‘Op het complicatiespreekuur zie ik steeds meer mensen met tijdelijke fillers.’ Beeld Getty Images
‘Op het complicatiespreekuur zie ik steeds meer mensen met tijdelijke fillers.’Beeld Getty Images

COMPLICATIESFILLERS

Je lippen laten opvullen is niet zonder risico: ‘De bloedvaten in de lippen zeggen: ‘Nu is het genoeg. We worden spastisch of gaan dicht’’

Het opvullen van rimpels, wallen en lippen met fillers wint fors aan populariteit. Maar het gaat ook geregeld mis.

Waar het aantal Nederlanders dat botox liet inspuiten licht afnam tussen 2016 en 2019, nam het gebruik van fillers toe met 17,5 procent. Dat blijkt uit het onderzoek ‘De complicaties van filler-behandelingen’ waarop cosmetisch arts Tom Decates promoveert aan de Rotterdamse Erasmus Universiteit. Waar botox de zenuwen verlamt die de spieren rond ogen, mond en in het voorhoofd aansturen, worden fillers ingespoten als opvulling van rimpels en lippen.


Voor dit onderzoek zijn alle injecterende artsen van Nederland benaderd om een inschatting te geven van het aantal behandelingen dat zij uitvoeren.

DECATES «Onze inschatting is dat één op de veertig vrouwen tussen de 18 en 70 jaar een fillerbehandeling heeft ondergaan en dat dit een jaarlijks terugkerend ritueel is. Dat is verrassend, want dat maakt fillerbehandelingen één van de meest populaire esthetische medische ingrepen.»

Ook in 2020 en 2021 is het gebruik van fillers volgens hem ‘explosief gestegen’. Nederland gaat daarmee de Verenigde Staten achterna, waar in 2019 naar schatting bijna 4 miljoen behandelingen zijn uitgevoerd. Het gebruik steeg daar sinds 2015 met meer dan een kwart.

Volgens de cosmetisch arts neemt niet alleen het gebruik van fillers toe, maar ook het aantal complicaties.

DECATES «Bij ons complicatiespreekuur zagen wij een toename van het aantal incidenten: bijna wekelijks raakt er een bloedvat verstopt. Ik zie mensen van eind 20 die zich drie hoog achter hebben laten inspuiten bij wie het is misgegaan. Het inspuiten van fillers kan als het in een bloedvat komt leiden tot afsterven van weefsel en in zeer uitzonderlijke gevallen tot blindheid. Deze huidcomplicatie komt wereldwijd bij 1 op 6600 fillerinjecties voor. Dit risico vertel ik nu standaard voor een behandeling. Als op tijd wordt ingegrepen kan het afsterven van weefsel worden verholpen door met een echo de filler op te sporen en vervolgens een oplosmiddel in te spuiten dat het bloedvat weer opent.»

Voorzichtig opent een jongedame van 30 deur van de spreekkamer van dokter Tom Decates. Op de tweede verdieping van het Rotterdamse Erasmus MC runt hij samen met collega's het complicatiespreekuur. Ze draagt een lange leren jas, zwarte broek en hoge hakken. ‘Ze zeggen dat fillers tijdelijk zijn, maar ik heb ze echt al drie jaar’, vertelt Nadia*, die drie jaar geleden begon met het opvullen van haar lippen met fillers. Voor 200 euro liet zij toen 0,5 milliliter inspuiten.

NADIA «Ik wilde mijn lippen iets voller op een natuurlijke manier. Ik was bij een kliniek ergens in een steegje. Ik schaam me er gewoon voor dat ik bij die kliniek ben geweest. Zij doen het volgens de Russische methode. Met heel veel prikjes van bovenaf. Bij iedereen precies hetzelfde.»

DESCATES «Hoe groter het aantal prikjes, hoe groter het risico. Ik doe maar vier prikjes voor de hele bovenlip.»

‘Hoe groter het aantal prikjes, hoe groter het risico. Ik doe maar vier prikjes voor de hele bovenlip.’ Beeld Traceybell
‘Hoe groter het aantal prikjes, hoe groter het risico. Ik doe maar vier prikjes voor de hele bovenlip.’Beeld Traceybell

‘Een soort hoesje’

Ook al heeft de bewuste kliniek al oplosmiddel ingespoten om de fillers te verwijderen, ze zitten er volgens Nadia nog steeds. Tom Decates merkt op: ‘Het kan ook zijn dat jouw lichaam het leuk vindt om er een soort hoesje omheen te maken, waardoor je ze nog steeds voelt.’

NADIA «Ik heb meer dan tien uur YouTubefilmpjes gekeken om te zien hoe ik er weer vanaf kom. Ik heb ook duurdere klinieken gebeld, maar die zeggen allemaal dat je terug moet naar degene bij wie je ze hebt laten zetten.»

Aan een kleine trilling in haar stem is te horen dat het huilen haar nader staat dan het lachen.

De cosmetisch arts maakt een foto van haar gezicht en vraagt haar om op de iPad aan te geven waar voor haar het probleem zit. Met haar wijsvinger omcirkelt ze twee plekjes op haar lippen. Daarna neemt ze plaats op de onderzoeksbank. Ze krijgt wat gel op en boven haar lippen en de arts maakt een echo van het gebied. ‘Deze vrouw is behandeld met een tijdelijke filler. Dat zie je aan die zwarte bolletjes in het midden’, verklaart hij terwijl het echoapparaat over Nadia's lippen beweegt. Met zijn ene hand houdt hij de echo op haar gezicht en met zijn andere hand brengt hij een naald in om met oplosmiddel haar fillers op te lossen.

Als Nadia weer plaatsneemt op de stoel tegenover dokter Decates schuift hij zijn visitekaartje naar haar toe.

DESCATES «Lieverd, over twee weken stuur je mij een appje over wat je er zo van vindt. De fillers zullen de komende maanden nog minder worden.»

Afsterven

DESCATES «De echo kon nog wel eens de stethoscoop van alle injecterende dokters ter wereld worden.»

De arts die promoveert op de complicaties van fillerbehandelingen gebruikt hem als bij een behandeling een bloedvat verstopt raakt.

DESCATES «De plek zwelt op. Er kan roodheid ontstaan. Doe je niets, dan kan een deel van de huid afsterven. Op het complicatiespreekuur zie ik steeds meer mensen met tijdelijke fillers. Dat is natuurlijk vreselijk voor die mensen, maar dit is ook een kans voor wetenschappelijk onderzoek. In de bestaande literatuur is daar heel weinig over bekend.»

Zijn bevindingen?

DESCATES «Je kunt erfelijke aanleg hebben voor complicaties. We hebben een klein verband gevonden tussen een bepaald type dna en het krijgen van een complicatie. Je immuunsysteem kan ook overdreven reageren en een zwelling en roodheid veroorzaken.»

Biologische slijmlaag

Een dna-test voor een cosmetische ingreep met een beetje wangslijm zou in de toekomst kunnen helpen de risico’s in kaart te brengen.

DESCATES «We hebben gezien dat bij enkele personen zich rond de ingespoten filler een biologische slijmlaag vormt. Deze laag vormt ‘een goede voedingsbodem voor bacteriën die complicaties kunnen veroorzaken. Een antibioticum dat bacteriën doodmaakt zou mogelijk een oplossing zijn om ontstekingen van de filler te voorkomen.»

Maar Decates denkt dat het ‘wel degelijk ook te maken heeft met de manier waarop er in sommige klinieken gewerkt wordt’.

DESCATES «Onder hoge tijdsdruk wordt nog wel eens vergeten om steriel te werken. Wat ook mee kan spelen is de kwaliteit van de filler, hyaluronzuur genaamd. Er zijn in Nederland honderdvijftig verschillende hyaluronzuurmerken. Het ene merk is nog slechter dan het andere. Soms treden complicaties pas op na acht maanden. Wat we vaak zien is dat er - het is ongelofelijk - bij jonge dames heel vaak op dezelfde plek fillers worden ingespoten. Een overkill van hyaluronzuur, waardoor de bloedvaten zeggen: nu is het genoeg. We worden spastisch of gaan dicht. Dat zijn discutabele klinieken met discutabele dokters die om de drie maanden fillers inspuiten. Geld gedreven.’»

Cosmetisch arts KNMG

Het is volgens Decates ‘heel belangrijk om uit te zoeken of een arts bekwaam is om bij jou een fillerbehandeling uit te voeren’. De arts stelt dat het ‘helaas voor patiënten momenteel vaak onduidelijk is of een behandelend arts voldoende gekwalificeerd is’. Sinds 1 juli 2019 is ‘cosmetische geneeskunde’ erkend in Nederland en de titel ‘cosmetisch arts KNMG’ beschermd. Dankzij de vier letters - die staan voor Koninklijke Nederlandse Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst - kunnen mensen nagaan of een cosmetisch arts daarvoor is opgeleid. Wil je weten of een behandelaar voldoet, dan kun je dit volgens Decates het beste opzoeken via de beroepsvereniging van de plastisch chirurgen (NVPC), cosmetisch dermatologen (NVCD) of cosmetisch artsen (NVCG).

Hij waarschuwt om te kiezen voor klinieken die botox en fillers ‘erbij doen’.

DESCATES «Bekwaamheid krijg je door iets heel vaak te doen. Wij moeten zeshonderd behandelingen per jaar doen. Ik zou me als dokter kapot schamen als ik opgeleid zou zijn als algemeen chirurg, gynaecoloog, huisarts, tandarts of wat dan ook en ik ging om financieel gewin daarnaast botox- en fillerbehandelingen doen. Daarvan is maar één iemand de dupe en dat is de patiënt. Je hebt schoonheidsspecialistes en kappers die met een hogedrukpistool fillers inspuiten. Een. Hoge. Drukpistool. Met filler, gekocht op het Chinese handelsplatform Alibaba. Drie hoog achter op de keukentafel is de kans groter dat het mis gaat.’»

De schade valt in Nederland nog mee, betoogt Decates terwijl hij op zijn mobiel beelden laat zien uit Venezuela, waar uit een koffiemok fillers op worden getrokken om in iemands billen te spuien. Toch zijn de dagen waarop Decates complicatiespreekuur doet, volgens hem ‘heel zwaar’.

DESCATES «Sommige mensen hebben drie maanden moeten wachten voor een afspraak met ons. En wij moeten dan verlossing brengen. Als ik thuiskom na zo’n dag, ben ik helemaal leeg.»

Aangezien Decates naast zijn spreekuur zelf óók werkzaam is in meerdere klinieken, doet zijn pleidooi denken aan: ‘Wij van WC-Eend adviseren: WC-Eend’. Dat bestrijdt hij.

DESCATES «Er zijn mensen die door een hel gaan na een complicatie door een filler, die mensen wil ik proberen te helpen.»

Volgens Decates maakt hij met zijn onderzoek bepaald geen vrienden.

DESCATES «Maar daar is het mij ook niet om te doen. Ik wil de kwaliteit van de cosmetische geneeskunde verbeteren. Collega-onderzoekers hebben me op congressen gewaarschuwd om mijn kritische houding: ‘Ik zou geen auto huren als ik jou was. Plastische en cosmetische ingrepen zijn een miljoenenindustrie.»

* De naam Nadia is gefingeerd, haar echte naam is bij de redactie bekend.

(AD)

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234