null Beeld Humo
Beeld Humo

Humo’s Grote Reisgids van de Petite Histoire 3

‘Ik heb 97 procent van alle Belgische plaatsnaamborden op m’n site staan’

Welkom in deel drie van Humo’s wekelijkse tips voor daguitstappen, een deel dat u langs rij- en spoorwegen zal voeren, en naar een Nederlandse verzamelaar die al duizenden kilometers in ons land aflegde. Beginnen doen we heel klein, in Beringen.

KRUISPUNT HOSPITAALSTRAAT EN BREMSTRAAT, BERINGEN DE KLEINSTE ROTONDE VAN EUROPA

Hier geen verhoogde rotonde met gras, er is alleen een wegkruising met één verkeerspaaltje en daarop vier ronde blauwe verkeersborden. Een dikke stopnaald in het asfalt, dat is het. En hier geplaatst in 2011 omdat er geregeld een ongeval gebeurde. Nu horen de omwonenden vanuit hun living geen botsingen meer, alleen nog ‘fietsers die hardop lachen’ en af toe ‘een zatte die tegen de paal rijdt’.

ZUTENDAALWEG 27, MUNSTERBILZEN DE KERK DIE FRITUUR WERD

Eerst had Heidi Wijffels een frituur naast de (gesloten) Sint-Kristoffelkerk, toen kocht ze het stuk grond voor de kerk om daar een nieuwe frituur te bouwen. Met die koop kreeg ze de kleine kerk ‘er gratis bij’. In afwachting van de nieuwe frituur bakte ze haar frieten tijdelijk in het kerkje, ‘en dat was zo’n succes bij de klanten’ dat de gebedsplaats nu definitief Frituur Heidi is. Op de gevel prijkt nog een opvallend kruis, maar de kerkstoelen, de biechtstoel en het tabernakel zijn ‘uit respect verwijderd en weggeschonken’.

DENNENLAAN 5-7-9, ZOERSEL DE ENIGE DRIVE-INCINEMA VAN BELGIë

In Amerika kenden de 325 drive-incinema’s tijdens de coronacrisis een geweldige heropleving. In België heeft altijd maar één openluchtcinema bestaan en die heeft eind 1996 de (onbestaande) deuren gesloten. De ‘autocinema’ was een begrip in de provincie Antwerpen. In de parkeervakken konden 360 auto’s staan, en zelfs op de laatste rij (op 165 meter) kon je het scherm nog goed zien. In 1982 zag ik er ‘De twee superklabakken’ (‘Crime Busters’, 1977) met Bud Spencer en Terence Hill. Je kon er frisdrank en hamburgers kopen, alsook een straalverwarmer (aan te sluiten op een paal naast de auto) én een spuitbus tegen het aandampen van de ruiten.

Zaakvoerder Jos Luyckx zei me dat hij de cinema opende in juni 1961, exact vijftig jaar geleden. Jos speelde bij alle weer, ‘alleen niet bij zware mist’. Zijn grootste blockbuster was de seks-en-sadismefilm ‘Ilsa, de wolvin van de SS’ (1975).

Jos had veel vaste klanten, onder andere een alleenstaande man ‘die kwam kijken met zijn kanarie in de kooi’.

STATION, EREMBODEGEM DE TREINBESTUURDER ZONDER RIJBEWIJS

Op de perrons van Erembodegem is de spoorfascinatie van de 12-jarige Wim E. begonnen. Met de trein ging hij dagelijks naar school in Ninove en vaak vroeg hij de treinbestuurder of hij mee in de stuurcabine kon zitten. Door ‘honderden keren’ mee te reizen, ‘leerde hij de stiel’. Af en toe mocht hij met die omnibustrein ‘een stukje zelf rijden met 40 per uur’. Zijn argument: ‘Vaders laten hun kinderen toch ook sturen op een stil stukje weg?’

Toen hij de school verliet, kon hij zelf geen treinbestuurder worden wegens geen geschikt diploma, maar hij bleef zich aanbieden bij treinbestuurders, ‘als stagiair en in een NMBS-uniform’. In totaal reed Wim E. drie keer met een ‘volle passagierstrein’, onder andere van Brussel naar Zottegem (met duizend inzittenden). Wim kon alles: de snelheid regelen, seinen lezen, correct afremmen en de deuren openen en sluiten. De nietsvermoedende bestuurder: ‘Hij kende elk knopje.’

In 2011 veroordeelde de rechtbank Wim mild tot 50 uur werkstraf ‘wegens niemand schade berokkend’. Hijzelf noemde het: ‘overdrijven met mijn hobby’. Hij liet later nog van zich horen door enkele reizigerstreinen elektrisch ‘stil te leggen’ en dan te verschijnen ‘om het euvel meteen te herstellen’. Dat vond de rechtbank geen hobby maar sabotage: hij kreeg 8 maanden cel.

Begin 2017 kwam ‘de spoorfantast’ weer in het nieuws. Hij had zich een mugambulance aangeschaft en passeerde al eens ‘met sirene en zwaailicht een rood verkeerslicht als hij boodschappen ging doen’.

VAN AAIGEM TOT ZWIJNDRECHT DE VIJFDUIZEND BORDEN ROUTE

Je wilt wildvreemde plaatsen bezoeken in dit land. Plaatsen met een bijzondere naam. Plaatsen die Waarmaarde, Daverdisse, Zarlardinge en Atembeke heten. Welnu, er is een Nederlander die zowat álle plaatsnaamborden van België heeft gefotografeerd. Hij heet Harry Fluks, hij is 59, computerprogrammeur en een ‘single met veel tijd’. Dat moet wel als je in zowat 8 jaar 5.215 foto’s van Belgische plaatsnaamborden hebt verzameld op een site (wegnummers.nl/plaatsenbe).

Die site is een ontdekking. Niet alleen omdat je plaatsen ontdekt waarvan je het bestaan nooit vermoedde – het Waalse Fter, bijvoorbeeld – maar ook: je kunt door heel België scrollen. Met al zijn invalswegen en secundaire wegen, maar ook met zijn bushaltes, overwegen, kerkhoven, voortuinen met brievenbussen en natuurlijk lintbebouwing. Er zijn mooie landschappen te zien, maar bij Harry primeert áltijd het bord. Soms oud en verkreukeld, soms splinternieuw in een doolhof van borden. Je ziet België al rijdend, maar compacter dan op Google Street View.

Harry Fluks kan niet bij benadering zeggen hoeveel duizenden kilometers hij al in België heeft afgelegd. Zijn werkwijze is eenvoudig. Af en toe gaat hij ‘op bordenweekend’ in ons land, en telkens als hij op vakantie gaat naar het zuiden of het westen plant hij hier op de heen- en de terugreis een overnachting. Zo heeft hij per reis minstens twee halve dagen om ‘binnenwegjes te volgen’ en borden te verzamelen.

Zijn foto’s neemt hij meestal vanachter het stuurwiel. Tenzij er geen plaats is om te stoppen bij het bord. Dan moet hij verderop parkeren, uitstappen en terugwandelen.

Hij krijgt geen reacties van omstanders in de zin van ‘Goh, wat leuk’ omdat hij meestal ‘te snel weg’ is. Hij is ook nog nooit in de pers gekomen. Tot u spreekt de man die bij ons borden fotografeert als Mielen-boven-Aalst en Land van Belofte.

HARRY FLUKS «Ik heb intussen 97 procent van alle Belgische plaatsnaamborden op m’n site staan. Enkele heb ik voor de volledigheid van Google Street View overgenomen, die hoop ik later alsnog door eigen foto’s te kunnen vervangen. Er zijn ook gehuchten waarvan ik denk dat ze geen eigen bord hebben. In Heist-op-den-Berg heb je Hannekenshoek, Lozenhoek en Pandoerenhoek: die plekken lijken me te klein voor een officieel bord. Ik vermeld ze wel op m’n site, en ben ik in de buurt, dan controleer ik altijd of er een bord bestaat.»

HUMO Meer dan vijfduizend borden: dat is verzamelwoede.

FLUKS (lacht) «Dat zal ik niet ontkennen. Op m’n computer en op papier heb ik lijsten met al die plaatsnamen, en het geeft me voldoening om die weg te strepen.»

HUMO Fotografeer je ook alle borden aan de rand van grote steden als Antwerpen en Luik?

FLUKS «Jazeker. Want al die rand- en deelgemeenten hebben ook hun eigen bord. Ik weet nog dat ik heel hard moest speuren naar Saint-Nicolas, dicht bij het centrum van Luik. Elke grootstad is een uitdaging: hoe vind ik in die wirwar van straten en enkelrichtingen het bord dat ik zoek? En ook: kan ik er stoppen?

»Door die borden kom ik ook op de meest afzichtelijke industrieterreinen. Vooral in Vlaanderen en in Henegouwen. Maar zelfs die hebben hun charme: je ziet een land niet puur toeristisch, je ziet het ook met zijn infrastructuur en zijn economische geschiedenis.»

HUMO Doe je het ook voor de gekke namen, zoals Jeuk, Hellegat of Erps-Kwerps?

FLUKS «Nee, ik zoek niet speciaal naar Zottegem en dergelijke. Dat zijn intussen gewone namen voor mij, omdat ik ze al zo lang ken. Ik heb meer plezier in taalkundige ontdekkingen. Op jullie taalgrens, bijvoorbeeld: Rukkelingen dat in Wallonië Roclenge heet, of Raatshoven dat daar Racour heet.

»Elders in Wallonië heb ik de plaatsnaam Xhoût-si-Ploût gefotografeerd, dat ligt bij Lierneux, en nadien vond ik op een internetforum dat dat Waals is voor Eens-Zien-of-het-Regent. Heel interessant!»

HUMO Op Instagram is er een ‘Treinende Nederlander’ die een selfie wil maken naast alle 565 borden van Belgische spoorstations. Van Belgen hoor ik nauwelijks dat ze hun land zo verzamelen.

FLUKS «Zou het een Nederlands trekje zijn? Ik heb eerder al alle plaatsnaamborden van Nederland gefotografeerd en ik ken wel tien Nederlanders die hetzelfde gedaan hebben.

»Wat mij aantrekt, is de combinatie: ik kom graag op plaatsen waar ik nooit geweest ben, ik rij graag met de auto, ik hou van fotograferen en ik hou van geografie en van taal. Het fijne is ook: borden verzamelen kun je met elk weer doen. Zelfs een regendag is geen verloren dag!

»Nog een voordeel van België is dat het een klein land is. Hetzelfde ondernemen in Frankrijk of Duitsland is onbegonnen werk. Ik ben intussen met Luxemburg begonnen, en heb daar al 36,9 procent van alle plaatsnamen verzameld.»

Harry heeft in de Benelux ruim 14.000 plaatsnaamborden gefotografeerd.

Volgende week Fauna, flora en klimaat

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234