Een passagier wordt gescand door een gezichtsherkenningssysteem. Beeld Sergei Malgavko /TASS/Getty Images
Een passagier wordt gescand door een gezichtsherkenningssysteem.Beeld Sergei Malgavko /TASS/Getty Images

ruslandface pay

In Moskou betaal je je metroreis voortaan met een foto van je gezicht, maar de gewone Rus vertrouwt het zaakje niet

Inwoners van Moskou kunnen hun reis met de metro betalen met Face Pay, een systeem met gezichtsherkenning. Handig, maar niet iedereen in Rusland is er gerust op.

Het is heel gemakkelijk: je downloadt de app, voert een pasfoto in, koppelt je bankpas eraan en de tourniquets van de metrostations openen zich. Vanaf december experimenteerde Moskou er al mee, maar sinds afgelopen vrijdag zijn alle 241 stations in de Russische hoofdstad uitgerust met herkenningscamera’s op de toegangspoortjes. Het gebruik van het systeem is vrijwillig, oplaadbare kaarten en losse tickets blijven bestaan.

Volgens de Moskouse locoburgemeester Maksim Liksoetov kent Face Pay alleen maar voordelen: geen zware tassen meer hoeven neerzetten om je kaart te zoeken, maar gewoon doorlopen. Ook zullen de rijen minder worden, verwacht hij. Moskou is met het concept de eerste stad ter wereld waar betalen in de metro met je ‘gezicht’ overal kan, stelt Liksoetov. Hij verwacht dat de komende twee à drie jaar zo’n 10 tot 15 procent van de reizigers Face Pay gaat gebruiken. Als het een succes blijkt, gaat het stadsbestuur het aantal camera’s op de tourniquets uitbreiden.

Privacy

Misschien nog wel het belangrijkste: de privacy van de reizigers is volkomen gewaarborgd, beweren de autoriteiten. De biometrische gegevens worden opgeslagen op servers waartoe alleen het ministerie van Binnenlandse Zaken toegang heeft en ze worden niet gekoppeld aan andere persoonlijke gegevens.

Maar daarvan is niet iedereen overtuigd. Roskomsvoboda, een Russische organisatie die opkomt voor digitale rechten van burgers, beweert al tientallen klachten te hebben ontvangen over gezichtsherkenning. De politie hield mensen per abuis aan en deelde zelfs boetes uit, omdat hun gezichten werden aangezien voor een ander.

SARKIS DERBINJAN, JURIST BIJ ROSKOMSVOBODA «De technologie heeft zeker voordelen, maar kan de privacy zeer ernstig aantasten. Data lekken voortdurend en degenen die er toegang toe hebben, misbruiken vaak hun positie door gegevens te verkopen.»

Passagiers op een metrostation in Rusland lopen door een poortje met gezichtsherkenning. Beeld Anton Novoderejkine/TASS/Getty Images
Passagiers op een metrostation in Rusland lopen door een poortje met gezichtsherkenning.Beeld Anton Novoderejkine/TASS/Getty Images

Voorbarig

Volgens hem zijn Russische overheidsorganen niet voldoende toegerust om de bescherming van privacy te waarborgen.

DERBINJAN «Daarom is het voorbarig deze technologie zo breed in te zetten. De potentiële voordelen van biometrie zijn niet zo groot als de potentiële nadelen.»

Het probleem gaat volgens Derbinjan verder dan alleen de metro. Want sinds 2017 hangt in Moskou overal apparatuur die gezichten kan herkennen.

DERBINJAN «Het gaat om honderdduizenden camera’s, die burgers ‘bewaken’ in boven- en ondergronds vervoer, op straat, bij de ingangen van huizen en tijdens vreedzame protesten. Het netwerk wordt elk jaar groter, waardoor de risico’s op misbruik toenemen.»

‘Ernstige gevolgen’ voor mensenrechten

Ook Human Rights Watch stelt in een rapport van half september dat het cameranetwerk ‘ernstige gevolgen’ heeft voor de mensenrechten in Rusland. Temeer doordat het zich ook richt tegen politieke tegenstanders van het Kremlin. Zo berichtten Russische media al dat demonstranten via gezichtsherkenning zijn opgepakt, toen ze in januari van dit jaar de straat opgingen voor de gearresteerde oppositieleider Aleksej Navalny.

DERBINJAN «Ik betwijfel of veel Moskovieten Face Pay zullen gebruiken. Het vertrouwen van burgers in de autoriteiten is erg laag. Daarom zijn Russen in veel opzichten bang om hun biogegevens in te leveren.»

In een metrostation in het zuiden van Moskou worden zijn woorden bewaarheid. Vrijwel niemand lijkt voor Face Pay te voelen. ‘Voorlopig ga ik het niet gebruiken’, zegt Pavel Klementjev (33), die net uit de metro komt.

KLEMENTJEV «Je moet er persoonlijke gegevens voor afstaan en ik weet niet of ik dat wel wil. Maar als het echt goed werkt, dan verander ik misschien van gedachten.»

Vitalie (58, liever geen achternaam) piekert er niet over, hij is ronduit negatief.

VITALIE «Het systeem wordt verkocht als comfort, maar als ze me hier bij de ingang herkennen, weten ze alles van me. Ik vertrouw de autoriteiten absoluut niet. Ze liegen voortdurend.»

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234