null Beeld

Jan Mulder: 'De filosofen'

Het was vanaf de eerste dag duidelijk: Louis van Gaal en Engeland zijn niet voor elkaar gemaakt

Lang geleden, het moet omstreeks 1980 zijn geweest, kreeg ik een telefoontje van een bestuurslid van de Gantoise, het huidige AA Gent, met het verzoek om daar trainer te worden. Ik paste ervoor, niet omdat de Gentse voorzitter in die periode de snelwegen in België aanlegde en stiekem een paar centimeter te weinig beton in het wegdek deed, wat hem vermogens opleverde. In mijn levensfilosofie was geen plaats voor het trainerschap.

Je zou die beslissing als de historische aanzet tot de successen van AA Gent in 2015 kunnen beschouwen. Filosofie is een belangrijke pijler van het voetbal. Iemand zonder filosofie als ondergetekende is kansloos, een club die een trainer zonder filosofie benoemt is dus ook kansloos. Zonder het zelf te beseffen, meed Gent toen de filosofieloosheid, nam de goede afslag en kwam uiteindelijk uit bij de eindbestemming, Hein Vanhaezebrouck.

Alle moderne voetbalorganisaties zijn vergeven van de filosofie. Manager Vincent Mannaert van Club Brugge zegt niet ‘de trainer is een belangrijke man in het geheel’, Vincent vindt: ‘De filosofie bij Club Brugge is zo dat we de trainer als één van de belangrijkste personen in de club beschouwen.’ Toen de Duitse Feldwebel Christoph Daum voor de gezellige oom Georges Leekens werd ingewisseld, schreef The Blue Army: ‘Goede sfeer is een kernbegrip in de filosofie van Georges Leekens.’

Men is bang niet serieus genomen te worden wanneer men het woord ‘filosofie’ niet voortdurend in de mond neemt.

Het Nieuwsblad publiceerde op woensdag 23 december de sportwoorden van het jaar, ik noem er enkele. ‘Onderweg’: nooit waren zo veel voetballers onderweg naar een andere club. ‘Doorduwen’: club X duwt door voor speler Y. ‘Top’: een transfer bestaat niet meer, alles is een toptransfer voor een topbedrag voor een topspeler die van de ene naar de andere topclub gaat. ‘Urinedouche’: Chris Froome kreeg er één over zich heen. ‘Respect’: spelers gingen weg omdat ze bij een club niet het respect kregen dat ze verdienden. ‘Slaapbeen’: Tom Boonen had opeens zo’n zeldzaam been. Mooi onderzoekje van de krant, maar waarom ‘filosofie’ vergeten?

Pep Guardiola en zijn filosofie deden het drie jaar lang uitstekend bij Bayern München, de filosofie van José Mourinho bij Chelsea was uitgewerkt, die van Hein Vanhaezebrouck steeg naar grote hoogte, terwijl de Ajax-filosofie van Frank de Boer (de jeugd een kans geven en aantrekkelijk aanvallend voetbal spelen) gepaard ging met een serie vreemde, te dure aankopen en het per filosofie nagestreefde aantrekkelijke voetbal komt al vijf jaar neer op dammen met vijftigduizend toeschouwers erbij.

De beste filosofie heeft Louis van Gaal, man en filosofie van het jaar. Louis, de handigerd, heeft het begrip op een schitterende manier tot de zijne gemaakt, hij voegde er iets aan toe: ‘het proces’.

Zestien wedstrijden achter elkaar met je filosofie verliezen, zó slecht presteren – ‘boring’: ook een populair 2015-woord – dat zelfs de ongeletterde Manchester United-supporters, die aanvankelijk braaf knikten toen ze kennis namen van hun ‘filosofie’, begonnen te twijfelen. Ze werden dan weer voor een maand of twee buiten werking gesteld met het proces.

Een proces vergt tijd en geduld, het is niet anders. Verslagen en met gebogen hoofden sjokten de fans huiswaarts na weer een saai college op Old Trafford. Ze besloten nog één keer op de voetbalsport te studeren om de geheimen van de filosofie annex proces te doorgronden, waar eens de dribbel van George Best hen in vervoering bracht zonder dat ze bijles nodig hadden.

In de jaren 80 deed in Nederland in deze periode een journalistenmop de ronde over scheidsrechter Gans: ‘Die haalt de kerst niet.’ Peter Gans was geen goede scheidsrechter. Elk jaar weer riepen zelfs de spelers in het veld tegen hem: ‘Jij haalt de kerst niet.’ Flauw en niet origineel, maar topvoebal is een hard bedrijf. Haalt Louis de kerst? Zijn filosofie zegt hem dat voetbal met kerst onjuist is. Het betreft een feest voor Jezus en het gezin, bij de boom en het diner.

In Engeland denken ze daar al eeuwen anders over. Boxing Day is voetbal, maar Van Gaal hamerde in de loop van dit seizoen op deze fout in hun filosofie. Hij probeerde de FA ervan te overtuigen dat tweede kerstdag beter thuis kan worden doorgebracht, met een boek en een kleinkind.

Het was vanaf de eerste dag dat hij met pen en papier, Hollandse kerstboom en oefenmeestervisie, bij Dover voet aan wal zette, duidelijk: Louis van Gaal en Engeland zijn niet voor elkaar bestemd.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234