‘Frank Vanden­broucke heeft het hoofd koel gehouden. Van de 17 miljoen mensen die AstraZeneca hebben gekregen, kwamen er 37 in de problemen met een bloedklonter. Zonder dat vaccin waren er meer gestorven.’ Beeld Geert Van de Velde
‘Frank Vanden­broucke heeft het hoofd koel gehouden. Van de 17 miljoen mensen die AstraZeneca hebben gekregen, kwamen er 37 in de problemen met een bloedklonter. Zonder dat vaccin waren er meer gestorven.’Beeld Geert Van de Velde

Humo sprak metJohan Vande Lanotte

‘Ik zou nu een heel slechte minister zijn. Ik zou zeggen: ‘Ge wilt perspectief? Sorry, er ís geen perspectief’’

Anderhalf jaar na zijn overstap van de politiek naar het kantoor van Walter Van Steenbrugge heeft Johan Vande Lanotte (65) zijn draai gevonden als advocaat. Hij dook op in de zaak rond Open VLD-parlementslid Sihame El Kaouakibi en neemt het straks op tegen het regime van de Turkse president Erdogan. Maar de gewezen socialistische toppoliticus volgt ook de Wetstraat nog op de voet en heeft het oor van zijn partijvoorzitter Conner Rousseau. En vice versa. ‘Hij zei me dat mijn stijl vandaag niet meer zou aanslaan, omdat die op macht was gebaseerd.’

Tenzij u uw quarantaine doorbrengt in de hooglanden van Venezuela, weet u dat Sihame El -Kaouakibi wordt verdacht van fraude via het danscentrum Let’s Go Urban (LGU). Drie bestuursleden van LGU beschuldigen haar ervan dat ze voor honderdduizenden euro’s aan subsidies heeft afgewend naar haar privébedrijven. Op een persconferentie hield El Kaouakibi haar onschuld staande, omringd door vier advocaten. Eén van hen was Johan Vande Lanotte.

HUMO Bent u nu haar vierde advocaat?

JOHAN VANDE LANOTTE «Neen. Zij heeft me gevraagd om als deskundige de geldstromen grondig door te lichten, maar ik zal haar niet verdedigen voor de rechtbank. Ik wou in mijn rapport objectief kunnen schrijven wat ik zag. Dat gaat niet als je iemand verdedigt.»

HUMO Maar zij betaalt u toch?

VANDE LANOTTE «Uiteraard. Maar alle inkomsten gaan naar het kantoor, ik krijg hier een vaste vergoeding.»

HUMO Auditbureau i-Force plaatste vraagtekens bij 342.000 euro aan opdrachten die ze via haar bedrijfjes aan LGU had gefactureerd.

VANDE LANOTTE «Er zijn géén subsidies afgewend. Ik heb stevige documenten gezien om die facturen te rechtvaardigen, onder meer voor de begeleiding van de bouw van de nieuwe dansschool. Er ging geld van LGU naar de privébedrijven, maar ook omgekeerd. Ik heb gezegd dat dat geen gezond en helder systeem was. Een vzw doet beter geen beroep op ‘bevriende’ vennootschappen.»

HUMO In 2015 zamelden enkele ondernemers 100.000 euro in voor LGU. Ze kwamen in de raad van bestuur, maar schrokken van de interne chaos en werden door El Kaouakibi snel weer buiten gewerkt. Ze haalden het geld weg uit de vzw en gaven het terug aan de schenkers. Vindt u dat niet verontrustend?

VANDE LANOTTE «De boekhouding was slordig. Er waren veel onduidelijkheden die ze nu proberen op te helderen. Maar de aantijgingen over diefstal en zelfverrijking zijn onterecht.»

HUMO Is de lijn tussen slordigheid en fraude niet flinterdun?

VANDE LANOTTE «Fraude is doelbewust, slordigheid niet en kan hersteld worden. Die vzw is zeer snel gegroeid en is wat overrompeld. Maar die chaos is ook de verantwoordelijkheid van de bestuursleden die zijn opgestapt.»

HUMO Er lekte ook uit dat El Kaouakibi 103.000 euro kreeg van Open VLD voor haar verkiezingscampagne, en dat ze als bestuurslid van de VRT in 2017 de deontologische regels schond door dansers te leveren aan de openbare omroep. Vanuit welke hoek kwam die aanval: de N-VA of haar eigen partij?

VANDE LANOTTE «Daar zeg ik niks over. Anders vermeng ik mijn rol als advocaat met politiek. Deze zaak was voor mij een moeilijk dilemma: als ik ze had geweigerd omdat ze vervelend kon zijn voor mijn partij, zou ik beter terugkeren naar de politiek of met pensioen gaan. Ik heb in geen van beide zin. Maar ik kan me inbeelden dat Conner Rousseau het lastig heeft met mijn rol in deze zaak. Het was ambetant dat ik hem niet vooraf mocht verwittigen. Maar als je alleen de zaken aanpakt waar je goesting in hebt, ben je een parttime luxeadvocaat.»

Slechte mens

HUMO Opmerkelijk aan die twee contracten met de VRT is dat El Kaouakibi dansers leverde via haar privé-vennootschap A Woman’s View.

VANDE LANOTTE «Dat was zo afgesproken. Ik heb daar een document van gevonden uit 2015. Voor de vzw waren alle jongeren gelijk, mét of zonder talent, maar bij een commerciële opdracht moesten de beste dansers geselecteerd worden. Dat ging via A Woman’s View, omdat het botste met de visie van LGU. Dat maakte het wel ondoorzichtiger.»

HUMO En het liet El Kaouakibi toe om een procent te pakken op opdrachten voor kansarme jongeren.

VANDE LANOTTE «Voor een commercieel bedrijf zou dat normaal zijn, maar ik weet niet zeker of dat gebeurde. Haar bedrijfsresultaten waren niet bepaald schitterend.»

HUMO Uit de audit bleek nochtans dat A Woman’s View alleen al in 2018 een omzet van 620.000 euro draaide. Daarvan kwam 230.0000 euro van LGU en We Love BXL, een Brussels project voor kansarme jongeren dat in 2018 een subsidie van 200.000 euro kreeg.

VANDE LANOTTE «Ik heb die cijfers al tegengesproken in mijn rapport. En sowieso zijn die facturen vanaf 2019 sterk verminderd. 10 à 15 procent van de opdrachten werd aan één van Sihames bedrijfjes uitbesteed, de rest ging naar anderen. Als je de bouwwerken bij LGU weglaat, ging het om 50.000 euro in drie jaar. Dat is niet overdreven. Misschien heeft LGU haar zelfs meer gekost dan opgebracht, omdat ze een vriendenprijs aanrekende. Die vzw was haar kind, hè.»

‘Ik had in De Croo zijn plaats geen premier willen worden vanuit de zevende partij. In de regering-Di Rupo hebben we ridderlijk met elkaar gevochten – soms gescholden – maar het werkte. Met Alexander kun je klappen.’ Beeld Geert Van de Velde
‘Ik had in De Croo zijn plaats geen premier willen worden vanuit de zevende partij. In de regering-Di Rupo hebben we ridderlijk met elkaar gevochten – soms gescholden – maar het werkte. Met Alexander kun je klappen.’Beeld Geert Van de Velde

HUMO Al haar vennootschappen waren verlieslatend, behalve één. A Woman’s View is een VOF, de minst gereglementeerde vennootschapsvorm, waardoor ze geen jaarrekeningen moest vrijgeven. Insiders zeggen: ‘Als je wilt foefelen, start je een VOF’.

VANDE LANOTTE (lacht) «Ze zijn minder transparant, maar er zijn honderdduizenden VOF’s in België: zijn dat allemaal foefelaars? Nogmaals: ik heb geen onregelmatigheden gevonden.»

HUMO El Kaouakibi is tien jaar geleden met 150 euro gestart, zegt ze. Nu huurt ze het JJ House, een beschermd pand in Antwerpen, en blijkt ze minstens te beschikken over een grond in Edegem en een luxevilla. Op sociale media werden de sporen naar haar eigendommen snel gewist toen de zaak ontplofte.

VANDE LANOTTE «Ik hoop voor haar dat ze goed geboerd heeft, want de vennootschap die JJ House uitbaat als horeca-locatie is failliet gegaan door corona. Ze hebben daar als huurder een restauratie van een half miljoen euro gedaan, in andermans gebouw, zonder de garantie dat geld terug te krijgen. Die lening zullen ze dus zelf moeten afbetalen. Is dat de manier van iemand die te allen prijze rijk wil worden? Dat getuigt eerder van overmoed.

»Sihame is geen engel, maar ook geen duivel. Ze heeft veel capaciteiten, en misschien combineerde ze te veel dingen. Dat heeft haar gezondheid nu ook gekraakt. Maar dat rechtvaardigt deze karaktermoord niet. Ik weet hoe wreed zoiets kan zijn, hoe moeilijk je je ertegen kunt verdedigen. Als ik zeg dat ik tien appartementen heb, roept iedereen: ‘Eindelijk, hij geeft het toe!’ Maar ik heb geen appartementen – ik kan toch maar op één plaats wonen. Alleen geloven de mensen dat niet. De mensen hebben hun gedacht over Sihame al gevormd. Het enige wat ze kan doen, is zorgen dat ze juridisch in orde is.»

HUMO Stoort het u nog dat sommigen nog altijd niet geloven dat u zich destijds niet hebt verrijkt bij energiebedrijf Electrawinds?

VANDE LANOTTE «Ik heb me erbij neergelegd. Je kunt toch niet winnen. In zo’n media-storm zijn de feiten bijna irrelevant. Mocht ik die aan-delen gehad hebben, dan had ik het gezegd. Daar was niks mis mee geweest. Maar het wás niet zo, en daardoor bleef dat spel duren. De ene helft gelooft me niet, de andere helft denkt: als ge geen aandelen had, zijt ge een domme ezel. En dan is er nog een paar procent dat mij een brave mens vindt (lacht). Ik wóú zelfs geen aandelen. Als voorzitter wilde ik gezag hebben over de directieleden. Daarom verdiende ik ook minder dan zij. Als ik in hun ogen keek, wou ik niet dat ze dachten: die tiep werkt minder en verdient meer dan ik.

»In 1994 kwam ik voor het eerst op bij de gemeenteraadsverkiezingen in -Oostende. Ik woonde daar nog maar tweeënhalf jaar, maar haalde dubbel zoveel stemmen als de tweede. Dat was spectaculair.»

HUMO Kris Peeters zal jaloers zijn. Hem is het in Antwerpen niet gelukt.

VANDE LANOTTE «Oh, gij zijt een slechte mens (lacht). Iedereen ging ervan uit dat ik burgemeester zou worden, maar dat mocht niet van Louis Tobback. Ik moest minister worden. Kwáád dat de mensen waren! Zes maanden later waren het parlementsverkiezingen. Bij mijn eerste huisbezoek kreeg ik de volle laag. ‘Klootzak! Ge zijt minister geworden voor het geld!’ Ik probeerde die mens uit te leggen dat ik vanuit Brussel meer kon doen voor Oostende, en dat ik als minister niet meer verdiende – met de combinatie burgemeester-parlementslid-professor had ik evenveel gehad. Maar die geloofde dat niet. Bij de tweede die mij uitschold, vroeg ik: ‘Wat zou jij dan gedaan hebben?’ ‘Just ’t zelfde,’ zei hij, ‘pakken wat het beste betaalt.’ Meer dan dertig mensen hebben me uitgekafferd tijdens die campagne, elke keer gaf ik datzelfde antwoord: ik heb nooit meer stemmen gehaald dan toen.»

HUMO Sihame lijkt wel zwaar te lijden onder de beschuldigingen. ‘Ik ben knock-out geslagen,’ zei ze.

VANDE LANOTTE «Ze is nog maar 35 en staat aan het begin van haar carrière. Toen ik zo werd aangevallen, was ik al in de 50. En waarschijnlijk ben ik ook ongevoeliger – dat pleit niet voor mij. Maar dat komt omdat de politiek voor mijn ego nooit zo belangrijk is geweest.»

HUMO Excuseer?

VANDE LANOTTE «Ik vond twee dingen heel belangrijk: mijn kinderen en mijn job als professor. Mijn vader was onderwijzer en ik wist al snel dat ik wou lesgeven. Maar niet in het middelbaar. Ik wou niet voor een klas vol eikels staan, zoals ik er één was op die leeftijd. Ik ga geen details geven, maar ik denk met schaamte terug aan hoe wij leraars hebben gepest. We studeerden Latijn-Grieks, vonden onszelf slim en wisten dat ze ons niet konden buizen.

»Op mijn 16de besefte ik: als ik deftig wil lesgeven, moet ik professor worden. Thuis maakte dat geen indruk, ik kom van Bachten de Kupe. Toen ik mijn grootmoeder zei dat ik assistent-prof was geworden, zuchtte ze: ‘Ah, ge zit achter een bureau.’ Mijn moeder zaliger zei dat er weinig verschil was tussen slim en zot – ik zag in haar ogen dat ze niet wist welke kant het met mij uitging.»

HUMO Zitten er veel zotten aan de universiteit?

VANDE LANOTTE «Nee, maar ik hoor zeker niet bij de slimsten, eerder bij de middenmoot. Mijn job als professor heb ik vooral bereikt door harder te werken dan veel anderen. Zo heb ik kennis en analyse-vermogen opgebouwd. Prof worden was mijn levensdoel. Als men aan de universiteit zou hebben geroddeld dat ik er met de pet naar gooide, had ik daar wél van wakker gelegen. En als mijn kinderen zouden vinden dat ik het slecht doe als mens – niet als politieker, dat vonden ze vaak – raakt me dat ook. Maar de rest is bijkomstig.»

HUMO Hoe bevalt het leven als advocaat?

VANDE LANOTTE «Ik amuseer me, maar het is druk. Ik werk nog altijd zeventig à tachtig uur per week. Als minister kwam ik minstens aan honderd.»

HUMO U werkt dus vier vijfde?

VANDE LANOTTE (grijnst) «Dat kon ik niet laten gebeuren, dus vanaf april wordt het weer zeven dagen op zeven. We zijn volop bezig met de voorbereiding van het Turkije Tribunaal dat in juni start in Genève.»

HUMO Wat wilt u daarmee bereiken?

VANDE LANOTTE «Wij hebben verschillende klanten binnengekregen die slachtoffer zijn van misdaden door het Turkse regime: mensen die ontvoerd en gefolterd werden. Journalisten, oppositieleden, Koerden, advocaten, kritische rechters… Zeggen dat de president het slecht doet, volstaat om daar opgepakt te worden.

»Kijk, dit is het boek van Ahmet Altan: ‘Ik zal de wereld nooit meer zien’. Fantastisch boek! Altan is een journalist die levenslang vastzit. Toen het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bezwaar maakte tegen zijn opsluiting, liet de Turkse regering hem vrij. Een week later pakten ze hem opnieuw op. Jaarlijks worden er zo’n drieduizend klachten ingediend wegens foltering. De kans dat de daders veroordeeld worden, is 1 procent. Eén! De voorbije maanden hebben we vijf rapporten geschreven, getuigenissen verzameld en webinars georganiseerd – het laatste werd door meer dan 15.000 mensen gevolgd!»

HUMO Zou president Erdogan er een seconde zijn slaap voor laten als hij door het tribunaal wordt veroordeeld?

VANDE LANOTTE «Hij zal daar weinig last van hebben. Een veroordeling heeft enkel moreel gezag. Maar we hebben wel zes rechters van hoog niveau gevonden, -waaronder drie ex-rechters van het Europees Hof. Het verdict kan dominostenen doen -vallen. Wij zullen de Verenigde Naties en het Europees Hof voeden met alles wat we hebben verzameld. Wie denkt dat dit bezigheidstherapie is, zal binnen een jaar iets anders moeten zeggen. Zeker weten.»

‘Wat een gedoe!’

HUMO Als u twintig jaar jonger was, zou u dan graag de coronacrisis mee bestieren?

VANDE LANOTTE «Ja, op voorwaarde dat ik een departement zou krijgen dat ertoe doet. Maar ik heb vorige zomer al tegen Conner gezegd dat ik geen kandidaat meer ben. Ik was veertien jaar vicepremier.»

HUMO Wat was zijn antwoord?

VANDE LANOTTE «Dat mijn stijl niet meer zou aanslaan, omdat die op macht was gebaseerd. Daar was ik het niet volledig mee eens. Als macht een probleem is, was Bart De Wever niet al tien jaar de populairste politicus. Maar ik ben te vaak met schandalen gelinkt. Conner moet de partij vernieuwen: dat gaat niet door mij opnieuw vicepremier te maken.»

HUMO Frank Vandenbroucke is ook niet bepaald nieuw.

VANDE LANOTTE «Nee, maar hij was twaalf jaar weg. En hij is geknipt voor de job. Ik heb, zonder voorkennis, drie dagen vooraf voorspeld dat Conner hem minister zou maken. Daar zijn getuigen van.»

HUMO Zijn er zaken die u anders zou aanpakken in de strijd tegen het virus?

VANDE LANOTTE «Ik had vorige zomer moeite met de avondklok in Antwerpen: er waren in de hele provincie maar twee doden per dag. In juni deed de regering alsof alles voorbij was, in augustus panikeerde ze toen het niet nodig was, en in september versoepelde ze terwijl ze had moeten verstrengen. De nieuwe regering voert een consequent beleid. De curve daalt niet meer, maar ze vliegt ook niet meer omhoog – al baart de stijging nu wel zorgen.»

HUMO Toch blijft de druk om te versoepelen groot.

VANDE LANOTTE «Je zou veel dingen veilig kunnen openen, als je ze apárt bekijkt. Maar de regering heeft er terecht voor gekozen om de scholen open te houden. Daardoor blijven we op een hoog plateau en is er voor de rest niet veel mogelijk. De N-VA wil de terrassen openen tijdens de paasvakantie, maar in Italië hebben ze de horeca een maand laten doen en zitten ze opnieuw in de miserie. Wij hebben ook kleine versoepelingen gedaan, en het gevolg is dat de ziekenhuizen de niet-dringende zorg weer moeten stopzetten.»

HUMO Bij veel mensen zit de moed wel in de schoenzolen.

VANDE LANOTTE «Die pandemie hangt iedereen de keel uit. Ook mij. Ik zou nu allicht een heel slechte minister zijn. Ik zou zeggen: ‘Ge wilt perspectief? Sorry, er ís geen perspectief. Behalve het vaccin.’ Maar er staat nergens geschreven dat een pandemie maar twee of drie golven mag duren, hè. De vaccinaties zijn de enige uitweg. »

HUMO Die uitweg is voorlopig een smal steegje. Ik had u weleens willen zien in de rol van de fel belaagde minister van Welzijn Wouter Beke.

VANDE LANOTTE (blaast) «Ik ook. Het zou gestóven hebben! Vanaf april krijgen we vier vaccins, maar het Russische Sputnik V negeren we. Blijkbaar denken wij dat de Russen hun bevolking op grote schaal aan het vergiftigen zijn. De EU weigert met Rusland te praten om politieke redenen. Dat is belachelijk. Als een burgemeester nu 100.000 Sputniks aankoopt en tegen zijn inwoners zegt: ‘Kom er maar eentje laten zetten’, zou ik eens willen zien wie hem tegenhoudt.»

HUMO Beke zegt dat elke volwassen Vlaming voor 11 juli één spuit krijgt, áls de fabrikanten leveren wat ze beloofd hebben.

VANDE LANOTTE «Hopelijk lukt dat, maar de vaccinaties worden te centralistisch en bureaucratisch georganiseerd. De huisartsen moeten aan Brussel een lijst doorgeven van hun risicopatiënten, Brussel stuurt die een uitnodiging, en dan moeten zij op de juiste dag naar een vaccinatiecentrum gaan. Wat een gedoe! Waarom zeggen we niet gewoon tegen de huisartsen dat zij hun risicopatiënten moeten uitnodigen en inenten? Waarom laten we de gemeenten en vaccinatie-centra niet zélf proberen om iedereen te vaccineren? Dat zal rapper gaan. De landen die het lokaal aanpakken, doen het beter. Joe Biden heeft in vijftig dagen al 85 miljoen Amerikanen laten vaccineren.»

'De N-VA wil de terrassen openen in de paasvakantie. In Italië hebben ze de horeca een maand laten doen en ze zitten wéér in de miserie.' Beeld Geert Van de Velde
'De N-VA wil de terrassen openen in de paasvakantie. In Italië hebben ze de horeca een maand laten doen en ze zitten wéér in de miserie.'Beeld Geert Van de Velde

HUMO Zij hebben de vaccins, wij niet.

VANDE LANOTTE «Ja, voorlopig is dat een geldig excuus voor onze traagheid.»

HUMO De Britten worden door AstraZeneca wel beter bevoorraad dan de EU.

VANDE LANOTTE «Hun contracten waren wat dwingender, ze hebben de vaccins een maand vroeger goedgekeurd én zetten maar één spuit. Europa blijft bij twee dosissen – zoals de bijsluiter vermeldt – uit schrik voor de juridische gevolgen. Als virologen zeggen dat het niet veilig is: oké. Maar als de overheid juridische argumenten aanhaalt, aanvaard ik dat niet. Die voorzichtigheid is heel onvoorzichtig: ze kost tijd en levens. In een oorlog tegen een virus moet je soms risico’s durven te nemen, zoals België deed door de vaccinaties met AstraZeneca níét te stoppen. Frank heeft het hoofd koel gehouden. Van de 17 miljoen mensen die dat vaccin hebben gekregen, zijn er 37 in de problemen gekomen met een bloedklonter. Had je hen dat vaccin niet gegeven, waren er meer gestorven, want ook corona vergroot de kans op bloedklonters.»

HUMO Doet de regering-De Croo de rit uit?

VANDE LANOTTE «Ja, zeker? Anders krijgen ze allemaal slaag. Een regering doen vallen marcheert niet in België. Dat gebeurde recent twee keer: in 2010 trok Alexander De Croo er de stekker uit vanwege Brussel-Halle-Vilvoorde, in 2019 blies de N-VA de boel op voor het migratiepact. Allebei vielen ze over het thema van een ander, en ze werden daar keihard voor afgestraft, net als de rest van de regering.»

Tijdbom

HUMO De PS loopt nerveus na een slechte peiling. Voorzitter Paul Magnette schaarde zich ‘voor 200 procent’ achter de algemene staking van 29 maart. De vakbonden eisen hogere lonen, terwijl in het regeerakkoord staat dat ze maar met 0,4 procent mogen stijgen.

VANDE LANOTTE «Magnette is wat impulsiever dan Di Rupo, maar verhindert meestal niet dat er een compromis komt. Het is normaal dat hij die staking steunt – de vakbonden hebben een punt – maar hij zal de regering niet afvallen.»

HUMO Ziet u het compromis ook al van ver komen? De loonwet verandert niet, maar de sectoren die goed geboerd hebben, zullen wat meer opslag mogen geven.

VANDE LANOTTE «Waarschijnlijk wordt dat niet in een formeel akkoord gegoten, maar in een understanding. Men stuurt een omzendbrief, er is nog wat tandengeknars, en daarna kan iedereen voort.»

HUMO Is Alexander De Croo een goede premier?

VANDE LANOTTE «Ik had in zijn plaats geen premier willen worden vanuit de zevende partij. Dat marcheert normaal niet. Maar hij doet dat goed, door zijn ervaring staat hij erboven. In de regering-Di Rupo hebben we als vicepremiers ridder-lijk met elkaar gevochten – en soms gescholden – maar dat werkte. Met Alexander kun je klappen.»

HUMO Volgens de Nationale Bank gaat de staatsschuld naar 115 procent van ons nationaal inkomen. Maakt u dat bang?

VANDE LANOTTE «Nee, want door de lage rente is het goedkoop om schulden te maken.

»Nu, dat blijft natuurlijk niet zo. Tegen 2024 moeten we naar een ‘normaal’ begrotingstekort van 3 à 4 procent. De rest zullen we in acht à tien jaar moeten oplossen: elk jaar een half procent eraf. Zo hoef je de mensen niet te pesten met schokgolven. Doe je dat in één keer, dan krijg je te veel tegenwind, komen er nieuwe verkiezingen en verlies je de continuïteit. Men zou een compromis moeten maken over een begrotingspad voor twee legislaturen. Dat wordt een inspanning zoals wij die hebben geleverd om België in de eurozone te loodsen. In 1994 zat onze staatsschuld boven de 130 procent. Wij hebben die dertien jaar lang afgebouwd, met premier Dehaene maar óók onder Verhofstadt. Bij het begin van de bankencrisis in 2008 lag ze op 85 procent.»

HUMO Moeten we onze structurele handicaps dan niet dringend aanpakken? De stijgende kosten van de vergrijzing en de gezondheidszorg, het groeiend leger langdurig zieken, het wegzakkende onderwijs…

VANDE LANOTTE «De kost van de vergrijzing kan meevallen. Ik ben 65. Vroeger was mijn hele vriendenkring nu gepensioneerd geweest, maar ik zie veel mensen doorgaan tot 70 jaar en ouder.

»Ik heb een mooi parlementair pensioen, maar door te werken geef ik ongeveer evenveel terug aan de staat via de belastingen op mijn huidige vergoeding. Ik vind dat fijn. Het echte probleem zit bij de jongeren: de schooluitval, segregatie en ongelijke kansen zijn de grootste rem op onze toekomstige welvaart. Als we die tijdbom niet -ontmijnen, -creëren we een verloren generatie. We hebben te lang gezeurd over de vergrijzing en moeten nu maken dat elke jongere een degelijke opleiding en job krijgt.

»Het grootste probleem van dit land is inefficiëntie. Ons onderwijs en onze gezondheidszorg waren altijd sterk, maar we moeten het geld beter besteden. Door meer te investeren in preventieve gezondheidszorg, bijvoorbeeld. De overconsumptie van medicijnen en ingrepen, de prestatiegerichte financiering van ziekenhuizen, de obesitasepidemie, de versnippering van taken: dat moet worden aangepakt.»

HUMO Hoe doet Conner Rousseau het?

VANDE LANOTTE «Heel goed. Voor hij zich kandidaat stelde, hebben we samen gegeten. Hij twijfelde of hij het wel kon. ‘Wat hebt ge te verliezen?’ vroeg ik. ‘Als het mislukt, zult ge op uw 31ste een andere job moeten zoeken. So what? Als ge goesting hebt, moet ge dat doen.’ Ondertussen is wel gebleken dat hij het kan.»

HUMO Hij en Vandenbroucke zetten de rest van de partij wel in de schaduw.

VANDE LANOTTE «Er zijn zeker nóg figuren nodig. Die vernieuwing wordt zijn grootste uitdaging. Er was veel kritiek op John Crombez, maar hij is er wel in geslaagd om nieuwe mensen te lanceren in het parlement. Melissa Depraetere, Hannes Anaf, Kris Verduyckt: uit die groep zullen wel een paar toppers komen. Een sterke figuur zoals Conner trekt ook nieuwe mensen aan. Je moet die alleen zorgvuldig kiezen. Steve Stevaert was daar niet goed in, en ik al helemaal niet. Ik heb geen grote mensenkennis.»

HUMO Hebt u op Eén de docu over Bart De Wever gezien?

VANDE LANOTTE «Nee. Meestal werk ik ’s avonds, en anders kijk ik naar no brain-series zoals ‘Silent Witness’ of ‘DCI Banks’.»

HUMO De Wever uitte zijn frustratie over wat hij de voorbije tien jaar ‘maar’ heeft kunnen doen op nationaal niveau.

VANDE LANOTTE «Aaaah! Dat heb ik hem een jaar geleden al gezegd: ‘Ooit moet ge kiezen tussen een compromis of de irrelevantie.’ Vorige zomer lag er een deal op tafel (met de PS, red.), maar opnieuw lukte het niet. De Wever legt de schuld bij Open VLD, maar hij heeft de voorbije jaren nagelaten om bondgenootschappen te smeden. Dat zit niet in de genen van zijn partij. Het is daar ‘wij tegen de rest’. Maar als je meer dan 30 procent haalt, moet je partners zoeken en níét blijven kappen op anderen. Misschien helpt het dat ze onder de 20 procent zijn gezakt. Maar hun frank is laat gevallen. 2024 wordt de laatste kans voor De Wever.»

HUMO Kan hij zijn akkoord met Magnette dan nog uitvoeren?

VANDE LANOTTE «Zo simpel ligt dat niet. In vier jaar kan er veel veranderen. Ik stel wel met genoegen vast dat de PS mijn model met vier regio’s op tafel legt, en dat Open VLD en de groenen ervoor openstaan.»

HUMO U had te vroeg gelijk, als informateur in 2019?

VANDE LANOTTE «De staatshervorming van 2014 was al op mijn model gebaseerd. De kinderbijslag is verdeeld over vier entiteiten. De weg is toen ingeslagen. Het is het enige model dat België voor lange tijd communautaire rust kan geven.»

HUMO De Wever zegt dat hij Brussel niet zomaar lost. Hij vindt dat Open VLD nu al ‘de broek afdoet’ voor Magnette.

VANDE LANOTTE «Dat is retoriek. De N-VA wil Brussel gebruiken als pasmunt in de onderhandelingen. Vijftig jaar geleden moest je de Vlaamse aanwezigheid in Brussel beschermen tegen de Franstalige dominantie. Maar De Wever is geen uil: hij weet ook dat Brussel is geëvolueerd naar een superdiverse stadstaat met een eigen identiteit. Dan moet de staatsstructuur die realiteit volgen. Ik wil nog weleens zien of hij grote offers zal brengen in ruil voor een blijvende greep op Brussel. Voor de N-VA telt alleen Vlaanderen.»

HUMO Vindt u het jammer dat het u niet is gelukt om De Wever en Magnette al in 2019 samen te krijgen?

VANDE LANOTTE «Ik heb altijd gedacht dat ze er inhoudelijk konden uitkomen. Maar blijkbaar was het te vroeg, zeker voor de PS. Ze hadden elkaar de jaren ervoor te hard verketterd. Maar als ik nog íéts had willen doen in de politiek, was het dat: die staatshervorming tot een goed einde brengen.»

HUMO Uw naam circuleerde zelfs als mogelijke premier.

VANDE LANOTTE «Als dat hun voorwaarde was geweest, had ik dat misschien gedaan. Maar alleen om die ‘definitieve’ staatsstructuur vorm te geven. Dat is een boeiende uitdaging. Maar ik zou ongetwijfeld weer te ongeduldig zijn geweest om het goed te doen.»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234