Beeld Wouter Van Vaerenbergh

100 jaar OostkantonsMarnix Peeters & Jana Wuyts

‘Je mag hier eerder aan iemands dochter zitten dan aan zijn hout’

Volgens de geschiedenisboeken zijn de Oostkantons een stukje Duitsland dat na de Eerste Wereldoorlog bij België is gevoegd, maar volgens schrijver Marnix Peeters (54) is het vooral de plek waar hij samen met zijn vrouw Jana Wuyts (38) in alle rust, tussen de kraanvogels, gaaien en geelgorzen, zijn eigen liefdesnest bevolkt. In de 'Iedereen beroemd'-rubriek '100 jaar Oostkantons' doorkruist de auteur er de straten om de bewoners te feliciteren met het eeuwfeest. Humo trok naar het idyllische Burg-Reuland om het uitgeweken Liebespaar te bevragen over een bestaan in afzondering. 'Als Jana eerst zou sterven, pleeg ik zelfmoord.'

HUMO Marnix, jij woont hier al veertien jaar. Vanwaar de keuze voor de Oostkantons?

MARNIX PEETERS «Ik voelde dat ik terug naar het platteland wilde en dacht aanvankelijk aan Zuid-Limburg. Ik ging vaak fietsen in de Voerstreek, maar alle huizen daar waren te duur. Ik reed verder tot ik in een gehucht van Burg-Reuland belandde, toevallig de plek waar ik voor de allereerste keer met de Chiro op kamp was geweest. Nog diezelfde dag vond ik dit huis: een oud schoolgebouw. Ik geloof in de voorzienigheid op dat vlak.

»In het begin bracht ik meer tijd door in Mortsel, omdat ik toen nog vast werk had, maar ik voelde steeds meer de nood aan bomen en vogels. Dus ben ik gaandeweg naar hier verhuisd.»

HUMO Jullie dorp telt ongeveer 100 inwoners. Hebben zij jou onmiddellijk aanvaard?

PEETERS «Voor Jana hier kwam wonen, dachten ze: wat doet die single man van 40 hier? Maar sinds zij naar hier is verhuisd, worden we veel meer betrokken bij het gemeenschapsleven. Plots kon ik makkelijk hout kopen, terwijl dat de eerste jaren niet evident was. Hout is het goud van de Oostkantons: hoe meer brandhout je hebt, hoe meer aanzien je geniet.»

HUMO Voelde jij ook een nood aan bomen en vogels, Jana?

JANA WUYTS «Totaal niet. Zonder Marnix was ik hier nooit terechtgekomen.»

HUMO Hoe hebben jullie elkaar acht jaar geleden leren kennen?

PEETERS (droog) «In een darkroom.»

WUYTS (lacht) «In het MAS, op het slotfeest van het blad Goedele. Ik kende Marnix alleen van verhalen: zes maanden nadat hij was weggegaan bij Het Laatste Nieuws, ben ik er begonnen als chef regio. Ik wist dat zijn vertrek betreurd werd. Dat intrigeerde me.»

PEETERS «Ik stond op dat feestje te praten met ex-Humo-hoofdredacteur Danny Ilegems, toen Jana plots bij ons kwam staan en mij stráál negeerde.»

WUYTS (lacht) «Die Antwerpse arrogantie, hè.»

PEETERS «Ik dacht: wat voor een omhooggevallen troela is dát. Nu, gezien mijn uiterlijk had ze inderdaad geen reden om iets tegen mij te zeggen.»

WUYTS «Och, jongen (lacht). Uiteindelijk zijn we toch aan de praat geraakt.»

PEETERS «We konden niet verder van elkaar af staan. Ik was al een bosmens aan het worden, jij was een stadsmus met een BMW coupé, die veel show verkocht en graag uitging.»

WUYTS «Hoewel we in niets op elkaar leken, hebben we die avond toch al veel gepraat. En we zijn nooit meer gestopt. We hebben eerst wat mailtjes over en weer gestuurd, en een maand later hebben we elkaar teruggezien. Ik had het zelf nog niet helemaal door, maar net voor onze eerste afspraak wees een vriendin me op mijn zenuwachtigheid: 'Je bent anders nooit nerveus! Hoe komt dat?' Blijkbaar was er toen al een vonk. We hebben die eerste date non-stop gebabbeld. Na een paar afspraakjes heeft Marnix me hier in de Oostkantons uitgenodigd.»

HUMO En zag je jezelf hier meteen wonen?

WUYTS «Dat bleek een interessante extra te zijn.»

PEETERS «Ik herinner me nog dat je in het begin dacht: voor hetzelfde geld vermoordt hij me met een bijl.»

WUYTS «Toen ik hier voor het eerst 's avonds over het paadje liep, dacht ik: wat ben ik hier aan het doen? Maar door de positieve verhalen die ik al over je gehoord had, ging ik ervan uit dat het wel oké zou zijn.»

PEETERS «Ik was in het begin even sceptisch. Voor ze naar hier kwam, was ze inkopen gaan doen in de A.S. Adventure. Toen die zak openging, dacht ik: godverdomme toch, wat kom jij hier doen? Ze had van die sneeuwbotten waaraan iedereen hier meteen ziet: 'Dat is een stadsmeisje.'»

WUYTS «Het waren après-skilaarsjes met nepbont, waarmee je niet eens in de sneeuw kunt stappen (lacht).»

PEETERS «Jij werkte ook twaalf uur per dag, ik had hooguit te vertellen dat ik de krant gelezen had. En dan was er ook nog dat leeftijdsverschil van zestien jaar.»

WUYTS «Ik zat nog in de wereld waar Marnix al afscheid van genomen had. En hij heeft nog twee jaar geduldig gewacht tot ik er ook klaar voor was om hierheen te verhuizen.

»Marnix kreeg de eerste jaren alleen maar een restje van mij, omdat ik altijd doodop en gefrustreerd van mijn werk thuiskwam.»

PEETERS «Je goot bij thuiskomst meteen een glas wijn naar binnen, en het duurde een uur voor ik een normaal gesprek met je kon voeren.»

WUYTS «Dat kun je niet blijven volhouden. Dus was de zaak snel beklonken: ik wist welke kant ik uit moest.»

TRANSGENDER IN BOS

HUMO Je kunt wel van bomen en vogels houden, maar dat betekent nog niet dat een afgezonderd leven in de natuur je ook ligt. Wat deed jou destijds overstag gaan, Marnix?

PEETERS «Het eerste halfjaar dat ik hier woonde, was er een gebedswake voor de vader van Christian, die nooit getrouwd is en zijn hele leven met zijn vader samengewoond heeft. Ik woonde die wake bij, en tot mijn verbazing werd ik erna uitgenodigd bij Christian thuis. Funeraria bestaan hier niet, je wordt thuis opgebaard. Na het groeten stond iedereen buiten nog wat te kletsen, en haalde iemand een fles Jägermeister uit z'n auto. Prachtig. Ik ben aansluitend ook naar de begrafenis geweest: een winterdag met temperaturen tot min zes graden. Honderd aanwezigen uit de omliggende dorpen stonden allemaal samen uit het hoofd een psalm te zingen ter ere van de oude heer Vogt. De troost die je dan, zelfs als buitenstaander, op je voelt afkomen, is immens. Dat had ik nog nooit meegemaakt.

»Alle huizen zijn hier kangoeroewoningen: zelfs in nieuwbouwwoningen is er een extra ruimte voor oma. In Vlaanderen denken we dat we beter af zijn als we alles veilig achter een gordijn wegsteken, maar het hoge aantal burn-outs doet me dan afvragen: waar is het geluk?»

HUMO Hoe zou je deze streek typeren?

PEETERS «De inwoners van de Oostkantons hebben een hoog 'laat mij met rust'-gehalte. Er was vroeger een hotel-restaurant in Burg-Reuland dat de eerste twee weken van juli sloot. Als je dan opwierp: 'Je zou 's zomers veel meer kunnen verdienen!' dan was het antwoord: 'So war das, so ist das immer.' De uitbater ging zelf niet op vakantie: hij zat twee weken achter zijn gordijn naar de toeristen te kijken, die hij continu wandelen stuurde.

»Die levenshouding heeft alles te maken met de krankzinnige historiek. Honderd jaar geleden verloor Duitsland de Eerste Wereldoorlog en werd dit gebied, dik tegen de zin van de inwoners, bij België gevoegd. Niemand is graag oorlogsbuit. Toch werden de inwoners hier in 1919 noodgedwongen Belg. Toen amper 20 jaar later de Tweede Wereldoorlog oorlog uitbrak, was het verzet hier dan ook niet groot. De mannen werden direct door de Werhmacht ingelijfd, al dan niet vrijwillig. Toen ze in 1945 terugkeerden van het Oostfront, bleek dat hun huis plots wéér op Belgisch grondgebied stond. Ze werden vervolgens dubbel zo hard gestraft voor collaboratie.

»Duits werd ook pas in de jaren 70 als derde landstaal erkend. Daarvoor werden onze Duitstalige landgenoten beschouwd als uitschot. Ze kregen bovendien te maken met een Franstalige overheid: alle officiële documenten waren in het Frans, terwijl niemand die taal begreep. Daardoor is hier een mentaliteit ontstaan van 'kus mijn kloten'. Er is een grote argwaan tegenover Franstaligen en overheden.»

WUYTS «Je kunt dat zien aan de borden langs de kant van de weg: de Franse namen zijn uitgewist met graffiti. Aan de grens staat er nog 'België / Belgien' op de borden, maar overal is 'Belgique' doorstreept. Vlamingen worden hier graag gezien, Walen komen hier nauwelijks.»

PEETERS «Tijdens het WK hangen de Belgische vlaggen uit, maar weinig mensen gaan naar Standard kijken, omdat het een Waalse ploeg is.

»Nu, sinds de Oostkantons in de jaren 70 een volwaardig landsdeel geworden zijn, heeft er een wiedergutmachung plaatsgevonden. De inwoners hebben geen reden meer tot klagen. Ze hebben hun eigen parlement, tv-zender en radiostations. En iedereen laat hen - misschien vanuit een soort eerlijke schaamte - met rust.

»Onze buurman leest onze Vlaamse kranten wanneer wij er klaar mee zijn: hij verbaast zich er altijd weer over dat daarin zoveel geluld wordt. Hier wordt zelden over politiek gezanikt. Ook al hebben ze hier de gemeenteraad, de provincie, het gewest, de gemeenschap, een minister-president én een regering.»

WUYTS «Voor een gebied met evenveel inwoners als Antwerpen-Berchem! Absurd.»

PEETERS «Ik ben, net zoals veel andere inwoners, bevriend met Oliver Paasch (minister-president van de Oostkantons, red.) op Facebook. Als ik met een probleem zit, zou ik hem gewoon een bericht kunnen sturen via Messenger.»

WUYTS «Maar veel problemen zijn hier niet, omdat iedereen verspreid zit over een grote oppervlakte.»

PEETERS «Parkeerproblemen zijn hier niet, verkeerslichten ook niet. Je mag je afval niet opstoken, maar iedereen doet het toch omdat er geen dichte buren zijn.»

Jana Wuyts: 'Op de momenten dat je er het hardst voor elkaar moet zijn, zitten de meeste mensen tegen hun zin op het werk.' Marnix Peeters: 'Elkaar niet loslaten in absolute nood, dat is voor ons allebei de essentie.’Beeld Wouter Van Vaerenbergh

HUMO Eigenlijk is het hier een beetje anarchistischer?

PEETERS «Misschien is het hier wat meer een vrijstaat, ja. Maar ook in de positieve zin. Onze buurvrouw, een oude boer van in de zeventig, is transgender. Ik heb hem leren kennen als Kurt, maar toen zijn vrouw twaalf jaar geleden gestorven is, is hij langzaamaan voor zijn geaardheid beginnen uit te komen. Hij had een mooie, grote Pruisische snor, maar je zag hem weleens in een rok op zijn tractor zitten. Eigenlijk was daar niemand op tegen. Hij is in transitie gegaan.»

WUYTS «Nu heet ze Manuela: verder van Kurt kan dat niet liggen (lacht). Hier is de teneur: leven en laten leven.»

PEETERS «Ze wordt niet belaagd of gepest. Ze heeft het hier wellicht gemakkelijker dan wanneer ze in Deurne over straat zou lopen. Al wordt ze wel nagekeken.»

WUYTS «Dat is ook niet zo moeilijk, als je met lange paarse vlechten en grote diamanten oorbellen gaat houthakken in het bos (lacht).»

PEETERS «We waren hier eens op wandel met Jana's ouders toen we Manuela, met twee vlechten en een terugschrijdende haarlijn, in een overall en met een kettingzaag in de hand uit het bos zagen komen. Even later passeerden er vijf paters Dominicanen in hun pijen met een geschoren kroontje. Dan zeggen bezoekers: 'Is iedereen hier zot, of wat?'»

WUYTS «'Precies een film!'»

PEETERS «Het ongewone is hier gewoon, en er wordt niet over gezeverd.»

SLECHTE VRIEND

HUMO In je rubriek in 'Iedereen Beroemd' op Eén hou je Oostkantonners tegen op straat en geef je hun geschenken: sokken met afbeeldingen van een puntzak frieten, of boxershorts met Manneken Pis erop. Om te benadrukken dat we allemaal Belg zijn?

PEETERS «Als dat de vooroordelen van de kijker kan wegnemen, zou dat een mooi neveneffect zijn. Ik ben zelf geen belgicist: ik voel mij stilaan meer Europeaan. We kunnen de Duitse grens zien en de Luxemburgse grens ruiken. Al mijn vooroordelen zijn weggesmolten hier, ook over Duitsers. Nu komen we daar graag.»

WUYTS «Het Duits kent vele mooie woorden. Leidenschaft: passie. Of Freitot: dood door zelfmoord. Ik vind Duits getuigen van een rijk innerlijk leven.»

PEETERS «Iedereen is hier erg open. Dat vonden de mensen van De Chinezen (productiehuis, red.) ook: 'Ofwel ligt het aan je stralende persoonlijkheid, ofwel aan het volk.' Het zal wel het tweede zijn (lacht). Dat zou helemaal anders zijn mocht je in Antwerpen straatinterviews doen.»

WUYTS «Ik denk dat de geluksbarometer hier vrij hoog is.»

PEETERS «De meesten zijn zich bewust van de 100-jarige verjaardag, al vallen vooral de jongere mensen uit de lucht. Er is hier geen jubileumfeest gepland. Men is hier eerder bekommerd over de houtvoorraad om de winter door te komen.»

HUMO Je rubriek polst naar de gewoontes en eigenaardigheden van de bewoners. Wat viel jullie hier op?

WUYTS «Hoe je hout gestapeld wordt, is niet eender.»

PEETERS «Ik denk weleens dat je hier eerder aan iemands dochter mag zitten dan aan zijn hout.

»Eind februari is het Burgfeuer, een traditioneel feest. Dan komen de vrijgezelle mannen uit de Junggesellenvereins (vrijgezellenvereniging, red.) met een tractor alles ophalen wat je niet meer nodig hebt. Daar wordt boven op de berg een enorme stapel van gemaakt, die 's avonds met een toorts in brand wordt gestoken met een glaasje schnaps erbij. Wanneer die mannen trouwen, en dus uit de vereniging moeten stappen, wordt hun broek verbrand en begraven.»

HUMO Hebben jullie hier vrienden?

WUYTS «Als we echt in de shit zouden zitten, kunnen we zeker bij onze buur terecht. En bij nog wat anderen.»

PEETERS «Wellicht bij méér mensen dan we zouden denken.»

HUMO Hoe ziet jullie sociale leven eruit?

WUYTS «Dat bestaat uit de dorpsfeesten en carnaval. Of naar de fanfare gaan kijken.»

PEETERS «Er zit een beetje rot in het sociale weefsel door de Luxemburgse grensarbeid. Veel mensen gaan in Luxemburg werken, waar de lonen vier keer hoger liggen dan hier.»

WUYTS «En ze bouwen hier dan een afzichtelijk huis. Nu, dat is een nieuwe realiteit: alles evolueert.»

PEETERS «Toch: het toont weer maar eens aan dat geld de duivel is.»

HUMO Hebben je vrienden weleens lacherig gedaan over je verhuizing, Jana?

WUYTS «Nee, velen verlangen intussen zelf naar rust en ruimte. Tegelijk vinden ze het hier veel te stil als ze op bezoek komen (lacht).»

PEETERS «Ik kan extreem goed nietsdoen. Er zijn dagen dat ik gewoon naar de vogels zit te kijken: een fantastisch schouwspel.»

WUYTS «Dan hoef je niet meer naar de yogales.

»Door open te staan voor Marnix' levenswijze, heb ik ontdekt dat het een manier van leven is die mij veel beter ligt. Op m'n eentje was ik dat niet gaan exploreren, want ik had het best naar mijn zin in Antwerpen. Maar het was een prachtige ontdekking! Ik was iemand die voortdurend van het ene naar het andere jakkerde en overal bij wilde zijn. Hier heb ik eindelijk rust gevonden. Na één van onze eerste keren boswandelingen voelde ik aan mos en aan boomschors en ik dacht: hoe heb ik decennialang zonder gekund? Ik zou dat nu voor geen geld meer willen missen.»

PEETERS «Ik heb me hier verzoend met een traagheid die ik vroeger totaal niet in me had. Ik werk hooguit tot de middag. Daarna ben ik vaak buiten bezig. Tegen vier à vijf uur begin ik te koken. De helft van mijn actieve dag bestaat uit huisvrouwigheid: hout sprokkelen, vuur maken, koken en kuisen, klusjes doen. Die zelfredzaamheid geeft me een hoog tevredenheidsgevoel.»

HUMO Wat kan hij het beste klaarmaken, Jana?

WUYTS (tegen Peeters) «Je vegetarische aubergineschotel met mozzarella: mmm. En je Spaanse chorizoschotel mag er ook wel zijn.»

PEETERS «Zelf vind ik mijn Ardense ballen in trappist niet te versmaden. Als ik morgen aan de galg moet, dan wil ik dat als laatste avondmaal.

»Na het avondeten scheiden onze levens zich. Iedereen schrikt als we dat zeggen: 'Kijken jullie dan nooit samen tv?' We hebben geen tv. Ik ben dan aan het lezen en tekenen, of aan het prullen en werken.»

WUYTS «We stellen ons leven inderdaad op een andere manier samen. En niks moet.»

PEETERS «Je hoeft geen huis te kopen en geen vaste job of bedrijfswagen te hebben als je dat niet wilt. Ons beroep ondersteunt onze levenswijze helemaal.»

WUYTS «Ik ben copywriter en freelance journalist, en geef daarnaast lessen in sociale media aan bedrijven — daarvoor ga ik soms naar Vlaanderen of help ik vanop afstand via Skype. Ik geef Marnix ook strategisch advies en help met publiciteitscampagnes voor zijn romans. Ik heb ook zijn website gebouwd.

»Ik ben blij dat ik hier kan werken op een plek waar je altijd op vakantie lijkt te zijn, maar ik zou hier niet op m'n eentje kunnen wonen. Tegelijk zou ik ook nooit meer fulltime in een stad kunnen wonen.»

PEETERS (knikt) «Doordat wij zo samenklonteren, heeft mij dat ook in staat gesteld hier te leven. Maar dat heeft mijn vriendschappen geen deugd gedaan. Uit het oog is uit het hart.»

HUMO Komen ze niet eens een weekendje langs?

PEETERS «Dat zijn mensen met een léven.»

WUYTS «Die bovendien kinderen hebben: dan kun je niet meer zomaar een weekend langskomen.»

PEETERS «En we laten hier ook geen kinderen meer binnen.»

WUYTS «Alleen honden (lacht). Zelf willen we ook geen kinderen: we zijn daarvoor te erg op onze vrijheid gesteld.»

PEETERS «Er zijn weleens vrienden met kinderen langsgekomen, maar als je dan 's avonds na het afscheid de deur sluit, besef je: we zijn de hele dag die kinderen ter wille geweest. Geen enkel gesprek heeft zich ontwikkeld. Op dat vlak ben ik hyperegoïstisch: blijf dan maar weg.»

WUYTS «En die kinderen vervelen zich hier: 'Wat zitten we hier in godsnaam te doen?' Bij echte vrienden maakt de afstand niet zoveel uit, maar er verdwijnen er wel veel. Mensen willen de wereld zien, en niet elk jaar de Oostkantons. Of ze denken: 'We zien hen wel als ze naar Antwerpen komen.'»

PEETERS «Terwijl wij daar dan zijn voor werk en familie, en niet veel tijd hebben om af te spreken. Nu, misschien ben ik in de loop der jaren gewoon een slechte vriend geworden.»

Marnix Peeters: 'Ik herinner me nog dat Jana, toen ze de eerste keer hier op bezoek kwam, dacht: voor hetzelfde geld vermoordt hij me met een bijl.'Beeld Wouter Van Vaerenbergh

DUVEL EN CHIMAY

HUMO Zijn er ook nadelen verbonden aan jullie isolement?

PEETERS «Soms zie ik weleens een concertrecensie en denk ik: daar was ik graag bij geweest. Fleetwood Mac op Werchter Classic bijvoorbeeld.»

WUYTS «Na drie weken ben ik blij dat ik mijn vriendinnen en familie nog eens kan zien. Maar ik vind het ook altijd tof om na een paar dagen terug te keren.»

PEETERS «De volgende keer dat we naar Antwerpen gaan, wil ik zeker naar de cinema voor '1917'. En ik ga altijd caféhangen in 't Oud Arsenaal. Overdag, want ik ben een dagdrinker. Hier ook: na het middageten drink ik een Chimay, tegen halfvijf trek ik een pintje open voor ik aan het eten begin, gevolgd door een glas wijn tijdens het koken, en 's avonds drink ik nog een Duvel en een whisky.»

HUMO Zou het hier moeilijker vol te houden zijn zonder alcohol?

PEETERS «Ik kan nérgens zonder alcohol. In september moest ik negen dagen een antibioticakuur volgen die bijwerkingen heeft in combinatie met alcohol. Dat was het ergste wat mij kon overkomen: negen dagen niet drinken. Jana vroeg: 'Hoe ga je dat doen?'»

WUYTS «Ik heb hem gesteund door ook negen dagen niet te drinken.»

PEETERS «Het was de hel, omdat je je constant loopt af te vragen: 'Waarom heb ik het hier zo moeilijk mee?' Ik had nochtans alcoholvrij bier van Erdinger ingeslagen, superlekker. Dus het moet iets mentaals zijn. Volgens mij pieker ik er net iets minder door.»

WUYTS «Het helpt je je gedachten te ordenen. En tegelijk hou je de dingen zodanig onder controle, dat je nooit een alcoholicus zult worden.»

PEETERS «Technisch gesproken bén ik een alcoholicus, hè. Het aantal consumpties dat je per week mag drinken, drink ik op één dag.

»Dat is zo fantastisch aan Jana: ze heeft nog nooit bedenkingen gemaakt bij mijn manier van leven. Terwijl ik dat bijna elk ander koppel wél zie doen: 'Ga je nu al een trappist opentrekken?' Ze corrigeren en bekritiseren elkaar constant. Mensen genieten volgens mij enorm van de macht die een relatie hun kan geven.»

WUYTS «Ik heb je nog nooit dronken gezien, en heb dus geen reden om je te bekritiseren. Je alcoholgebruik, dat inderdaad aan de hoge kant is, heeft geen negatieve gevolgen. Wat kan ik er dan op zeggen?»

HUMO Vóór Jana had je nog nooit een relatie gehad die langer dan twee jaar duurde, Marnix.

PEETERS «Als ik niet overtuigd was van haar geheel als mens, had ik perfect alleen kunnen blijven. Met Jana heb ik de ideale match gevonden: ze is slim en tilt mij op in plaats van me het gevoel te geven dat ik me naar haar moet plooien.»

WUYTS «Ik vind het fantastisch dat Marnix zo zelfredzaam is. In veel relaties sla je snel aan het zeuren, maar dat heb ik bij Marnix nog nooit gehad.»

HUMO Is het niet gevaarlijk dat jullie zo'n symbiotisch geheel vormen? Wat als het zou mislopen?

WUYTS (tegen Peeters) «Ik kan me niet voorstellen dat ik ooit van jou zou weggaan. Als we uit elkaar zouden gaan, dan door de dood.

»We hebben twee jaar non-stop samengewerkt aan ons boek 'De zomer van 1939', waarvoor we met een oude Michelingids door België zijn getrokken. We hebben toen nooit onenigheid gehad.»

PEETERS «Jana is no-nonsense: ik had het nog nooit meegemaakt dat een vrouw niet over bijkomstigheden praat. Het is ook nooit iemands beurt om iets te doen. We zeveren nooit over pietluttigheden, zoals het vuilnis buitenzetten. Er wordt niets bijgehouden op denkbeeldige lijstjes. Dat is zalig.

»Ik heb geen levensstijl waarmee ik 100 zal worden, en aangezien ik ouder ben, zal ik wellicht de eerste zijn die zal gaan. Sinds ik mijn moeder heb zien sterven aan alzheimer, denk ik: liever 60 worden op mijn manier, dan 82 op de hare. Ik heb momenteel nog geen gezondheidsklachten, maar ik heb nooit het gevoel gehad dat ik heel oud zou worden.»

WUYTS «Maar ik heb wel gevraagd om iets langer te blijven leven dan je van plan was. Stel je voor dat ik geen dingen meer aan jou zou kunnen vertellen: wat is er dan nog aan? Onze symbiose heeft voor zo'n grote werkelijkheid gezorgd, dat ik me niet kan voorstellen dat die er niet meer is.»

PEETERS «Ik denk dat ik een eindsprint zou inzetten, maar dat het dan zou mogen stoppen. Het idee dat het leven zou ophouden na de dood van een partner, heb ik vroeger nooit gehad. Maar nu wel. Ik zou zelfmoord plegen. (Tegen Jana) Al vind ik dat jij dat níét mag doen als ik sterf.»

WUYTS «Omdat ik 16 jaar jonger ben?»

PEETERS «Ja, je moet nog veel doen en krijgt een heleboel van mij.»

WUYTS «Ik vind zelfmoord geen romantisch idee. Maar ik weet niet hoe ik ermee zou omgaan, want dan is er niets meer. Gelukkig heb ik geen talent om mij op voorhand zorgen te maken over dingen.»

HUMO Merken jullie het leeftijdsverschil soms?

PEETERS «Alles wat ik opzet van muziek, vindt zij niet deugen. We waren eens op café toen Tom Waits weerklonk. Jana zei: 'Die heeft precies een probleem.'»

WUYTS «Dat die Yolanda maar snel naar huis komt (lacht).»

PEETERS «Martha!»

WUYTS «Fietsen en singer-songwriters: dat is het enige wat je me nooit gaat kunnen aanpraten.»

HUMO Jana, je figureert in de 'Zei mijn vrouw'-columns van Marnix die 's zaterdags in De Morgen verschijnen.

WUYTS «Ze zijn een prachtig tijdsdocument van onze tijd samen. Elke zaterdagmorgen ben ik superbenieuwd, want ik lees zijn columns nooit op voorhand.»

HUMO Je haalde daarnet de dood van je moeder aan, Marnix. Je beschreef haar leven en strijd met alzheimer in je boek 'Zo donker buiten'.

PEETERS «Gisteren was het twee jaar geleden dat ze gestorven is: dan heb ik het toch wat moeilijk, voor een paar minuten.

»Mijn moeder heeft alzheimer gekregen op haar 75ste: over 20 jaar ben ik ook zo oud. Haar dood heeft mij hard veranderd. Ik ben er nog wat kritischer door geworden: met wie wil ik mijn tijd spenderen?

»Ik was benieuwd hoe het zou zijn om een ouder te verliezen. Dat is vrij goed meegevallen: ik heb mijn verdriet heel erg beleefd, maar ik merk dat het niet het drama is waarvoor ik had gevreesd. Er zijn mensen die dat nooit te boven komen, maar ik vind: zelfs de dood van je moeder valt wel mee. Het is beter zo. Mocht ik aan dezelfde ziekte ten prooi vallen, dan hoop ik vóór de miserie het gebouw te hebben verlaten. Ik heb mijn papieren al getekend.»

HUMO Dat was wellicht geen prettige dag voor jou, Jana?

WUYTS (haalt de schouders op) «Het enige wat ik dacht, was: ik zou ook dringend eens zo'n document moeten opstellen. Maar waar je ook bang voor bent, het zal toch iets anders zijn dat je komt pakken.»

PEETERS «Toen m'n moeder ziek begon te worden in december 2017, heeft Jana meteen gezegd: ik stop even met werken.»

WUYTS «Op de momenten dat je er het hardst voor elkaar moet zijn, zitten de meeste mensen tegen hun zin op het werk. Dat wij een leven hebben gecreëerd waarin dat niet hoeft, vind ik de basis van alles. Voor mij was het allerbelangrijkste toen: bij jou zijn.»

PEETERS «Een werknemer krijgt ocharme drie dagen rouwverlof. Je zou er minstens 300 moeten krijgen. Of je moet ze zelf nemen. Doe je dat niet, dan zul je járen afzien. Maar je moet dat kunnen, willen en durven, ook al moet je daardoor na enkele maanden om geld krabben. Fantastisch dat Jana dat voor mij gedaan heeft. Dat je elkaar niet loslaat in tijden van absolute nood, is voor ons allebei de essentie.»

HUMO Wat mogen we jullie nog toewensen de komende jaren?

WUYTS «Meer van hetzelfde.»

PEETERS (veert recht) «O, kraanvogels! Ik ben al mijn hele leven gefascineerd door trekvogels. Ik ga snel een foto maken! (snelt naar buiten

Iedereen beroemd
Eén, woensdag 19 februari, 19.40

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234