null Beeld

James Salter - Dwars door de dagen

Het heeft er lang naar uitgezien dat het met de New Yorkse grootmeester James Salter (wordt 90 over een maand) zou aflopen zoals met de getalenteerde Britse ninetiesvoetballer Matt Le Tissier: veel meer lof dan écht succes. Decennialang was hij de ultieme writer’s writer; geroemd om zijn onnavolgbaar vloeiende schrijfstijl, maar telkens werd eraan toegevoegd ‘dat er in zijn oeuvre geen enkele échte klassieker van de moderne fictie te vinden is’. Je pap moeten koelen met complimenten van andere, veel beter verkopende auteurs: het moet wrang zijn.

Frederick Vandromme

Maar: dat ‘Burning the Days’, de memoires die hij achttien jaar geleden al uitbracht, in dit taalgebied nu een herziene vertaling krijgt, komt natuurlijk omdat Salter ineens wél breeduit bekend geworden is, met dank aan het goed verkopende ‘Alles wat is’ van twee jaar geleden. Het ijzer wordt met deze heruitgave heet gesmeed, maar laat dat uw interesse niet bekoelen: ‘Dwars door de dagen’ (De Bezige Bij) is sowieso één van de entertainendste literaire autobiografieën die we kennen.

Dat heeft eerst en vooral met het uitermate gevulde leven van Salter (né Horowitz) te maken: afgestudeerd aan de prestigieuze militaire academie van West Point, als piloot voor de Amerikaanse luchtmacht jarenlang in Korea gevochten, een jaar als reservist in Frankrijk doorgebracht, in Venetië de eerste prijs gewonnen als regisseur van een kortfilm én een halve eeuw lang literair socialite en kosmopoliet geweest. Salter vertelt erover met zo veel zin, flair en dermate natuurlijk in de oren liggende zinnen dat je je bij hem thuis in de sofa gaat wanen.

Iemand schreef: ‘Salter is dicht genoeg bij de macht geweest om perfect te weten wat het is, maar nooit zo dicht dat het zijn kunstenaarschap is gaan corrumperen.’ Het gevolg is onder meer dat de vanzelfsprekendheid waarmee hij vertelt over zijn ontmoetingen met de groten der aarde (Fellini, Polanski, Robert Redford, Yoko Ono) nooit blasé wordt. En als Salter tussen de olijke namedropping al eens uithaalt, dan altijd terloops, elegant zwaaiend met de mantel der liefde, om de goede luim niet te verstoren. In een anekdote waarin collega William Faulkner liegt over zijn ervaringen als piloot in de Eerste Wereldoorlog vergoelijkt Salter meteen. Hij toont ook zin voor zelfkritiek (als een op zijn boek gebaseerde film flopt, wijt hij het aan zichzelf), maar geen talent voor zelfbeklag. Het draagt bij tot de minzame, bescheiden, subtiele klasse van ‘Dwars door de dagen’, die mooi contrasteert met het zenuwachtige geaas op eerherstel in veel andere memoires.

‘Dwars door de dagen’ leest als een sublieme jongensroman, het verslag van een jaloers makend druk leven. Het soort leven dat hij, de schat, ongetwijfeld ook ú had gegund.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234