null Beeld

Igor Stiks - De stoel van Elijah

'Ik wil hier alles optekenen wat me in de afgelopen maanden is overkomen. Of ik hierin zal slagen, en of ik het zal overleven, waag ik te betwijfelen.' Met deze onheilszwangere woorden uit de pen van de gevierde schrijver Richard Richter opent 'De stoel van Elijah' (De Bezige Bij), de tweede roman van de jonge Kroaat Igor Stiks.

Kristoff Tilkin

Wanneer zijn vrouw 'm verlaat, besluit Richard Parijs in te ruilen voor zijn geboortestad Wenen. In het huis van de tante die 'm opvoedde stuit hij tijdens een verbouwing stoemelings op een notitieboekje waarin zijn moeder - ze overleed in het kraambed - een nooit verstuurde brief neerpende voor haar minnaar, tevens Richards echte vader.

Hij beseft dat die woorden uit 1941 zijn leven hebben 'vermalen tot stof dat door geen enkele kracht ooit weer in zijn oude staat kon worden gebracht', maar in plaats van het met stoffer en blik bijeen te vegen trekt hij als oorlogsverslaggever naar het belegerde Sarajevo, de voormalige thuisstad van zijn vader, en gaat er delven naar zijn kersverse verleden.

Samen met zijn jonge tolk Ivor zet Richard een documentaire op het getouw over een toneelgezelschap dat de roman 'Homo Faber' van Max Frisch voor de planken bewerkt. Maar wanneer hij de charismatische en bloedmooie actrice Alma ontmoet, schiet het verlangen in 'm wakker en rukt hij - in plaats van dichter bij de verlossing te komen - de strop steeds vaster om zijn hals: 'We kunnen voor bepaalde verlangens maar beter op onze hoede zijn. Die verdragen het niet om genegeerd te worden. Juist wanneer we ervan verlost menen te zijn, gaan ze in vervulling, als nachtmerries.'

Ook al wemelt Stiks' roman van de verwijzingen naar de Griekse mythologie (zij het nooit té opzichtig of pedant) en is elke zin doordesemd van de gruwelijke onontkoombaarheid van het noodlot, toch treft het slot van 'De stoel van Elijah' de lezer als een moker. Vooral de manier waarop Richard het brandende schuldgevoel in zijn ingewanden probeert te blussen, gaat door merg en been: 'Iemand het recht op de waarheid ontnemen als die erdoor vernietigd kan worden, is geen misdaad maar een plicht.'

In de epiloog trapt Ivor het stof van Richard's verwoeste leven en dat van zijn geliefden nog verder in de grond, maar we hadden liever niet gelezen hoe Stiks 'm nog snel wat losse verhaaleinden aan elkaar laat knopen en de waarheid achter enkele vage suggesties openbaart.

Niettemin: gewéldige roman.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234