'Ik vind het abnormaal dat niet méér mensen verontwaardigd zijn'Griepcommissaris Marc Van Ranst, ziek van politiek

Vijftig minuten duurt een rit met het openbaar vervoer tussen het universitair ziekenhuis Gasthuisberg in Leuven en zijn thuisbasis Willebroek. Net de tijd die griepcommissaris Marc Van Ranst nodig heeft om via de iPad zijn meestal nogal ongezouten mening in een Facebook-post te gieten.

'Waarom moeten gewone moslims zich distantiëren van de terroristen? Vraagt iemand alle Antwerpse agenten zich te distantiëren van die rotte appels die vluchtelingen beroofden?'

Vorige week vlogen helikopters vanuit Brussel nog zwaargewonden aan in zijn ziekenhuis.



Marc Van Ranst «Tegen zelfmoordterroristen kan je bitter weinig doen. Zelfs in een luchthaven waar al maanden gewapende soldaten patrouilleerden, kan men dus een spijkerbom doen ontploffen. Onschuldige mensen uit alle uithoeken van de wereld die elkaar in Zaventem of in metrostation Maalbeek toevallig even kruisten, betalen weerom de prijs.»



HUMO Ik zag opvallend veel zuchtende tweets van moslimkennissen voorbijkomen: het zal weer niet makkelijker worden.



Van Ranst «Het is ook een illusie te denken dat het mogelijk is om vanuit een F-16 oorlog te voeren, duizenden kilometers van hier, zonder dat je diezelfde oorlog naar hier zou sleuren. Wanneer je aan het front in het Midden-Oosten bommen zaait, oogst je aanslagen op het thuisfront. Vrede breng je nooit door nog meer bommen te gooien.

»Wat is de bedoeling van de terroristen? Toch om verdeeldheid te zaaien? Zo veel mogelijk mensen op te zetten tegen moslims en vluchtelingen, om dan te kunnen zeggen dat ze alleen in het kalifaat echt welkom zijn? Ze mikken op een overreactie, hopen dat extreemrechts extreme dingen zegt en gaat doen. Ze hopen dat de polarisering toeneemt – en die was al behoorlijk aanwezig. Ze willen net dat de noodtoestand er komt, dat onze vrijheden en privacy verder beknot worden. Laten we de terroristen niet plezieren door zó te reageren.»



HUMO Inmiddels ook een standaardreactie is de vraag aan gewone moslims om zich te distantiëren van de terroristen.



Van Ranst «Net alsof ze dat nog niet ten overvloede gedaan hebben. Maar voor sommigen zal het nooit genoeg zijn.

»We kijken naar beelden van mensen die vluchten voor de bommen op de luchthaven in Zaventem. Uiteraard begrijpen we dat; iedereen sympathiseert met mensen die vluchten voor gevaar. Op de televisie kijken we ook naar beelden van mensen die vluchten voor de bommen in Syrië. Maar daar sympathiseert níét iedereen mee, zelfs al vluchten die mensen voor hetzelfde gevaar. Kunnen we, in plaats van eisen te stellen aan mensen die niets met deze aanslagen te maken hebben, ze niet beter oprecht de hand reiken, samenwerken en écht beginnen met samenleven, om te tonen dat ook duizenden bommen en granaten onze kernwaarden niet kunnen raken? Wat is het alternatief ? Meer haat, repressie en discriminatie?

»Ik krijg ook iets van die veralgemeningen. Zou ooit iemand op het idee komen alle Antwerpse agenten op te roepen zich te distantiëren van die rotte appels die vluchtelingen beroofden? Natuurlijk niet, omdat zo’n veralgemening terecht belachelijk zou zijn. Maar bij moslims is net diezelfde foute veralgemening stilaan de norm aan het worden. Tot wat voor een afschuwelijk wereldbeeld moet dat leiden?»

HUMO Het is uitzonderlijk dat een exacte wetenschapper zulke uitgesproken meningen ventileert.

Van Ranst «Het verbaast me dat mensen verbaasd zijn dat ik uitgesproken meningen post. Mogen exacte wetenschappers dan geen mening hebben, is dat dan het exclusieve voorrecht van politicologen, sociologen en juristen? Politiek is te belangrijk om aan politici en alfawetenschappers over te laten! Maar ja, het leeft: de helft van mijn tegenstanders begint zijn reactie steevast met: ‘Doe eerst eens iets aan de griep, voor je… (lacht)’ Schoenmaker, blijf bij je leest. Als je dat hoort, weet je meestal dat je iets of iemand echt pijn hebt gedaan, dus ik beschouw dat als een aanmoediging.»


Antisemitisch

HUMO Hoe krijgt een viroloog het politieke virus te pakken?

Van Ranst «Niet dat van de politiek – ik denk er niet aan mij op dit moment partijpolitiek te engageren – wel dat van de verontwaardiging. Ik maak me kwaad over iets, anderen maken zich dan kwaad op mij, en zo blijf je aan de gang, dan kan ik het niet loslaten. Ik vind dat niet abnormaal, ik vind het net abnormaal dat niet méér mensen verontwaardigd zijn. Op het college in Boom leefde al een debatcultuur, waren er opstelwedstrijden die ik won, was men indertijd al bezig met de Palestijnse zaak. Dat is dan lang op de achtergrond geraakt omdat ik bezig was met mijn studie en carrière, maar in 2014 barstte de oorlog in Gaza los. Ik was toen zelf vader van een kleine van 5 jaar, en ik zag die beelden van kinderen die kapotgeschoten werden op de stranden van Gaza, en dat kwam zo verschrikkelijk dichtbij. Je zag ook de non-reactie van de politiek: het was vakantie, niemand gaf thuis om te protesteren tegen dat misselijkmakende geweld. Dat vond ik zo manifest oneerlijk en oneerbaar dat ik zelf ben beginnen te schrijven. Om onmiddellijk te moeten vaststellen dat je dan een zeer actieve lobby wakker maakt, die daar absoluut niet van gediend is.»

HUMO Bij Joods Actueel en hun medestanders hebt u weinig vrienden, dat klopt.

Van Ranst «Dat mag je een understatement noemen (lacht). Die kerels gaan echt ver. Die bellen al je werkgevers op, tot twintig jaar terug, in de hoop dat ze iets kunnen bovenspitten om tegen jou te gebruiken, en ook om ze in te lichten over je schandelijke gedrag, en of je ontslag niet de meest gepaste maatregel zou zijn. Zonder gêne, hoor, redelijk openlijk. Een heel rare bende, die ook bij politici steun krijgt. Mensen als N-VA-schepen Ludo Van Campenhout, die tijdens de Gaza-bombardementen waarnemend burgemeester van Antwerpen was, vonden ook dat mijn kritiek op Israël niet kon, en tegelijk dat je het conflict van ginder hier niet mag importeren. Maar hij stond wel ‘200 procent’ achter Israël. Terwijl dat toch op z’n minst tegenstrijdige stellingen zijn. Ik heb dan het karakter dat ik niet stilletjes in een hoekje kruip, maar er eerder omgekeerd nog een lap op geef.»

HUMO Het conflict is ondertussen meer dan vijftig jaar oud, beide kampen hebben zich bezondigd aan terreur en wreedheid, waarom…

Van Ranst «…kies je dan de kant van de verdrukten? Want dit is géén conflict tussen gelijkwaardige partijen: 95 procent van de slachtoffers, onder wie heel veel vrouwen en kinderen, valt aan Palestijnse kant. Het is dus geen kwestie van zelfbescherming, maar van oppressie en massamoord. Als je zwijgt wanneer vijfhonderd kinderen worden gedood, ben je dan niet minstens een beetje medeplichtig aan het worden? Dit is geen strijd met gelijke wapens, met evenwaardige legers. Die operaties vinden trouwens altijd plaats wanneer de wereld niet thuis geeft: tijdens de kerst- of zomervakanties.»

'Virussen zijn pareltjes. Een genot om naar te kijken.'

HUMO Volgens nogal wat Joodse tegenstemmen bent u een antisemiet.

Van Ranst «Dat wordt door zionistische Joden gezegd, en dat raakt mijn koude kleren niet. Het is namelijk niet zo. Niets is makkelijker dan iedere kritiek op de Israëlische regering af te doen als antisemitisme, dan hoef je er verder niet meer op in te gaan. Het is een techniek die ook werkt: in een aantal landen wordt een oproep om Israëlische handelsproducten te boycotten, al bestempeld als antisemitisme, en wordt het ook verboden. In Frankrijk mag je niet oproepen om de samenwerking met de Israëlische academische wereld te boycotten, dat is daar strafbaar. Terwijl het net een soortgelijke boycot is die indertijd mee het Zuid-Afrikaanse apartheidsregime ten val heeft gebracht. Dus: waarom zou een boycot antisemitisch zijn? Maar ook de academici die ik had gecontacteerd om zo’n oproep mee te ondertekenen, hebben het daarna te horen gekregen. Men reageert echt virulent als je ook maar enige kritiek hebt op de politiek van Netanyahu. Men verbreedt op die manier de betekenis van het woord antisemiet zodanig dat het net dreigt iedere betekenis te verliezen, wat toch niet goed zou zijn in de strijd tegen het échte antisemitisme.»

HUMO Ik kan me wel indenken dat als je voortdurend omringd wordt door potentiële aartsvijanden die je land het liefst zien verdwijnen, je daar niet bepaald tolerant en empathisch van wordt.

Van Ranst «Ja, maar het is niet omdat je een democratie bent, dat meteen alles geoorloofd is. Het is niet omdat je een reële dreiging ervaart en daaraan het hoofd moet bieden, dat je een vrijbrief hebt om kinderen neer te schieten en in kleine stukjes op te blazen. Niet één, maar vijfhonderd inmiddels. Daar, zeker bij de kinderen, stopt het, dat kan je niet maken, met welk excuus ook. Want op die manier stopt het zeker nooit. Je kan nog begrip opbrengen voor wat ooit deze spiraal in gang heeft gezet, maar je kan het niet blijven tolereren, laat staan stilzwijgend goedkeuren.»

'Iedereen is even veel waard, dat klopt, maar daarom is niet elke mening evenwaardig'

HUMO Maar is die kindermoord, hoe afschuwelijk ook, dan weer voldoende om de term ‘Gazacaust’ te lanceren? Er zijn geen zes miljoen Palestijnen op transport gezet, vergast en gecremeerd.

Van Ranst «Dat was provocerend, ja. Maar wollige, genuanceerde en zachte opiniestukken worden weinig gelezen, en lokken geen reacties uit. Dit was een heel zware hyperbool, maar het effect was er wel. Ik heb in een eerste stuk gezegd dat ik het lastig had om dat woord te gebruiken, net omdat het zo’n geladen term is. Uiteraard komt het qua schaal niet in de buurt van de Holocaust, ik noem het dan ook niet zo, maar gaan we nu onderhandelen over het aantal slachtoffers voor we een term mogen gebruiken? Als je dit soort acties onderneemt op zo’n dichtbevolkt gebied, dan kan je niet anders dan weten dat je onschuldige slachtoffers zal maken, kinderen zal doden. Als je het dan toch bewust doet, hoe moet ik dat dan noemen? Bon, laten we het erop houden dat het bedenken van titels boven mijn stukjes nog een aandachtspunt is. Hoewel, ik zou het – wetende wat er daarna op mijn hoofd is terechtgekomen – toch opnieuw doen. Je waarschuwt toch met de bedoeling iets te doen stoppen, en als die term de bewustwording daarrond mee op scherp heeft gezet, heb ik er weinig berouw over.»


PROFESSOR GOOGLE

HUMO Je moet inderdaad steeds harder roepen om nog gehoord te worden, dat bewijzen ook populisten overal ter wereld. Alleen: draagt dat veel bij tot het debat?

Van Ranst «O, maar ik ben dan nog uitermate beleefd in vergelijking met wat ik aan reacties krijg. Berichten van mensen met 20.000 tweets en 20 volgers, die hun mening als enige en absolute waarheid zien, niet gehinderd door enige vorm van kennis. Het is het soort volk dat je ook beaat voor Donald Trump ziet applaudisseren en waarvan je je afvraagt: bestaan die mensen nu echt? Ja dus. Dat is toch fascinerend? Misschien is het altijd zo geweest, heel de geschiedenis door hebben mensen gesalueerd voor wie een nieuwe vlag hees. We komen uit een tijdperk waarin we gekalmeerd waren door de Tweede Wereldoorlog, maar dat lijkt steeds verder af.»

HUMO Wat je wereldwijd ziet, is ook een opstand tegen de elites. Zowel links als rechts in het politieke centrum.

Van Ranst «En ten koste van de traditionele partijen, die daar geen antwoord op vinden, en dan maar een lightversie van dat populisme gaan aanhangen. Gouverneur Decaluwé die oproept om geen eten te geven aan vluchtelingen, Renaat Landuyt die zijn combi’s aan de kerk in Zeebrugge zet om makkelijker vluchtelingen die komen eten op te kunnen pakken, de burgemeester van Koksijde die een niet-bestaand incident in een zwembad aangrijpt om mensen te stigmatiseren: liberaal, socialist én christendemocraat, ze weten niet meer wat te doen. En het enige resultaat is dat ze met z’n drieën samen geen 50 procent meer halen. Dat is zó jammer, want ik ben ook niet voor een Amerikaans systeem met twee partijen. Maar saaiheid is de grootste zonde, blijkbaar; ze hebben verzuimd zich van elkaar te onderscheiden, zijn meer inwisselbare regenten en bestuurders geworden dan mensen met een visie en een overtuiging. Dat is een spijtige evolutie: traditionele politici kijken welke richting de massa uit loopt, gaan er plots vóór lopen en beweren daarna dat ze de leiding hebben genomen. Dan toch liever iemand als Angela Merkel, die de kracht van een overtuiging heeft. Ze heeft ook zelf niet verloren, haar partij is ironisch genoeg alleen maar achteruitgegaan in die deelstaten waar de lokale CDU’ers openlijk haar vluchtelingenbeleid bekritiseerden. Dat bewijst toch dat alternatieven ook kunnen aanslaan?»

HUMO Het is ook een opstand tegen die verfoeide intellectuelen, zoals uzelf.

Van Ranst «Die tendens is opmerkelijk, ja. Vandaag studeert iedereen met grootste onderscheiding af aan de universiteit van Google. Je kan echt in een paar minuten over alles veel informatie – én desinformatie – vinden. En dus komen patiënten binnen die al perfect een diagnose voor zichzelf hebben gesteld, en niet begrijpen waarom jij daar zeven jaar voor hebt moeten studeren. Ze zeggen dan dat ze research hebben gedaan, en volgens hen is hun mening evenwaardig aan de jouwe. Iedereen is even veel waard, dat klopt, maar daarom is niet elke mening evenwaardig. Je hoort zo vaak de grootste wetenschappelijke onzin met een stelligheid verklaren die je niet voor mogelijk houdt. Ik maak het zelfs mee bij collega’s in het antivaccinatiewereldje, waar men soms levensgevaarlijk bezig is.»

HUMO U maakte zich onlangs enorm boos over de dood van een driejarige door difterie, die – mocht ze gevaccineerd zijn geweest – vandaag nog zou leven.

Van Ranst «Juist. Is dat dan niet wraakroepend? Ik vraag mijn studenten steeds om in debat te gaan met die antivaccinatiemannen, die de zieltjes van argeloze ouders proberen te winnen. Zo leren ze dat die bestaan, gevaarlijk zijn, maar ook dat je je dossiers moet kennen, of ze praten je onder tafel. Met de zotste argumenten vaak. Het is een religie, net zoals homeopathie, en o wee als je dat gedachtegoed onderuithaalt, dan krijg je net dezelfde reacties en emoties als die van een gelovige wanneer je diens godsdienst in vraag stelt.»

HUMO Het helpt natuurlijk niet dat de overheid homeopathie voor een deel laat terugbetalen. Zo wordt het vanzelf geloofwaardig.

Van Ranst «Daar kan je toch niet bij? Terwijl er geen geld te vinden is om wél werkende geneesmiddelen voor zeldzame ziektes terug te betalen. Gelukkig is er nog geen universiteit die lessen homeopathie gaat geven. Maar ook hier voel je politici toegeven aan publiek sentiment, en ze kiezen de makkelijke weg van de erkenning. Dan zijn er een paar wetenschappers boos, maar dat is niet zo erg, want anders zijn duizenden patiënten en kiezers boos.»

'Wat is het alternatief? Meer haat, repressie en discriminatie?'

HUMO Ik hoor ook binnen de medische wereld geen overdonderend protest.

Van Ranst «Een klein deeltje van de medische wereld collaboreert met de homeopathie. Soms omdat ze zich om God weet welke reden hebben laten bekeren tot het homeopathische geloof – mensen met een diploma geneeskunde, die desondanks alle fysische en chemische wetten overboord kieperen, en die zijn overgestapt naar ‘the dark side’. Dan zijn er anderen die hun schouders ophalen, zeggen dat de wil van de patiënt wet is en hun bovendien geld opbrengt, en dus meedoen met iets waarin ze zelf absoluut niet geloven: dat heette tot voor kort kwakzalverij. Maar durf dat te zeggen en ze slepen je voor de Orde wegens belediging. Wel, het ís kwakzalverij en zwarte Harry Potter-magie.»

HUMO Baat het niet, dan schaadt het niet, zeker?

Van Ranst «Maar enfin, dat is toch alleen maar geldklopperij? Bedrog met een grote B. Het in de winter meest verkochte en tegelijk meest verkeerd gespelde homeopathische product is oscillococcinum, wat tegen griepachtige toestanden zou werken, een ziekte waar ik als griepcommissaris toevallig iets van afweet. Weet je hoe dat gemaakt wordt? Je hebt een barbarie-eend nodig, vraag me niet waarom het juist die eend moet zijn. Gaia hoeft ook niet te panikeren, want met één eend heb je voldoende voor de hele wereldproductie. Niemand weet wat het actieve ingrediënt is, maar toch: je neemt de pancreas van dat beest, knijpt die uit, met de hand is goed, want met een paar druppels kom je toe. Daar stop je wat grammetjes lever en hart van dat beest bij, en dat laat je een paar weken staan, tot het goed verrot is. Daar moet je een verdunning van 200 K van maken (200 keer een verdunning van 1 op 100, red.). Dat wil dus zeggen dat je een kwart milliliter van dat brouwsel in een olympisch zwembad giet. Je schudt tien keer met dat zwembad, haalt daar een nieuwe kwart milliliter uit, en dat meng je met het volgende zwembad. Dat doe je opnieuw en opnieuw. Na het vijfde zwembad heb je al geen enkele molecule van de eend over, maar dat geeft niet, want je moet toch nog wachten tot bij het veertigste – het veertigste! – zwembad voor je de juiste homeopathische verdunning hebt. En dát is dan het best verkochte homeopathische winterproduct, mensen geloven daarin. Waarom is mij een absoluut raadsel.»

HUMO Het is misschien kenschetsend voor een samenleving waarin emotie en geloof sterker blijken dan ratio en wetenschap?

Van Ranst «Dat is zo, er lijkt niets aan te doen. Je kan als wetenschapper in geen mooiere tijd leven dan deze, we ontdekken meer en meer in een nooit gezien tempo, maar tegelijk neemt onwetendheid en blinde emotie toe. Steeds meer mensen kiezen voor een simpele verklaring voor de meest complexe problemen. En hoe simpeler, hoe overtuigder ze zijn van hun grote gelijk.»


HET BOT VAN DE WEVER

HUMO Die polarisatie zie je ook rond moslims en vluchtelingen. Je hebt de naïeve Gutmenschen, en de realistische grenzensluiters. Daartussen gaapt stilaan de leegte.

Van Ranst «Wat ik nog erger vind, is dat voor steeds meer mensen de term ‘Gutmensch’ zelfs een belediging, een scheldwoord is geworden. Dat begrippen als empathie en solidariteit niet langer morele waarden zijn, maar tekenen van zwakte. Want alleen de sterkste zal overleven, de zwakke is zelf schuldig. Er was een tijd waarin links én rechts werkloosheid een maatschappelijk probleem vonden dat bestreden moest worden, nu is voor steeds meer mensen een werkloze een luiaard die niet wil werken, en het dus aan zichzelf te danken heeft. Als je dat soort denkbeelden laat passeren zonder reactie, drijven we nog verder af. Je ziet die evolutie: dingen die vroeger alleen Dewinter durfde te zeggen, zijn nu in brede kring bon ton geworden. Je hoeft alleen maar het oude woord ‘Marokkaan’ door ‘moslim’ te vervangen, en je bent eindelijk bevrijd van het politiek correcte denken. Om niet te spreken van de uiterste rafelrand, die honderd mensen die ons, bloedserieus vendelzwaaiend en met een varkenskop op hun hoofd, in Zeebrugge verzekeren dat zij de instandhouders van onze normen en waarden zijn. Dat soort extreemrechtse folklore is er altijd geweest, maar de VMO (Vlaamse Militanten Orde, red.) haalde vroeger niet zo vaak het tv-journaal. Maar partijen als AfD in Duitsland, die in hun programma hebben staan dat alle moslims het land uit moeten, en die daarmee plots rond de 20 procent halen, zijn veel gevaarlijker.»

'‌Ebola, sars, zika: dat zijn virale faits divers. De meeste mensen in de wereld sterven nog steeds aan hiv, malaria en tuberculose'

HUMO De verdienste van Bart De Wever is net dat hij die mensen nog binnen een rechts-conservatieve maar democratische partij heeft gehouden. En op hem bent u ook al kwaad.

Van Ranst «Ik ben het niet vaak met hem eens, dat klopt, en ik behoor tot de ruime meerderheid van Vlamingen die niet op hem en zijn partij heeft gestemd, en dus behoud ik mij het recht voor dat ook te zeggen en te beargumenteren. Dat mag toch nog, of heb ik een grondwetswijziging gemist? Het klopt dat hij het Vlaams Belang kleiner houdt, wat een verdienste is. Maar wat is de prijs daarvoor? Want behoorlijk wat verkozenen, kaderleden, militanten en kiezers van het Belang zijn wel overgestapt naar de N-VA, vormen daar dus nu een niet onaanzienlijke fractie van, die De Wever met regelmaat een bot moet toegooien. Want over het beleid van zijn federale ministers kan je weinig zeggen, die doen het niet zo veel anders of slechter dan hun voorgangers, maar De Wever zelf zit wel in een permanente verkiezingsmodus. Wat je ook ziet in de partijlijn, vind ik: van indertijd meer nadruk op Vlaanderen naar steeds meer conservatief, autoritair en gericht tegen ‘de ander’ in al zijn gedaanten. Met een stilaan groteske rij van zondebokken die dan de fout van alles zijn: de Walen, de sossen, de moslims, de Brusselse burgemeesters, Merkel, de langdurig werklozen, de Grieken, de Europese Centrale Bank, de ziekenfondsen, de sociale sector – enfin, ongeveer iedereen die niet tot zijn fanclub behoort. Daar gaat hij vaak erg grof en persoonlijk tegen tekeer. Maar o wee als je iets over hém zegt, want dan is hij de misbegrepene, de zielige underdog die niets gegund wordt. Allee, kom zeg.»


LABO IN DE KELDER

HUMO Hoe was de griep eigenlijk dit jaar?

Van Ranst «Ze was redelijk laat, maar niet extreem zwaar of erg, eigenlijk normaal. Alleen was ze voor het grootste deel van een type influenza B, waar niet iedereen voor was ingeënt. In één van de vaccins zat het middel tegen dat type B niet, ook al had ik daar in heel wat lezingen en artikels voor gewaarschuwd en erop aangedrongen te werken met het viervoudige griepvaccin, dat wél gewerkt zou hebben.»

HUMO Heeft een griepcommissaris dan niet de autoriteit om dat op te leggen?

Van Ranst «Helemaal niet. Dat is een soort titel die niet méér inhoudt dan dat je het centrale aanspreekpunt bent in tijden van crisis.

»De markt van vaccins is vrij, laat zich niet sturen: niemand kan opleggen hoeveel er geproduceerd moet worden, welke types er nodig zijn, en wat het best gebruikt wordt. Ik praat wel met producenten, geef advies, maar je kan niets afdwingen. Maar had men mijn advies gevolgd, dan had je waarschijnlijk een kwart minder gevallen gehad. Nu, aan de andere kant, we zitten tegelijk ook wel goed voor de betere vaccins die tegen vier types griep werken: die worden haast nergens méér gebruikt dan bij ons.»

HUMO Is de piek voorbij?

Van Ranst «Na de paasvakantie zijn we er weer voor een jaar van af. Want kinderen die de besmetting kunnen doorgeven, zijn in twee weken uitgeziekt. De krokusvakantie kwam te vroeg en was te kort, toen was de piek ook nog niet bereikt. Maar nu ga je het helemaal zien wegdeemsteren. Hoop ik toch (lacht).»

HUMO Hoe raakt iemand gepassioneerd door virussen?

Van Ranst «Ik had als 12-jarige al een labootje in de kelder, met een microscoop, reageerbuisjes en distillatieapparaten. Ik ging wekelijks bij de apotheker producten schooien om daar experimenten mee te doen. Ik zou het nu niet meer durven te vragen, maar in de jaren 70 kreeg je dat nog mee. Toen bleek dat mijn microscoop niet krachtig genoeg was om bacteriën goed te kunnen zien, en dan ben ik naar het ziekenhuis in Boom gestapt met het excuus dat ik mijn maturiteitsproef van het middelbaar over resistentie van bacteriën tegen antibiotica wou maken, en of ik daar in het labo wat mocht werken. Dat mocht. En nu zit ik hier.»

HUMO Maar dat is haast een doctoraatsverhandeling!

Van Ranst «Het was niet eens zo slecht, nee – ik heb het nog ergens liggen. Antibiotica-resistentie was ook een compleet nieuw probleem in de jaren 70. Maar ik kreeg de sleutel van het lab, en ik kon zo lang als ik wou turen in de beste microscopen. Ik had ooit een geromantiseerde biografie gelezen van Robert Koch (ontdekker van de tuberculosebacterie, red.), die thuis ook zo’n labootje had. Toen was ik verkocht. De zoektocht naar het onzichtbare, dat je dan uiteindelijk toch ziet, dat is onbeschrijflijk. Het heeft ook met esthetiek te maken: virussen zijn bijzonder mooi, pareltjes van abstracte kunst en symmetrie. Zo knap met zo’n eenvoudig genetisch materiaal, dat is gewoon een genot om naar te kijken. De virussen van bacteriën bijvoorbeeld, dat lijken net maanlandertjes. Met al ons vernuft kunnen we dat nog steeds niet namaken. Fascinerend blijf ik dat vinden. Ook de rest van de wereld trouwens: de heisa die telkens opduikt over zogenaamde killervirussen die een nieuw armageddon gaan veroorzaken: ebola, sars, nu weer zika. Terwijl dat eigenlijk virale faits divers zijn, want de meeste mensen in de wereld sterven nog steeds aan hiv, malaria en tuberculose. Daar sterven miljoenen mensen aan, en die zijn even dood als wanneer je sterft aan ebola. Maar daar praat niemand over. (Stil) Ach, virologie is en blijft uiteindelijk mijn ding. De rest is een interessante zijsprong voor de vijftig minuten in de trein tussen Leuven en Willebroek.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234