null Beeld

In therapie met Herman Brusselmans

Herman Brusselmans heeft een nieuw boek, ‘De qualastofont,’ en het kan hem geen reet schelen wat om het even wie ervan vindt. ‘Ik vind het goed, dat is wat telt.’ En hij steekt een sigaret op, de eerste in een lange, bijna aaneengesloten rij. Een gesprek over de dood, de oorlog en het leven alleen.

undefined

Hij vertelt over zijn vader, die bijna vijf jaar geleden gestorven is. ‘Daar zat hij, in zijn kamer in het rusthuis. De tenen van zijn voet afgezet, de aders dichtgekalkt, het hart verzwakt. Enkel de longen waren nog goed. Hij stak een sigaret op, pal onder de sticker met het rookverbod. ‘Wat gaan ze doen?’ zei hij. ‘Me buitensmijten? Dat ze me buitensmijten!’ Het je-m’en-foutisme van de oude man, daar ben ik naar op weg. Het geworstel – mijn geworstel – is bijna voorbij.’

Hij kijkt naar de smeulende punt van zijn sigaret. ‘Ik wil ervan af, zoals ik ooit de drank heb afgezworen,’ zegt hij. ‘Maar het lukt me niet. De sigaret is mijn vriend. Ook al speel ik Russische roulette door zo zwaar te paffen.’

De dood zal boven ons gesprek blijven zweven. Het heeft met de doden van dit jaar te maken. Ze hebben hem zwaar geraakt. Fons Sijmons van The Scabs, (pdw). Het waren de mannen met wie Brusselmans – in de vijf jaar dat hij dronk - in café Caruso zat, met wie hij wedstrijden luchtgitaar speelde en met wie hij de onverwoestbare vriendschap van de dronkenman sloot. ‘Het waren vijf geweldige, bezopen jaren. Ik kijk er nog altijd met heimwee naar terug. Er zijn huwelijken aan kapotgegaan, mensen zijn alcoholist geworden, en de kiemen zijn er gelegd voor het veel te vroege sterven.’

De dood beheerst ook de laatste zin uit ‘De qualastofont’. Citeren mag: bij Brusselmans loop je zelden risico op het bederven van een plot, omdat hij schijt heeft aan een plot.

‘Zou hij zichzelf doodschieten of zou hij blijven leven? Dat weet ik nog niet.’

De schrijver veert recht. ‘Schitterend, toch? Ik zeg simpelweg tegen de lezer: hoe dit eindigt? Ik heb geen flauw idee. En dan gooit die lezer dat boek uit pure frustratie weg en roept hij: ‘Die Brusselmans! Wat een kutschrijver!’ Dat wil ik bereiken. Ik wil prikkelen, jennen, mijn publiek uitdagen en ambetant maken. Ik wil geen klassieke roman schrijven die mensen graag lezen omdat ze zichzelf – oh gruwel – erin herkennen. Hopelijk herkent niemand zich in Carlos Gardeboe, mijn nieuwe hoofdpersonage. Het is geen personage van vlees en bloed, het is een personage van woorden. Schrijven is gedoe met taal: haar omkeren, naar beneden smijten, weer omhoog smijten. Een gewone Nederlandse zin interesseert me niet. Ik wil alleen maar zinnen schrijven die nog nooit eerder geschreven zijn. Niet ik wandel over straat, maar ik huppel over straat in kwadraten en zie een gehalveerde vrouw. Dat is mijn plezier. Dat is mijn werkelijkheid boven de werkelijkheid, daarin dwaal ik rond als ik schrijf.’

HUMO Omdat de werkelijkheid zelf te banaal is voor woorden?

Brusselmans «Ik hou van allebei, ze houden elkaar in evenwicht. Je kunt niet continu in de überrealiteit zitten, dan word je zot. Er is de dagelijkse shit: ik eet een boterham, ga om sigaretten, kom thuis, zet me aan mijn bureau. En dan stap ik over naar die andere werkelijkheid.

»Het is soms een dunne lijn. Je zit vier uur het soort bullshit als ‘De qualastofont’ te verzinnen. Als je er dan uitstapt, ben je gedesoriënteerd. Ik heb na iedere schrijfsessie een uurtje nodig om terug in dit huis te komen, met iets – tegenwoordig is dat meestal niets – op tv, de bank en een tas koffie.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234