Jacques Vergès, l'avocat de la terreur

Klaus Barbie(nazibeul), Carlos de Jakhals(terrorist), Khieu Samphan (Rode Khmer-leider), Slobodan Milosevic (oorlogsmisdadiger), Max Frérot (kopstuk van terreurgroep Action Directe), Georges Ibrahim Abdallah (Libanees terrorist), Tariq Aziz (premier van Saddam Hoessein). Elke strafpleiter zou een euh... moord begaan om zo'n exquise clientèle te mogen verdedigen, maar alleen de Franse advocaat Jacques Vergès deed het.

De krasse knar is inmiddels 86 en weet van geen ophouden. Zijn nieuwste cliënt is Laurent Gbagbo, de vorige week gearresteerde ex-president van Ivoorkust.

Vergès was nooit vies van provocatie. Toen hij Klaus Barbie verdedigde, 'de slager van Lyon', poseerde hij voor de camera's in een schuimbad, dikke sigaar in de ene, glas champagne in de andere hand. Voor sommigen is hij zelf een dubieus figuur met een dubieus verleden. Vergès, de zoon van een Vietnamese moeder en een Franse vader, was bijzonder actief in allerlei communistische, revolutionaire en antikoloniale groeperingen. Mao en Stalin waren zijn helden. In 1955 werd hij advocaat, maar tussen 1970 en 1978 leek hij van de aardbodem verdwenen. Waar hij al die jaren was, wil hij nog steeds niet vertellen - bij de Rode Khmer in Cambodja, vermoeden insiders. Toen hij weer opdook aan de balie van Parijs was zijn enige uitleg: 'Ik ben op reis geweest.'

HUMO U was vorig jaar in december al bezig met de verdediging van Laurent Gbagbo. Waarom?

Jacques Vergès «Laurent Gbagbo vertegenwoordigt een nieuw Afrika, een Afrika dat niet buigt. En dat is onduldbaar voor de Franse leiders. Mijnheer Nicolas Sarkozy heeft ooit gezegd dat de Afrikanen nog niet echt grote geschiedenis hebben geschreven. Ik denk dat dat eerder voor de Europeanen opgaat. Vindt u het normaal dat de Franse president naar de president van Ivoorkust belt met de boodschap dat hij binnen 48 uur ontslag moet nemen? (Sarkozy belde Gbagbo toen die na zijn verkiezingsnederlaag weigerde af te treden, red.).

»Wat had ú gezegd als Gbagbo een tijdje geleden naar koning Albert had gebeld met de boodschap: 'Sire, dat geruzie tussen Vlamingen en Walen heeft nu lang genoeg geduurd. Ik geef u nog een week om dat probleempje te regelen'? Albert zou volkomen terecht zeggen dat de man gek is geworden.»

HUMO U volgt ook de Belgische politiek?

Vergès

Wat is er eigenlijk overgebleven van uw eigen revolutionaire ideeën?

Vergès«Ik houd van revoluties zoals Don Juan van vrouwen houdt: als ze ouder worden ga ik weg, naar een andere revolutie, een jongere.»

HUMO Wat vindt u van de kritiek dat u alleen evident schuldige terroristen, genocidairs en monsters verdedigt?

Vergès «Monsters bestaan niet. Net zoals het Absolute Kwaad niet bestaat. Mijn cliënten zijn ménsen. Ze hebben twee ogen, twee handen, een geslacht en gevoelens. Dat maakt ze net zo akelig.

»Iedereen heeft recht op verdediging, en iedere advocaat heeft de plicht de verdediging op te nemen van mensen die beschuldigd worden. Napoleon heeft advocaten 'ambachtslui van misdaad en verraad' genoemd. Hij vergat erbij te zeggen dat hij zelf een misdadiger was.»

Zijn er mensen die u principieel zou weigeren te verdedigen? Hitler bijvoorbeeld?

Vergès «Eén van mijn principes is om geen principes te hebben. Zou ik menselijkerwijs gesproken het recht hebben om zijn verdediging te weigeren? De verdediging van Hitler zou een fantastische zaak geweest zijn. Hoe heeft Europa zo'n personage kunnen voortbrengen? Hij is toch niet zomaar uit de hemel komen vallen?

»Ik zou ook Osama bin Laden verdedigen. Ik ben zelfs bereid om George W. Bush te verdedigen! Uiteraard op voorwaarde dat hij schuld zou bekennen.»

HUMO Zou u - hypothetisch voorbeeld - de moordenaar van uw vader kunnen verdedigen?

Vergès «Ik droom ervan om mijn ergste vijand te kunnen verdedigen en op die manier te begrijpen waarom hij me haat. Maar de moordenaar van mijn vader... Ik vrees dat ik dan op m'n limieten stoot. Mijn broer en mijn familie zouden me dat niet vergeven.»

HUMO Marc Dutroux had u graag als advocaat gewild. Waarom hebt u geweigerd om hem te verdedigen?

Vergès «Ik neem maar heel weinig zaken aan, omdat ik nogal een speciale aanpak heb. Ik wil de mens die ik ga verdedigen doorgronden. Ik wil een band opbouwen met mijn cliënt, zoals een schrijver met zijn personage. Dostojevski verachtte nihilisten, maar alle helden in zijn romans waren nihilisten.

»Wat Dutroux betreft: ik neem nooit meer dan twaalf zaken tegelijk aan. Dutroux kwam toevallig als dertiende aankloppen. Ik heb hem doorgestuurd naar mijn excellente confrater Xavier Magnée

HUMO Wat vindt u zelf uw beste en uw slechtste karaktertrek?

Vergès «Ik kan mensen minachten. Dat is fout. Haten kan ik niet, maar misprijzen... Ik heb al geweigerd om collega's de hand te schudden. Nadien dacht ik dat dat nogal hard van mezelf was, maar dat ze het wel verdienden (lacht).»

HUMO Voor welke fouten bent u het meest vergevingsgezind?

Vergès «Ik ben niet zo vergevingsgezind voor fouten. Met Chateaubriand vind ik het misdadig om ambities te koesteren die je capaciteiten te boven gaan. Ik haat improvisatie, aanmodderen, je maar wat uit de slag trekken. De fout die ik het makkelijkste vergeef, is onvoorzichtigheid.»

HUMO U bent 86, maar u lijkt niet van plan om met pensioen te gaan.

Vergès «De meeste advocaten blijven heel lang aan de slag, tot hun laatste dagen bijna, omdat het hun passie is. Een goed proces is een kunstwerk, een stuk van Shakespeare. Ik denk bij mezelf: als ik nog veertien jaar kan leven en als eeuweling mag sterven, dan zal ik overgelukkig zijn.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234