Jamie Cullum (bijna 40): 'Als duizenden fans je toejuichen, val je makkelijk ten prooi aan het peterpansyndroom'

Is Jamie Cullum gegroeid? Als mens meet hij nog steeds 1,64 meter, zo’n 20 centimeter minder dan zijn vrouw Sophie Dahl – topmodel en kleindochter van schrijver Roald. Maar als artiest verrast hij met zijn nieuwe plaat ‘Taller’, zijn persoonlijkste plaat tot nog toe. Zijn eerste ook met uitsluitend eigen composities, en dat voor een man die bekendheid verwierf met covers van The White Stripes, Jimi Hendrix en Kanye West. Op zondag 30 juni kunt u het resultaat zelf aanhoren op het Gent Jazz Festival.

De intussen 39-jarige Cullum kende zijn grote doorbraak in 2003 met ‘Twentysomething’. De plaat kwam uit in oktober, en tegen het einde van het jaar was hij de best verkopende jazzartiest ooit in het Verenigd Koninkrijk. We mogen de bijna fourtysomething – die ook een succesvolle wekelijkse show presenteert op BBC Radio 2 – opbellen in Buckinghamshire, waar hij samen met zijn vrouw en twee dochters Margot (6) en Lyra (8) in de oude villa van opa Roald woont.

HUMO Heb je vandaag al naar muziek geluisterd?

jamie Cullum «Ik heb vanmorgen naar mijn dochter geluisterd, die piano aan het spelen was. En we hebben ‘My Man’s Gone Now’ van Nina Simone opgezet. Mijn vrouw heeft er nog een grapje over gemaakt, omdat ik morgen voor een paar concerten de baan op moet en haar achterlaat met de kinderen: ‘Je draait het een dag te vroeg!’ (lacht)»

HUMO Ben jij degene die thuis doorgaans de muziek kiest?

Cullum «Nee, dat gaat democratisch: iedereen komt aan de beurt. En zelf ben ik zeker geen muziekfascist: ik probeer niemand iets door de strot te rammen. Alles komt aan bod, van de jazz waar ik dol op ben tot de cheesy hiphop waar mijn jongste dochter wild van is. Dat gezegd zijnde: er zijn songs die ik best wat minder zou willen horen (lacht). ‘All 8 Unicorns’ bijvoorbeeld, ken je dat? Da’s een song van een 4-jarig meisje uit één of andere kinderserie. Erg grappig, maar ook pretty annoying. Maar er is geen hiërarchie: ‘All 8 Unicorns’ staat bij ons niet lager in rang dan Nina Simone.»

HUMO Ik weet dat je fan bent van vreemde jazzvogels als Ornette Coleman en Albert Ayler. Gaat dat er thuis vlot in?

Cullum «Toegegeven, als ik toe ben aan mijn dosis Ornette of Albert, haal ik de hoofdtelefoon boven, of ga ik in de tuin in mijn studio luisteren. Dat is muziek die ik alleen consumeer. Anderzijds heb ik gisteren in de keuken een streepje intense seventies stuff van Keith Jarrett opgezet, en ik heb geen klachten gehoord. Ik hoop dat het voor de kinderen niet aanvoelt alsof ik hen muzikaal wil opvoeden, want dat is in de verste verte mijn bedoeling niet. Ze moeten hun eigen weg zien te vinden, in alles. Het enige wat ik wil, is hen nieuwsgierig maken.»

HUMO Mag ik je feliciteren met een nieuwe plaat die mij bijzonder aangenaam heeft verrast?

Cullum «Dat mag. En bedankt, I appreciate that. Ik heb alles wat ik heb in deze plaat gestopt. Ik heb tien songs geschreven en die staan alle tien op de plaat. Geen noot of woord is verloren gegaan.»

HUMO Heb je persoonlijke favorieten?

Cullum «De laatste song die ik heb geschreven, was ‘The Age of Anxiety’, dus die voelt het nieuwst aan. ‘Drink’ was de eerste en dus de belangrijkste, omdat hij de plaat in gang heeft gezet. En wat vakmanschap betreft, ben ik het meest trots op ‘You Can’t Hide Away from Love’. Maar alle tien de songs op ‘Taller’ betekenen meer voor me dan eender wat ik tot nog toe heb geschreven of opgenomen.»

HUMO Mijn favoriet is ‘Drink’. Misschien verklaar je me gek, maar mij doet het aan Randy Newman denken.

Cullum «Wederom: dank je wel, dat is zowat het grootste compliment dat je me kunt geven. Toen ik aan de plaat begon, heb ik een aantal foto’s aan de studiomuur gehangen, en één ervan was van Randy Newman. Zijn aanpak – een combinatie van vakmanschap, muzikale beheersing, emotionele eerlijkheid én humor – was mijn gouden standaard. Er zijn weinig songschrijvers die ik hoger heb zitten.»

HUMO Van wie waren de andere foto’s?

Cullum «Jack White voor zijn speelsheid, Tom Waits voor zijn muzikaliteit, en Sufjan Stevens en Bon Iver voor hun haast atmosferische benadering van arrangementen. Dat zijn de mensen die over mijn schouder hebben toegekeken.»

HUMO ‘Taller’ is je eerste plaat met uitsluitend eigen composities. Waarom nu?

Cullum «Ik had het gevoel dat ik niet anders kon. Ik heb de plaat gemaakt in een behoorlijke turbulente periode in mijn leven. Er zijn geen grote dingen gebeurd – geen echtscheidingen, geen sterfgevallen, geen ziektes – maar in mijn hoofd was het allesbehalve windstil.

»Het feit dat ik in augustus 40 word, zal er zeker voor iets tussen zitten. Het besef dat je langzaam maar zeker een man van middelbare leeftijd bent, heeft een grote invloed op de relaties met de mensen om je heen. En op je muziek. Een tourende muzikant die avond na avond op het podium staat en wordt toegejuicht door duizenden fans, valt makkelijk ten prooi aan het peterpansyndroom. Je hebt het gevoel dat je niet volwassen hóéft te worden. Maar zo’n vier jaar geleden begon de muziek die ik speelde ineens heel oppervlakkig en oneerlijk aan te voelen. Alsof ik een versie van mezelf speelde. Ik heb er een tijdje afstand van genomen, en toen ik opnieuw begon te schrijven ging dat ineens veel dieper. Ik had het gevoel dat ik meer te vertellen had. Voor covers was even geen plaats meer.»

HUMO Een quote van Nick Cave uit The Red Hand Files springt me nu voor de geest…

Cullum «Ik ben dol op The Red Hand Files.»

HUMO Ik parafraseer: ‘Creëren is een gevecht met de mindere, donkere versie van jezelf. Een conflict dat ervoor zorgt dat er doorheen goeie kunst bloed en tranen stromen, met de littekens van de strijd diep in het werk gegraveerd.’ Herken je dat?

Cullum «Absoluut. Vroeger lag de focus in mijn werk wellicht meer op de positievere kant van de zaak, maar dit keer heb ik bewust geprobeerd om ook het zwart en vooral het grijs te belichten. Ik heb aspecten van mezelf aangeboord die ik nooit eerder had gebruikt.»

HUMO Was je, aangezien ‘Taller’ zo persoonlijk is, nerveuzer om de nieuwe songs aan je dierbaren te laten horen?

Cullum «Zeker. Ik was vooral bang voor de reactie van mijn vrouw, omdat sommige songs redelijk diep ingaan op de minder vrolijke kanten van onze relatie. Maar toen ik haar een paar dingen had laten horen, heeft ze me net nog meer aangemoedigd om open te zijn en me nog kwetsbaarder op te stellen. Dat is nog iets dat ik heb geleerd: dat kwetsbaarheid voor een artiest veel meer een superkracht is dan een zwakte.»

HUMO Toch nog even terug naar de covers: heb je ooit een song geprobeerd waar je je hart en ziel niet in kwijt bleek te kunnen?

Cullum «A few. Ik hou ervan om songs te zingen die bedoeld zijn voor vrouwen, maar de meeste daarvan zijn te hoog gegrepen. Meestal is het de vloeiende manier van zingen die me niet afgaat. Antony Hegarty van Antony and the Johnsons kan dat wonderschoon, maar ik dus niet.»

'Goeie platen en lekker eten: dat zijn de fundamenten waarop ons gezin is gebouwd' Jamie Cullum naast zijn vrouw, model Sophie Dahl

HUMO Je heb met enkele van de allergrootsten uit de muziek-, de film- én de voetbalwereld samengewerkt. Voor ‘Jazz Loves Disney 2’ heb je een duet opgenomen met Eric Cantona!

Cullum (lacht) «Een versie van ‘Be Our Guest’ uit ‘Beauty and the Beast’. Eén van de meer surreële ervaringen uit mijn carrière. Maar geloof het of niet: Eric deed het fantastisch. Hij is een acteur, hè, en behept met een onnavolgbaar charisma. Hij is onmetelijk cool zonder dat hij er moeite voor moet doen. En in tegenstelling tot wat velen denken: géén egotripper. Hij kwam binnen en zei: ‘Jamie, ik ben geen zanger, zeg me wat ik moet doen.’»

HUMO Balletje getrapt ook?

Cullum «Helaas niet, en daar heb ik nog altijd spijt van.»

HUMO Je hebt naar verluidt ooit voor Robert De Niro gespeeld.

Cullum «Op het filmfestival van Cannes. Hij werd er in de bloemetjes gezet en ik was uitverkoren om achteraf aan de piano een paar liedjes te spelen. Geen idee of hij het goed vond. Hij zei van wel, maar ik kan niet zeggen dat hij overliep van enthousiasme. He was wearing his Robert De Niro face (lacht).»

HUMO Wanneer heb je voor het laatst iets gedaan waarvan je dacht: dat was misschien net iets te cliché rock-’n-roll?

Cullum «Als tiener was ik te verlegen om te rebelleren, en toen ik als twintiger plots succes kreeg, gingen alle remmen los. Maar muziek is altijd het allerbelangrijkste voor me geweest, en ik heb het altijd gehaat om moe of met een kater op het podium te staan. Dat heeft me weerhouden om echt domme dingen te gaan doen. Maar ik heb best wel wat fratsen uitgehaald waarvan ik nu denk: wie was die man? En ja, die hou ik liever privé.»

HUMO Je hebt ooit toegegeven dat je verslaafd bent geweest aan schoenen. Mensen met een hang naar verslavingen zijn geneigd om de ene in te ruilen voor de andere. Welke verslaving is het vandaag de dag?

Cullum (lachje) «Nog steeds schoenen, vrees ik. Nu, als ik echt in iets geïnteresseerd raak, ga ik tot op moleculair niveau (lacht). Of het nu muziek is, of schoenen of koffie. Dat is het tegenwoordig: my morning coffee. Daar ben ik dus echt maniakaal mee bezig. Als ik ’s ochtends koffie zet, dan doe ik dat op een haast wetenschappelijk gedetailleerde manier.»

HUMO Nog een quote van jou: de meeste goeie muzikanten zijn ook goeie koks. Wie heeft je ooit de heerlijkste maaltijd voorgeschoteld?

Cullum «Mijn vrouw zingt, dus zij telt mee. Wie nog? Emile Haynie, een goeie vriend en de producer van de laatste plaat van Florence and the Machine. Als je naar zijn Instagrampagina kijkt, zie je ofwel een foto in één of andere studio, of een foto van het gerecht dat hij die dag heeft gemaakt.»

HUMO Ben je zelf ook een goeie kok?

Cullum «Ik red me behoorlijk. Na dit interview moet ik trouwens in the zone zien te raken: ik krijg vanavond tien mensen op bezoek en ik ga gebraden kip maken, met aardappelen in de oven, en een bechamelsaus met ansjovis en sinaasappelschil.»

HUMO Laat me even de uren van de Eurostar checken. Om hoe laat word ik verwacht, zei je?

Cullum (lacht) «Er is altijd plaats aan mijn tafel. Goeie platen en lekker eten: dat zijn de fundamenten waarop ons gezin is gebouwd.»

HUMO Voorlaatste vraag: wanneer voelde muziek voor het laatst aan als een religieuze ervaring?

Cullum «Muziek ís mijn religie. Zoals boeddhistische monniken al na een paar minuten mediteren een staat van opperbewustzijn bereiken, verkeer ik bij het horen van de juiste muziek in geen tijd in hogere sferen. Gisteravond heb ik mijn radioshow gepresenteerd op de BBC, waar ik in de studio tussen twee van de beste speakers zit die je maar kunt vinden, en waardoor je de muziek haarscherp kunt horen. Op een bepaald moment draaide ik een stuk van Benny Goodman uit de jaren 40, een strakke bigbandversie van ‘Chicago’: drieënhalve minuut puur geluk.»

HUMO De tamste vraag heb ik voor het laatst bewaard. Je speelt volgende week al voor de derde keer op het Gent Jazz Festival. Waaraan denk je als ik België zeg?

Cullum «Aan de fantastische concerten die ik er heb gespeeld. België heeft me altijd goed behandeld, from day one. Het publiek is er altijd geïnteresseerd in zowel de oude als de nieuwe songs, en ze nemen het me niet kwalijk als ik eens iets anders probeer. Ik kom er altijd graag terug.»

‘Taller’ is nu uit bij Blue Note Records.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234