Van gevangene tot president: Sadyr Zjaparov bokste het in Kirgizië in minder dan vier maanden voor elkaar. Beeld AP
Van gevangene tot president: Sadyr Zjaparov bokste het in Kirgizië in minder dan vier maanden voor elkaar.Beeld AP

PortretSadyr Zjaparov

Jarenlang in de cel voor kidnapping, nu plots president van Kyrgizië

Begin oktober zat de Kirgizische politicus Sadyr Zjaparov nog in de cel. Zijn aanhangers hadden in 2013 een rivaal van hem gekidnapt, die in een Volkswagen Vento gestopt en de auto overgoten met benzine. Vervolgens dreigden ze de wagen in brand te steken. Zjaparov zat een straf van ruim elf jaar uit omdat hij medeplichtig zou zijn geweest aan de actie.

Maar in oktober werd hij bij een volksopstand tegen omstreden parlementsverkiezingen bevrijd. Toenmalig president Sooronbai Jeenbekov zag zich gedwongen tot aftreden en Zjaparov trok behendig de macht naar zich toe. Hij organiseerde presidentsverkiezingen en een referendum over een nieuw presidentieel stelsel, die hij allebei zondag met vier vijfde van de stemmen won. ‘Ik ga niet de fouten herhalen van vorige regeringen,’ zei hij zondag tegen het Britse blad The Economist. ‘Ik ga op een eerlijke manier besturen.’

Het Centraal-Aziatische Kirgizië telt zo’n 6 miljoen inwoners, van wie de meesten moslim zijn en een taal spreken die verwant is aan het Turks. Het verpauperde en etnisch verdeelde land, dat rijk is aan delfstoffen, heeft sinds zijn onafhankelijkheid, na de ineenstorting van de Sovjet-Unie in 1991, veel politieke turbulentie doorgemaakt. Sinds 1991 is al drie keer een leider door volksprotest gedwongen te vertrekken.

‘Gevaarlijke demagoog’

Sadyr Zjaparov (52) verwierf grote bekendheid toen hij negen jaar geleden een opruiende campagne voerde voor de nationalisering van een Canadese goudmijn. Een idee waarop hij, sinds hij de macht verwierf, is teruggekomen.

Zjaparov wil nu snel werk maken van constitutionele hervormingen die hem als president meer macht geven. Ook wil hij het grondwetsartikel schrappen dat bepaalt dat een president maar één termijn aan de macht kan zijn. Critici waarschuwen mede daarom dat hij een gevaarlijke demagoog is, die uit is op alleenheerschappij.

Zelf sloeg de nieuwe heerser zondag in zijn overwinningsspeech een verzoenende toon aan. Zjaparov verzekerde dat hij ‘geen boosaardigheid of haat’ in zijn hart heeft en riep zijn rivalen op zich achter hem te scharen. Maar hij verklaarde ook, enigszins onheilspellend: ‘De minderheid moet zich onderwerpen aan de meerderheid.’

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234