Beeld Carmen De Vos

Mannen over hun lichaamJaouad Alloul

‘Ik heb lang slachtoffer gespeeld: ‘wat erg dat ik én moslim én homo ben’’

Als kind was theatermaker, zanger en performer Jaouad Alloul (34) ervan overtuigd dat hij een meisje was, ook al bewees zijn lichaam het tegendeel. Nadat de wereld hem achtereenvolgens in de hokjes moslim, homo en dragqueen had gestopt, besloot hij zijn eigen type te creëren. Met zijn afrokapsel, baard en tattoos is hij daarin meer dan geslaagd. 'Mijn lichaam is een middel om mee te rebelleren, en een canvas om mijn verhaal op te vertellen.'

HUMO In de coronaproof monoloog 'De meisje' vertel je dat je er als kind van overtuigd was dat je een meisje was.

JAOUAD ALLOUL «Ik heb zelfs tot mijn 11de gedacht dat ik mijn maandstonden ging krijgen, net als mijn vijf zussen. Op school probeerde ik niet te tonen dat ik anders was, maar dat was onmogelijk. Ik was een klein, dik Marokkaantje dat sierlijk bewoog en graag de haren van poppen kamde. Alles wat ik deed, hoorde niet. Op het schoolplein werd ik natuurlijk keihard gepest, en om me heen probeerde iedereen me stilzwijgend een andere richting uit te duwen omdat het 'anders niet goed met mij zou aflopen'.»

HUMO Je vertelt in 'De meisje' ook hoe je, net als elke zoon, hunkerde naar de erkenning van je vader.

ALLOUL «Mijn vader is overleden. Gelukkig hebben we elkaar voor zijn dood weer gevonden. Hij was echt een goed mens, een man die, toen mijn moeder op mijn 15de overleed, jarenlang alles heeft gedaan om mijn gemis te compenseren. Dat ik tot diep in de nacht uitging, liet hij zelfs oogluikend toe, terwijl mijn broers en zussen altijd om middernacht thuis moesten zijn. Ik heb lang gedacht dat hij niet van mij hield, maar het tegendeel was waar. Alleen had hij natuurlijk liever niet dat ik zo bezig was met mijn genderbeleving, die toch maar 'onzin' was, en gestuurd werd 'door de duivel en het kwade'. Zo zag hij dat.»

HUMO Je at veel, en hoe dikker je werd, hoe viezer je jezelf vond.

ALLOUL «Ja. Als je zo vaak te horen hebt gekregen dat je slecht, zondig en vuil bent, dan begin je dat te geloven. Veel en ongezond eten, en zo ook fysiek 'vuil' worden, was een manier om mijn viesheid te veruiterlijken. Al etend probeerde ik mijn vrouwelijkheid ook te bevechten, terwijl het me juist een heel vrouwelijk lichaam gaf, met mooie rondingen en het begin van borsten.»

HUMO In de Marokkaanse cultuur word je als man, denk ik, nog meer dan gemiddeld geacht aan de mannelijke normen te voldoen.

ALLOUL «Wat is 'dé Marokkaanse cultuur' volgens jou? Mijn ouders zijn in de jaren 60 naar hier gekomen. Ze hebben zich moeten losscheuren van hun cultuur en hun omgeving, die hun altijd een veilig gevoel hadden gegeven. Hier was er opeens niemand zoals zij. Dat brengt heel veel angst teweeg, angst die aan de kinderen wordt doorgegeven: 'Pas op! We zijn in een vreemd land. We moeten aan onze religie en cultuur vasthouden, want dat is het enige wat we hebben.' De Marokkaanse cultuur hier is daardoor een destillaat geworden van de cultuur in Marokko, veel minder frivool en open. Homoseksualiteit is in Marokko ook niet aanvaard...»

HUMO Strafbaar, zelfs!

ALLOUL «Ja, maar wel héél aanwezig. Mannen zijn er heel tactiel, ze raken elkaars lichaam heel makkelijk aan. Je moet natuurlijk niet in het openbaar kussen, maar hier wordt homoseksualiteit in de Marokkaanse gemeenschap op een heel andere manier veroordeeld dan daar.»

HUMO Maar je vader heeft het uiteindelijk aanvaard.

ALLOUL «Eigenlijk was het niet zozeer mijn homoseksualiteit die hij heeft moeten verwerken, maar het feit dat ik negen jaar geen contact met hem heb gehad. (Toont één van zijn tattoos) Kijk: dit is de datum waarop ik thuis ben vertrokken. Soms speelt de gedachte door mijn hoofd: had ik het niet anders kunnen aanpakken? Maar toen kon ik dat niet. Als ik was gebleven, had ik toch geprobeerd mijn vader de zoon te geven die hij wilde. Ik ben zoals water, ik pas me heel makkelijk aan. Dat is soms een goeie eigenschap, maar als ik de verantwoordelijkheid had moeten nemen om de structuur van mijn familie in stand te houden en om voor de buitenwereld een goed islamitisch gezin te lijken, dan had ik mezelf helemaal moeten uitgommen. In mijn kindertijd en puberteit aanvaardden mijn ouders wel dat ik was wie ik was, maar ze zochten toch vooral naar een manier waarop dat voor de buitenwereld onzichtbaar kon blijven. Je mag de druk van een gemeenschap echt niet onderschatten.»

HUMO Jij hebt daar het nummer 'Hard to Love' over gemaakt.

ALLOUL «Iedereen verlangt ernaar ergens bij te horen. Sluipenderwijs begin je je dan toch te schikken naar stereotypen.»

HUMO Jij bent zelf getrouwd. Ergens wilde je toch 'normaal' zijn.

ALLOUL «Natuurlijk. Ik heb eigenlijk alles gedaan wat mijn broers hebben gedaan: ik ben getrouwd, heb op jonge leeftijd een huis gekocht, en mijn vriend en ik hebben weliswaar geen kind, maar we hebben wel een hond. Ook in de gaygemeenschap passen veel mannen zich zoveel mogelijk aan aan de stereotypen, de zogenaamde verkavelingshomo's, die op een heterokoppel proberen te lijken: er is een mannetje en vrouwtje, de één is bezig met de hond, de andere met de auto... (lacht

HUMO Toen je thuis bent vertrokken, heb je je in de dragwereld gestort.

ALLOUL «Ik ben mijn vrouwelijkheid toen extreem beginnen op te zoeken: glitterjurken, hakken...»

HUMO Je loopt beter op hakken dan ik, zag ik op het podium.

ALLOUL «Als tiener liep ik thuis altijd stiekem op de trouwpumps van mijn zus. Ze waren van wit satijn, met parels. Echt prachtig!»

HUMO Had je in die tijd ook al tattoos?

ALLOUL «Neen, die zijn van na mijn dragperiode, toen ik weer heel hard mijn mannelijkheid begon op te zoeken: ik liet mijn baard staan en ging naar hevige homofeestjes met veel seks en drugs.»

HUMO Ook in de gaywereld kreeg jij een stereotiepe rol.

ALLOUL «Ja. Die wereld is in Antwerpen heel wit. Wanneer ik ergens binnenkwam, werden vaak grappen gemaakt: 'Daar is Jaouad, let op je portefeuille!' Daardoor dacht ik op den duur: dit zijn mijn mensen toch ook niet. In de gaygemeenschap is er meer racisme dan erbuiten: de mannelijkheid en de bijhorende privileges van witte homoseksuele mannen worden in vraag gesteld, waardoor zij de neiging hebben om die privileges terug te pakken, door zich in eigen rangen boven 'de vreemdelingen' te stellen. Om die reden ben ik samen met Nyiragasigwa Hens en Jana Tricot de People of Color Pride beginnen te organiseren.»

HUMO Ik zie nog een tattoo met een datum.

ALLOUL «Dat is de sterfdatum van mijn moeder.»

HUMO Dat zwaard vol bloed op je borst is wel heel mannelijk.

ALLOUL «Heftig, hè? Dat is een Arabische dolk. Hij snijdt mij in twee. Aan de ene kant zie je de hand van Fatima - mijn roots: mijn moeder heette zo - en aan de andere kant staat in het Arabisch: 'Ik ben wie ik ben.' Met die tattoos heb ik elk hoofdstuk van mijn leven willen verankeren, om het heft in eigen handen te nemen, mezelf in te kleuren en te zeggen: vanaf nu bepaal ík wie ik ben.

»Met het bloed rond het zwaard wil ik zeggen: stop met slachtoffer te spelen, zelfs een dolk door je hart kun je overleven. Ik heb die rol van slachtoffer lang gespeeld: 'O, wat erg dat ik én moslim én homo ben! Wat erg dat ik mijn moeder heb verloren.' Het is een makkelijke rol...»

HUMO Je bent ook gaan boksen. Héél mannelijk.

ALLOUL «Ja. Omdat mijn vader verbaal op mij bokste. Hij voelde dat ik zijn erkenning wilde, maar dacht: jij hebt mij negen jaar lang de rug toegekeerd, nadat ik zo mijn best heb gedaan om je leven zonder je moeder draaglijk te maken, nu wacht jij maar even.

»Boksen is leren incasseren. Ik heb veel moeten incasseren toen ik mijn vader terugzag: 'Hoe zie jij eruit?! Wat heb jij nu weer aan?!' Achteraf dacht ik dan: hoe zíé ik er eigenlijk uit? Maar dan keek ik in de spiegel en dacht: ik zie er echt gewéldig uit! Door mij steeds op de rooster te leggen, heeft mijn vader me gedwongen om na te denken: 'Hou jij echt van jezelf?' En ik ben gaan beseffen: ja, ik zie mezelf graag! Doordat ik zo sterk in mijn schoenen stond, konden mijn vader en ik elkaar erkennen.

»Toen ik 32 was, werd ik uitgenodigd op het koninklijk paleis, samen met nog 24 anderen uit de sociaal-culturele sector. Ik had dat niet aan mijn vader verteld - het was niet dáármee dat ik erkenning wilde krijgen - maar toen het hem ter ore kwam, zag ik hem denken: ík ben geëmigreerd uit Marokko en heb in de fabriek gewerkt, en nu mag mijn zoon vanwege zijn werk bij de koning gaan eten. 'Heb jij je eigen bedrijf?' vroeg hij me toen. 'Ja,' zei ik, 'ik ontwikkel theatershows en workshops.' Waarop hij: 'Je hebt het verder geschopt dan ik.' Dat is uiteindelijk toch wat alle vaders willen, hè. Dat is universeel.»

Volgende week: Ruben Van Gucht, sportjournalist

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234