'Ik heb de hoeren en de parlementariërs meegemaakt in Moskou, en ik heb in Straatsburg net hetzelfde zien gebeuren.' Het Rusland van schrijver en journalist Pieter Waterdrinker

‘De MH17 is niet zomaar uit de lucht komen vallen,’ zegt Pieter Waterdrinker me op een terras tijdens een betere lentedag. ‘Zo’n drama heeft een aanloop. En over die aanloop heb ik een roman geschreven.’

'We komen niet weg met het oude spelletje: lekker geld verdienen en er tegelijk een linkse levenshouding op na houden'

Pieter Waterdrinker (54) is romancier en journalist, in die volgorde: zijn werk als correspondent moet zijn schrijverschap bekostigen. Want vooralsnog hadden zijn romans niet het succes dat ze verdienen. Waterdrinker is correspondent in Moskou, maar ik tref hem op zijn doortocht door de Lage Landen, enkele dagen voor Nederland naar de stembus trekt voor een referendum – voor of tegen het associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne. Nog voor ik hem een vraag kan stellen, begint hij me uit te leggen hoe hij decennia geleden in Rusland beland is.

Pieter Waterdrinker «Ik ben naar Rusland gevoerd door het allereerste boek dat ik ooit las – echt waar, geen apocrief verhaal. Thuis hadden we helemaal geen boeken, op één na: dat stak onder de poot van een sofa. Ik groeide op in een hotelletje in Zandvoort, daar was het altijd werken geblazen.

»Toen ik een jaar of 15 was, stapte ik naar de bibliotheek en pikte er lukraak ‘Eerste liefde’ van Toergenjev uit de rekken. Ik las het en meteen voelde het aan als thuiskomen. Niet alleen had ik zelf de leeftijd voor de eerste verliefdheid en was er de magie van de taal, ik werd ook bekoord door die andere wereld met zijn landgoederen, sleeën en baldakijnwimperige meisjes. Meteen begon ik hele oeuvres te lezen, veel Nederlandse literatuur, maar ook Dostojevski en Tsjechov. Om Tsjechov in het Russisch te kunnen lezen ben ik op mijn 18de een jaar lang die taal gaan studeren. Daarna toch maar rechten, al wist ik dat ik er nooit wat mee zou doen. Het kantoor is mijn grootste vijand.»

Schrijver zou hij worden, dat stond vast, en net als ik me afvraag waarom het dan zo lang wachten was op zijn debuut – 36 was hij al – draagt hij spontaan het antwoord aan.

Waterdrinker «Tegenwoordig heb je genieën die op hun 23ste al acht romans geschreven hebben. Ik heb eerst moeten léven. Je hebt schrijvers die gewoon thuis kunnen zitten zonder iets mee te maken: ze hebben aan hun verbeelding genoeg. Dat kan, maar wat mij het meest ontroert, is literatuur die onvervalst verbonden is met de biografie van de schrijver. Een interessante biografie levert interessante boeken op.»

Daarop kan alleen maar een curriculum vitae volgen met de belangrijkste wendingen in zijn beweeglijke leven.

Waterdrinker «Ik heb altijd last gehad van Herausweh. Ken je dat? Het is het omgekeerde van heimwee, en een titel van de Russische dichter Tyutchev, een diplomaat die altijd weer uit Sint-Petersburg weg wou. Die escapistische drang had ik al toen ik rechten studeerde in Amsterdam. Ik maakte er niks mee, vond mijn leven zo treurig dat ik mijn koffer pakte en naar Gent reisde, waar ik een kot zou huren in de Hippolyte Metdepenningenstraat, niet zo ver van de Vooruit. Bij aankomst bleek dat ik zoveel maanden huur moest vooruitbetalen dat ik weer terug naar huis moest.

»Toen ik in 1985 afstudeerde, was de vraag niet: hoe kan ik nu advocaat worden? Maar: hoe raak ik hier weg? ‘Hotel Cadena Sol zoekt met spoed animateurs in Spanje’ las ik in de krant. Ik wist niet wat een animateur was, maar drie weken nadat ik in stropdas met mijn ouders de bul als meester in de rechten ontvangen had, stond ik wel in een hawaïrokje in hotel Orotava Garden op Tenerife de boel te animeren. Ik deed er alles wat door God en Lou de Palingboer verboden is, en hield dat anderhalf jaar vol.

»Terug in Nederland hield ik het niet uit op mijn jongenskamer en ik trok met mijn typemachine naar een dorp boven Alicante, Altea. Ik zou er een boek schrijven, maar daar aangekomen bleek ik eigenlijk niet te weten waarover. Drie heerlijke maanden zat ik er in de kroeg van een Engelsman die ik moest troosten omdat zijn café een foute investering was. Daarna was mijn spaargeld op en had ik geen woord geschreven.

»Gelukkig gebeurde er toen iets wat voor een keerpunt in mijn leven zou zorgen: de opkomst van Gorbatsjov in de jaren 1987-88. ‘Gevraagd: reisleiders voor de Sovjet-Unie’ las ik wederom in de krant. Twee jaar lang ben ik door de voormalige Sovjet-Unie getrokken. Krankzinnige reizen waren dat: je begon in Leningrad, vervolgens ging het naar Kiev, naar de Krim, Tbilisi, Samarkand, Novosibirsk, Moskou… Veel verdiende ik er niet mee. In ’89 zei een man me: ‘Jij zit op een gouden ei, jongen, jij spreekt Russisch, je kent het land. Je moet hier zaken doen.’ En al had ik zoiets nooit gewild, ik heb toen in de hongerwinter van 1989-1990 inderdaad een bedrijfje opgericht, Intersoviet Consultancy. Ik had een partner in Nederland, een klassieke klootzak, die me al gauw bedrogen heeft. Dus zat ik weer op mijn jongenskamer. Dit keer met Julia erbij, een Russische die ik inmiddels had leren kennen. Ze was op haar 26ste weduwe geworden omdat haar man tijdens een expeditie in het Pamirgebergte naar beneden was gevallen – zijn lijk is nooit gevonden.»

'We zullen rekeningen moeten betalen die we té lang door anderen hebben laten betalen of gewoon hebben verscheurd'

De vierde uitbraakpoging uit Nederland – de goede – mag ik met Waterdrinkers permissie zélf samenvatten. Dankzij zijn kennis van het Russisch kon hij buitenlandjournalist worden bij De Telegraaf, en vanaf 1996 als correspondent in Rusland fungeren. Hij zocht een optrekje in Moskou en kocht ook een huis voor hem en Julia in Sint-Petersburg. De boeken die hij er schreef werden behalve door zijn levensloop ook door zijn werk als correspondent gevoed.

Waterdrinker «Harry Mulischheeft de Nederlandse literatuur een heel slechte dienst bewezen door op zijn arrogante toon altijd weer te zeggen: ‘Ik heb me nooit met zoiets banaals als journalistiek beziggehouden.’ ‘Nee, meneer Mulisch,’ denk ik dan, ‘ú niet. Daarom hebt u ook een aantal rotboeken geschreven. Hebt u weleens van Isaak Babel gehoord, van Joseph Roth, Vasili Grossman of Konstantin Paustovski?’ Dat waren allemaal mensen die met één been in de oorlog stonden en fantastische boeken geschreven hebben. Gebaseerd op hun eigen waarnemingen, dat is belangrijk. Het ouderwetse idee van rondlopen met een notitieboekje, daar ben ik zeer aan gehecht.

»Anderhalf jaar lang heb ik in Oekraïne de oorlog meegemaakt. Ik stond vanaf het eerste uur van de opstand in Kiev op het Maidanplein. Later ben ik gearresteerd, kalasjnikovs tegen mijn buik, en vastgezet. Ik heb de lijken zien liggen. En daar wilde ik iets mee doen.

»Maar nu zwijg ik, je hebt zeker vragen.»

'De ramp met de MH17 staat voor een keerpunt: we waren vergeten wat oorlog was'


Eigen kakkerlakken

Het is via een grote omweg dat we in de roman ‘Poubelle’ op het Maidanplein in Kiev belanden. Waterdrinker laat zijn romanheld Wessel Stols, die een fortuintje heeft gemaakt in de reclamewereld, eerst te pletter lopen als would-beromancier en vervolgens als louche kunsthandelaar in Sovjetkunst. Hij laat hem ook nog eens verdrinken in een kinderloos huwelijk. Successen boekt Wessel Stols wel als politiek columnist en Europarlementslid. In die laatste hoedanigheid gaat hij tijdens de Oekraïense revolutie, in de winter van 2013 op 2014, de roerige massa op het Maidanplein steunen. Die pikt het niet dat president Janoekovitsj onder Russische druk het associatieverdrag met de EU weigert te ondertekenen. De president wordt verjaagd, het associatieverdrag door zijn opvolger ondertekend, maar dan breekt, zowel voor Oekraïne als voor Wessel Stols, een hoogst woelige tijd aan: de oorlog in Oost-Oekraïne weet ook hem te pakken te krijgen.

HUMO De speech waarin Wessel Stols op het Maidanplein een verbond tussen Europa en Oekraïne bepleit, krijgt in de roman veel aandacht. In het werkelijke leven droegen de ‘actieve ophitsers’ op het Maidanplein namen als Guy Verhofstadt en Hans van Baalen, beide vooraanstaande Europarlementsleden. Wat stoorde u zo aan hun optreden?

Waterdrinker «Dat ze de Oekraïners een grote worst voorhielden – ‘Kom maar bij ons, Europa!’ – en zo met vuur speelden. Was dat hoogmoed of onwetendheid? In ieder geval, zij gaan ervan uit dat de hele wereld denkt zoals zij. Vanuit hun begrippenkadertje denken zij álles te kunnen regelen. Alsof die mensen daar geen eigen geschiedenis hebben, geen eigen frustraties en historische ressentimenten, alsof die niet met hun eigen kakkerlakken in hun hoofd zitten.

»Die heren Europarlements-leden wilden sommige dingen niet zien. Zo is het een feit dat Oekraïne in Oekraïne ligt. Dat het lot van Russen en Oekraïners geografisch, historisch en politiek-economisch verweven is. Oekraïne maakte deel uit van het Sovjetimperium, en het uiteenvallen daarvan heeft een even groot trauma opgeleverd als het uiteenvallen van het Habsburgse rijk. Als je dat allemaal beseft, ben je voorzichtiger in je uitlatingen. Met dat associatieverdrag tussen de EU en Oekraïne, ik heb het toen al gezegd, heeft men te snel geprest.

»Voor de aansluiting van Oekraïne bij Europa valt best veel te zeggen. Maar wat zo stoort aan het betoog van Verhofstadt en Van Baalen is dat het neerkomt op liefde die niets kost. Wat hebben wij de Oekraïners echt te bieden? Wat als Rusland tegen is en het oorlog wordt? Want dat conflict is nog niet weg, hè, we zitten er middenin. We weten gewoon niet wat de volgende stap van Poetin zal zijn, die man is zo sfinxachtig. Voor hem is het: de macht of de dood, een andere exit is er niet. Ik woon op tien minuten lopen van het Kremlin, ik ken er veel mensen, ik weet hoe daar gedacht wordt. Bij ons zetten machthebbers soms een stap opzij, in Moskou werkt het zo niet.

»Voor de Russen is Oekraïne een oorlog waard – ook al wordt Poetin gehaat, er is een enorm patriottisme. Europa daarentegen, is helemaal niet tot een oorlog bereid. Welke ouders willen hun lieverd die in Australië aan het backpacken is, terughalen om voor ‘onze waarden’ te gaan sneuvelen in de graanvelden van Oekraïne?

»‘Jij buigt voor Poetin,’ zegt men als ik dat allemaal uitleg. Toch niet, ik ben anti-Poetin. Ik woon al twintig jaar in Rusland, dus als iemand beseft hoeveel schade die man heeft aangericht, dan ben ik het wel. Maar ik zie het ook wanneer Europa met vuur speelt, welke krachten het in Rusland losweekt. We foeteren nu wel op die vreselijke Poetin, maar ook een gematigde Russische leider zou op de Krim niet anders hebben gehandeld. Zoals ook een gematigd Amerikaans leider zou optreden als een tegenstander zich zo in de eigen invloedssfeer opdringt.»

HUMO Zowel Verhofstadt als Van Baalen zijn liberale Europarlementsleden. Waarom is uw fictief Europarlementslid Wessel Stols een sociaaldemocraat?

Waterdrinker «Wat liberalen zeggen komt hierop neer: ik ben rijk en ik heb daar recht op. Dat mag dan potsierlijk zijn, het is einde verhaal: een rechtse klootzak is een rechtse klootzak, punt. Het wordt pas interessant als mensen het ene zeggen en het andere doen. Dat zie je bij de sociaaldemocraten in Nederland: die hebben progressieve ideeën, maar wonen wel in de grachtenpanden, hebben allemaal buitenhuisjes. En als er grote maatschappelijke problemen zijn, geven ze niet thuis.

»Ik ben in een hotellobby in Kiev overigens ook Jacques Monasch tegengekomen, Tweede Kamerlid voor de PvdA, die hield daar ook een toespraak op het plein. Bovendien heeft hij ook een kunstgalerij gehad die gespecialiseerd was in Sovjetkunst. Dat soort louche handel heb ik ook in het verleden van Wessel Stols verwerkt.»

HUMO Wessel Stols wordt tot een politieke carrière verleid op het moment dat Pim Fortuyn zijn steile opgang maakte. U voerde ‘de kale dandy’ al eerder op in een roman.

Waterdrinker «Omdat het een beslissend moment in de Nederlandse politiek was. We stonden toen aan het begin van de ellende die we vandaag in Europa meemaken met ‘de pest van het nationalisme’, zoals Stefan Zweig het ooit noemde. Denk maar aan Filip Dewinter in België, Marine Le Pen in Frankrijk, Alternative für Deutschland. Ik stond helemaal niet aan de kant van Fortuyn, maar ik zag wél dat hij met de immigratie een reëel probleem aankaartte. Maar als ik in die dagen in Nederland kwam, zag ik alleen mensen om me heen die de kale dandy wilden wegzetten als het smerigste van het smerigste, in plaats van het probleem aan te pakken. Ik zag ze intussen wel hun eigen kinderen met de auto ver weg naar een eliteschool brengen, omdat in hun eigen wijk te veel allochtonen schoolliepen – dat soort hypocrisie.

»Ik hou een bepaalde sociale en intellectuele klasse in Nederland een spiegel voor, met het gevaar natuurlijk dat ze nu een baksteen door die spiegel gooien, en mijn kop willen. Met deze roman speel ik va-banque.»

'Voor de Russen is Oekraïne een oorlog waard – ook al wordt Poetin gehaat, er is enorm veel patriottisme'

HUMO Dat Wessel Stols als Europarlementslid goed verdient, wordt de lezer op velerlei manieren ingepeperd: het hele vergoedingenstelsel wordt uitgebreid uit de doeken gedaan.

Waterdrinker «Omdat de mensen dat niet weten, denk ik. Ik beschrijf het misschien enigszins grotesk, maar ik overdrijf niet. Ik ben helemaal geen anti-Europeaan, maar ik vind die Europese instituties wel moddervet. De tweedeling tussen arm en rijk is de jongste jaren alleen maar gegroeid – in Nederland kun je van een echte maatschappelijke tweedeling, een apartheidsstelsel spreken. Die moddervette Europese top krijgt vandaag te maken met de gruwelijk magere realiteit van het Europa van de verpauperde wijken, en naar mijn gevoel kunnen daar rampen uit voortkomen.»

HUMO U signaleert zelfs de gelijkenis tussen de Europese Commissie en het politbureau van de Sovjets.

Waterdrinker «Het is toch bizar. In de Sovjet-Unie had je het Gosplan, een commissie in een groot stalinistisch gebouw midden in het centrum van Moskou. Daar zaten ambtenaren de hele dag te plannen hoeveel tractoren er nodig waren in Irkoetsk, hoeveel druiven er geoogst moesten worden in Georgië. Dat is uiteindelijk stukgelopen – de Sovjet-Unie is uiteengevallen en we stonden allemaal te applaudisseren toen dat gebeurde – maar in Brussel laten we een bureaucratische moloch groeien die zich inlaat met de harmonisering van de glastuinbouw en veiliger paperclips.

»Voor wie de Sovjet-Unie meegemaakt heeft, is de gelijkenis frappant, daar kwam ik niet onderuit toen ik een jaar of twintig geleden eens een week meeliep in Straatsburg. Het geprivilegieerde bestaan van de Europarlementsleden daar leek in alles op de bijeenkomsten van de Sovjetrepublieken in het Kremlinpaleis. De afgevaardigden van de vijftien Sovjetrepublieken zaten dan in de hotels rond Moskou te eten en te drinken, met de hoeren erbij.»

HUMO Die hoeren zijn in uw roman ook altijd van de partij aan de Europese top, en in die kringen is elke secretaresse meteen ook een maîtresse. Dat heeft de man met het opschrijfboekje gezien?

Waterdrinker «Je spreekt die hoertjes later (lacht). Nee, serieus, geloof me, het is gewoon zo. Eén plus één is twee: ik heb de hoeren en parlementariërs meegemaakt in Moskou, en ik heb in Straatsburg net hetzelfde zien gebeuren.»

HUMO Uw boek werd als een MH17-roman aangekondigd, maar in de plot heeft die ramp uiteindelijk niet zo’n grote rol. Wist u trouwens tijdens het schrijven al dat ook A.F.Th. van der Heijden aan een MH17-roman werkt?

Waterdrinker «Dat hoorde ik pas toen ik driekwart van mijn boek geschreven had. Later heb ik begrepen dat hij de nadruk wil leggen op een rechtszaak achteraf, voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag. Hij heeft het over het naspel, ik heb het over het voorspel.

»Ik voer in mijn roman een gedachtenexperiment uit. Wat als Europa het associatieverdrag níét had aangeboden? Waren al die mensen dan van het Maidanplein weggebleven? Had Rusland de Krim dan niet bezet? Waren er dan geen doden gevallen in de oorlog in de Donbass? En was dat vliegtuig dan niet neergehaald? Dat waren de dingen die bij mij opkwamen toen dat vliegtuig neerstortte. In de roman is het Wessel Stols die met die vragen worstelt, en zijn antwoord is duidelijk: het inzicht dat hij medeplichtig is geweest, maakt hem kapot. Het leidt tot zijn ondergang, hij houdt ermee op.»

'Ik ken Guy Verhofstadt niet, maar ik geloof niet dat hij daar op het Maidanplein stond voor de arme boeren van Oekraïne'

HUMO Maar hij is de enige die inziet hoe fout het gelopen is. Terwijl de wereld brandt, zitten ze in Amsterdam nog ijsjes te likken.

Waterdrinker «Toch staat de ramp met de MH17 voor een keerpunt, we zullen ze nooit meer uit onze gedachten krijgen. Het is een wake-upcall geweest voor Nederland, misschien wel voor heel Europa. We waren vergeten wat oorlog was. Oorlog was iets voor anderen, ver weg. Oorlog was een bijna compleet weggevaagde zwart-witherinnering van oudere mensen. We leefden in een wereld waarin alles altijd beter zou worden. Maar met de crash van vlucht MH17 kwam de oorlog terug bij ons.

»En ineens leek alles samen te komen: na de dreiging van Poetin, waarvan we niet weten wat ermee te doen, kwam de vluchtelingenstroom op gang, waren er bomaanslagen van moslimsignatuur. En ik denk dat we nog maar aan het begin zitten, misschien staan we aan de vooravond van onvoorstelbare dingen. Misschien heeft onze generatie haar mooiste jaren gehad.

»MH17 is ook een keerpunt in die zin dat we onze onschuld verloren hebben. De ondergang van Wessel Stols, met zijn extreem materialistische, hedonistische levensstijl, kan ook voor de ondergang van de contemporaine manier van leven in Europa staan. Voor mijn gevoel gaan we naar een periode waarin we rekeningen zullen moeten betalen die we té lang door anderen hebben laten betalen of gewoon hebben verscheurd.

»Oog in oog met de vluchtelingenstroom en de bomaanslagen, komen we niet meer weg met het oude spelletje: lekker geld verdienen en er tegelijk een linkse levenshouding op na houden, omdat het toch niets kost – engagement als iets wat er ook nog bij hoort. Wat ouwehoeren is niet meer genoeg, we moeten ook oplossingen leveren voor de problemen van de wereld. En oplossingen kunnen ten koste van de persoonlijke welvaart gaan. Natuurlijk willen we de asielzoekers prima opvangen, maar op een gegeven moment moeten we er dan misschien zelf één in huis nemen. Dat is voor veel voorstanders van hun komst toch ook weer niet de bedoeling.

»Je ziet alles ineenstorten, Europa staat vandaag voor de grootste opgave die het ooit gekend heeft. Maar de vraag is of de generatie die nu aan de macht is, in staat is om die aan te pakken. Het zijn ook maar amateurs, hebben ze in het Oekraïense conflict bewezen, met hun eigen opportunistische en egoïstische drijfveren. Ik ken Guy Verhofstadt niet, maar ik geloof niet dat hij daar op het Maidanplein stond voor de arme boeren van Oekraïne, wel voor zijn eigen profilering.»


De onderbuik

HUMO Het was een wonderlijke zaak dat uw boek, dat heel expliciet ingaat op pro en contra inzake het associatieverdrag tussen Oekraïne en de EU, uitkwam op een moment dat Nederland over die kwestie een referendum organiseerde.

Waterdrinker «De publicatie van het boek is twee weken vervroegd om dat referendum voor te zijn. Het is misschien een zegen, je krijgt wat publiciteit, maar het kan ook een vloek zijn. Ik ben er enorm bang voor dat men gaat denken dat ik een boek heb willen schrijven over dat kutreferendum, terwijl ik daar helemaal niets van wist toen ik aan dit boek begon. Ik heb een overkoepelende roman over deze tijd willen schrijven, een spannende roman die ook over tien jaar nog leesbaar is.»

'Misschien staan we aan de vooravond van onvoorstelbare dingen'

HUMO Kutreferendum, zegt u. Omdat het de initiatiefnemers niet om Oekraïne te doen is, maar om hun afkeer van Europa?

Waterdrinker «Precies. Dat referendum is een wangedrocht, het gaat gewoon om het mobiliseren van anti-Europese sentimenten. De initiatiefnemers willen Nederland uit Europa halen, een Nexit. Ook die versimpeling tot ja of nee, tot goed en kwaad, ligt me niet. Het is zo’n ingewikkelde kwestie. De afgelopen weken vroeg men me voortdurend om mijn mening. Maar ik ben helemaal geen pleitbezorger van een ja of een nee. Ik beschrijf dingen, en ik doe dat meerstemmig. Ik laat allerlei mensen aan het woord, en ik ben er als de dood voor dat men in dit boek gaat vissen naar simpele antwoorden waarvan men dan maar aanneemt dat de schrijver erachter staat.

»Uiteindelijk hoop ik zelf dat het een ja wordt. En dat we dan aan het werk kunnen gaan om dat ja in te vullen, want het moeilijke werk begint dan pas. Dan moeten we de Oekraïners ook echt gaan helpen – niet met de mond, maar met miljarden euro’s. Net zoals we die aan de Grieken moesten bezorgen, en je weet hoe erg de Europese solidariteit toen beproefd is.»

De ochtend na het referendum vind ik Pieter Waterdrinker in Kiev. In Nederland is het uitgedraaid op een duidelijk nee, in een referendum met een opkomst die net groot genoeg was om geldig te zijn.

Waterdrinker «De onderbuik heeft gas uitgestoten in Nederland, en dat geurtje verschilt wel erg van de Chanel-lucht van het verstand. De hele saga begint nu pas. Ik liep net over het vrijwel lege Maidanplein, daar leeft dat referendum nauwelijks, maar in Nederland gaat de burgeroorlog der meningen ongetwijfeld voort.

»Ik had me aan stank verwacht: in ‘Poubelle’ probeer ik per slot van rekening het deksel van de vuilnisbak van de mens en van Europa op te lichten, alleen vrees ik nu dat mensen míj die stank gaan aanrekenen – alsof ik blij zou zijn met die uitslag. Helemaal niet. De stank en de pest van het nationalisme moeten nu bestreden worden, en niet alleen in Nederland, want de gasbel hangt al lang over heel Europa. Waarschuwen is niet genoeg, we moeten handelen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234