'Ik wil mijn man niet laten vallen.' Familieleden van seksuele delinquenten aan het woord (3)

Gina’s vriend mag nooit meer alleen zijn met de kinderen. Hij mag ze niet knuffelen of verzorgen. Kietelen of worstelen is ook uit den boze. De slaapkamer is verboden terrein. Alle familieleden moeten aangekleed zijn als hij thuis is.

'Ik geloofde het eerst niet. Het was alsof ik al jaren met een vreemde samenwoonde'

'Waarom vrouwen bij zo'n man blijven? Soms is het een kwestie van afhankelijkheid, soms zijn ze bang. Maar er zijn ook vrouwen die blijven omdat de liefde simpelweg nog niet over is ' Karen Ryckewaert, sociaal assistente

‘Ik heb lang gedacht dat het allemaal gewoon niet waar was, ook toen hij al in de gevangenis zat,’ zegt Gina. ‘Het kán niet, dacht ik. Mike is zo niet.’ Een meisje van 15 had een klacht tegen Gina’s partner ingediend wegens aanranding. Tijdens het onderzoek bleek dat het niet bij dat ene meisje gebleven was. De politie ontdekte nog andere slachtoffers, meisjes van 8 jaar en één jongetje. De feiten gingen over aanranding en exhibitionisme. Pas veel later, toen hij al in de gevangenis zat, kreeg Gina in detail van Mike zelf te horen wat hij allemaal had uitgespookt. Die bekentenis in het bijzijn van een psycholoog maakte deel uit van zijn therapie.

Gina «Hij zei altijd dat het niet zo erg was als ze vertelden. Ik wilde niks liever dan hem geloven. Dan zit hij daar en vertelt hij alles. Dat was slikken. Dan móét je het wel geloven. Het ging over een stuk of tien feiten, sommige waren al van jaren geleden. Ik was verward, het was alsof ik hem niet kende, alsof ik al jaren met een vreemde samenwoonde. Ik was bang dat hij ook iets met mijn kinderen had gedaan. Dat was niet het geval, zeggen mijn kinderen zelf.»


Pionierswerk

Dat vrouwen het door hun partner gepleegde misbruik moeilijk onder ogen kunnen zien, minimaliseren of simpelweg ontkennen, komt wel vaker voor. In Leuven werd een maand geleden een man veroordeeld tot vier jaar cel omdat hij zijn 12-jarige stiefdochter verschillende keren had verkracht. Het meisje had haar eigen verkrachting opgenomen met een smartphone omdat haar moeder haar niet geloofde. In 2012 werd een Belgische postbode ontmaskerd in het Nederlandse televisieprogramma ‘Undercover’ toen hij op zoek was naar een kind om te martelen en te verkrachten. In het verleden had hij zich al eens moeten verantwoorden voor de strafrechter voor het bezit van kinderporno. Zijn echtgenote, moeder van zijn twee jonge kinderen, wist dat hij op jonge kinderen kickte. Tegen de politie zei ze dat ze dacht dat hij genezen was.

‘Ontkennen dat het gebeurd is, is voor sommige vrouwen de enige manier waarop ze ermee om kunnen,’ zegt sociaal assistente Karen Ryckewaert van het IRIS-project in Beernem. ‘De gedachte dat hun partner zoiets gedaan heeft is te pijnlijk, en dus overtuigen ze zichzelf dat het een vergissing moet zijn. Want als ze erkennen wat er gebeurd is, stort hun wereld in elkaar. Bij incest is het nog moeilijker: dan wordt een moeder verscheurd door de keuze tussen haar man en haar kind, twee mensen van wie ze het meest houdt. En ze is bang om hen allebei te verliezen. Bovendien zijn zedenplegers goed in manipuleren en kunnen ze heel overtuigend zijn. Vaak zie je dat ze dingen bagatelliseren en dat de partner dat graag overneemt om het voor zichzelf leefbaar te houden.’

'Bij zware feiten met zeer jonge kinderen is de kans groter dat de relatie wordt beëindigd.' Advocaat Nicholas De Mot

Karen Ryckewaert en haar collega’s verrichten met het IRIS-project pionierswerk in Vlaanderen: ze bereiden partners en ouders van zedenplegers voor op de thuiskomst van hun echtgenoot of zoon, na een soms jarenlang verblijf in de gevangenis of in Fides, een gespecialiseerd centrum voor de behandeling van seksueel delinquenten. Dat doen ze in samenwerking met het Vertrouwenscentrum Kindermishandeling Brugge en Fides.

Karen Ryckewaert «Het leven van die hele familie is door elkaar geschud toen het misbruik ontdekt werd. De gebeurtenissen hebben wonden geslagen en het gezin is ontregeld. En dan komt de pleger, na jaren, terug thuis in een gezin. Soms is die zelf ook erg veranderd. Het kan nooit meer hetzelfde zijn als vroeger. Wij begeleiden die terugkeer door de partner erbij te betrekken. We bekijken de gezinssituatie: wat leeft daar? Wat is er nodig om de veiligheid van de kinderen te garanderen? We willen in de eerste plaats dat het veilig is voor de kinderen en dat de dader niet hervalt. Daarin kunnen de partners een positieve rol spelen.»

HUMO Maar zedenfeiten gebeuren altijd stiekem. En zedenplegers zijn kampioenen in het bewaren van geheimen en het bespelen van mensen.

Ryckewaert «Daarom hechten we enorm veel belang aan openheid en eerlijkheid in de begeleiding. We vinden het heel belangrijk dat de vrouw op de hoogte is van wat er precies is gebeurd, en dat ze dat hoort uit de mond van de dader. We horen daders dikwijls zeggen: ‘Mijn vrouw weet alles’, maar dan merk je dat dat toch niet altijd het geval is. Tijdens de therapie moeten ze de feiten die ze gepleegd hebben uit de doeken doen aan hun partner. Dat is voor haar vaak moeilijk aan te horen, maar zij moet, net als de dader zelf, de ernst van de feiten onder ogen zien en mag niets minimaliseren. We bespreken met haar hoe seksueel misbruik kinderen en gezinnen beïnvloedt, en hoe ze haar kinderen kan beschermen. We kijken met haar ook naar hoe het misbruik van die man tot stand gekomen is, want zoiets gebeurt niet van vandaag op morgen. Er gaat een hele evolutie aan vooraf. We leren hen signalen herkennen in het gedrag van de dader die het risico op herval vergroten. Als er iets dreigt fout te lopen, kan zij dat signaleren.»

HUMO Het lijkt me niet eerlijk om een partner met zo’n zware verantwoordelijkheid op te zadelen.

Ryckewaert «Laat het duidelijk zijn: we leggen nooit de verantwoordelijkheid bij de partner als het weer fout loopt. Mensen zijn nog altijd zélf verantwoordelijk voor hun daden.»

'Pedoseksuelen mét een partner hervallen minder snel. We zouden hen dankbaar moeten zijn.' Een hulpverlener

Dat het IRIS-project geen financiële middelen van de overheid krijgt, is onbegrijpelijk omdat het zijn nut als preventiemiddel al bewezen heeft. Uit verschillende studies is gebleken dat de familie of het gezin van een zedenpleger een belangrijke rol speelt in het voorkomen dat de dader hervalt. Uit cijfers blijkt dat het risico op recidive bij pedoseksuelen mét een partner veel kleiner is dan bij daders zonder partner. De maatschappij zou vrouwen van seksuele delinquenten dus eigenlijk dankbaar moeten zijn in plaats van ze uit te spuwen, vinden hulpverleners in de sector.

'Waarom vrouwen bij zo'n man blijven? Soms is het een kwestie van afhankelijkheid, soms zijn ze bang. Maar er zijn ook vrouwen die blijven omdat de liefde simpelweg nog niet over is.' Karen Ryckewaert, sociaal assistente

HUMO En toch. Veel mensen vragen zich af: ‘Welke vrouw wil nu bij zo’n man blijven?’

Ryckewaert «Er zijn partners die direct zeggen: ‘Voor mij is het gedaan.’ We hebben ook verschillende vrouwen gehad die in de loop van de begeleiding afhaken als ze merken dat hun man niet evolueert door de therapie, of als ze merken dat het vertrouwen te veel geschaad is. Soms is er een seksueel probleem: vrouwen die blokkeren als ze intiem proberen te zijn met hun man, of die steeds weer beelden van de feiten in hun hoofd zien voorbijflitsen.

»De vrouwen die wél blijven kiezen voor hun relatie, krijgen weinig begrip van de buitenwereld en worden soms ronduit vijandig behandeld. Er wordt volop geroddeld: ‘Dat mens moet het geweten hebben.’ Of: ‘Ze zal wel geen goeie vrouw geweest zijn, dat hij het op een ander moest gaan zoeken.’ En vaak twijfelen die vrouwen daar zelf aan: ‘Lag het aan mij? Was ik niet goed genoeg?’

»De redenen waarom ze bij hun man blijven, zijn heel verschillend. Soms is het een kwestie van afhankelijkheid: ze komen er plots alleen voor te staan met de kinderen en voelen zich emotioneel of financieel niet sterk genoeg om op eigen benen te staan. Er zijn vrouwen die bang zijn van hun partner en niet durven weg te gaan. Maar er zijn ook vrouwen die blijven omdat de liefde simpelweg nog niet over is. Mensen hebben jarenlang samen aan een leven gebouwd en hebben lief en leed gedeeld. Stel dat een vrouw kanker heeft gehad en de man heeft haar in die periode erg gesteund: dat veeg je niet zomaar uit. Soms zijn er naast de misstap van de man nog genoeg dingen in de relatie die het de moeite waard maken om het te blijven proberen.»

De Gentse advocaat Nicholas De Mot verdedigde al een honderdtal seksuele delinquenten voor de rechter. Ook hij ondervindt dat niet alle partners direct bij een dader weggaan.

Nicholas De Mot «Het is geen zeldzaamheid dat een vrouw ervoor kiest om toch bij haar man te blijven. Soms komen partners zelfs mee op consult om emotionele steun te bieden, of om zelf meer duidelijkheid te krijgen over wat er precies is gebeurd. Soms stellen partners als voorwaarde dat de pleger in therapie gaat, ik heb al gezien dat dat een relatie kan redden.

»De context speelt ook een rol. Ging het om heel jonge kinderen? Is er geweld gebruikt? Ging het om verkrachting of om aanranding van de eerbaarheid? Dat maakt doorgaans wel een verschil voor de partner. Bij zware feiten met zeer jonge kinderen is de kans groter dat de relatie wordt beëindigd. Maar het hangt natuurlijk ook af van de persoonlijkheid van de vrouw zelf.»


Gina en Mike

Gina «Ik heb eigenlijk nooit gedacht: nu moet ik hem niet meer hebben. Natuurlijk was ik kwaad. En verdrietig. En schaamde ik me. En vroeg ik me af waarom hij het gedaan had. Maar ik ben van het principe: iedereen verdient een tweede kans. En ik zag hem gewoon te graag.»

Gina ontvangt ons in haar huisje even buiten Gent, waar ze woont met haar drie tienerkinderen en een uitbundig rondspringend hondje. Achter de eettafel staat een kast vol elfenbeeldjes, een hobby van Gina. In de zetel zit zoon Lucas (17) met oortjes in op zijn laptop te tokkelen. Dat hij erbij zit, vindt Gina niet vervelend. ‘Hij kent de situatie, hij is ook ondervraagd. De kinderen zijn alle drie naar de psycholoog moeten gaan. (Nerveus lachje) Dat komt er ook nog eens bij.’

Mike woont in een kleine studio op tien minuten rijden. Hij komt elke dag na zijn werk eten en blijft ’s avonds bij het gezin tot Gina naar haar werk vertrekt. Ze is verpleegster en doet nachtwerk. Mike mag niet alleen blijven met de kinderen, het is één van de voorwaarden die door justitie zijn opgelegd. Daarom woont hij apart.

Gina «In het begin was dat raar, want we hebben altijd samengewoond en plots heb je een latrelatie. Maar het gaat nu al een paar jaar zo, en het lukt.»

Ze hadden elkaar via het internet leren kennen, in 2003. Gina’s kinderen waren nog klein, haar ex-man was inmiddels gestorven. Mike was snel bij haar ingetrokken. De kinderen konden het goed met hem vinden, en Gina’s jongste dochter beschouwde hem als haar echte papa. Gina was dol op hem, ook al deed hij na het werk niet zo veel in het huishouden en kon hij soms in woede uitbarsten om een kleinigheid. Hij had een moeilijke jeugd gehad, wist ze. Haar ventje was soms bruut en grof, maar hij had een klein hartje en kwam altijd op kousenvoeten terug. Dan smolt haar hart.

Over de periode toen het misbruik ontdekt werd, is ze kort. Ze kwam net van de nachtdienst toen de politie die ochtend voor de deur stond. Mike en zij moesten meekomen voor ondervraging. ‘Uw man is aangeklaagd wegens aanranding van een minderjarige,’ zei de politie. De agenten wilden weten of zij ergens van op de hoogte was. Niet dus. ’s Avonds werd Mike vrijgelaten en kwam hij naar huis. Hij vertelde dat hij het niet gedaan had, dat het allemaal niet zo erg was. Ze zag hem niet zo lang, ze moest alweer naar haar werk vertrekken, waar ze de muizenissen uit haar hoofd probeerde te jagen met het verzorgen van patiënten die niet konden slapen en het vernieuwen van infusen.

Toen Mike werd veroordeeld door de rechtbank, liet ze dat grotendeels aan zich voorbijgaan. Ze wilde niet nadenken over de feiten, ze blokte de gedachte af dat Mike misschien wel naar de gevangenis moest. Tot ze die ochtend, meer dan een jaar later, bezoek kreeg van de wijkagent met een briefje dat Mike zich binnen de vijf dagen in de gevangenis moest melden. Pas toen drong de ernst van de zaak tot haar door.

Gina «Daar sta je dan. Je man moet binnen de vijf dagen naar de gevangenis. Hoe moest dat met mij en de kinderen? Hoe gingen we dat financieel overbruggen? Kon ik dat wel, zo helemaal alleen? Ik ben een week met ziekteverlof thuisgebleven om alles op een rij te zetten. Familie heb ik hier niet. Ik heb alleen mijn mama en haar vriend. In het begin wist die nergens van. Toen ze het via een omweg toch te weten kwam, was ze kwaad dat ik haar niks verteld had.»

HUMO Waarom had je het haar niet gezegd?

Gina «Bang zeker? Bang voor haar reactie.»


Audrey en Peter

Dat de buitenwereld meedogenloos kan zijn, ondervond Audrey, die een paar jaar geleden werd meegesleurd in de zedenzaak tegen haar man Peter. Audrey was net bevallen van een dochtertje toen ze erachter kwam dat Peter, een tennisleraar, zijn positie had misbruikt om jonge meisjes te verleiden in de tennisclub die ze samen runden. Het meer dan perfecte leven dat ze tot op die dag had geleid met de man van haar leven, lag aan diggelen. De zaak van ‘de tienerverkrachter’ in de gerenommeerde club werd uitgebreid behandeld in de media, de politie deed een inval tijdens een tennisles voor de kleintjes – meer dan dertig ouders stonden beneden te wachten met hun kinderen terwijl er vier combi’s voor de deur stonden en twintig politieagenten boven het appartement binnenstebuiten keerden.

Audrey «Ja, wat denk je als je zoiets hoort over je man, terwijl je baby nog geen drie weken oud is? Je bent woedend natuurlijk. Ik heb thuis alles kapotgegooid, heb de auto genomen en ben gaan rijden. Na een kwartier ben ik met plankgas op het gebouw van de tennisclub afgereden, ik heb een afsluiting geramd en ben net naast het gebouw het veld opgereden, dwars door de netten heen. Terwijl de auto op het tennisveld stond te dampen, ben ik naar de bar gegaan en heb ik een fles champagne besteld die ik in mijn eentje heb opgedronken, op het terras. Daarna ben ik opgestapt, te voet naar huis. Ook de champagne gaf me geen goed gevoel.»

Hoe kwaad, triest en gechoqueerd ze ook was, toch koos Audrey er na enkele dagen voor om bij haar man te blijven.

Audrey «Ik voelde me niet in staat om mijn leven alleen met mijn dochter te leiden, zonder hem. We kenden elkaar al zo lang, we hadden fantastische jaren gehad. Dat wilde ik terug, zelfs al wist ik dat het nooit meer helemaal hetzelfde zou zijn. Ik wilde mijn dochter goed opvoeden. En ik wist dat Peter een goeie papa zou zijn.»

Het moeilijkste voor Audrey in de nasleep van de zaak, zegt ze, waren de reacties van ‘de mensen’.

Audrey «In het dorp en op de scholen werd over niks anders gesproken. Ik ben de eerste weken bijna niet buitengekomen. Een boodschap doen was onmogelijk. Alleen al de gedachte eraan gaf me maagkrampen. Ik was bang voor de roddels, de kritiek, de mensen die er niks van af weten en toch direct een oordeel klaar hebben. Het ergste was mijn dochtertje afzetten in de crèche. Er was een vreselijke secretaresse die, elke keer als ze me zag, in het bijzijn van iedereen vragen stelde over ‘de affaire’. Of mijn man nog in de gevangenis zat. Of, keihard zodat iedereen het kon horen: ‘Houden we dezelfde familienaam voor uw dochtertje aan in de computer?’ Dus ik ging altijd snelsnel binnen, zette haar af en liep weer naar buiten, met mijn gezicht naar de grond. Dat was verschrikkelijk vernederend.

»De zaak was uitgebreid in de media gekomen. Op een dag is iemand de krantenknipsels in alle brievenbussen gaan steken van het appartementsblok waar mijn vader woonde. Hij heeft daar erg onder geleden.»


Paria in de gevangenis

De dag dat Gina met de liefde van haar leven zou trouwen, zat Mike in de gevangenis. 09/09/2009 had hun datum moeten worden, dat vonden ze leuk vanwege die 9.

‘Dag, mijn toekomstige man,’ schreef Gina in haar dagboek. Daaronder een aandoenlijk zinnetje in blauwe bic, hoe erg ze hem miste en dat ze hem doodgraag zag. Dat dagboek had haar erdoor gesleurd, vertelt ze.

Gina «Ik heb in die hele periode met niemand gepraat over hoe slecht ik me voelde. Ik had alleen dat dagboek, een schriftje waarin ik elke avond een stukje schreef. Dat was mijn verwerking.»

Het zijn hartverscheurende berichtjes waarin Gina, bladzijde na bladzijde, schrijft over het wenen in bed, het wachten op een telefoontje uit de gevangenis, en dat de kinderen weer zo lastig waren geweest.

Gina «Mike wist niet dat ik dat dagboek had. Hij heeft het later eens gelezen en het was een schok voor hem. Hij wist niet dat het voor mij zo zwaar was geweest. Als ik hem ging opzoeken in de gevangenis, hield ik me altijd sterk voor hem, want hij had het daar ook moeilijk. Mensen zoals hij zijn niet populair in de gevangenis. Een paar mannen waren te weten gekomen waarom hij daar zat en viseerden hem.»

Gina’s dagboek, 12 november 2008: ‘Ik zit er erg mee in wat er is gebeurd woensdag. Het blijft door mijn hoofd spoken. Ik ben al wenend opgestaan, die woorden van die ene blijven in mijn gedachten zitten. Ik probeer me sterk te houden, maar dat lukt niet altijd.’

Het was één van de weinige keren dat Gina een glimp opving van de weerstand die pedoseksuelen zelfs in de gevangenis oproepen. In haar eigen omgeving, op het werk en in haar buurt wist niemand wat Mike had gedaan.

Gina «Dat was het voordeel van mijn gesloten karakter. Ik had met bijna niemand contact. Ik vertrouw niet vlug mensen. Dus hoefde ik ook niet bang te zijn dat het zou uitlekken.»

HUMO Er was dus ook niemand om je te helpen.

Gina «Nee, ik heb het allemaal in mijn eentje gedaan. Het werk, de kinderen. Verhuizen naar een kleiner appartement, want financieel was het ook zwaar. Ik heb veel geweend die eerste maanden. Ik deed nachtwerk, hoe moest dat met de opvang van de kinderen? De oudste was 15 jaar, de jongste 7. Normaal mag je ze niet alleen laten, maar ik kon niet anders. Dus zei ik tegen de oudste dat hij het wat in het oog moest houden. Ze konden me wel bellen als er iets was, het werk was niet zo ver.

»Als ik ’s morgens thuiskwam van het werk, zorgde ik dat de kinderen op tijd naar school konden, dan sliep ik tot de middag, ging ik boodschappen doen en zorgde ik voor het eten. Als ze thuiskwamen, was er het huiswerk, en dan moest ik alweer gaan werken. Het was heel zwaar, maar ik had drie kinderen, ik moest voort, voor hen. Ik had geen keuze.

»De twee jongens zaten in hun apenjaren. Ze sliepen samen met hun zusje in één slaapkamer. Lucas en zijn broer maakten veel ruzie. Slaan en schoppen, ook naar mij.»

Gina’s dagboek, 12 december 2008: ‘De kids kunnen zo vervelend zijn dat het me soms te veel wordt. Ze willen dat blijkbaar niet verstaan. Niet luisteren, lachen en me blijven uitdagen. Geen respect. Ik moet altijd maar roepen en reclameren. Ik heb ook niet zoveel geslapen, maar ja, ik moet erdoor, hè. Ik heb vandaag een bad genomen met kamillebadzout, dat is warm en rustgevend.’

'Ik dacht nooit aan de slachtoffers van Mike. Ik had zelf zoveel aan mijn hoofd dat er echt niks meer bij kon.' Gina, vriendin van Mike

HUMO Wisten de kinderen waarom Mike in de gevangenis zat?

Gina «In het begin niet. Maar de begeleider van Mike bij Fides, waar hij nadien in behandeling ging, zei dat ze het moesten weten. Ik heb het hen verteld toen het schooljaar uit was. Ik wilde niet dat hun schoolwerk eronder leed. In de vakantie kon ik hen beter opvolgen.»

HUMO Hoe hebben ze gereageerd?

Gina «Stil. Ze hebben niet direct iets gezegd, maar ze zijn nooit erg spraakzaam geweest. Ze waren niet kwaad op hem, geen van de drie. Maar ze hadden het niet verwacht. Ze moesten met een psycholoog gaan praten. Ze zijn elk apart ondervraagd, en daaruit bleek dat er met hen nooit iets was gebeurd.»

HUMO Dacht je nooit aan de slachtoffers van Mike?

Gina «Eigenlijk niet. Ik weet dat het voor hen erg moet zijn, maar ik had zelf zo veel aan mijn hoofd dat er echt niks meer bij kon. Ik denk ook nooit meer aan de feiten, dat doet te veel pijn.»

HUMO Weet je eigenlijk waarom hij het deed?

Gina «Mike heeft een heel slechte jeugd gehad, waarin hij zwaar mishandeld is. Daar heeft het mee te maken. Hij volgt daar nu ook bijkomende therapie voor.»


Latrelatie

Na drieënhalf jaar in de cel verhuisde Mike naar het Fides-centrum in Beernem voor een therapie die twee jaar duurde. Volgens psychiater Nils Verbeeck bedraagt de kans op recidive bij zedenplegers die geen therapie volgen tussen de 30 en de 40 procent.

'de zedenplegers met het hoogste risico op herval zijn zij die liever hun straf volledig uitzitten omdat ze geen behandeling willen volgen.' Psychiater Nils Verbeeck

Nils Verbeeck «Met een therapie kunnen we dat risico met een derde terugbrengen. Dat wil zeggen dat we met een behandeling toch veel slachtoffers voorkomen: het betekent een vermindering van één op de drie slachtoffers. Daar is het ons in de behandeling van de daders en de begeleiding van de families in de eerste plaats ook om te doen: voorkomen dat er nieuwe slachtoffers vallen. We moeten eerlijk zijn: helemaal uitsluiten dat iemand hervalt, kunnen we nooit. Maar we zien wel dat onze therapieën in de loop der jaren erg verbeterd zijn. Onlangs hadden we een man in het centrum die twintig jaar geleden feiten op zijn dochter had gepleegd. Je kon destijds nauwelijks spreken van een echte therapie. Vandaag zit hij opnieuw bij ons omdat hij feiten op zijn kleindochter heeft gepleegd. Als u me vraagt of seksuele delinquenten hun hele leven opgevolgd moeten worden, dan zeg ik dat dat goed zou zijn, maar ik betwijfel of zoiets haalbaar is. Hoeveel wil de maatschappij daarvoor betalen? Dat geld kunnen we misschien beter gebruiken om elke pedoseksueel die in de gevangenis zit verplicht een therapie te laten volgen. Want de zedenplegers met het hoogste risico op herval zijn zij die liever hun straf volledig uitzitten omdat ze geen behandeling willen volgen. Als die vrijkomen, is er geen enkele controle meer over.»

Gina werd van bij het begin betrokken bij Mikes therapie.

Gina «Daar was ik blij om, hoewel ik moest leren praten over wat ik dacht en voelde. Ik had veel vertrouwen in de behandeling. Die was heel intensief en ging diep, met rollenspellen, creatieve therapieën en allerlei opdrachten. Zo moest hij in mijn bijzijn niet alleen vertellen wat hij precies had gedaan, maar ook wat er op die momenten in zijn hoofd gebeurde, hoe hij het had voorbereid, waarom hij die aandrang voelde. Hij bleef een jaar in het centrum, en ik merkte stilaan dat hij begon te veranderen. Dat gaf mij hoop en vertrouwen dat het goed kon komen.»

Toen Mike naar huis ging, eerst alleen in de weekends en later definitief, werd het gezin van dichtbij gevolgd door de mensen van het aan Fides verbonden IRIS-project.

Ryckewaert «Er wordt een familieovereenkomst opgesteld, een document dat beide partners moeten ondertekenen met allerlei afspraken waar ze zich aan moeten houden. Een voorwaarde die er standaard in opgenomen wordt, is dat de man niet alleen mag zijn met de kinderen. Vaak wordt die voorwaarde ook door justitie opgelegd. Voor de rest hangt het af van de situatie. De pleger mag bijvoorbeeld niet in de badkamer of de slaapkamer van de kinderen komen, hij mag de kinderen niet knuffelen of kietelen, hij mag ze niet helpen met aan- en uitkleden… Het gaat over het leren respecteren van privacy en grenzen. Dat brengt heel wat praktisch gedoe met zich mee, en we helpen de partner daar ook mee met heel concrete tips en raad.»

Bij Gina en Mike betekende de familieovereenkomst dat Mike niet onder hetzelfde dak kon blijven wonen als Gina.

Gina «Dan zou hij alleen zijn met de kinderen als ik ’s nachts ging werken. In het begin vond hij dat moeilijk, hoor, dat hij niet meer thuis mocht komen wonen. Maar je leert ermee leven. Een heleboel van die regels zijn daarmee ook in één keer opgelost. Mike mag ook niet in de buurt van speelpleinen, scholen en zwembaden komen als hij alleen is. Maar met mij erbij mag dat wel.»

'Ook op intiem vlak moet je elkaar weer zoeken. Het gaat nu wel, maar het is niet als een normaal koppel' Gina, vriendin van Mike

HUMO Is het tussen jullie nu anders dan het vroeger was?

Gina «Ik heb toch tijd nodig gehad om Mike weer te leren vertrouwen. Dat gebeurt heel traag. Hij weet dat hij niet kan verwachten dat ik van vandaag op morgen doe alsof er niks gebeurd is. Ook op intiem vlak moet je elkaar weer zoeken. Het gaat nu wel, maar het is niet als een normaal koppel.»

Tijdens het gesprek belt Mike van op zijn werk naar Gina. Hij voelt aan haar stem dat er iets is dat afwijkt van de routine, en hij begint door te vragen. Omdat hij blijft aandringen, vertelt Gina dat ze in gesprek zit voor een – anoniem – interview. ‘Ik wilde het je pas achteraf vertellen, omdat ik wist dat je op voorhand al problemen zou maken.’ Mike sputtert tegen, Gina bijt van zich af. ‘Ik wil dit interview voor mezelf doen. Ik zie het als een grote stap, een overwinning dat ik dit kan. In plaats van je zo dik te maken! Love you, daahaag!’ Mike zal tijdens het interview nog vier keer terugbellen. Bezorgd, bang, boos. Gina trekt het zich niet aan. ‘Hij draait wel bij,’ zegt ze lachend.

Gina «Als er iéts positief is aan heel deze situatie voor mij, is het dat ik geleerd heb om op te komen voor mezelf. Vroeger liet ik me door iedereen doen. Ik was heel braaf en stil en durfde nooit iets terug te zeggen. Dat is veranderd. Nu krijgen de mensen wel een antwoord van mij. Ik ben er sterker uit gekomen. Ik heb het wel gedaan, hè, helemaal alleen met drie kinderen.»

HUMO Is Mike ook veranderd?

Gina «Toch wel. Hij helpt soms mee in het huishouden, hij werkt in de tuin en slaat al eens een dweiltje. Ik ben onlangs geopereerd aan mijn rug en moest een week platliggen. Toen heeft Mike vakantie genomen om me hier te komen helpen met het huishouden en het koken. Dat zou hij vroeger nooit gedaan hebben. En als er iets is, praat hij daar met mij over. Vroeger niet, toen kropte hij alles op. Hij stapte in zijn auto en was weg. Dat gebeurt nu nog soms, maar veel minder.»

HUMO Ben je soms bang dat Mike hervalt?

Gina «Ik hou een oogje in het zeil en ik hoop van niet, natuurlijk. Ik heb er wel vertrouwen in. In al die tijd heb ik nog maar één keer naar IRIS moeten bellen. Dat was toen hij in een furie wegreed met zijn auto. Ik wist niet waar naartoe en hij nam zijn telefoon niet op. Toen heb ik naar IRIS gebeld. Ik weet niet wat die precies gedaan hebben, maar even later was hij toch terug, gekalmeerd. Daardoor hebben ze bij IRIS ook vertrouwen in mij. Ze weten dat ik zal bellen als er iets is.»

Mike belt opnieuw, en Gina verdwijnt even in de badkamer. Als ze terugkomt, duwt ze me de telefoon in mijn hand. ‘Het is voor jou.’ Een schuchtere mannenstem aan de lijn, die zich verontschuldigt omdat hij het gesprek zo vaak heeft onderbroken met zijn telefoontjes. ‘Zie je wel,’ zegt Gina achteraf met een stralende glimlach. ‘Ik wist dat hij zou bijdraaien.’

De man aan de telefoon klonk best wel sympathiek. Was dat nu de stem van een seksuele delinquent? Er was helemaal niets speciaals aan te horen. Het had evengoed die vriendelijke buurman van bij ons in de straat kunnen zijn.

* De namen van de getuigen zijn fictief.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234