John Wayne, de blauwdruk voor 'de Amerikaanse man'

John Wayne is het ultieme toonbeeld van mannelijkheid en de personificatie van Amerikaanse drift. Zonder John Wayne, geen Rambo - zelfs al leek Rambo alles waar John Wayne voor stond af te wijzen. Enfin, vandaag zou de taaie rakker 110 jaar zijn geworden.

Vanaf de jaren 40 maakte de beste man een hele rits B-films, waarin hij steevast de wat norse, emotioneel ontoegankelijke driftkikker met een klein hartje - oftewel zichzelf - speelde. Met zijn twee meter lange postuur was de kast van een kerel een imposante verschijning. Hij was de vleesgeworden Amerikaanse droom: een stoere, schietgrage, witte heteroseksuele man, die er voor zorgde dat minderheden (zowel de Indiaanse als de zwarte gemeenschap) zich gedeisd hielden en vrouwen in het gareel bleven.

Samen met regisseurs John Ford en Howard Hawks definieerde hij het de Western. Ford en Wayne groeiden beiden op in de tijd van de stille film. Met één blik kon Wayne meer zeggen dan met pagina’s tekst. In zijn eigen woorden: ‘They say I’m an action actor, but I’m really a reaction actor.’

Hoewel hij in de jaren 40 zelf (als een van de weinige acteurs in Hollywood) de dienstplicht ontliep - John Ford pestte hem daar vaak mee - speelde hij steevast oorlogshelden, was hij één van de grootste voorstanders van de Vietnamoorlog en een fervent communistenjager. Het gerucht gaat dat Stalin - hij was een groot filmliefhebber - met behulp van KGB spionnen Wayne heeft geprobeerd te vermoorden.

Voor de mensen die wellicht wat minder bekend zijn met het oeuvre van Amerika’s mannelijkste man: Humo helpt u graag op weg!

Rio Bravo (1959)

In deze film schittert Wayne naast Dean Martin als sheriff van een gehucht. Rio Bravo wordt gezien als één van Howard Hawks beste films. Er zijn maar liefst twee remakes gemaakt. De eerste, El Dorado, kwam uit 1967 en de andere, Rio Lobo, in 1970.

Flying Leathernecks (1951)

Dit blijft één van Wayne’s minst bekende films. Duke vecht in deze oorlogsfilm van Nicholas Ray samen met co-acteur Robert Ryan tegen de Japanners. Voor die tijd was het indrukwekkend hoe realistisch de luchtgevechten werden weergegeven.

Sands of Iwo Jima (1949)

In deze oorlogsfilm van Allan Dwan uit 1949 speelt Wayne een sergeant die met zijn mannen oprukt tegen de Japanners. Dit is één van de weinige films waarin het karakter dat John Wayne speelt, doodgaat.

True Grit (1969)

Dit is enige film uit het enorme oeuvre van John Wayne waarvoor hij een Oscar won. In 2010 werd er een smaakvolle remake gemaakt met ‘the dude’ Jeff Bridges, Matt Damon en Hailee Steinfeld.

The Conqueror (1956)

Er bestaat een brede consensus onder filmcritici dat dit één van de slechtste films is die ooit gemaakt is. In deze belachelijke film uit 1956 speelt Wayne de Mongoolse vechtersbaas Genghis Khan. Naar verluidt zag John Wayne het script liggen in de prullenbak van het kantoor van een grote filmstudio, viste het eruit en verzocht met klem dat hij de hoofdrol zou spelen in het gedrocht. Ook opmerkelijk: in de hele film zijn slechts twee Aziatische acteurs te zien. De film werd opgenomen in een vallei in Utah waar ook nucleaire testen werden uitgevoerd. Niemand was zich bewust van de enorme hoeveelheden straling in het gebied. In de jaren 80 leed de helft van de originele film crew, waaronder John Wayne en de regisseur Dick Powell, aan kanker.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234