Jean Paul Van Bendegem, Kristien Hemmerechts, Roland Duchâtelet en Chams Eddine Zaougui verklappen voor wie ze stemmen: 'Hopeloze dementie'

Het vertrouwen in de politiek scheert niet bepaald hoge toppen, de eeuwige partijtrouw is met uitsterven bedreigd, het spektakel van het polariseren wekt ergernis en vervreemding. Het wordt dan ook voor veel kiezers steeds moeilijker: op wie te stemmen? De twijfelaars tot in het stemhokje krijgen hulp van twintig wijzen, die het taboe op het stemgedrag doorbreken en hun keuze motiveren. Humo helpt u over de kiesdrempel.


Meer stemadvies »

Jean Paul Van Bendegem: ‘Hopeloze dementie’

JEAN PAUL VAN BENDEGEM (hoogleraar logica en wetenschapsfilosofie VUB) «Ik heb me al rot geamuseerd met de verkiezingsbrochures. Aan de compositie en de foto’s kun je zien wie wordt gepusht door de partijen. Bij de N-VA is dat overduidelijk Anneleen Van Bossuyt. Toch vind ik hun campagne niet zo geslaagd. Als je die brochurefoto’s naast elkaar legt, zie je dat ze de ene keer van links naar rechts stappen, en daarna van rechts naar links. Zou dat hun politieke strategie zijn: continu heen en weer lopen? (lacht)»

HUMO Voor wie gaat u stemmen?

VAN BENDEGEM «Europees kies ik voor Petra De Sutter van Groen, een goede collega. Federaal wordt het PVDA, omdat ik wil dat die partij in het parlement komt. Ik apprecieer ook dat ze de enige Belgische partij zijn.

»Op Vlaams niveau had ik graag voor een rood-groen kartel gestemd. Wellicht ga ik voor de SP.A, omdat ik Europees al voor Groen stem. Ik heb veel sympathie voor Crombez, al is er nog werk aan zijn retoriek: hij praat te lijzig en te docerend, alsof hij voor een auditorium staat. Meyrem Almaci en Kristof Calvo zijn passioneler. Ik merk ook dat de groenen eindelijk politiek volwassen zijn geworden. Ze spelen de smerige spelletjes van de anderen nu mee. Wellicht kan het niet anders als je wilt winnen.»

HUMO Welke thema’s vindt u belangrijk?

VAN BENDEGEM «Het klimaat en de zorg voor de onderkant van de samenleving. Partijen die de minimumpensioenen en uitkeringen op peil willen houden, hebben sowieso mijn sympathie. Ik stel me wel vragen bij de voorstellen van Groen om een vermogensregister aan te leggen en de rijken meer te laten bijdragen. Dat vraagt zoveel dure inspanningen dat ik me afvraag of het sop de kool wel waard is. Het is zoals antivirussoftware: de hackers vinden toch nieuwe mazen in het net.»

HUMO Voor welke partij zou u zelfs niet stemmen als dat betekent dat u alle boeken moet opeten die u ooit heeft gelezen?

VAN BENDEGEM «Vlaams Belang. Als ik dat ooit doe, mogen ze me euthanaseren wegens hopeloze dementie.»


Kristien Hemmerechts: ‘Niet zomaar ’n vrouw’

KRISTIEN HEMMERECHTS (schrijfster) «Ik stem drie keer kordaat voor Groen, net als bij de gemeenteraadsverkiezingen. Vroeger koos ik vaak voor de socialisten, maar die zijn niet zo goed bezig. Bovendien is het klimaat mijn topprioriteit.»

HUMO Wat drijft u weg van de SP.A?

HEMMERECHTS «Het geklungel in Antwerpen met Tom Meeuws in de hoofdrol, het gebrek aan leidersfiguren... John Crombez verbleekt toch bij voorgangers als Steve Stevaert of Louis Tobback. Die waren misschien minder eerlijk, maar wel betere communicators. Een SP.A-voorzitter moet niet zeggen dat sommige mensen beter geen kinderen zouden krijgen. Er zijn andere, meer prangende boodschappen.

»Crombez is er wel in geslaagd om De Wever in ‘Terzake’ te laten toegeven dat de pensioenleeftijd voor de N-VA nog omhoog moet. Dat kan hen stemmen kosten.»

HUMO Is er een andere partij die u nog kan verleiden?

HEMMERECHTS «Ik zou nooit voor Open Vld kunnen stemmen, maar Alexander De Croo en Bart Somers zeggen heel zinnige dingen over internationale samenwerking en diversiteit.»

HUMO Met Gwendolyn Rutten en Hilde Crevits krijgen we mogelijk twee vrouwelijke regeringsleiders. Loopt u daar warm voor?

HEMMERECHTS «Het gaat niet om hun geslacht, wel om hun beleid. Laat dat dus maar eerst eens zien. Het valt wel op hoeveel mensen nú al zeggen wat ze allemaal willen worden. Je vraagt je af waarom we eigenlijk nog moeten gaan stemmen: alle posten zijn al ingevuld.

»Maar áls Crevits en Rutten hun zin krijgen, mogen ze een voorbeeld nemen aan Jacinda Ardern, de premier van Nieuw-Zeeland. Zij heeft fantastisch gereageerd op de schietpartij op de moskee van Christchurch: met een verbindend discours, een verbod op semi-automatische wapens en een groter budget voor mentale gezondheidszorg. Ardern laat ook haar vrouwelijkheid gelden, wat vrij zeldzaam is in de toppolitiek. Het is zo’n harde biotoop dat vrouwen vaak de mannelijke streken moeten overnemen om zich staande te houden. Crevits hanteert ook een zachte, vrouwelijke aanpak, Rutten neigt al meer naar de Theresa Mays en Hillary Clintons van deze wereld.»

HUMO Voor wie zou u nooit kunnen stemmen?

HEMMERECHTS «Los van extreemrechts huiver ik van de N-VA. De Wever deed jarenlang alsof het beleid van de socialisten des duivels was, tot hij plots bij zichzelf ontdekte dat hij ‘die oorlog met links beu was’ en de grote verbinder werd. Nu stelt hij opnieuw veto’s tegen de PS en Ecolo, en maakt hij groenen en de klimaatspijbelaars belachelijk. De bezorgdheid over het klimaat is plots een links thema geworden. Wij zitten toch allemaal op dezelfde bedreigde planeet? De manier waarop Anuna De Wever is aangepakt, vind ik griezelig. Ik heb veel bewondering voor haar.

»N-VA-kiezers moeten zich eens afvragen wat die partij nu eigenlijk heeft opgelost. De begroting is een ramp, de pensioenhervorming werd verknoeid, de problemen met de migranten zijn niet opgelost en het Noordstation werd stilaan een mini-Calais. Soms denk ik dat Bart De Wever iemand kan doodschieten en ermee zou wegkomen.»


Roland Duchâtelet: ‘Postjes voor CD&V’

HUMO Wat valt u op aan deze campagne?

ROLAND DUCHâTELET (ondernemer en ex-VLD-senator) «Dat de linkse partijen nog altijd veel voorstellen hebben die onvermijdelijk tot hogere belastingen zullen leiden, hoewel we al wereldkampioen belastingen heffen zijn. Gelukkig zijn er ook partijen die eindelijk lijken te beseffen dat de overheid te vet staat, met name Open Vld en de N-VA. Alleen mis ik concrete voorstellen om die overheidsuitgaven af te bouwen. Schaf nu eindelijk al die subsidies voor bedrijven af. Daarmee bespaar je 12 miljard euro per jaar, en wij hebben die toch niet nodig. De Lijn krijgt elk jaar een toelage van 1 miljard euro. Daar moet ik telkens aan denken als ik een lege belbus zie rijden.»

HUMO Bent u tevreden over het beleid van de centrumrechtse regeringen?

DUCHâTELET «De taxshift was nodig en men heeft ook de koopkracht verhoogd, maar het had allemaal wat meer mogen zijn. Er zijn te veel barrières in dit land om écht te hervormen. CD&V stond voortdurend op de rem omdat hun vakbond ongelukkig was, en ook de MR ging niet voluit vanwege de forse kritiek in Franstalig België.»

HUMO U was tussen 2007 en 2010 senator voor Open VLD. Blijft u de partij trouw?

DUCHâTELET «Ja. Mijn stem gaat naar Nele Lijnen en Grete Remen, twee Limburgse ondernemers in wie ik vertrouwen heb.»

HUMO Welke regeringen krijgen we?

DUCHâTELET «Ik vrees dat de Franstalige rood-groene as de christendemocraten voor haar kar weet te spannen. Met postjes is CD&V nu eenmaal altijd te lijmen. Die linkse regering zal ongetwijfeld beloven om de koopkracht te doen stijgen via allerlei uitkeringen, maar na een paar jaar zal ze het omgekeerde resultaat bereiken, omdat de economie kapot is. Links doet alsof het geld uit de lucht komt gevallen. Ze vergeten dat er mensen zijn die daar hard voor moeten werken.»

HUMO En op Vlaams niveau: De Wever I of Crevits I?

DUCHâTELET «De Wever vormt zeker een coalitie met Open VLD. Als er een derde partner nodig is, zal hij CD&V en SP.A tegen elkaar afwegen. Dan krijgen we vijf jaar lang fricties tussen de linkse federale, en de rechtse Vlaamse regering.»

HUMO Gelooft u nog in de politiek?

DUCHâTELET «Ons systeem is niet aangepast aan de moderne tijden. In Wallonië geloven de meeste partijen in een raad van burgers die per loting worden verkozen. Dat zou een welkome aanvulling zijn op de particratie, want die burgers hoeven niet herkozen te worden en kunnen dus voluit voor het algemeen belang gaan. Traditionele politici zijn te gericht op de korte termijn. Ze durven geen dingen te zeggen die de mensen niet graag horen. Zo wordt het moeilijk om innovatief te zijn. Daardoor loopt de politiek enorm achter op maatschappelijke tendenzen.»


Chams Eddine Zaougui: ‘Revolverhelden’

CHAMS EDDINE ZAOUGUI (columnist, auteur en Midden Oosten-expert) «Mijn stem wordt vooral bepaald door de stijl van een politicus. Die is minstens even belangrijk als de inhoud.

»Ik heb graag mensen met een zekere gematigdheid, luisterbereidheid en openheid van geest. Die zijn nodig in deze tijden van ophitsing en angst. De meeste politici zijn revolverhelden geworden die razendsnel meningen afvuren en elkaar proberen af te troeven. Zo ontstaat er een vijandig klimaat dat doorsijpelt in de hele samenleving.

»De verkiezingsfolders en -debatten zijn op dat vlak afknappers. Het is allemaal zo drammerig, nerveus en ingestudeerd, met veel uitroeptekens, slogans en beschuldigingen naar andere partijen. Het doet me denken aan een klas vol kinderen die om het hoogst hun vinger opsteken in de hoop om klasverantwoordelijke te mogen worden. Daarom roep ik elke kiezer op om meer oog te hebben voor de stijl: is uw favoriete politicus respectvol en gematigd? Laat die persoon zelftwijfel toe? Heeft hij oor voor de argumenten van de tegenpartij? Is er ruimte voor humor? Zulke mensen hebben we nodig, geen agressieve boksers die anderen in de hoek drijven en elk debat herleiden tot een roepcontest.»

HUMO Wie beantwoordt aan uw criteria?

ZAOUGUI «Ik ben nog maar net terug van Egypte, ik moet mijn huiswerk nog maken. Maar het is jammer dat Karel De Gucht niet meer opkomt. Die man heeft die rustige, vastberaden houding die ik zoek. Conner Rousseau, de piepjonge Oost-Vlaamse lijsttrekker van de SP.A, charmeert me ook. Hij heeft een overtuiging, maar is ook open-minded en vriendelijk. Op de Europese lijsten overweeg ik om voor Petra De Sutter te stemmen: zij is nog niet gepokt en gemazeld in de politieke cultuur.»

HUMO Welke thema’s wegen voor u het meest door?

ZAOUGUI «Zorg, onderwijs, klimaat, koopkracht, pensioenen, ongelijkheid… Dat is allemaal ongeveer even belangrijk. Ik vind wel dat veiligheid en migratie overdreven veel aandacht krijgen. De zaak-Julie Van Espen zorgt nu ook voor een angstpsychose waar sommige politici maar al te graag op inspelen. Angst is een bestsellerproduct geworden. Ik zou meteen vallen voor de eerlijke politicus die tegen de mensen zegt dat er weliswaar vreselijke dingen zijn gebeurd, maar dat dat uitzonderingen blijven, dat we in één van de veiligste landen ter wereld leven, dat er geen duizenden terroristen aan de poorten van België staan, dat de migratie onder controle is, en dat er dus geen reden is om in een kramp te schieten.»

HUMO Hebt u al spijt gehad van een stem uit het verleden?

ZAOUGUI «Nee. Als kiezer moet je geen al te hoge verwachtingen koesteren. Politici hoeven niet te voldoen aan ál je wensen. We vergeten soms dat het ook maar mensen zijn, die meedraaien in een complexe, rommelige arena.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234