TikTok Beeld Solen Feyissa / Unsplash
TikTokBeeld Solen Feyissa / Unsplash

Frankrijk

In de Franse strijd tegen moslimextremisme wordt de impact van TikTok niet onderschat

De strijd tegen moslimextremisme is een zware dobber voor president Macron. Zo kon een imam die vijf jaar illegaal in Frankrijk woonde, haatvideo's op internet publiceren. Vandaag staat hij voor de rechter.

De poort van de moskee is dicht. 'Gesloten wegens corona', staat er op een A4'tje in een plastic hoesje dat aan het grote zwarte hek hangt. 'Geen vrijdaggebed', staat eronder. De moskee zelf, in een vrijstaand groot herenhuis, is nauwelijks te zien. Het gebouw gaat schuil achter een hoge muur, met daarop een sierhekwerk met halve maantjes en minaretten.

Om de hoek heeft de moskee een tweede ingang. Een overvolle vuilnisbak staat ervoor op de stoep. Op een brievenbus staat, handgeschreven op een papiertje, 'Luqman Haider'. Reclamefolders liggen erbovenop opgestapeld. Imam Luqman Haider is al weken niet meer te vinden in de Quba Moskee van Villiers-le-Bel. Hij zit in voorarrest. De Pakistaanse imam wordt ervan beschuldigd 'publiekelijk terrorisme te steunen'. Hij kan daarvoor vijf jaar cel krijgen. Vandaag staat hij terecht.

Luqman Haider betuigde bij zijn eerste voorgeleiding spijt over de oproepen op TikTok. Beeld Privébeeld
Luqman Haider betuigde bij zijn eerste voorgeleiding spijt over de oproepen op TikTok.Beeld Privébeeld

TikTok

Haider nam drie videoboodschappen op die hij publiceerde op het sociale medium TikTok. In het eerste filmpje, op 9 september, praat hij over weekblad Charlie Hebdo, dat toen opnieuw cartoons over Mohammed was gaan publiceren . ‘Moslims zijn bereid hun leven te offeren voor de profeet’, zegt Haider in de video. De dag erna volgde een tweede filmpje. Daarin deed Haider volgens de Franse justitie de oproep om 'niet-moslims en ongelovigen te doden en naar de hel te sturen.’

Twee weken later, op 25 september, stak een Pakistaan in Parijs twee mensen neer, voor het kantoor waarin vroeger de redactie van Charlie Hebdo zat. De Pakistaanse imam uit Villiers-le-Bel plaatste nog diezelfde dag een nieuwe boodschap op TikTok. Daarin betuigt hij zijn steun aan de aanslagpleger. ‘Deze dappere man is nu beroemd in Pakistan en op alle sociale media. Hij is bekend in heel Europa. Dankzij de profeet.’

De Franse imam Luqman Haider die nu in de cel zit. Beeld Privébeeld
De Franse imam Luqman Haider die nu in de cel zit.Beeld Privébeeld

Geen reactie

De videoboodschappen en de daarop volgende arrestatie van de imam schokten Villiers-le-Bel, 15 kilometer ten noorden van Parijs en een van de armste steden van Frankrijk. Vrijwel niemand wil zich erover uitspreken. Het bestuur van de Quba Moskee is onbereikbaar voor commentaar. Op het gemeentehuis wil niemand officieel reageren op de arrestatie. De andere moskeeën in de stad en de lokale islamitische vereniging reageren niet op vragen over de zaak.

‘Het spijt me’, zei imam Haider, toen hij op 5 oktober voor het eerst werd voorgeleid bij de rechter. Hij gaf toe de video's te hebben gemaakt en verspreid. ‘Het was een fout van me. Ik hoopte dat het wat buzz zou creëren.’ De openbaar aanklager had geen medelijden. Luqman Haider beperkte zich dan wel tot ‘TikTok-terrorisme', maar de impact daarvan kan groot zijn. ,,Als je gif, haat en chaos verspreidt met woorden en zo mensen aanzet tot actie, is dat óók terrorisme'', aldus justitie.

Soefisme

‘Mijn cliënt heeft een bekentenis afgelegd'', zegt zijn advocaat Xavier Nogueras. ‘Maar hij hoopte met de video's alleen maar meer volgers op sociale media te krijgen. Ik vraag me af of dat juridisch gezien valt onder het 'steunen of goedpraten van terrorisme of het oproepen daartoe', waarvan hij wordt beschuldigd. De imam is geen aanhanger van een extremistische ideologie. Hij is aanhanger van het soefisme, wat een gematigde stroming is binnen de islam.’’

Luqman Haider kwam in 2015 vanuit Pakistan naar Frankrijk, illegaal en zonder papieren. Af en toe had hij een baantje, onder meer in een restaurant in Villiers-le-Bel. ‘Hij had een koranopleiding en daarmee mocht hij in 2016 aan de slag in de Quba Moskee’, vertelt advocaat Nogueras. Hij ging soms voor in gebed en gaf ook koranles aan kinderen. ‘Waar die lessen over gingen, weet niemand’, aldus justitie.

null Beeld Privébeeld
Beeld Privébeeld

Supergevoelig

De imam woonde en werkte dus zonder geldige verblijfspapieren in Frankrijk. Twee keer kreeg hij de afgelopen jaren officieel opdracht het land te verlaten. Twee keer deed hij dat niet. En niemand in Villiers-le-Bel die er iets van merkte of er iets aan deed.

‘Het is een onderwerp dat hier in de stad supergevoelig ligt’, zegt Chandra Parassouramane. Hij is een politicus van de lokale oppositiepartij UCB, die zich als enige uitsprak over de imam en de video's publiekelijk veroordeelde. ‘Het gemeentebestuur heeft helemaal niet gereageerd op wat de imam heeft gedaan. In Villiers-le-Bel wonen ruim zestig nationaliteiten, en er zijn nooit spanningen tussen groepen geweest. De burgemeester moet ervoor zorgen dat dat zo blijft. Hij moet voorkomen dat bewoners alle moslims verantwoordelijk houden voor wat deze imam heeft gezegd.’

Aanslagen

Drie terreuraanslagen troffen Frankrijk van eind september tot eind oktober. Na de steekpartij van de Pakistaan in Parijs, volgden de onthoofding van leraar Samuel Paty en de moord op drie bezoekers van een kerk in Nice. In alle gevallen werden de aanslagen gepleegd uit naam van de islam. Voor de Franse president Emmanuel Macron waren deze aanslagen reden in actie te komen. Hij besloot radicale islamitische organisaties te verbieden, verdachte moskeeën te sluiten en extremistische buitenlandse imams uit te zetten.

Ook is een wetsvoorstel in de maak om extremisme effectiever en sneller aan te pakken. De presentatie van dat voorstel is over twee weken, maar de grote lijnen zijn al uitgelekt. Er komt betere controle op geldstromen naar moskeeën. Wie wordt veroordeeld wegens terrorisme, kan een verbod krijgen moskeeën binnen te gaan. Haatzaaien en het uiten van dreigementen op internet worden sneller en harder aangepakt. Er komt een registratie van kinderen in de schoolgaande leeftijd om zeker te maken dat ze naar 'officiële' scholen gaan. ‘Ik wil die kinderen redden uit de klauwen van extremisten’, zei minister Gérald Darmanin van Binnenlandse Zaken.

Cocktail

De rechtse oppositie in Frankrijk gaan deze maatregelen nog niet ver genoeg. ‘De radicale islam verspreidt zich als een kankergezwel door Frankrijk. Dat bestrijd je niet met een cocktail van willekeurige maatregelen'', zegt parlementslid Constance Le Grip van Les Républicains. De gematigde rechtse oppositiepartij kwam de afgelopen weken met een hele serie voorstellen die vroeger alleen extreemrechts verdedigde.

‘Duizenden buitenlandse moslims in Frankrijk staan in een databank geregistreerd als radicaal en als potentieel gevaarlijk. Die moeten allemaal worden uitgezet, of ze hier nu legaal of illegaal verblijven'', aldus Le Grip. ‘Ook moet er een moratorium op migratie komen. We moeten even geen buitenlanders meer toelaten. Het wordt tijd dat de regering erkent dat er een verband bestaat tussen ongecontroleerde migratie en de islamisering van ons land.''

In Villiers-le-Bel lopen mensen stoïcijns langs de gesloten poort van de Quba Moskee. ‘Die imam heeft in de moskee ook kinderen lesgegeven, koranles’, zegt Chandra Parassouramane van de lokale oppositie. ‘Ik vind dat we met de families van die kinderen contact moeten opnemen. We moeten de kinderen vertellen dat de waarheid misschien anders is dan wat de imam ze heeft verteld. Alleen zo kunnen we ze uit de greep van fanatici houden.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234