null Beeld

In de geest van Darwin

Men zou denken dat, na vele miljoenen jaren evolutie, de mens er stilaan achter zou moeten zijn dat zondagmorgen halftien géén ideaal tijdstip is om een tv-documentaire over de evolutieleer uit te zenden. Niettemin: toch leuk dat 'Lichtpunt' ons deze ochtend trakteert op het eerste van drie delen van het voortreffelijke 'In de geest van Darwin' ('The Genius of Charles Darwin', zoals de oorspronkelijke Channel 4-titel luidt). Daarin zet Richard Dawkins (68), 's wereld bekendste bioloog als we Dirk Draulans even niet meerekenen, een boom op over Darwins leven en werk, over de vérstrekkende gevolgen van zijn evolutieleer voor de samenleving, en over de hevige tegenstand die die leer vanuit religieuze hoek te duchten heeft.

Redactie

Een tv-toestel in de slaapkamer: zou dat geen te verantwoorden investering zijn?

RICHARD DAWKINS «Darwins theorie over evolutie door natuurlijke selectie is wat mij betreft het belangrijkste inzicht waartoe de mens ooit gekomen is. 't Is dan ook onbegrijpelijk dat er nog altijd wordt gedebatteerd over de theorie zélf. Niet door mensen die er iets van afweten, gelukkig, maar door leken. We leven nu in 2009, op de kop af honderdvijftig jaar na de publicatie van 'The Origin of Species', en nog altijd is een zeer groot deel van de westerse bevolking ervan overtuigd dat God de mens geschapen heeft. Volgens een recente poll gelooft vierenveertig procent van de Amerikanen zelfs dat de wereld minder dan tienduizend jaar oud is. Dat is toch onvoorstelbaar? Ik heb het ooit vergeleken met geloven dat de gehele breedte van de Verenigde Staten van Amerika - van New York tot San Francisco - welgeteld 6 meter 50 bedraagt. En dat is een accurate vergelijking, want de werkelijke ouderdom van de aarde ligt rond de 4,6 miljard jaar.»

- In de documentaire trekt u met een bus vol Britse vijftienjarigen naar het strand, om hen fossielen te tonen als bewijs voor de evolutie.

DAWKINS «Welja, er zijn mensen die geloven dat God fossielen op aarde heeft gelegd uit decoratieve overwegingen, of zelfs om het geloof van de mensen te testen. Ik wilde aantonen dat dat niet zo is.

»Nu, ik was regelrecht gechoqueerd door de mentale barrières van sommige van die jonge mensen. Ik tóónde ze de bewijzen, en nog waren ze niet overtuigd: 'In de Heilige Schrift staat iets anders.' 'Als jouw Heilige Schrift één ding zegt', vroeg ik, 'maar de aantoonbare realiteit zegt iets anders, dan blijf je nog altijd bij je Heilige Schrift?' - 'Ja' - 'Waarom?' - 'Omdat ik zo opgevoed ben.' Daar valt niet tegen op te redeneren, hè?

»Doodjammer, want als je niet weet hoe evolutie werkt, wandel je volslagen onwetend op deze aarde rond. Je ziet bomen, vogels en bloemen, maar je hebt geen idee waarom ze hier zijn. Evolutie is hét antwoord op dat raadsel. En de theorie erachter is in wezen helemaal niet ingewikkeld: 't is geen relativiteitstheorie of kwantumtheorie, hè? Ik pleit ervoor om de evolutieleer al vanaf acht jaar op scholen te onderwijzen. Nu gaat het er in het middelbaar onderwijs hooguit een paar lesuren over, en dat is eigenlijk een schande. Want wat een privilege dat die kinderen in de eenentwintigste eeuw leven, waarin zoveel kennis voorhanden is, maar wat een tragedie dat ze onderwezen worden alsof het nog altijd 1800 is!»

- Hoe komt dat eigenlijk, dat er op school zo weinig aandacht aan de evolutieleer wordt besteed?

DAWKINS «Omdat de meerderheid van de leraars laf is. Wetenschapsleraars zouden klaar en duidelijk moeten stellen dat wetenschap waarheid is, en religie mythe. Maar ze zijn te bang om op de vingers te worden getikt. En niet alleen vanwege evangelische christenen, maar ook vanwege devote moslims. Want momenteel is het de islam die het creationisme in Groot-Brittannië importeert, en daar is het vrijwel onmogelijk om iets negatiefs over de islam te zeggen, want je wordt meteen gebrandmerkt als racist of islamofoob. En dus plooien die leraars zich dubbel om toch maar niemand voor het hoofd te stoten, en om de vooroordelen te respecteren waarmee die kinderen zijn grootgebracht. 't Is doodzonde.»

- Een laatste vraagje nog. Wat zegt u tegen mensen die vinden dat u zich vaak wat al te cru opstelt tegenover gelovigen?

DAWKINS «Ach, ik heb geen kwaad in de zin. Maar je moet beseffen: wanneer twee compleet tegenovergestelde punten met precies dezelfde intensiteit worden beargumenteerd, dan betekent dat daarom nog niet dat de waarheid exact in het midden ligt. Het is mogelijk dat één partij het honderd procent bij het verkeerde eind heeft.»

Channel 4: The Genius of Charles DarwinBekijk de documentaire op Google Video

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234