null Beeld

Joke Emmers, Joost Vandecasteele en Eva Daeleman zwaaien 'Girls' uit

Het voelt aan als het einde van een tijdperk: na zes seizoenen draagt Lena Dunham haar geesteskind, de serie ‘Girls’, ten grave. Ze vormden een verfrissende verschijning, zeker na het gestruikel op naaldhakken van ‘Sex and the City’. Een waardig afscheid is op z’n plaats, met een elegie in drie stemmen.

'Het moet fantastisch zijn om als vrouw van 25 'Girls' te zien en te denken: 'Oef, ik ben geen freak''

‘Sex and the City’ bracht destijds, naast een paar moeilijk te verteren films, ook een denkoefening voort: welk ‘SATC’-personage ben jij? Wij onderwerpen drie enthousiaste ‘Girls’-watchers aan een aangepast zelfonderzoek.

Joost Vandecasteele (37) is schrijver en, sinds ‘Generatie B’ op Canvas te zien is, ook tv-maker. Eva Daeleman (27) presenteert op MNM en heeft net haar tweede boek uit, ‘Het jaar van de hond’, over een jonge vrouw die zoekt, met een burn-out worstelt en dingen ontdekt. Actrice Joke Emmers (27) zag u de voorbije weken met de doden praten in ‘Beau Séjour’.

HUMO Maar welke girl zijn jullie?

Eva Daeleman «Ik ben keihard Jessa, de halve hippie. Ze is losgeslagen, een beetje wild. Ze leeft volgens haar eigen regels. Af en toe kwetst ze daar iemand mee, maar dat is nooit bewust, en daarna maakt ze het altijd weer goed. Er zijn kantjes van mezelf waarvan ik vroeger dacht: ‘Oei, dat moet ik afleren.’ Maar toen zag ik Jessa bezig, en dacht ik: ‘Ach, het is allemaal oké.’ (lacht)»

Joost Vandecasteele «Ik ben Shoshanna, de neurotische flapuit. Ik ben zéér neurotisch. Mijn boeken staan in de kast gerangschikt volgens een systeem dat niemand snapt – het heeft te maken met bepaalde zinnen, die verwijzen naar een ander boek. Met dat soort zaken hou ik me bezig.»

HUMO Shoshanna is onzeker en bij momenten ronduit irritant.

Vandecasteele «Ja, én? Je kent me toch?»

Joke Emmers «Ik ben een combinatie van Jessa, met haar vrijheid en ongeremdheid, en Hannah, die altijd in de vreemdste situaties verzeild raakt. Dat vind ik zo goed aan ‘Girls’: in ieder personage herken je wel iets van jezelf. Alleen het egocentrisme van Hannah staat me soms tegen.»

HUMO De herkenbaarheid van ‘Girls’, daar heeft iedereen het altijd over.

Vandecasteele «Zo herkenbaar vind ik het niet. Van bij het begin had ‘Girls’ iets van een goeie, New Yorkse independent film. Een Jim Jarmusch of een John Cassavetes – iets wat je in een arthousecinema gaat bekijken. ‘Girls’ was de tv-versie daarvan. En omdat televisie een toegankelijker medium is dan cinema, werd het plots veel minder niche en kleinschalig.»

Emmers «Ja, maar toch is het de herkenbaarheid die het ’m doet. En dan heb ik het niet alleen over Hannah, maar over alle figuren die ze rond zich heeft verzameld: Jessa ziet er op het eerste gezicht uit als een mooie blondine, maar als ze schaamteloos in haar blootje op de sofa zit, zie je dat ze ook niet bepaald het strakste lijf heeft.»

Daeleman «Het was zo verfrissend om eens een vetrol op het tv-scherm te zien. Wat dat betreft was de reeks één dikke ‘fuck you’! Heb je naar de Oscars gekeken? Dat is één grote botoxparty. ‘Girls’ is het omgekeerde: zo zijn mensen écht. Kennelijk zaten we te wachten op die echtheid, ook al zit er soms een ranzig kantje aan. Ik weet nog dat ik naar het eerste seizoen keek en soms dacht: ‘Ieuw, dat wil ik niet zien.’ Pas na een tijdje dacht ik: ‘Eigenlijk is dit wel cool.’ Als ik zelf voor de spiegel ga zitten, heb ik ook vetrollen.»

Emmers «Helemaal mee eens. Ik heb ook niet het perfecte lichaam.»

HUMO Stel dat ze je morgen bellen: ‘We willen de Vlaamse ‘Girls’ maken, naaktscènes en vetrollen incluis.’ Doe je dan mee?

Emmers «Het hangt ervan af. Als het over méér gaat dan mollig zijn, wel. ‘Girls’ draait ook om veel meer dan naakte lijven.»

Vandecasteele «Iets als ‘Girls’ krijg je hier bijna onmogelijk gemaakt.»

Daeleman «Op Canvas krijg jij nu toch ruimte?»

Vandecasteele «Ja, maar we hebben wel drie netmanagers moeten verslijten eer ‘Generatie B’ er kwam.»

Emmers «Zolang ik niet getypecast word, vind ik het prima. Maar als ze gewoon een mollige vrouw zoeken die ook de gelukkige troela kan spelen, zal ik twee keer nadenken. Voor de casting van Ines in ‘Beau Séjour’ zochten ze in een brede waaier van actrices – ze waren niet per se op zoek naar mollig – maar ik werk ook in Nederland en daar zeggen ze ronduit: ‘We zoeken dik.’ Daar is het heel heftig.»

HUMO Als Hannah zet Lena Dunham haar eigen molligheid nog extra in de verf. Leerde ‘Girls’ ons de schoonheid in lelijkheid te zien?

Daeleman «Doen we dat niet al langer? Je hoort toch wel vaker dat iemand een karakterkop heeft?»

HUMO Alleen mannelijke acteurs hebben een karakterkop. Van een actrice zeggen ze dat nooit.

Daeleman «Da’s waar. Als een actrice niet mooi is, moet ze dat compenseren door héél grappig te zijn.

»Het is belangrijk dat iemand als Lena Dunham op de rode loper van de Emmy Awards durft te staan met armen die wat papperig zijn. Dat ze als eerste haar cellulitis durft te tonen op de cover van Glamour. Daar kun je alleen maar blij om zijn, want ik heb cellulitis, jij hebt cellulitis, (wijst naar Joost) en jij waarschijnlijk ook.»

Vandecasteele (knikt) «Massa’s.»

Daeleman «Zo doorprikt Dunham het ideaalbeeld dat de media ons voorschotelt.»

Vandecasteele «Over ‘Generatie B’ werd er veel heisa gemaakt, omdat de penis van Jeroen Perceval in beeld kwam. Zijn we in 2017 nog altijd verontwaardigd over een penis? En wat voor een penis! Eentje uit het Perceval-geslacht: dat zijn nogal exemplaren.»

undefined

null Beeld

HUMO Waar ook veel inkt over is gevloeid: de seks in ‘Girls’. Hoe zouden jullie die omschrijven?

Vandecasteele «Realistisch.»

Emmers «Dat vind ik er zo lekker aan. Niet zoals filmsterren het in een perfect belichte setting doen. Ook in het laatste seizoen belandt Hannah weer in bed met allerlei mannen – de ene knap, de andere een pak minder. Maar zo gaat dat, als je vrijgezel bent. Bij mij toch (lacht).»

Vandecasteele «Amy Schumer heeft een fantastische sketch over hoe mannen eruitzien tijdens de seks, bekeken vanuit het standpunt van de vrouw. Heel confronterend: je moet je voorstellen dat dít boven jou hangt, helemaal rood en bezweet, gekke bekken trekkend.

»In ‘Girls’ tonen ze voor het eerst ook de minuut ná de seks. Dat plakkerige moment, waarin je nog vlug op zoek moet naar de keukenrol, want je was natuurlijk niet voorbereid.»

Daeleman «Ja, dat klungelige. We hebben allemaal klungelige seks.»

Vandecasteele «Ze praten wel te veel tijdens het vrijen, vind ik.»

Daeleman «Herkenbaar. Ooit heeft iemand me tijdens de seks gezegd: ‘Kun je nu alsjeblieft even zwijgen?’ Ik durf ook weleens grapjes te maken.»

Vandecasteele «Trek het je niet aan, ik doe dat ook. Ik maak gebruik van het publiek dat ik onder mij heb liggen, om materiaal uit te testen voor mijn volgende comedyshow.

»Weet je wat ik gemeen heb met Hannah en Lena Dunham? Twee van mijn exen hebben na onze relatie de brui aan hun heteroseksualiteit gegeven.»

Daeleman «Hoe voel je je dan, Joost?»

Vandecasteele «Ik was blij dat ik had geholpen. ‘Goed dat ik het proces heb versneld,’ dacht ik. Dat ze niet pas op hun 50ste moeten ontdekken dat ze liever naar een vrouwengezicht kijken dan naar dat van een man.»


Jankwijf

Vandecasteele «Wat ik apprecieer aan ‘Girls’, is dat het een post-feministische reeks is. Het gaat niet meer over de feministische strijd, maar over de gevolgen ervan. Hoe ga je als vrouw om met de verworvenheden van het feminisme? Eén van de strafste afleveringen van het eerste seizoen vond ik die waarin Jessa een abortus wil. Alle personages worstelen met het idee: ‘Ik moet dit normaal vinden en ik vínd het ook normaal, maar toch voel ik er van alles bij.’ Het deed me denken aan die fantastische documentaire over Kathleen Hanna van Bikini Kill, een feministische activiste uit de punkbeweging. In de film vertelt ze hoe betrapt ze zich voelde toen ze een relatie begon met één van de Beastie Boys: ‘Hoe durf ik samen te zijn met iemand die een seksistisch nummer als ‘Girls’ heeft gemaakt?’ Tegelijk dacht ze: ‘Maar hij maakt mij gelukkig.’ Daar gaat ‘Girls’ ook over.»

undefined

'Ik wil de eerste maat 40 op de Vlaamse tv zijn, maar ik heb niet de guts van Lena Dunham'

Daeleman «Je doelt op het schuldgevoel waarmee het feminisme ons heeft opgezadeld?»

Vandecasteele «Precies: het besef dat de generatie vrouwen vóór jou gestréden heeft, opdat jij nu alles zou kunnen zijn wat je wil zijn.»

Daeleman «Het typeert onze generatie wel een beetje: we willen heel veel. We hebben allemaal het gevoel dat we van alles moeten waarmaken, en intussen moeten we ook nog eens doen alsof het makkelijk is. Dat is zo tof aan ‘Girls’: ze tonen ook wat er achter al die ambities zit.»

HUMO In de trailer kondigen ze seizoen 6 aan met: ‘Their last chance to get it almost right.’ Is dit de generatie van ‘net niet’?

Daeleman «We streven misschien wel naar perfectie en we steken onze nek uit, maar dat hou je niet vol. Ik heb zelf mogen ondervinden dat je daar een burn-out van krijgt. Toen ik in de mediawereld werkte, dacht ik dat ik aan een bepaald beeld moest voldoen. Ik stopte met eten en ging als een gek sporten. Tot ik op een dag de dieperik in ging.

»Ik krijg nu vaak de opmerking: ‘Wil je nog wel op tv komen? Want je bent wel veranderd.’ Daarmee bedoelen ze: ‘Je bent verdikt.’»

Vandecasteele «Dat is wat ik daarnet ook dacht, ja.»

Daeleman «Da’s oké. Voorlopig heb ik geen plannen om opnieuw op tv te komen. Het is hier heel moeilijk om jezelf opnieuw uit te vinden. Het is alsof ik destijds in een vakje ben gestopt – Eva is een spring-in-’t-veld – waar ik nu niet meer in pas. Als ik het probeer, dan steekt er een arm of een been uit en dat voelt niet heel comfortabel aan. Dus denk ik: ‘Oké, dan maar geen tv, ik blijf wel op de radio.’

»Ik wil mijn eigenwaarde niet meer laten afhangen van hoe ik eruitzie. Daarom ben ik onlangs ook gestopt met make-up. Maar anderzijds heb ik nog niet de Lena Dunham-guts om te zeggen: ‘Fuck it, ik wil de eerste maat 40 op de Vlaamse televisie zijn.’ Daar ben ik nog niet sterk genoeg voor. Vergeet niet: aan deze tafel zitten alleen maar Dunham-fans, maar ze krijgt ook bakken shit over zich heen.»

Emmers «Zeker, maar daar gaat ze heel mooi mee om.»

Daeleman «En toch denk ik dat ze ook vaak in haar bed ligt te huilen. Of misschien slaapt ze gewoon op haar grote berg geld, en aait ze haar centjes als ze triest wordt van de haatberichten. Dat kan ook (lacht).»

HUMO Hebben jullie vaak last van bullebakken?

Vandecasteele «Ik word soms uitgelachen met dit en dit (wijst naar zijn hoofd en zijn buik) en met mijn accent, maar dat is niks in vergelijking met hoe vrouwen online worden aangevallen. Als man overleef je dat soort shaming wel. Je komt er zelfs als een held uit, als je er wat tijd overheen laat gaan en goed reageert.»

Daeleman «Als vrouw word je snel weggezet als een jankwijf.»

Vandecasteele «Of het wordt meteen fysiek: ‘We gaan je verkrachten.’ ‘We gaan je kapotmaken.’ Of: ‘We gaan dit of dat in jou steken.’ Dat zeggen ze nooit tegen een man. Hooguit: ‘Ze zouden je moeten onthoofden.’»

Emmers «Amai, ik heb daar gelukkig geen ervaring mee.»

Daeleman «Ik wel.»

Vandecasteele «Sorry, ik was dronken.»

Daeleman «Niet dat er werd gedreigd dat ze iets in mij zouden steken, maar het was wel heel erg onder de gordel: ‘Ze heeft een lelijke kop. Goed dat ze niet meer op tv komt.’ Je had ook mensen die mijn verhaal niet kenden, maar het wel nodig vonden hun conclusies te formuleren: ‘Ach, ze weet niet eens wat werken is.’ Alsof ik het zelf niet moeilijk vond dat ik op mijn 25ste al niet meer kon werken.

»Bij reacties van gewone mensen dacht ik nog: ‘Ach, dat is de verbale diarree van de Facebook-generatie.’ Wat me het hardst raakte, waren de professoren en therapeuten die zich bemoeiden. Dan verkondigden ze in een krant dat ik geen burn-out kon hebben, zonder me ooit te hebben gezien of gesproken. Dat kwetste niet alleen mij, maar ook mijn familie en vrienden.»

Emmers «Ik tik mijn eigen naam nooit in op Google. Ik wil het gewoon niet weten. Ik vind het al gruwelijk als er een slechte recensie verschijnt.»

Vandecasteele «Mensen zijn wel milder geworden op sociale media, vind ik.»

Daeleman «Ja, ze ze lijken het door te hebben.»

Vandecasteele «Ze beseffen nu dat hun anonimiteit nooit gegarandeerd is. Dat ze in programma’s als ‘Karen & De Coster’ de haatspuwers zijn gaan opzoeken, heeft hen aan het denken gezet. Of misschien is het gewoon niet meer cool, sinds de president van Amerika het doet.

undefined

null Beeld

»Maar ik heb ook mijn portie negatieve reacties gehad. De Radio 1-luisteraar háát mij. Eerst vonden ze me arrogant; nu vinden ze me irritant – da’s al beter. Raakt me dat? Neuh. Het heeft wel lang geduurd voor ik besefte dat er ook mensen zijn die me leuk vinden. En ik volg wel wat Eva zegt: het stoort me meer als professionals in de kritiek meegaan.»

Daeleman «Wat mij heel erg heeft geraakt, is het commentaar van Stijn Meuris. Twee zomers geleden was er opeens veel gedoe over mijn nieuwe haarkleur. Ik kon zelf niks aan die heisa doen – ik had gewoon mijn haar geverfd – maar Stijn Meuris vond dat ik die aandacht zelf had gezocht. Hij heeft er zelfs een open brief over geschreven. Komaan man, je zit in hetzelfde vak!»

Vandecasteele «Ja, maar zijn open brief eindigde wel met: ‘Trouwens, ik heb een nieuwe cd uit.’»

Daeleman (lacht) «Ik méén het: ik snap dat niet goed. Wat bezielt een man van 50 om een meisje van 23 even de keel dicht te knijpen? Wat wil hij daarmee bereiken?»

Nandecasteele «Misschien had hij een bad hair day?»


Net als Ingeborg

Vandecasteele «Wat me op den duur begon te storen bij ‘Girls’, was dat het te vaak over relaties ging. Terwijl het zo sterk was begonnen: Hannah gaat bij haar ouders om geld bedelen.»

Emmers «Ik heb soms het gevoel dat ik samen met ‘Girls’ ben opgegroeid. Ik was 23 toen het eerste seizoen uitkwam. Op het moment dat de ouders van Hannah de geldkraan dichtdraaiden, was ik ook afgestudeerd en klaar om mijn eigen weg te zoeken als actrice. Mijn ouders hebben me altijd gesteund, maar hun boodschap was wel: ‘En nu is het aan jou.’ In tegenstelling tot Hannah was ik daar blij om: zo word je zelfstandig.»

undefined

'Als Lena Dunham alleen had gedaan wat er van haar verwacht werd, dan was 'Girls' er nooit gekomen. Je moet naar je eigen hartslag luisteren'

HUMO De jeugd van tegenwoordig is tot de bedelstaf veroordeeld: met die gedachte begint ook ‘Generatie B’. Zijn de jongeren van vandaag arme donders?

Vandecasteele «Ja. We zijn aan ons lot overgelaten.»

Daeleman «Ik had het geluk dat ik op mijn 19de ben beginnen te werken en op mijn 21ste op tv belandde, maar ik was een uitzondering in mijn vriendenkring. Ik heb vrienden van in de 30 die geen appartement kunnen kopen omdat ze geen lief hebben.»

Emmers «Ik heb wel een appartement kunnen kopen, maar mijn zus woont bij me in. Dat soort constructies zijn schering en inslag bij mijn vrienden: ze kopen een gigantisch huis samen met vijf vrienden, anders lukt het niet. Dat zal in de omgeving van Lena Dunham niet anders zijn.»

Vandecasteele «We mogen niet vergeten: Lena Dunham ís niet Hannah. Dunham krijgt een voorschot van 3 miljoen dollar voor haar boek, maar ze speelt iemand die geen letter gepubliceerd krijgt. Bij mij begint het dan toch te wringen.»

HUMO We hadden het er daarnet al over: Hannah is behoorlijk egocentrisch. De andere personages durven ook weleens te denken dat de evenaar door hun bilspleet loopt.

Emmers «Dat had je bij ‘SATC’ ook: Carrie is de meest egocentrische mens die er bestaat. En toch blijf je naar haar kijken. Ik snap niet waarom.»

Vandecasteele «Jij noemt dat egocentrisme; ik noem dat overlevingsinstinct. De vorige generaties hadden de zekerheid dat het wel in orde zou komen. ‘Je kunt nog altijd bij de bank gaan werken’ – die gedachte. Nu komen mensen meteen na het afstuderen in een freelancestatuut terecht. In zo’n systeem móét je wel egoïstisch zijn. Maar in ‘Girls’ overdrijven ze natuurlijk wat. Dat Hannah over haar vrienden schrijft en zonder gêne al hun geheimen op papier zet, is gewoon gemeen. (Tegen Eva) Dat zou jij nooit doen, hè.»

Daeleman «Nee. Ik vraag het eerst, én ik laat het nalezen.

»Maar ik ben het wel met je eens: je moet een beetje egoïstisch zijn in een wereld die zo veranderlijk is. Het klinkt heel erg Ingeborg, maar: je kunt pas anderen blij maken als je zelf blij bent. Ik geef nu yogales en ik merk dat veel mensen net daarom naar de les komen: ze willen even bij zichzelf zijn.»

HUMO Om uit een burn-out te klimmen moet je ook aan jezelf denken.

Daeleman «Ik heb te veel aan anderen gedacht en daar ben ik aan kapotgegaan. Nu denk ik wat vaker aan mezelf. Nu vind ik het altijd gepermitteerd om afspraken af te bellen. Ik ga niet meer naar feestjes om anderen een plezier te doen.»

Vandecasteele «De generatie van onze ouders werd ook beschuldigd van egocentrisme, omdat ze niet geloofden in: ‘Je moet luisteren naar de pastoor, want die heeft gelijk.’ Nu gebeurt hetzelfde: deze generatie wil niet dezelfde fouten maken als de vorige. Wij willen minder werken, omdat we nog willen leven. We willen nog ademen.»

Daeleman «Precies. En als we de hele tijd zouden denken aan wat anderen van ons verwachten, dan zou er niks veranderen. Als Lena Dunham alleen had gedaan wat er van haar verwacht werd, dan was ‘Girls’ er nooit gekomen. Je moet naar je eigen hartslag luisteren.»


Oude joodse man

Vandecasteele «Verzet, daar gaat het om. Er komt een generatie aan die de auto niet meer vanzelfsprekend vindt. Terwijl het systeem nog altijd zegt: ‘Jij wil geen auto? Dat klopt niet.’ We trekken ook niet meer massaal naar de rand, maar willen weer in de stad wonen, op voorwaarde dat we daar openbare plekken kunnen opeisen. Dat zou je ook egocentrisch kunnen noemen – ‘Als je in een stad wil wonen, dan moet je dat er maar bij nemen’ – maar nee, dat vind ik niet.»

undefined

'Nu is het wachten op een 'Girls' voor mannen. Ik voed mijn zoon op in Brussel, waar stoer de norm is. Maar ik wil niet dat hij zo gaat denken'

HUMO Toen je ‘Generatie B’ ging pitchen bij Canvas, is het woord ‘Girls’ ook gevallen.

Vandecasteele «Wegens het stedelijke: zoals New York cruciaal is voor ‘Girls’, moest Brussel ook cruciaal zijn voor ‘Generatie B’. Ik beweer niet dat we vernieuwende tv maken, maar Pieter Van Hees en ik wilden wel iets produceren dat naast buitenlandse producties als ‘Girls’ kon staan. Niet de zoveelste serie over een Vlaams dorp.»

Daeleman «Of over een vader met een drankprobleem.»

Vandecasteele «Exact. Er vallen nog andere verhalen te vertellen. Als je Lena Dunham ‘Generatie B’ zou tonen, zou ze volgens mij wel zeggen: ‘Yeah, ik snap het. De acteurs zijn te mager, maar voor de rest snap ik het.’»

HUMO In ‘Generatie B’ zien we een uiteenlopende cast: van mager tot mollig, van blank tot zwart. In het begin kreeg ‘Girls’ het verwijt dat het te blank was.

Vandecasteele «Dat wás ook zo. En dat verwijt heeft weer nieuwe series doen ontstaan, zoals ‘Broad City’, ‘Master of None’ en ‘Love’. Zonder ‘Girls’ waren die er niet geweest. Zo snel gaat het. Daarom heeft Lena Dunham ook groot gelijk dat ze er nu mee stopt: ze heeft iets in gang gezet, maar de girls zijn volwassen geworden. Ze zijn nu zelf het systeem, de oude garde. Het zou bijna fout zijn om ze girls te blijven noemen.

»Maar dat doet niks af aan het belang van de reeks. Het moet fantastisch zijn om een vrouw van 25 te zijn, ‘Girls’ te zien en te denken: ‘Oef, ik ben geen freak.’»

Daeleman «De lat ligt hoog, maar ‘Girls’ heeft ze een klein beetje naar beneden gehaald.»

Vandecasteele «Ze zouden de serie in scholen moeten tonen. Of nee, het zou een Bongo-bon moeten zijn!

»Nu is het alleen nog wachten op een ‘Girls’ voor mannen. Ik voed mijn zoon op in Brussel, waar stoer de norm is. Maar ik wil niet dat hij zo gaat denken. Er zit maar één ding op: ik moet hem alles van Larry David laten zien. Dan gaat hij denken als een oude, Joodse man. Heerlijk.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234