null Beeld

John Updike - De terrorist

In 'De terrorist' (De Arbeiderspers) gaat tweevoudig Pulitzer-winnaar John Updike (74), in navolging van de 9/11-literatuur, nu eens niet op zoek naar slachtoffers, maar naar daders en hun motieven. Veel verder dan een verdienstelijke poging raakt hij niet.

Zelfs zonder zo'n dooddoener als titel is het vanaf het begin duidelijk waar Updike naartoe wil. De terrorist in spe is de in New Jersey opgroeiende tiener Ahmad, product van een Iers-Amerikaanse moeder en een Egyptische uitwisselingsstudent. Zijn vader is al jaren out of the picture en Ahmad loopt niet hoog op met zijn losbandige hippiemoeder, die hij ziet als 'een slachtoffer van het Amerikaanse geloof in vrijheid'. In tegenstelling tot zijn oppervlakkige klasgenoten zoekt hij zijn heil in de studie van de koran. Wanneer hij op aanraden van zijn leermeester, de manipulatieve surrogaatvader Sheikh Rachid, aan de slag gaat als vrachtwagenchauffeur, krijgt 'De terrorist' de vaart van een thriller. De ontknoping tart de grenzen van het toeval, maar de spanning blijft erin.

In deze niet overal even overtuigende roman is Updike op zijn best wanneer hij zijn pijlen richt op het lege middenklassebestaan. Ahmad wekt de interesse van zijn studiebegeleider, de uitgebluste Jack Levy. Dat is een afvallige jood die zich verstikt voelt in zijn huwelijk met de vette, soaps verorberende Beth, en daaraan probeert te ontsnappen op de typische Updike-manier: door middel van seks, in dit geval met Ahmads moeder.

De goddeloze Levy en zijn religieuze tegenpool Ahmad hebben ironisch veel gemeen in hun verzet tegen de holle Amerikaanse idealen. Levy voelt onmacht bij de 'genadeloze advertenties afgestemd op een perverse volkscultuur van eeuwige muziek en bier en onwaarschijnlijk slanke en gezonde vrouwen'. Ahmad trekt van leer tegen dit 'ten gunste van de christelijke ongelovigen gemanipuleerd imperialistisch systeem'. In de politiek stelt hij geen vertrouwen, omdat elke president wil 'dat Amerikanen egoïstisch en materialistisch zijn, hun rol in het consumentisme vervullen'. Aan provocerende maatschappijkritiek geen gebrek dus, maar dat leidt nergens tot een overtuigende analyse van het zelfmoordterrorisme. Een gemiste kans.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234