Beeld Getty Images/iStockphoto

PsychologieVriendschappen

‘Ja, je kont is te dik in die rok’: zo herken je een echte vriend

Vriendschappen zijn vaak de eerlijkste relaties die je hebt. Bovendien doen ze wonderen voor je gezondheid: vrienden verkleinen de kans op ziektes en vergroten het gevoel van geluk. Ook in coronatijd.

‘Is mijn kont te dik in deze rok?’ Een lieve partner ontkent (om je niet te kwetsen), maar een goede vriendin zegt je de waarheid. Vriendschappen zijn dan ook de eerlijkste relaties die we hebben, aldus experts. Of je elkaar nu kort of lang kent, de deur bij elkaar platloopt of sporadisch afspreekt: de essentie is dat je er voor elkaar bent.

Vriendschappen zijn de ultieme onbaatzuchtige relaties, vat hoogleraar sociologie Beate Volker het samen. Ze doet onderzoek naar sociale netwerken en het ontstaan van relaties. ‘Een écht goede vriend heeft alleen jouw welzijn voor ogen. Vrienden willen het beste voor je, zonder dat ze daar zelf per se gebaat bij zijn. Simpel gezegd accepteren ze je zoals je bent. Het rendementsdenken dat de rest van de maatschappij typeert – ik investeer in iets en wil zo snel mogelijk resultaat zien – maakt plaats voor een empathische vorm van wederkerigheid. Echte vrienden geven elkaar ontzettend veel credit. Ze accepteren het dat je wekenlang huilt over een relatiebreuk of urenlang doorboomt over een stomme collega. De balans mag lang scheef liggen. Natuurlijk moet er een zeker evenwicht blijven: als je altijd maar geeft en nooit wat terugkrijgt, houdt het op een bepaald moment op.’

Eenzaam

Klinisch psychologe Leslie Hodge noemt wederzijds vertrouwen de basis van hechte vriendschap. In haar boek ‘Eenzaam’ beschrijft ze de weg naar een meer verbonden leven. ‘Echte vrienden durven zich kwetsbaar op te stellen bij elkaar. Ze her- en erkennen elkaars gevoelens.’

Wat maakt dat iemand promoveert van sportschoolkennis, schoolpleinmoeder of drinkmaatje tot beste vriend? Uit onderzoek blijkt dat er een aantal karakteristieken bestaan van de ideale vriendschap: van evenredig participeren en delen, genieten van elkaars gezelschap tot elkaar helpen in tijden van nood. En echte vrienden aanvaarden de ander, respecteren, begrijpen en vertrouwen elkaar. Ze kunnen zichzelf zijn bij elkaar. En ze hebben in de regel dezelfde interesses.

In theorie slaan al die eigenschappen op elke goede vriend, maar in de praktijk hebben de meeste mensen een schil met meestal een à twee echt goede vrienden en een tweede schil met tien tot twaalf personen. Dat zijn de mensen die je wel uitnodigt op een verjaardagsfeestje, maar die je niet meteen je diepste zielenroerselen toevertrouwt. En het kan ook nog verschuiven.

‘Een boezemvriendin kan naar de cirkel met lossere vriendschappen verschuiven. Zo blijft vriendschap in beweging. Dat dynamische karakter zorgt er ook voor dat vrienden zelden écht uit elkaar gaan, zoals dat bij koppels wel het geval is. Meestal versloft de boel een beetje bij een verhuizing, een baby, een nieuwe baan. Maar met wat goede wil blaas je een verwaterde vriendschap zo nieuw leven in,’ zegt Hodge.

Gezonder

Dankzij vrienden hebben we minder last van ziektes en andere gezondheidsklachten, zo ontdekten Amerikaanse wetenschappers van de Michigan State University. Om te ontrafelen hoe belangrijk sociale relaties zijn en welk effect ze hebben op onze lichamelijke en geestelijke gezondheid, combineerden de onderzoekers de uitkomsten van twee eerdere studies. De eerste toonde aan dat mensen die veel waarde hechten aan hun vriendschappen zich gezonder en gelukkiger voelen. ‘Wanneer we wat ondernemen met vrienden, verlaagt ons stressniveau. Dat heeft een heilzaam effect op het afweersysteem,’ verklaart Beate Volker. ‘Al doen vriendschappen meer dan het risico op een griepje verlagen. Vrienden zijn elkaars kompas: ze bevestigen elkaars identiteit en helpen elkaar zo een weg te vinden in onze complexe samenleving.’

‘Als het gaat om de belangrijke dingen des levens, zijn mensen het over eens: tijd spenderen met familie en vrienden geeft veel voldoening,’ vult Leslie Hodge aan. Tegelijk, vindt ze, mag het begrip vriendschap wel wat meer aanzien krijgen. Vrienden kunnen zowel in tijden van corona als in een druk leven aan het kortste eind trekken. ‘Hoewel we allemaal aangeven vriendschappen ontzettend te waarderen, krijgen ze niet altijd de ruimte in onze agenda die ze verdienen. Terwijl vrienden heus niet veel tijd opeisen. Oké, wetenschappers stellen dat er standaard tweehonderd uur nodig zijn om van een kennis een vriend te maken. Net zoals de liefde zit vriendschap ’m niet in grote gebaren, maar vooral in kleine, alledaagse dingen.’

Heb je het weleens vanuit deze hoek bekeken?

Oei, ik heb de boel laten verwateren. Wat nu?
Sociologe Beate Volker: ‘Kan gebeuren. In plaats van per se nieuwe vrienden te willen maken, adviseer ik om eens grondig door je adresboekje te bladeren. Er zitten vast fijne contacten tussen die je uit het oog bent verloren. Bel hen op: de kans op een positief antwoord is groot.’

Kies ik voor die goede buur of verre vriend?
Allebei even goed. Uit onderzoek blijkt dat meer dan 50 procent van je vrienden binnen zeven jaar van rol verandert in je netwerk. Een belangrijk persoon kan naar de zijlijn schuiven, en andersom. De buurman met wie je over het weer praat, kan als je ziek wordt een fijne steunpilaar blijken en de boodschappen voor je doen. Zwakke verbindingen zijn dus ook van waarde.

Ik ben weleens eenzaam
Psychologe Leslie Hodge: ‘Dat je af en toe overvallen wordt door eenzaamheid, hoort bij het leven. Het zet je aan tot reflectie: wie ben je, wat wil je, hoe sta je in het leven? Het biedt een kans wat te veranderen. Als een soort schop onder je kont die je aanzet meer te investeren in relaties. Kom uit je comfortzone en investeer in je hobby’s en interesses. Daar heb je de grootste kans gelijkgestemden tegen te komen.’

Ik wil mijn vriendschap intensiever maken
Volker: ‘Wat je kunt doen, is de betrokkenheid verhogen door vaker af te spreken. Meestal vloeit daar vertrouwen uit voort. Weet wel: vriendschap is de overkoepelende term voor hechte en lossere relaties. Ieder moet voor zich uitmaken hoe hij of zij de band precies wil vormgeven.’

Help, mijn vriendenkring is gekrompen
Nodig enkele vrienden bij je thuis uit en vraag ze iemand mee te nemen die je niet kent. Een variant daarop is het second degree dinner. De Amerikaanse blogger Nat Eliason bedacht het toen hij in een nieuwe stad nieuwe vrienden zocht. Kies een mede-host uit uit je kennissenkring. Allebei nodig je een gast uit. Deze twee mensen nodigen op hun beurt ook twee mensen uit. Met z’n zessen gaan jullie als in een blind date wat doen. Uitproberen!

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234