‘Ik denk dat er veel pijn wordt veroorzaakt onder het mom van ‘eerlijkheid’. Wat ik niet weet kan me niet kwetsen.’ Beeld Damon De Backer
‘Ik denk dat er veel pijn wordt veroorzaakt onder het mom van ‘eerlijkheid’. Wat ik niet weet kan me niet kwetsen.’Beeld Damon De Backer

FotografeLieve Blancquaert

‘Ik vind het vaak kut om een vrouw te zijn. Ik zou véél liever een man zijn’

Waarom zwemmen veel vrouwen in IJsland met de borsten bloot, en wat is er aan de hand met het seksleven der jonge Japanners? Het zijn maar een paar vragen waarop fotografe Lieve Blancquaert (56) een antwoord zoekt in haar reportagereeks Let’s Talk About Sex. ‘Niet neukbaar zijn, dat is waar je als vrouw voor wordt afgestraft.’

‘Oké, stel dat je mag kiezen: wil je seks zonder genegenheid, of genegenheid zonder seks?’

‘Voor de rest van mijn leven?’

‘Laten we zeggen: voor de komende tien jaar.’

We zijn nog geen kwartier aan het praten of Lieve Blancquaert gooit ons al een dilemma voor de voeten. Vragen stellen, zegt ze, is zoveel interessanter dan ze ­beantwoorden.

Al bijna veertig jaar lang trekt Blancquaert de wijde wereld in met haar camera als voorzichtig vraagteken. Als fotografe weet ze door te dringen in de levens van talloze mensen, en vooral van zij die anders niet gezien worden: of het nu pasgeboren baby’s zijn in Nairobi, patiënten op de corona-afdeling van het UZ Gent of de onder een boerka ­verscholen vrouwen in Afghanistan.

Vandaag zitten we, op een natte herfstdag in augustus, koffie te drinken in haar woonkamer in Gent. De opdracht luidt: let’s talk about sex, tevens de titel van Blancquaerts’ nieuwe reportagereeks. In zeven landen ging ze verhalen sprokkelen over trouw en ontrouw, liefde, genderongelijkheid en seksueel geweld.

In de eerste aflevering verkent ze de seksloze levens van het groeiend aantal alleenstaanden in Japan – meer dan helft van de jongeren is er single, veertig procent van de Japanners jonger dan 34 zijn maagd. Een eenzaamheids­virus dreigt er de samenleving grondig te ontwrichten. Zo kwam het gesprek dus op het knuffelcafé dat Blancquaert bezocht in Tokio, en de vaststelling dat mensen met huidhonger liever geld neertellen voor een knuffel dan voor seks.

– De reeks heet ‘Let’s Talk About Sex’, maar voor de kijkers die prikkelende porno verwachten: het gaat niet echt over seks.

LIEVE BLANCQUAERT «Het gaat niet over beffen en zo, nee (lacht). Dat vind ik volstrekt oninteressant. Onder vriendinnen wordt er bijvoorbeeld veel over seks gesproken, maar dat gaat bij ons nooit over de technische details of handelingen in bed. Waar het wél over gaat, is intimiteit: wat vind je aantrekkelijk, hoe communiceer je met elkaar. Dát is interessante, complexe materie om te onderzoeken.

«De interesse voor seksualiteit en genderverschillen loopt als een rode draad door veel van mijn werk. In het drieluik ‘Circle of Life’ (de reportagereeksen ‘Birth Day’, ‘Wedding Day’, ‘Last Days’, red.) zoomde ik in op de rituelen en tradities die we hebben gebouwd rond geboorte, huwelijk en overlijden. Maar de onderstroom in al die verhalen is natuurlijk de connectie tussen mensen en de relaties die we aangaan. In Japan ontmoette ik mannen en vrouwen die de basisvaardigheden lijken te missen om contact te leggen met elkaar. Dat heeft vele oorzaken: jonge vrouwen willen een carrière en staan op eigen benen, terwijl nog niet zo lang geleden ge­arrangeerde huwelijken de norm waren. Maar het zit ook in de opvoeding. Er zijn veel gezinnen met maar één kind, en de woningen zijn piepklein. Als je niet opgroeit met broertjes en zusjes en er komt nooit eens een vriendje of vriendinnetje bij je thuis spelen, hoe kan je dan ooit leren om spontaan met elkaar om te gaan? Wij leren veel door doktertje te spelen als kind, toch?

»Het is vooral boeiend om te zien hoe economische ­factoren in verschillende landen bepalend zijn voor de ­heersende rolpatronen. In Rio neemt de obsessie met het perfecte lijf extreme vormen aan, want jonge vrouwen zien een sexy uiterlijk als dé uitweg uit de armoede. Voor de ­laatste aflevering reis ik binnenkort nog naar IJsland, ­officieel het eerste en meest genderneutrale land ter wereld. Heel wat vrouwen vinden het er doodnormaal om topless te zwemmen. Dat je in een zwembad een badpak zou moeten dragen omdat je borsten hebt, wordt er blijkbaar als discriminatie gezien.

»Dan is de vraag: zullen wij als wel­varend land evolueren naar een samenleving waar mannen en vrouwen helemaal gelijkwaardig zijn? Of verdwijnt het strakke binaire ­onderscheid tussen man en vrouw? Heel boeiend allemaal.

»Maar voor de duidelijkheid: het is dus geen handleiding voor seks, en het gaat niet over de vagina.»

‘Misschien komt het door de scheiding van mijn ouders, dat ik nooit heb gezien hoe je conflicten kan oplossen. Bij de kleinste ruzie denk ik dat onze relatie gedaan is’ Beeld Damon De Backer
‘Misschien komt het door de scheiding van mijn ouders, dat ik nooit heb gezien hoe je conflicten kan oplossen. Bij de kleinste ruzie denk ik dat onze relatie gedaan is’Beeld Damon De Backer

– Dat was ook een goede titel geweest: ‘Het gaat niet over de vagina’.

BLANCQUAERT (lacht) «Kunnen we T-shirts laten maken met dat opschrift? Want dat is net het punt dat ik wil maken. Het gaat níét over onze vagina’s.

»De timing van deze reeks kon niet beter. De ­discussie over seksisme heeft enkel nog aan relevantie gewonnen. Als twintiger dacht ik dat we behoorlijk goed bezig waren met de vrouwenemancipatie. Terwijl dat nog maar het begin was, besef ik nu. Nu vrouwen hogere posities innemen in de maatschappij en economisch sterker staan, kunnen we écht een streep ­trekken: dit dulden wij niet meer. En pas op, ook mannen zijn klaar met die oude denkbeelden en gewoontes. Dat valt me op aan de vele verontwaardigde reacties wanneer er iets losbarst in de media.»

– Wanneer mannen verkondigen: ‘Ja maar, wij zijn niet allemaal Eddy’s’.

BLANCQUAERT «Voilà, dat bedoel ik. Ik heb me kwaad gemaakt toen ik die uitspraken hoorde (van Sporza-presentator Eddy Demarez, die commentaar gaf op het uiterlijk van de Belgische vrouwenbasketploeg op de Olympische Spelen, red). Ik kon alleen maar denken: zijn we hier nu nog altijd niet van verlost? Het was een oude woede die opnieuw naar boven kwam.»

– Omdat u zelf ook ooit dat soort zaken te horen hebt gekregen?

BLANCQUAERT «O ja, ik ken het maar al te goed.

»Ik ben beginnen werken als fotografe in 1985, toen redacties haast volledige mannenbastions waren. Bij De Morgen, bijvoorbeeld, werd ik zwaar aangepakt. Collega’s zeiden me recht in mijn gezicht: jij krijgt alleen maar opdrachten omdat je neukt met de bazen. Ik vertel dat niet om na te trappen, maar omdat het belangrijk is om te ­benadrukken dat seksisme overal zit: in scholen, fabrieken, ministeries, redacties… Er is al veel veranderd, maar er is nog een lange weg af te leggen. Misschien zien we nu de laatste stuiptrekkingen, van het oude machtsbastion dat zich bedreigd voelt. Eddy’s zijn nog overal. Er zijn jonge Eddy’s en oude Eddy’s, kwaadaardige Eddy’s...»

– Vrouwelijke Eddy’s…

BLANCQUAERT «Absoluut, dat ook.

»Het ergste vind ik de hypocrisie. Doordat de microfoon per ongeluk aanstond, weten we hoe er écht over ons ­geoordeeld wordt. Dat is beledigend voor de vrouwen op wie de commentaar gericht was, maar het is ook pijnlijk voor alle anderen die buiten de zogezegde norm vallen. We zijn altijd wel te dik, te klein, te groot, te oud, te gespierd.

»De basis waarop een vrouw beoordeeld wordt, is nog altijd: is ze seksueel aantrekkelijk of niet? Niet neukbaar zijn, dat is iets waar je als vrouw voor wordt afgestraft. Dat is letterlijk wat Eddy Demarez verklaarde: ‘Daar zal niet veel gepoept worden’. Alsof dat het criterium is waaraan ­vrouwelijke top­atleten moeten voldoen.

»Enfin, laten we er maar over stoppen, want het maakt me boos en triest. Ik heb het al vaak gezegd en ik blijf erbij: ik zou véél liever een man zijn. Ik vind het vaak kut om een vrouw te zijn. En plots wist ik weer waarom.»

– Een ander onderwerp, om u nog bozer en triester te maken: hebt u de voorbije weken vaak teruggedacht aan de reis naar Afghanistan die u samen met journaliste Annemie Struyf maakte voor het boekInsjallah, mevrouw’?

BLANCQUAERT «Heel veel. Vanochtend dacht ik nog: ik moet een berichtje sturen naar Jennie Vanlerberghe (oprichtster van de vzw Moeders voor Vrede, red). Zij heeft daar prachtige zaken verwezenlijkt, scholen en ziekenhuizen opgericht samen met de Afghaanse vrouwen. Ik mag er niet aan denken dat al dat harde werk nu verloren zou zijn.

»Wij waren er voor ‘Insjallah, mevrouw’ meer dan vijftien jaar geleden, en ik speelde al langer met het idee om opnieuw naar Afghanistan te gaan. Dankzij Jennie wist ik van een studentenhuis voor universiteitsstudentes. Daar wilde ik dus naartoe, voor een reeks met hoopgevende verhalen van jonge ­vrouwen die aan een nieuwe toekomst bouwen. En dan kijk je naar het nieuws en weet je: als ze de wet van de sharia invoeren, zitten er straks allicht geen vrouwen meer in de aula van de universiteit. Ik vrees het ergste.

»De toestand voelt nu schrijnender dan twintig jaar ­geleden. Deze jonge vrouwen hebben geproefd van een vrijer, moderner leven. Ze hebben een opleiding gevolgd en zijn mondiger geworden. Als je niet weet wat vrijheid is, dan onderga je je lot makkelijker. De woede is nu groter, want ze weten wat er op het spel staat.»

– Het was uit engagement dat u als jong meisje besliste om fotografe te worden, toen u de foto zag van Kim Phúc, het door napalm getroffen blote meisje in Vietnam. Vindt u vandaag dat u met uw werk een steentje hebt verlegd?

BLANCQUAERT «Misschien. Ik denk daar zo weinig mogelijk over na, je kan nooit inschatten wat je werk echt bij anderen teweegbrengt. Ik denk niet dat je vandaag met een foto nog dezelfde impact kan hebben als vroeger, en ik heb mezelf ook nooit als kunstenaar gezien, mijn werk hoort niet thuis in galeries of musea. Voor mij primeren altijd de verhalen van de mensen die ik fotografeer. Dat het waardevol is om je in te leven in het lot van anderen, daar ben ik heilig van overtuigd.»

null Beeld Damon De Backer
Beeld Damon De Backer

– Uw dochter Martha heeft uw activisme in ieder geval geërfd. Ze is actief bij Extinction Rebellion en schreef ook een verpletterend sterk essay dat bekroond werd met de Emile Zola Prijs voor het beste politieke essay: ‘Five Chapters on Wanting Both Ways’.

BLANCQUAERT (glundert) «Ja, het is een slimme hè?»

– Zeer slim, én behoorlijk radicaal. Vergeleken met haar versie van het feminisme zijn wij maar onderdanige seuten.

BLANCQUAERT «Ja, wij hebben het vuur in haar waarschijnlijk wel aangewakkerd, en het is goed dat zij extremer is dan wij. Dat moet ook, om uiteindelijk iets te bereiken.

»Ik leer héél veel van Martha en haar leeftijdsgenoten. Vaak zat het huis hier vol, en dan vielen de schellen me van de ogen wanneer ik hen bezig hoorde. Ik dacht altijd over mezelf als iemand die heel progressief is, maar dankzij hen word ik constant uitgedaagd om mijn ideeën bij te sturen.»

– Kan u daar een voorbeeld van geven?

BLANCQUAERT «Over álles wordt hier gediscussieerd. Er was een thema-feestje bij vrienden, met als dresscode ‘zigeuner’. Dat vindt Martha dan onacceptabel, die culturele toe-eigening. ‘My culture is not your costume’, zei ze, en zo had ik het nog nooit eerder bekeken. Iets wat wij onschuldig en lollig vinden, kan voor een ander erg kwetsend zijn.

»Er zijn zoveel zaken die wij maar ‘normaal’ vonden. Of het nu Zwarte Piet was of gewelddadige cowboyfilms. Het lijkt me heel gezond om met een nieuwe, kritische blik naar die zaken te kijken. En soms moet je durven beslissen: dit kan vandaag niet meer.»

– Terwijl u in uw omgeving ongetwijfeld genoeg mensen hoort tekeergaan tegen die cancelcultuur. Hoeveel van uw leeftijdsgenoten klagen niet: ‘Mogen we dan niks meer?’

BLANCQUAERT «Misschien vinden we het niet altijd comfortabel om met onze eigen blinde vlekken geconfronteerd te worden. Ik ben ook niet altijd honderd procent mee, maar ik ben wel bereid om te luisteren. Ik zie nieuwe ideeën niet snel als een bedreiging. Ik zie het als een verrijking, om elke dag bij te leren en te groeien.

»We zien niet eens meer welke machtspositie wij ­bekleden, en hoe een kleine minderheid de norm oplegt aan al de rest. Het is een gezonde reflex om te erkennen dat we allemaal vooroordelen hebben, en dat in elk van ons racisme schuilt. Het is heel simpel: die woke-discussies draaien altijd om empathie. Over de moed hebben om je te verplaatsen in de ander.»

‘Ik zou het geen probleem vinden om een extra man of vrouw een liefdevolle plaats te geven in ons leven. Nic zal niet achterovervallen als hij dit leest’ Beeld Damon De Backer
‘Ik zou het geen probleem vinden om een extra man of vrouw een liefdevolle plaats te geven in ons leven. Nic zal niet achterovervallen als hij dit leest’Beeld Damon De Backer

– Die cultuuroorlog en generatieclash is voor velen herkenbaar. Ouderen worden door jongeren de les gespeld, en dat wekt ook wrevel op.

BLANCQUAERT «Ja, wij hebben zeer mondige kinderen gemaakt, en daar dragen we nu de gevolgen van. (lacht)

»Soms gaat het er hier fel aan toe. Nic (Balthazar, haar partner, red.) en Martha houden van de sport van het discussiëren. Ik zeg al sneller eens: ‘Je hebt gelijk, stop er nu maar mee’. Ik ben het soms moe om me bij álles vragen te stellen. Niets ontsnapt aan hun kritische blik. Ik bewonder die houding, maar wat voor hen een levendig debat is, klinkt voor mij soms als een ruzie, en daar ben ik erg gevoelig voor.»

– Als moeder lijkt me de grootste bezorgdheid: zijn die jongeren gelukkig? Of wordt het leven heel moeilijk als je zo principieel en strijdvaardig in het leven staat?

BLANCQUAERT «Martha is iemand met heel veel levensvreugde en energie. Ik geloof dat ze veel voldoening haalt uit haar maatschappelijk engagement. Als ze maar kan schrijven, theatermaken, mensen op een creatieve manier bij elkaar brengen. Jonge mensen hebben niet de luxe om onverschillig te blijven: ze staan voor een wereld met zoveel problemen, zoals de klimaatcrisis, dat ze sowieso geen zorgeloze toekomst tegemoetgaan.»

Complexe wereld

‘Trouwens, ik heb ook een fantastische zoon,’ zegt Blancquaert. En nee, Boris zou er geen seconde van wakker liggen als hij niet in dit stuk vernoemd wordt. ‘Ik ben er blij mee. Zulke toffe kinderen,’ zegt Blancquaert, alsof het om twee exemplaren gaat die toevallig in een boldotcomdoos, kant-en-klaar afgewerkt, bij haar zijn afgeleverd.

–Misschien heeft het iets te maken met de mama en papa, en de liefdevolle thuisbasis waar ze zelfvertrouwen voor het leven hebben kunnen tanken?

BLANCQUAERT «Ik ben blij dat mijn kinderen goed in hun vel zitten, maar ik zie ook veel warme gezinnen waar de kinderen vandaag heel erg zoekende zijn. Een liefdevolle basis krijgen is veel, maar niet altijd genoeg. Jongeren komen terecht in een zeer complexe wereld. Dat valt haast niet te vergelijken met toen ik twintig was. Ik had en heb nog steeds een heel liefdevolle mama, maar ervoer de omgeving daarbuiten als beperkend en conservatief. Er was het loodzware katholieke juk waar we ons van moesten bevrijden.»

– Uw ouders zijn gescheiden begin jaren zeventig, toen dat nog compleet not done was.

BLANCQUAERT «Plots werden wij gezien als een grote schande. Ik kende geen enkel ander kind van gescheiden ouders. De andere koppels sloegen elkaar misschien verrot maar scheiden, dát was taboe. Co-ouderschap, dat bestond nog niet. Psychologische begeleiding op school, praten over gevoelens: vergeet het maar.

»Maar goed, dat zijn zaken waar ik niet zo graag over praat. Het heeft me gemaakt tot wie ik ben. Ik heb lak aan wat ‘de gevestigde orde’ van iets vindt, ik wil altijd mijn eigen oordeel vellen en het echte verhaal horen.»

– U bent er wel in geslaagd om zelf een warm gezin en een standvastige relatie op te bouwen. Hoe kan dat, als men nooit thuis heeft gezien hoe dat moet?

BLANCQUAERT «Ik kan dat niet alleen, dat geef ik eerlijk toe. Het is grotendeels Nic zijn verdienste. Ik ben eerder een wegloper. Misschien is dat een gevolg van die scheiding van mijn ouders, omdat ik nooit heb gezien hoe je conflicten kan oplossen. Bij de kleinste ruzie denk ik dat onze relatie gedaan is. Maar Nic is voor mij het perfecte tegenwicht. Omdat hij gewoon een liefdevolle persoon is, en heel chill en rustig in het leven staat.»

– U kreeg ooit een pak verontwaardigde reacties over u heen, toen u vertelde dat u met Nic in de eerste plaats een goede papa had gekozen. Alsof er geen liefde maar sluwe berekening in het spel was.

BLANCQUAERT «Ik sta daar nog altijd honderd procent achter. Voor een vrouw met een kinderwens lijkt het me verstandig om goed na te denken of je ridder op het witte paard ook een goede papa zal zijn. Grote passie en verliefdheid worden in onze cultuur als het summum voorgesteld, maar dat ideaalbeeld van de romantische liefde leidt ook, jammer genoeg, tot veel ellende. Het is volgens mij niet slim om een kind te maken met iemand die je eventjes interessant en aantrekkelijk vindt, maar die verder geen stabiliteit te bieden heeft. De gevolgen voor veel ouders én voor de kinderen zijn zwaar.»

– Blijkbaar vinden we dat een moeilijke boodschap, dat liefde gepaard gaat met een dosis pragmatiek.

BLANCQUAERT «De relatie tussen Nic en mij is ook gestart met een grote verliefdheid, maar dat betekent niet dat je je verstand moet verliezen. Je moet beseffen dat die verliefde gevoelens niet blijven duren.

»Ik heb nooit een checklist gehad waar mijn partner aan moest voldoen, maar ik had één voorwaarde: zodra ik voelde dat iemand me wou bezitten of controleren, was ik weg. Ik wil volledige vrijheid in mijn relatie, en die heb ik ook.»

– Is dat mogelijk? Verbonden zijn én volledig vrij?

BLANCQUAERT «Ik geloof het wel. Ik ben nooit het type huismoeder geweest dat een ovenschotel klaarzet voor ze vertrekt, ik koop met mijn geld wat ik wil en ik vraag geen toelating als ik naar een feestje wil. Ik vraag ook niet aan Nic of ik naar Japan mag gaan om een reportage te draaien, ik meld dat ik naar Japan vertrek. Natuurlijk is er overleg, maar toestemming vragen gaat me echt te ver. »

– Het is blijkbaar een succesrecept: jullie zijn meer dan 25 jaar samen.

BLANCQUAERT «Wij doen allebei ons eigen ding en dat werkt voor ons. Ik vind eigenlijk dat alles moet kunnen, en sinds ik dit nieuwe programma heb gemaakt, geloof ik nog minder in de strakke patronen die de maatschappij ons oplegt. Hoeveel eeuwen zitten we al vast aan het gezinsmodel van een man en vrouw in een monogame relatie? Is dat de beste manier om samen te leven? Ik weet het niet. Waarom leven we niet met een grotere groep mensen samen? Of met drie partners in plaats van twee? Ik zou er helemaal klaar voor zijn.»

– Wilt u graag een polyamoureuze relatie?

BLANCQUAERT «Ik ben daar niet actief naar op zoek, want dat zou betekenen dat er een leegte is in mijn leven, en dat is niet het geval. Maar als de gelegenheid zich zou voordoen, waarom niet? Ik zou het geen probleem vinden om een extra man of vrouw een liefdevolle plaats te geven in ons leven. Nic zal niet achterovervallen als hij dit leest. (lacht)

»In een relatie van zesentwintig jaar kom je allebei wel eens iemand anders tegen voor wie je gevoelens hebt. Nic en ik hebben vanaf het prille begin van onze relatie een heel duidelijke afspraak gemaakt: doe wat je wil, los het op en val er de ander niet mee lastig.»

– Gelooft u niet in het Sartre-De Beauvoir-model? Waar affaires wel kunnen op voorwaarde dat men thuis alles eerlijk opbiecht?

BLANCQUAERT «Dat moet iedereen voor zichzelf beslissen, maar ik denk dat er veel pijn wordt veroorzaakt onder het mom van ‘eerlijkheid’. Wat ik niet weet, kan me niet kwetsen. Zo simpel is het. Wat heb ik eraan als mijn partner komt vertellen dat hij eventjes verliefd is geworden op een ander? Moet ik dan bang worden dat ik hem ga verliezen? Me afvragen of ik tekortschiet? Als mijn partner me zou verlaten om een leven met iemand anders te beginnen, dan zou ik dat natuurlijk heel erg vinden. Maar je kan nooit iemand anders bezitten. Volgens mij is het net omdat Nic en ik elkaar alle ruimte geven, dat we zo lang samen zijn. Het is niet door elkaar onder druk te zetten, dat je een relatie kan doen slagen, denk ik.»

Ze kijkt me onderzoekend aan, haar leiblauwe ogen graven zich door me heen. ‘Ik vroeg me af hoe oud je bent,’ zegt ze.

Want als we strijden tegen racisme, seksisme, homofobie en transfobie, dan moet ook ‘ageism’ of leeftijdsdiscriminatie dringend mee in dat rijtje met te bestrijden onrecht. ‘Dat is mijn nieuwe stokpaardje,’ zegt Blancquaert. ‘Ik vind het verschrikkelijk hoe ‘ouderen’ worden afgedankt, zodra ze economisch niet meer ‘rendabel’ zijn. Zoveel kennis en kracht en schoonheid gaat verloren omdat mensen niet meer meetellen vanaf een bepaalde leeftijd. Het recht dat we hebben bekomen om op pensioen te mogen, is in veel gevallen een plicht geworden. Hou je maar in stilte bezig, kruip ergens op een bus en verdwijn maar. Ook op dat vlak voorspel ik een revolte. Ik en velen met mij zullen ons nooit zomaar stilletjes bij het grofvuil laten zetten.’

Bovendien is ouder worden voor vrouwen een bitterder pil. Kunnen we ook dat taboe nog even tackelen? ‘De menopauze is lang een onderwerp geweest dat doodgezwegen werd. Ik ken nog altijd vrouwen die voor hun man ­verzwijgen dat ze in de menopauze zitten.’

– Waarom dan?

BLANCQUAERT «Het is moeilijk en delicaat en voor iedereen anders. Maar afscheid nemen van je vruchtbaarheid, die heel sterke vrouwelijke oerkracht, dat is niet niks. Het zorgt ervoor dat je je op een of andere manier minder aantrekkelijk voelt. Dat was mijn ervaring toch.»

– Voor mij ziet u er net hetzelfde uit als tien jaar geleden. Kan u uitleggen wat er dan veranderd is?

BLANCQUAERT «Ik merk toch dat er anders op mij wordt gereageerd. De meeste vrouwen hebben na de menopauze veel minder zin in seks. Dat straal je, denk ik, op een of andere manier uit. Seks is nog altijd leuk, maar je hebt niet meer de seksdrive die je als twintiger had.

»Ik was 47 toen ik plots het gevoel had dat alles rond mij grijs en vlak was. Ik voelde me moe en ­lusteloos.»

– Dat is het laatste wat mensen met u associëren: grijs en lusteloos.

BLANCQUAERT «Dankjewel, maar toch heb ik het keihard meegemaakt. Het enige dat ik op dat moment wilde, was verdwijnen. Al het geld van mijn bankrekening halen en vertrekken naar ­nergens. Ik had me nog nooit zo gevoeld, alsof ik niet meer echt aanwezig was.

»Een vriendin die gynaecologe is zag direct in mijn bloed dat ik in de perimenopauze zat. Het is goed dat steeds meer vrouwen over hun ervaringen praten, al ervaart iedereen het helemaal anders. Sommige vrouwen hebben nauwelijks klachten, en anderen hebben dan weer vreselijke, ­onredelijke woede-uitbarstingen.»

null Beeld Damon De Backer
Beeld Damon De Backer

– Dat hormonen ons gemoed en onze emoties sterk bepalen, dat is zeker. Maar waarom denkt u dat vrouwen niet meer seksueel aantrekkelijk zouden zijn vanaf een bepaalde leeftijd?

BLANCQUAERT «We zijn zeker nog aantrekkelijk, maar toch voel je je heel anders. Dat is moeilijk om onder woorden te brengen. Het is een deel van je identiteit waar je afscheid van moet nemen. En daarbij komt ook je lijf dat verandert, alsof je letterlijk opdroogt. Hormoontherapie helpt wel wat, ik smeer ­oestrogeengel. En langzaamaan val je wel opnieuw in de plooi, in een nieuwe levensfase met andere prioriteiten. Dat is een zoektocht waar je door moet.»

– Ondertussen zien we u toch maar mooi op het scherm rondcrossen, op uw sportschoenen, met de camera in de aanslag.

BLANCQUAERT «Ik voel me nu jonger dan op mijn 47ste toen die menopauze begon. Door nieuwsgierig te blijven en altijd open te staan voor nieuwe verhalen. Dat heb ik in Japan geleerd: je moet een ikigai hebben, een levensdoel.»

– Ik ben dol op uw verhalen over vroeger. Hoe u op uw twintigste naar Honduras trok voor uw eindwerk. Meeliftte op een vrachtschip dat in een storm terechtkwam.

BLANCQUAERT «O, jij weet dat allemaal.

»Ik kende geen angst, het is een zaligheid als je je niet laat afremmen door gevaar. Ik was niet roekeloos, maar ik durfde gewoon alles. Toen ik mama ben geworden, is dat veranderd. Toen ik in Afghanistan zat, had ik twee ­piepjonge kinderen. Ik mag nu nog niet doodgaan, dacht ik élke keer als ik in een vliegtuig stapte. Maar nu Martha en Boris volwassen zijn, kan ik misschien terug wilde dingen doen (lacht).»

– Wanneer gaat u al die wilde dingen eindelijk eens in een boek neerschrijven?

BLANCQUAERT «Een uitgever stelde me onlangs diezelfde vraag. Ik zou tijd moeten vrijmaken om heel diep te graven, en mijn archief te doorploegen. Misschien begin ik eraan als ik 80 ben. Ik heb nog geen zin om terug te blikken. Ik heb nog zoveel ideeën, laat me eerst nog maar veel nieuwe dingen maken.»

‘Let’s Talk About Sex’, vanaf 1 september op Eén en op VRT NU

Vanaf 15 september houdt Lieve Blancquaert opnieuw vertellingen over ‘Circle of Life’, data en locaties op lieveblancquaert.be/agenda

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234