag alles weten. Hij gooit het allemaal op Twitter of op andere social media. Mocht de politie hem zoeken, ze zouden het makkelijk hebben: elke seconde van zijn leven staat op Snapchat of op Instagram. Bij de volgende generatie valt er gewoon niks meer op te geven.»

Vergels «Echt? Dat snap ik niet. Ik ben paranoïde als het gaat over mijn privacy. Ik heb zelfs een plakkertje over de webcam van mijn laptop.»

Ouaamari «Ik vind dat cijfer ronduit schokkend. Ik mag er niet aan denken dat de overheid zomaar toegang zou hebben tot alles wat ik doe. Die tweet van mij was er het beste bewijs van hoe snel iets verkeerd kan worden geïnterpreteerd. Toen ze me arresteerden, hebben ze mijn gsm in beslag genomen. Vorige zomer was ik nog op vakantie in Spanje. Ik had daar met mijn gsm een foto genomen aan de rand van het zwembad, naast een rij palmbomen. Ik droeg zo’n Marokkaans kleed en stak voor de grap een wijsvinger in de lucht, zoals de mannen van IS dat ook doen. Voor alle duidelijkheid: dat teken is dus niet van hén. Elke moslim kent dat: het is het teken van de geloofsgetuigenis, zoals jullie je hand in de lucht steken als jullie een eed afleggen. Om te lachen had ik die foto naar een vriend gestuurd, verwijzend naar de jongens van IS die nu ergens in Syrië aan een zwembad onder de palmbomen zitten. Drie weken later word ik gearresteerd en wordt mijn gsm in beslag genomen. Natuurlijk was mijn eerste gedachte: ‘Shit, die foto!’ (lacht)»

HUMO Misschien sta jij nu wel op één of andere lijst.

Ouaamari «Geen idee. Ze hebben mijn gsm uitgeplozen, maar er is me achteraf niks verteld.

»Net zoals iedereen in de moslimgemeenschap ken ik ook mensen die nu in Syrië zitten. Soms ben ik bang dat ze me aan die jongens gaan linken. Het is al eens voorgevallen dat een bekende vanuit Syrië contact met me opnam, maar ik negeer zo’n bericht dan om mogelijke misverstanden te vermijden. Ik ben zeker niet de enige moslim die met die angst leeft.»


Is er meer tussen hemel en aarde?

Ik geloof in een god: 16%

Ik geloof in een hoger wezen: 34%

Ik ben atheïst: 50%

Ik geloof in een leven na de dood: 69%

‘Stop eens met uw geloof!’

HUMO Martha en Mathias, zijn jullie ook gelovig? Of noemen jullie jezelf, zoals de helft van de jongeren, atheïst?

Canga Antonio «Ik vind het altijd raar als mensen zeggen dat ze in niks geloven. Ik ken er nochtans veel. Zelf ben ik wel gelovig. Mijn mama is katholiek en mijn papa protestants, maar die termen doen er voor mij niet toe. Ik wil geen stempel op mijn geloof plakken. Geloof gaat bij mij over hoe ik me voel en over hoe ik me gedraag tegenover mijn medemens. Mijn mama is nochtans erg traditioneel in haar geloof: bij ons thuis móét er een kruisbeeld hangen. Voor mijn papa draait geloof vooral om bidden. Ik bid ook elke avond, maar ik heb er mijn eigen draai aan gegeven. Het is voor mij een zenmoment: even tot mezelf komen, even stilstaan bij de dingen en dankbaar zijn voor wat ik heb.»

Ouaamari «Globaal gezien zijn de atheïsten nog altijd in de minderheid. De meeste mensen geloven. De machtigste man van de wereld eindigt z’n speeches nog altijd met ‘God bless the United States of America’, maar hier doen veel mensen alsof gelovigen een marginale minderheid zijn. Het zou jammer zijn als mensen zich hier zouden gaan schamen, omdat ze geloven. Dat kan niet de bedoeling zijn.»

Vergels «Ik wil niemand hier kwetsen, maar ik ben absoluut niet religieus. In een religie zijn er te veel regels. Ik vind mezelf wel erg spiritueel. En kom ik langs het graf van een overleden familielid, dan sla ik een kruis of doe ik een weesgegroetje. Niet omdat ik katholiek ben, ik ken gewoon niks anders.»

HUMO Volgens de resultaten van de enquête staan jongeren vandaag een beetje positiever tegenover migranten dan 5 jaar geleden, al vindt 29 procent nog altijd dat we er geen meer zouden mogen toelaten en vindt 45 procent dat ze profiteren van onze sociale zekerheid.

Ouaamari «Ik ben nog net het kind van een migrant: mijn vader is geboren in Marokko, maar mijn moeder is een echte Antwerpse Marokkaanse. Ik voel me een Vlaamse moslim met een Marokkaanse achtergrond. In de eerste plaats zie ik mezelf dus als moslim en als Vlaams. Met Wallonië heb ik weinig of niks – behalve in de luchthaven van Charleroi ben ik er zelfs nog nooit geweest – maar ik supporter wel voor de Rode Duivels.»

Canga Antonio «Mijn ouders zijn twintig jaar geleden vanuit Angola naar België gevlucht. In het buitenland noem ik mezelf Belg, maar als ze me hier vragen waar ik vandaan kom, zijn ze nooit tevreden als ik zeg dat ik Belg ben. Dan dringen ze aan, net zolang tot ik zeg dat mijn ouders uit Angola komen.

»Ik denk wel dat jongeren steeds meer voorbijgaan aan die vooroordelen. Ze zeggen niet meer: ‘Ik ga iets eten met mijn Marokkaanse vriend.’ Voor hen is dat gewoon ‘een vriend’. Dat is de sfeer die er nu heerst.»

Ouaamari «Vroeger had iemand uit Brugge nog nooit gesproken met een Marokkaan uit Antwerpen, maar door de sociale media is de wereld nu een dorp en dat beïnvloedt het wederzijdse begrip. Ik denk dan aan het YouTube-kanaal van de Marokkaan Zaka uit Melsbroek: hij post vaak filmpjes en heeft daarmee een enorm bereik. Dat helpt, denk ik. Het is me in elk geval nog nooit overkomen dat een jongere me zei dat hij me niet kon hebben, gewoon omdat ik een Marokkaan ben. Oudere mensen wel: die zeggen letterlijk dat ze niks van me moeten weten, vanwege mijn geloof en mijn uiterlijk. Het is onvoorstelbaar hoeveel bagger ik over me heen krijg op Twitter: ‘Zeg, stop eens met uw geloof!’ (lacht)»


Hoe sta je tegenover migranten?

Migranten profiteren van onze sociale zekerheid: 45%

Ik maak me zorgen over de toenemende vijandigheid tegenover allochtonen: 47%

Ik acht een terreuraanslag in België onvermijdelijk: 33%

Ik ben bereid een stuk van m'n privacy af te staan als dat de veiligheid ten goede komt: 44%

HUMO Reageer je dan ook op die tweets?

Ouaamari «Ja, altijd. Ik probeer positief te blijven en te antwoorden met humor. Als ze me weer uitschelden, dan zeg ik: ‘Ook een goeiemorgen! Lucht gerust eens je hart.’ Ik stel ook weleens voor om samen een koffie te gaan drinken – ik wil er gerust een uurtje voor vrijmaken. Je moet met iedereen kunnen praten, hoe extreem iemands mening ook is. Maar nog niemand is ooit op mijn voorstel ingegaan.»

Canga Antonio «Internet is zo’n anonieme uitlaatklep. Ik krijg ook vaak racistische commentaar, maar daar ga ik ’s avonds thuis niet over klagen. Het hoort er gewoon bij.»

Ouaamari «Je moet ermee leren leven, ja. Maar ik zeg niet graag dat de Vlaming racistisch is. Ik vind hem eerder bang en defensief: ‘Kom niet te veel in mijn buurt.’ Al merk ik wel dat zelfs de grootste criticasters één of andere Marokkaanse buurman hebben die wél meevalt. Er is altijd wel één goeie Marokkaan.»

HUMO Probeer jij die goeie Marokkaan te zijn?

Ouaamari «Ik probeer gewoon mezelf te zijn.»

HUMO Mathias, ben jij zo’n bange Vlaming?

Vergels «Ik schrik van die percentages. Hoeveel jongeren hebben jullie ondervraagd?»

HUMO Een statistisch verantwoord staal van duizend.

Vergels «Zaten daar toevallig veel West-Vlamingen tussen? (lacht)

»Nee, serieus: ik wist niet dat mensen nog zo negatief stonden tegenover migranten. Mijn vriendenkring telt Belgen, Turken, Marokkanen. Ik kén dat niet, vooroordelen tegenover migranten. Toen ik in Antwerpen op school zat, was ik zélf de vuile Waal. Omdat ik uit Brussel, uit Sint-Genesius-Rode kom. Om maar te zeggen hoe ridicuul al die vooroordelen zijn.»


Niveau Bumba

HUMO Vandaag staat er weer een grote golf nieuwkomers klaar. Moeten zij verplicht op inburgeringscursus?

Ouaamari «Inburgeren is geen bandwerk, hè. Inburgeren, dat is: werken, studeren, buitenkomen, naar ‘Thuis’ kijken.»

Vergels (lacht) «Dat heb ik al vaker gehoord.»

Ouaamari «Ik meen het: mijn vader heeft Nederlands geleerd door naar ‘Thuis’ te kijken, met de ondertitels voor doven van teletekstpagina 888 eronder. De uitzendingen van ‘Thuis’ waren vroeger zelfs een familiegebeuren: het hele gezin zat gezellig mee te kijken. Op die manier pik je razendsnel de taal op.

»Natuurlijk moet je mensen wel even de regels uitleggen, maar ik kén die inburgeringscursussen: ze zijn gewoon kinderachtig. Ze gaan met die mensen de straat op, lopen naar de eerste de beste bakker en zeggen dan: ‘Dit is een bakker. Hier kun je brood kopen.’ Op het einde van het jaar houden ze een eindejaarsfeest en moet iedereen zich kleden in zijn of haar nationale klederdracht en een spreekbeurt geven over zijn of haar cultuur. Dat is toch van het niveau van ‘Hopla’ of ‘Bumba’!

»Migranten zijn geen kleuters. Daar loopt het volgens mij toch een beetje mis. In de moskee kwam er eens een man van een jaar of 60 naar me toe: ‘Kan je me helpen?’ Hij had moeite met zijn huiswerk Nederlands. Die oefeningen waren op het niveau van het eerste en het tweede leerjaar! Drie weken intensief woordjes leren en dan wat? Daar schiet zo’n man echt niks mee op.»

HUMO Het multiculturele Molenbeek is sinds vorige week wereldnieuws.

Vergels «Molenbeek heeft niks te maken met het feit dat wij niet kunnen samenleven. Je hebt overal zotten.»

Ouaamari «Ik weet niet genoeg over Molenbeek om er een uitspraak over te doen. Maar als je de berichten moet geloven, dan is het daar precies het nieuwe Irak.»

Canga Antonio «Ik heb de voorbije zomer in Molenbeek gefilmd voor ‘Black’. Ik woon zelf in Mechelen en daar hebben ze ook zo hun mening over Molenbeek, maar de opnames zijn prima verlopen. Veel figuranten waren ook gewone Molenbekenaars. Je hebt overal extreme standpunten, maar die vertegenwoordigen niet per se de hele samenleving.»

Vergels «Ik ben onlangs voor het eerst in Ninove geweest, omdat mijn vriendin van daar is. Ik schrok ervan dat veel van de jonge mensen daar zelfs nog nooit in Brussel zijn geweest. Waarschijnlijk geldt dat ook voor de duizend jongeren die jullie hebben ondervraagd. Die zitten met een ongegronde angst voor die stad. Terwijl: ik heb nog nooit één probleem gehad in Brussel. In Antwerpen heb ik wél al shit gehad met een paar gasten. Niks ergs of zo – wist ik veel dat het De Coninckplein het grootste drugsplein van de stad was (lacht). Laatst ben ik er nog eens geweest: nu is het er vreselijk saai. Tegenwoordig mag je in Antwerpen niks meer. Als je er op de grond spuwt, dan krijg je al een boete. Doe eens normaal, zeg! En zo gaat het overal. Mijn broer heeft een boete gekregen omdat hij op de leuning van een bank zat. Die regels en GAS-boetes zijn een aanslag op onze vrijheid. Ze tonen dat we niet meer geloven in het goede van de mens, terwijl ik er liever vanuit ga dat we allemaal steengoed zijn. Over dat soort betutteling kan ik me echt opwinden.»


Mes in de rug

HUMO Misschien moet je zelf in de politiek gaan om iets aan die regels te doen? Meer dan de helft van de ondervraagde jongeren zegt politieke interesse te hebben.

Vergels «Politiek interesseert me absoluut, maar ik sluit me niet aan bij één van de bestaande strekkingen of partijen.»

Canga Antonio «Ik ben geen kenner, al volg ik de politiek wel. Ik kijk ook niet elke avond naar ‘Het journaal’, maar ik research zelf wel de dingen die me interesseren.»

Ouaamari «Hier in België neemt politiek soms komische vormen aan. Kijk naar hoe Wouter Deprez laatst in z’n eentje het werk van de hele oppositie op zich nam. Straf hoe goed hij zijn dossiers kent. Politiek wordt steeds vaker bedreven door iedereen. Ik kan een burgerinitiatief als Hart Boven Hard alleen maar toejuichen. Terwijl de gevestigde orde het wellicht liever anders ziet: ‘Politiek is om de vier jaar gaan stemmen en dan bakkes dicht.’»

HUMO Op wie stemmen jullie?

Ouaamari «Ik stem blanco of ongeldig.»

Canga Antonio «Ik ook.»

Vergels «Putain, jullie moeten dat net wél doen! Dan zou het hier misschien eens veranderen.

»Ik stem wel. Dat is het enige protest dat ik voorhanden heb.»

Ouaamari «De Marokkanen hébben gestemd. In de jaren 90 gingen de socialisten zelfs van deur tot deur: ‘Pas op, de Vlaams Blokkers gaan winnen en dan sturen ze jullie terug!’ Een paar jaar later komt Patrick Janssens aan de macht, maar wel met een rechts beleid: geen hoofddoeken meer achter de loketten, geen hoofddoeken meer op school. Veel Marokkanen voelen dat mes in hun rug nog altijd zitten.»


Voor welke partij zou je stemmen?

Weet niet: 25%

N-VA: 24%

Groen: 13%

CD&V: 11%

Open VLD, blanco/ongeldig: 7%

SP.A: 6%

Vlaams Belang: 4%

HUMO Waarom zou iemand als jij, die zo geïnteresseerd is in politiek, blanco stemmen?

Ouaamari «Net daaróm. Ik wil neutraal blijven, geen kleur kiezen. Carl Devos en Geert Noels stemmen ook blanco. Plus: ik zit in het verenigingsleven – ik doe huiswerkbegeleiding en werk met jongeren – en daar moet je kunnen samenwerken met iedereen.»

Vergels «Ik zou dat niet kunnen, met iedereen rond één tafel gaan zitten. Ik vind van mezelf dat ik solidair ben, maar ik zou niet kunnen samenwerken met iemand die zegt dat alle Walen buiten moeten. Ik vind het zelfs absurd dat het Vlaams Belang nog bestaat.»

Ouaamari «Ik zou weleens met Filip Dewinter willen samenzitten: ‘Vertel het eens, man.’ Maar samenwerken zou wellicht onmogelijk zijn (lacht).»

HUMO Als we morgen zouden gaan stemmen, dan zou 24 procent van de jongeren z’n stem aan de N-VA geven.

Vergels «Onwaarschijnlijk! Dat toont hoe conservatief onze generatie is. Het vreemde is dat ik niemand ken die op de N-VA stemt.»

Canga Antonio «Ik wel. Van een paar vriendinnen had ik dat echt niet verwacht. Dat was toch even schrikken.»

Ouaamari «Die zijn beginnen te radicaliseren (lacht).

»Ik heb een vriend die een erg zware job heeft in de chemische sector. Plots kwam die ook met van die populistische berichten op zijn Facebook: ‘De vluchtelingen krijgen zomaar geld, terwijl ik zo hard moet werken.’ Op dat gevoel van oneerlijkheid springt de N-VA natuurlijk. Jammer dat die vriend zich daarin laat meeslepen, maar ik ga er onze vriendschap niet voor verbreken. Mijn doel is om met iedereen door één deur te kunnen.»

Vergels «Alle respect, maar ik kan dat niet. Ik zou Dewinter niet op z’n gezicht slaan, maar ik zou niet met hem kunnen praten. Je moet begrijpen: ik ben écht kwaad. Ik word dagelijks geconfronteerd met hoe vrienden worden uitgesloten en geen werk vinden, alleen omdat ze Frans spreken.»

'Patrick Janssens voerde een rechts beleid: geen hoofddoeken meer achter de loketten, geen hoofddoeken meer op school. Veel Marokkanen voelen dat mes in hun rug nog altijd zitten' Mohamed Ouaamari

HUMO 61 procent van de jongeren vindt dat België moet blijven bestaan, terwijl dat 5 jaar geleden maar 55 procent was. De communautaire kwestie is wat aan het wegebben.

Vergels «Waar ik woon, is niemand het vergeten. Straks, als dit voorbij is, komt dat weer keihard terug.»

Ouaamari «Mijn probleem met België is dat het nodeloos ingewikkeld is geworden. We hebben zo veel regeringen, ministers, bevoegdheden. Niemand weet nog wie waarvoor verantwoordelijk is. Ik ben ondernemer en om mijn onderneming in orde te houden, moet ik een hele waslijst aan paperassen in orde brengen.»

Vergels «Maar wat jij nu zegt, dat is net het gevolg van de overdaad aan regels en het gedeeltelijk splitsen van dit land.»

Ouaamari «België is maar een zakdoek groot, dus splitsen lijkt me onzin. Maar kunnen we niet alles eenvoudiger maken?»

HUMO Van dit gezelschap lijk jij nog het meest begrip te kunnen opbrengen voor de jongeren die op de N-VA stemmen, Mohamed.

Ouaamari «Ik ben geen fan van Bart De Wever, maar ik bewonder hem wel als strateeg, als tacticus, als communicator. Helemaal anders dan Didier Reynders, met zijn veel te technische uitleg altijd. De Wever heeft talent en het heeft geen zin dat te ontkennen. Gebeurt er iets, dan stapt hij het toneel op en een dag later is alles opgelost. De strategie van de N-VA is duidelijk: ‘We moeten zo veel mogelijk Vlamingen aan onze kant proberen te krijgen, maakt niet uit of het nu een Vlaming, een Marokkaan of een moslim is.’ Van al die groepen heeft de N-VA een vertegenwoordiger, die ze naar voren kunnen schuiven als het nodig is. Ten tijde van die rel rond de Berbers, stuurden ze Nadia Sminate naar de tv: ‘De N-VA is geen racistische partij, want ik ben zelf Marokkaanse.’ Gaat het over de islam, dan schuiven ze Peter De Roover naar voren om de boel een beetje te nuanceren. Da’s tactiek.»

HUMO Opvallend is dat 27 procent op De Wever zou stemmen en 25 procent op Maggie De Block, maar dat de andere politici zelfs niet tot aan hun enkels komen.

Vergels «Jongeren leren te weinig over politiek op school. Mijn jongere broer is bouwvakker – hij heet trouwens Lowie. Hij heeft op school nooit iets over politiek meegekregen. Als je hem vraagt welke politici hij kent, dan antwoordt hij: ‘Bart De Wever en die dikke.’ Dat die twee veel stemmen halen, heeft dus met onwetendheid te maken. Plus: ze spreken de taal van het volk. Ze choqueren graag en dat vinden de mensen tof. Da’s zoals Donald Trump


Een pmd-seut

HUMO Zijn jullie begaan met het milieu?

Canga Antonio «Toch wel. Bij mij is het begonnen toen ik op kot zat in Gent. Ik woonde met negen mensen samen in een soort hippiehuis: alles was er vegetarisch, biologisch en ecologisch. We aten er alleen groenten uit onze eigen moestuin. Ik heb toen gemerkt dat het helemaal niet moeilijk is om aandacht te hebben voor het milieu. Sindsdien ben ik er niet meer mee opgehouden. Soms zijn het maar kleine dingen, maar die maken wel een verschil.»

Ouaamari «Ik ben ook met het milieu bezig, maar dan vooral vanuit religieus oogpunt. Eén van de eerste zinnen van de Koran is: ‘Je hebt de verantwoordelijkheid gekregen over de aarde.’ Mensen staan daar te weinig bij stil: wij hebben de aarde slechts in bruikleen. Hoe we er nu mee omspringen, dat is verkeerd. Ken je Sulayman ‘Wim’ Van Ael? Dat is een Vlaamse imam, die een opleiding theologie is gaan volgen in het buitenland. Een heel geleerde man, die zijn preken in het Nederlands geeft. Hij heeft ooit een hele vrijdagpreek gehouden over het milieu. Heel boeiend, allemaal.

»Bij ons thuis gaan we vrij maniakaal om met energie: ik zit voortdurend alles uit het stopcontact te trekken – mijn vrouw is daar zelfs nog erger in dan ik. We hebben geen auto, doen alles met de fiets of het openbaar vervoer. We klagen wel over de NMBS, maar eigenlijk is dat pure luxe hier in België. Toen we naar ons nieuwe appartement verhuisden, was er nog geen container voor het pmd-afval. Ik heb toen meteen gemaild naar de verantwoordelijke: ‘Wanneer komt die pmd-container er?’ Terwijl ik die mail zat te versturen, dacht ik: ‘O, ik ben een seut!’ (lacht)»

HUMO En jij, Mathias?

Vergels «Het is niet dat ik niet begaan ben met het milieu, maar ik ga weinig dingen laten. Ik ben een echte bourgondiër – ik eet graag mijn steak. Dat maakt deel uit van mijn vrijheid. Plus: soms begint dat hele healthy food-gedoe op commerce te lijken. Ik doe daar niet aan mee.


Hoe groen ben je?

De milieuproblematiek moet meer aandacht krijgen: 64%

Ik maak me zorgen over de opwarming van de aarde: 66%

Ik ben bereid een deel van mijn inkomsten af te staan ten voordele van een schoner milieu: 28%

Ik verkies het openbaar vervoer boven een eigen auto: 15%

Autorijden zou duurder moeten worden, dan zal het gebruik verminderen: 28%

»Mijn papa was bakker en ik ben opgegroeid met het idee dat alles in overvloed voorhanden is. ’s Ochtends ging ik de bakkerij leegroven en stopte ik mezelf vol met suiker. Achter de zaak stond een container, dus al het afval ging gewoon, hup, in de container. Nu pas leer ik sorteren, omdat mijn vriendin dat doet.»

HUMO Rijd jij met een milieuvriendelijke auto? Voor 38 procent van de jongeren is dat een must als ze zich een nieuwe wagen aanschaffen.

Vergels «Ik ben een heel impulsieve mens. Onlangs reed ik langs een garage en zag ik een BMW staan. Mijn maat zei: ‘Die bak is echt iets voor jou!’ En jawel, ik heb hem gekocht. Dat wringt wel een beetje.»

Ouaamari «Zolang je die BMW niet gebruikt om naar de bakker te gaan en terug, valt het wel mee. Mijn vader rijdt elk jaar verschillende keren heen en weer naar Marokko, met spullen voor heel veel mensen. Dat is uit noodzaak, dus daar kan ik begrip voor opbrengen.»

Vergels «Voor mij gaat het puur over het feit dat ik zoiets mag doen, dat niemand me dat zal verbieden. Een zakje chips, een glaasje wijn: dat moet kunnen. Al heb ik respect voor het feit dat jij geen alcohol drinkt.»

Ouaamari «Ieder z’n ding.»

HUMO 43 procent wil dat het toegelaten alcoholpercentage achter het stuur nog naar beneden gaat. Had jij niet eens een rijverbod opgelopen, Mathias?

Vergels «Ik denk er net zo over als die 43 procent, alleen is het verschil dat ik het niet kan laten. Ik heb spijt van dat dronken rijden. Ik mag er niet aan denken dat ik iemand had kunnen aanrijden.»

HUMO Zijn jullie voor het legaliseren van softdrugs? 26 procent van de jongeren alvast wel.

Canga Antonio «Zoals het nu is, is het goed. Je mag een paar gram op zak hebben en zelfs je eigen planten kweken. Dat is genoeg. Ik geef toe dat ik een beetje hypocriet ben: ik ken mensen die wiet roken en dat vind ik prima, maar ik zou er niet tegen kunnen als mijn kinderen vanaf hun 15de zomaar aan de wiet gingen.»

Ouaamari «Ik ben volledig tegen geestesverruimende middelen, zoals wiet en alcohol. Alles wat verdooft, is verboden volgens de islam – al valt medische verdoving daar wel buiten. Maar ook persoonlijk heb ik er een probleem mee: ik heb nog op Het Kiel gewoond en daar heb ik alle soorten soft- en harddrugs gezien. Ik heb er ook gezien wat drankmisbruik kan doen met een gezin. Het is hypocriet van de overheid dat ze softdrugs aanpakken en alcohol niet. Ze zouden mensen moeten ontraden om het te gebruiken, maar ik weet ook wel dat een verbod er niet in zit. Ze hebben het ooit in Amerika geprobeerd en dat is niet goed afgelopen. ’t Is een moeilijk verhaal.»

'Ik ken mensen die wiet roken en dat vind ik prima' Martha Canga Antonio

Vergels «Ik ben absoluut voor legalisering van softdrugs. Als je tegen mij zegt dat iets niet mag, dan doe ik het eens zo snel. Je hebt het intussen wel begrepen: ik heb moeite met autoriteit. Dat zit een beetje in de familie. Je zou ons opstandig kunnen noemen, al vind ik zelf dat we dat helemaal niet zijn.

»Ik heb me nooit thuis gevoeld in dit systeem. De laatste jaren wordt dat gevoel steeds sterker. De meeste cijfers die jij opsomt, daar kan ik niet eens bij. Wij zijn toch de jonge generatie? Wij zijn toch degenen die de boel moeten wakker schudden? Maar nee, de jongeren van vandaag zijn patatten, makke lammetjes. Mijn pa vertelt soms verhalen over hoe hij, als jonge gast, met een opgedreven brommertje rondreed en door de gendarmes werd gestopt: ‘Als je nu niet naar huis gaat, dan krijg je een plets rond je oren!’ Daar ben ik dan toch wat jaloers op. Doe ik nu hetzelfde, dan vlieg ik de cel in. Het had allemaal zoveel cooler kunnen zijn.»

HUMO Maar zijn jullie desondanks gelukkig?

Ouaamari «Ik denk dat we niet mogen klagen. We mogen dankbaar zijn dat we in een veilig land wonen – er zijn ergere plekken. Ik voel me gelukkig, ook al heeft Parijs me erg getroffen. En ook al heb ik zelf al vaak de gevolgen van discriminatie en racial profiling gevoeld.»

Canga Antonio «Op dat vlak zou het wel mogen veranderen, ja. Het voelt soms als een hopeloze strijd. Onze ouders ondervonden discriminatie, omdat ze anders en nieuw waren en de taal niet spraken. Als je dan vaststelt dat wij nog altijd hetzelfde meemaken, dan denk ik: ‘Wat kan ik nog meer doen?’»

'Ik zou weleens met Filip Dewinter willen samenzitten: 'Vertel het eens, man'' Mohamed Ouaamari

Ouaamari «Maar onze generatie pakt de dingen wel aan, vind ik. Kijk maar naar mvslim.com, een website opgericht door een groepje jonge Antwerpse moslims. Ze zetten er positieve berichten op over moslims, die de media niet halen. Daar surfen wereldwijd 4 miljoen mensen naartoe. Dat bedoel ik: we nemen initiatief, we gaan niet meer zitten wachten tot de politici of de media het in onze plaats doen. Ik zoek ook zelf mijn weg. Willen ze me niet aannemen omdat ik Mohamed heet? Oké, dan richt ik wel mijn eigen bedrijf op. Ik roei met de riemen die ik heb.»

Vergels «Ik ben gelukkig met mijn leventje, maar ik ben niet gelukkig met hoe de zaken nu staan. Ik zou in deze tijden geen kind op de wereld zetten, ook al wil ik heel graag kinderen.»

'Als je tegen mij zegt dat iets niet mag, dan doe ik het eens zo snel' Mathias Vergels

HUMO En dan bedoel je niet omdat er nu terreur dreigt?

Vergels «Nee, omdat ik niet kan aarden in ons rechtse systeem. In mijn dorp is er één café waar je echt met iedereen kan samenzitten: Waal, Vlaming, Marokkaan. Da’s één café op de vijf. Voor mij is dat een fijne plek, maar het is wel de enige en da’s te weinig.»

Ouaamari «Verdorie, jij bent meer teleurgesteld dan wij.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234