Islamterreur en georganiseerde misdaad gaan hand in hand

Van het gros van de jihadisten en islamterroristen wordt vaak gezegd dat het mislukte kruimelgangsters zijn. Een politieactie eind april in Barcelona heeft echter duidelijk gemaakt dat velen geen lone wolves zijn, maar meedraaien in de internationale georganiseerde misdaad.

'De broers El Bakraoui waren Brusselse criminelen gespecialiseerd in overvallen, zwendel en wapenhandel'

In Noordwest-Afrika werken jihadistische criminelen en Marokkaanse drugstrafikanten al vele jaren intensief samen. Ze opereren vooral in de enorme, wetteloze gebieden in Mali, Niger, Mauretanië en grote delen van Algerije en Libië, die worden gecontroleerd door islamistische misdaadorganisaties als Al Qaeda en de Beweging voor Eenheid en Jihad in West-Afrika. De jihadgangsters controleren de smokkelroutes door de Sahara en jagen er grote hoeveelheden contrabande door: wapens, sigaretten en cocaïne, die vanuit Zuid-Amerika in de havens van West-Afrika arriveert en door het Afrikaanse binnenland naar de kusten van de Middellandse Zee wordt gereden, vanwaar Marokkaanse smokkelaars de drugs naar Europa brengen. En ook in Europa wordt dat samenwerkingsverband tussen de georganiseerde misdaad met islamachtergrond, tussen Marokkaanse drugstrafikanten en islamterroristen en -jihadisten nu steeds duidelijker.


Rockband

In de Catalaanse hoofdstad Barcelona en omgeving arresteerde de Mossos d’Esquadra, de politie van de Spaanse autonome gemeenschap Catalonië, eind april negen criminelen: acht Marokkanen en een Marokkaan met de Spaanse nationaliteit. Tijdens deze politieactie – die de naam Operatie Apolo meekreeg en die plaatsvond in samenwerking met de Belgische justitie – werden wapens, cash geld en drugs aangetroffen, voornamelijk hasj en marihuana. En verder veel bezwarende informatie op draagbare telefoons en laptops. Volgens majoor Josep Lluís Trapero, het hoofd van de Mossos d’Esquadra, ging het om zware criminelen: leden van de Marokkaanse georganiseerde drugsmisdaad, die mee de handel in hasj en coke in Europa domineert. De opgepakte gangsters, die afkomstig zijn uit het Marokkaanse Tanger en geregeld naar Europese steden als Brussel reisden, bleken van alle markten thuis: drugshandel, wapentrafiek, het witwassen van misdaadgeld… In Barcelona verborgen ze zich achter een zogenoemde club cannábica, de Catalaanse versie van de Nederlandse coffeeshop, die de afgelopen jaren overal in Barcelona uit de grond zijn geschoten. Tot voor kort werden die legale cannabisclubs door de Catalaanse overheid gedoogd, tot men in de gaten kreeg dat de georganiseerde misdaad zich er had ingewerkt. De opgepakte Marokkanen werden zo’n beetje overal in Europa gezocht. Vijf van de arrestanten werden door de Spaanse onderzoeksrechter Eloy Velasco Nuñez achter de tralies gezet, de vier anderen werden onder voorwaarden vrijgelaten.

Het gaat hier niet om doorsneecriminelen. Minstens vier van hen zijn direct gelieerd met de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS), verklaarde Trapero. Het politieonderzoek dat tot de arrestaties leidde, kwam vorig jaar op 10 september op gang, toen de Catalaanse politie doorgedreven identiteitscontroles uitvoerde tijdens het optreden van de Amerikaanse rockband Eagles Of Death Metal in zaal Apolo in het centrum van Barcelona. Dat is de groep die op 13 november 2015 in de Parijse zaal Bataclan speelde toen de Brusselse terreurbende rond de broers Abdeslam en terreurorganisator Abdelhamid Abaaoud daar een bloedbad aanrichtte. De politie noteerde de ongewone aanwezigheid van een jonge Marokkaan, wiens naam ze vervolgens door een Europese database voor gezochte personen haalden. Bleek dat hij in België in verband werd gebracht met islamterreur: het Spaans-Belgische gerechtelijke onderzoek was vertrokken.


Terreurfamilie

Al snel bleek dat op z’n minst drie van de gearresteerden directe contacten hadden met de islamterroristen in Brussel, in de eerste plaats met Yassin Atar, de broer van Oussama Atar, één van de meest gezochte terroristen van het moment. Yassin zit op dit moment zelf in de gevangenis op verdenking van het verlenen van logistieke steun aan de Brusselse terreur. De broers Atar bewogen zich binnen een reeks met elkaar gelieerde families in Brussel die actief waren in de misdaad: de familie Benhattal en de broers Khalid en Ibrahim El Bakraoui, die zichzelf opbliezen tijdens de aanslagen in Zaventem en Brussel, en die neven zijn van de Atars. De broers El Bakraoui waren Brusselse criminelen, gespecialiseerd in overvallen, zwendel en wapenhandel, die net als hun neven Atar uiteindelijk overstapten naar de islamterreur.

Drie van de gearresteerde Catalanen – onder wie Mohamed Lamsalak, een notoire drugstrafikant, en Youssef Ben Hammou – waren zelfs in Brussel op een wel erg opvallend moment. Ze liepen hier rond van 16 tot 23 maart 2016, hadden daarbij uitgebreid contact met Yassin Atar, gebruikten tijdens hun verblijf een achttal prepaidsimkaarten die hun waren bezorgd door Yassin, met wie ze tijdens hun verblijf in België minstens honderd keer belden, en waren op de dag van de aanslagen in Zaventem en Maalbeek, zelfs aanwezig op de luchthaven van Zaventem. Bovendien reisde één van hen ook naar Nederland, waar hij een afspraak had met een Marokkaanse kennis. De man verklaarde ondertussen dat hij naar Utrecht was gereden om drugs te kopen, maar daar hecht de Spaanse onderzoeksrechter weinig geloof aan. De kilometerstand van de auto die hij gebruikte om naar Nederland te rijden, gaf immers 600 kilometer méér aan dan een retourtje Utrecht. Het vermoeden is dat de man naar Schiphol was gegaan. Wat hij daar ging doen, is nog onduidelijk. De verdachten houden vol dat ze simpele criminelen zijn en niets met terrorisme te maken hebben, en dat ze naar Brussel waren gekomen om drugs en een auto te kopen. Maar in Spanje gaat men ervan uit dat de Marokkanen naar België waren gekomen om logistieke en financiële steun te verlenen aan de Atars en de broers El Bakraoui.

Deze arrestaties zetten opnieuw de rol van de Lakense familie Atar in de internationale jihadistische terreur in de schijnwerpers. De familie Atar probeert al jaren het idee te verkopen dat Oussama onschuldiger is dan een pasgeboren lam. Ze doet dat met propagandacampagnes – gesteund door ngo’s als Amnesty International en politici uit groene en socialistische hoek – waarin Oussama Atar wordt voorgesteld als het slachtoffer van een racistische Belgische justitie en overheid. Die voorstelling van de feiten wordt steeds minder houdbaar, nu blijkt dat de Atars directe banden hebben met zware criminelen die op het kruispunt van islamterreur en georganiseerde misdaad zitten.


Criminele contacten

Het is niet de eerste keer dat de banden tussen de georganiseerde misdaad en jihadistische terroristen bloot komen te liggen. Ook in Nederland heeft men die samenwerking al een tijdje in de gaten.

‘In maart van dit jaar gaf Dick Schoof, de Nederlandse Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid, een interview aan de krant Algemeen Dagblad,’ zegt sociologe Marion van San. ‘Daarin vertelde hij dat hij zich zorgen maakt over de recente ontwikkeling dat er steeds nauwere banden lijken te ontstaan tussen teruggekeerde en andere jihadisten en de georganiseerde misdaad. Hij sprak zijn bezorgdheid uit omdat teruggekeerde jihadisten op die manier zouden kunnen worden geholpen om ongezien het land in of uit te komen, en via criminele contacten aan wapens en explosieven raken.’

Schoof zei dat de groeiende verwevenheid tussen de georganiseerde misdaad en het islamterrorisme te verklaren is vanuit de criminele carrière van de terugkeerders. Vaak zaten ze al in het criminele circuit vóór ze ervoor kozen naar Syrië en Irak af te reizen. Maar ook ginder hebben ze hun oude relaties in stand gehouden en die kunnen ze aanspreken bij hun terugkeer. Schoof verklaarde dat hij dit patroon in diverse Nederlandse terreuronderzoeken zag.

Marion van San «Ik vond dat een opmerkelijke passage omdat ik uit mijn eigen onderzoeken weet dat een groot deel van de strijders inderdaad criminele antecedenten hebben.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234