Interview: Zomergasten: David Van Reybrouck

Alsof je net de lotto hebt gewonnen: zo moet het voelen als je geselecteerd wordt als één van de zes zomergasten in de befaamde VPRO-interviewreeks. David Van Reybrouck, nog altijd de auteur van de pil ‘Congo: een geschiedenis’ en de laatste uitverkorene van dit seizoen, beaamt: ‘Het is beter dan een prijs winnen. Wie wil er er nu níét zijn gedroomde televisieavond samenstellen? Schoner wordt het leven niet.’

HUMO Hoe goed kent de modale Nederlander jou eigenlijk?

'In Jamaica is de beste popmuziek van de twintigste eeuw gecreëerd'

David Van Reybrouck «Van toeten noch blazen. ‘Congo’ heeft er wel zeer goed verkocht, zelfs meer dan in België, maar dat wil nog niet zeggen dat ze mij er ook kennen. Het boek is bekender dan z’n auteur. Ik kom er wel in kranten en af en toe op televisie. In het zondagochtendprogramma ‘Buitenhof’, bijvoorbeeld, of ook eens in ‘Brands met boeken’, het soort programma waarvoor ze bij de VRT al jarenlang verschrikkelijk bang zijn: gewoon een uur praten met auteurs over boeken. Waar zijn we in Vlaanderen toch altijd zo bang voor? We onderschatten onze kijkers, denken dat het kleuters zijn. Had ik daarmee rekening gehouden, dan had mijn boek over Congo ook maar twintig bladzijden geteld.

»De ‘Zomergasten’-voorbereiding was zeer intensief. Al bij het eerste gesprek met de redactie werd er nog tijdens het gezellige tafelen een lijst met mogelijke fragmenten aangelegd. Dat ging vlotjes, want ik ben een gretige filmkijker – tv-kijken doe ik dan weer zelden. Na een ontmoeting of vijf, zes hielden we veertig, vijftig fragmenten over, waarvan ik er een vijftiental mag tonen. Wat me opviel toen ik die had, was dat ik geen fragmenten heb gekozen in functie van een bepaalde lijn of een bepaald argument. Da’s belangrijk. Ik ben vroeger dj geweest en ik weet dat je een geweldig nummer vakkundig kan verkloten als je het op de verkeerde plek brengt. Mijn keuze van fragmenten is eerder organisch gegroeid. Nadat ik een selectie had gemaakt, kwam de montagelijn vanzelf. Het is dus geen ultiem zelfportret geworden, maar als ik de verzameling fragmenten bekijk, dan moet ik toegeven: ik toon wel een beetje mijn universum. Zo zit er een heel oud interview tussen met de Franse schrijfster Marguerite Duras, dat voor mij belangrijk is geweest bij het verlaten van de universiteit en het definief kiezen voor het schrijverschap. Ik heb er ook een fragment tussen gestopt dat voortkomt uit mijn voorliefde voor – dat zal je misschien verrassen – de vroege reggae uit de jaren zeventig. Ik heb geweldig archiefmateriaal van Lee ‘Scratch’ Perry klaarstaan voor mijn ‘Zomergasten’. In Jamaica is tussen pakweg ‘73 en ‘83 de beste popmuziek van de twintigste eeuw gecreëerd. Alle dance, hiphop en triphop is beïnvloed door wat een paar stonede gasten zoals Lee Perry toen in elkaar flansten in studiootjes zo krakkemikkig als een schuur in een buitenwijk van Kinshasa.»

HUMO Jouw keuzefilm wordt het ­Franse ‘Les glaneurs et la glaneuse’, mij totaal onbekend.

Van Reybrouck «Nochtans een fantastische documentaire van Agnès Varda, nog nooit op de Nederlandse tv vertoond. Een vrouw naar mijn hart – ik hou wel van nukkige, oude Franse madammen. Ze maakte een film over mensen die leven van wat ze op de akkers vinden nadat de oogst is opgehaald, en trekt dat vervolgens door naar Parijzenaars – niet noodzakelijk zwervers – die leven van wat ze in containers op straat vinden. Nu noemen ze dat dumpsterdiving, maar in het Frans hebben ze daar het mooie woord ‘glaner’ voor. In het Nederlands hebben we daar trouwens ook een begrip voor, maar niemand kent het nog: ‘aren lezen’. Als de pikdorser over de wei was gegaan, dan gingen ze vroeger aren lezen, de aren oprapen die de machine had gemist.»

HUMO Boezemt het liveaspect van zo’n drie uur durende interviewmarathon je angst in?

Van Reybrouck «Nee jong! Ik kijk er echt naar uit. Zodra ik mijn fragmenten had, heb ik mijn voorbereiding gestaakt. Ik ga niet dagenlang zitten schaven aan replieken of voor de spiegel zitten oefenen. Nee, ik ben blij dat ik eens niks moet komen uitleggen als een schoolmeester, maar lekker drie uur mag doorbomen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234