null Beeld

Jo Nesbø - Macbeth

Geen betere thrillerschrijver dan Shakespeare, moeten de mensen achter de Hogarth Shakespeare-reeks gedacht hebben, en dus lieten ze één van de populairste misdaadschrijvers van het moment één van de bloederigste stukken van de bard hervertellen. Dankzij zijn serie thrillers rond de Noorse detective Harry Hole was de literaire body count van Jo Nesbø al niet gering, maar met zijn adaptatie van ‘Macbeth’ voegt de voormalige journalist er vlot nog enkele lijken aan toe.

Nesbø is de zevende schrijver die sinds 2015 gevraagd werd om één van Shakespeares toneelstukken tot een roman te verwerken. Zijn voorgangers zijn niet van de minsten: Jeanette Winterson nam ‘Wintersprookje’ onder handen, Howard Jacobson ging met ‘De koopman van Venetië’ aan de slag, Margaret Atwood deed haar ding met ‘De storm’ en Anne Tyler, Tracy Chevalier en Edward St. Aubyn scherpten hun pen voor ‘De feeks wordt getemd’, ‘King Lear’ en ‘Othello’.

Dat de 16de-eeuwse toneelschrijver uit Stratford-upon-Avon zijn publiek graag vergastte op een streepje geweld, moord, doodslag of verkrachting, is bekend. Zelfs in ’s mans mildere stukken vloeien bloed en andere lichaamssappen doorgaans rijkelijk, maar dat Nesbø’s voorkeur uitging naar Shakespeares tragedie over de door blinde ambitie verteerde Schotse generaal Macbeth, hoeft niet te verbazen. Naar eigen zeggen koos de auteur uit Oslo het tussen 1603 en 1607 geschreven werk omdat het Shakespeares kortste tragedie is, maar dat het woord ‘bloed’ meer dan veertig keer voorkomt in het toneelstuk over machtshonger, eerzucht en verraad, zal de geestelijke vader van menige seriemoordenaar vast ook niet vervelend gevonden hebben.

Nesbø verplaatst de actie van de middeleeuwse Schotse heide en moerassen naar een grauwe fabrieksstad uit de vroege jaren 70, waar een ongrijpbare drugsbaron de lokale machthebbers en machtshongerigen als een volleerde marionettenspeler tegen elkaar opzet. Spilfiguur in zijn snode plannen is de leider van het plaatselijke SWAT-team. Zijn naam is Macbeth, en dan weet u eigenlijk al wat volgt, want in de tragedies van de Engelsman blijven slechts weinigen tot het einde overeind.

undefined

null Beeld

Voor een plotspecialist als Nesbø is het geen klein risico om zich aan een verhaal te wagen waarvan de uitkomst al ruim vierhonderd jaar bekend is. Het is een teken van zijn kunnen dat hij er goeddeels mee wegkomt en vijfhonderd pagina’s lang blijft boeien. Dat dankt de schrijver enerzijds aan het feit dat hij van Shakespeares nobelen en niet zo nobelen mensen van vlees en (vooral) bloed maakt, en anderzijds aan het feit dat hij net als de grootmeester de locaties en de natuurelementen even donker en dreigend als de ziel van zijn hoofdpersonages maakt.

Zo volgt Nesbø in de sfeervolle en toonzettende openingsscène een regendruppel die in de richting van de troosteloze havenstad valt, om uiteindelijk te landen op de motorhelm van een crimineel die op het punt staat de drugsdeal van zijn leven te doen. Die beeldende bravoure houdt de auteur geen hele roman vol, maar de kille en grimmige sfeer die in Shakespeares origineel uit de vochtige moerassen en burchten opstijgt, weet Nesbø prima te vertalen naar een film-noirachtig decor van nacht en nevel.

Jammer, maar niet gehéél onbegrijpelijk, dat de thrillerschrijver op geen enkel moment een gepast equivalent vindt voor Shakespeares fijnzinnige taalgevoel. Want hoewel de bard, in tegenstelling tot Jo Nesbø, bij leven nooit in veertig talen werd vertaald, schreef hij doorgaans wel iets elegantere dialogen dan: ‘Zeg waar je voor komt en verdwijn dan, verrekte smeris.’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234