Jamal Ouariachi, de psycholoog der Nederlandse letteren

Op 24 april weten we wie in de Brusselse KVS met de Gouden Boekenuil lopen gaat: Stefan Hertmans, Jan Brokken, Joost de Vries, Jamal Ouariachi of Ilja Pfeijffer. Om het nagelbijten tegen te gaan sprak Humo met elk van hen over de geborte van hun genomineerde boek. Deze week: Jamal Ouariachi over ‘Vertedering’.

‘Een 21ste-eeuws liefdesverhaal,’ zegt Jamal Ouariachi (35), gevraagd naar de kortst mogelijke samenvatting van zijn roman ‘Vertedering’. (Die moeilijke naam, dat zit zo: Nederlandse moeder, Marokkaanse vader, géén Marokkaanse achtergrond – zijn nadruktekens.) ‘Ik zat vast met mijn tweede roman, begon bij wijze van vingeroefening aan een kortverhaal, en dat is uit de hand gelopen. Ik kon al gauw mijn uitgever bellen: ‘Dit boek komt eerst!’ Negen maanden later was ik klaar.’

Jamal Ouariachi «Het idee was: een kort, kaal verhaal, dat begon met iets kleins, iets lulligs: man vindt mand met kittens. De man die ik voor me zag, had een heel stug, verstild leven. Waardoor je je gelijk gaat afvragen: waarom is hij zo verstild? En wat doet die vondst van de katjes met hem? En dan heb je eigenlijk al genoeg vragen voor een roman (lacht)… »

Een naam krijgt de hij-figuur nooit, maar wel een verleden: hij had een café dat failliet is gegaan, en een vriendin, Elsa, die vertrokken is, hij had haar mishandeld, haast gewurgd.

Ouariachi «Ik wou dat de hoofdfiguur om één of andere reden tot een zelfonderzoek zou komen, en als psycholoog weet ik dat er al iets heel ergs aan de hand moet zijn voor mensen daartoe overgaan, want over je nare eigenschappen reflecteren is geen fijne bezigheid. Daarom heb ik bedacht dat ik hem een serieus agressieprobleem zou bezorgen.»

Het katje, dat de naam Buscemi krijgt, weet het meisje Zerline te vertederen, en die valt ook voor het baasje ervan. Maar dat baasje gaat nog maar eens over tot geweld: weer komt er een groot conflict met z’n geliefde, en het is de kat Buscemi die het niet overleeft.

De hoofdfiguur-recidivist blijft thuis van z’n werk, begint aan een groot zelfonderzoek: hij wil de bronnen van zijn agressie vinden.

Ouariachi «Ik heb dit geschreven in een periode dat het boek van Dick Swaab, ‘Wij zijn ons brein’, en de breinwetenschap in het algemeen een grote hype waren. Al dat breinonderzoek baseert zich op gemiddelden. Maar de gemiddelde mens bestaat niet. Zijn zoektocht komt uiteindelijk dan ook op niets uit.»

Ouariachi «Van mijn concurrenten voor de Gouden Boekenuil heb ik alleen Ilja Pfeijffer en Joost de Vries gelezen. De Vries hou ik wel in de gaten, want die is op hetzelfde moment gedebuteerd, als schrijver hebben we hetzelfde geboortejaar. Zulke concurrentie houdt je scherp, maar goed: als Joost wint, zal ik ’m helaas wel moeten vermoorden.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234