null Beeld

Jonathan Philips - In naam van god

Vijf dagen na de aanslag op de WTC-torens in New York stond president George W. Bush de pers te woord in de tuin van het Witte Huis. Zijn speechschrijvers hadden hem even in de steek gelaten en hij moest zelf alle antwoorden verzinnen. Opeens rolde het eruit: 'Deze kruistocht, deze oorlog tegen het terrorisme gaat een tijdje duren.'

Hij besefte het waarschijnlijk niet, maar door het woord 'kruistocht' te gebruiken, raakte hij een bijzonder gevoelige historische zenuw en leek hij Osama bin Laden gelijk te geven: de Amerikanen waren de nieuwe kruisvaarders.

Osama had het wel vaker over de kruistochten in zijn tirades tegen het Westen. En dat is op zijn minst bizar.

Het is inmiddels al meer dan zevenhonderd jaar geleden dat de kruisvaarders definitief hun koffers pakten in Jeruzalem. Het hachelijke avontuur van de christelijke kolonie in het Nabije Oosten had tweehonderd jaar geduurd, een episode tussen vele andere in de geschiedenis van het islamrijk.

Tot een eind in de negentiende eeuw bestond er in het Arabisch niet eens een equivalent voor het woord kruistocht. Kroniekschrijvers hadden het gewoon over 'de oorlogen tegen de Franken'.

Dat de kruisvaarders vandaag toch zo'n eminente plaats innemen in de verbeelding van moslimfundamentalisten, heeft het Westen aan zichzelf te danken.

De kruisvaarten waren een geliefd thema van de romantiek. Heel Europa las met rode oren de verhalen die Walter Scott, schepper van Ivanhoe,en vele anderen eruit brouwden. Dat brouwsel werd giftig vanaf het moment dat Franse en Britse imperialisten hun projecten in de islamitische wereld als 'nieuwe kruisvaarten' begonnen af te schilderen.

Toen Jeruzalem in 1917 in Britse handen viel, vond het weekblad Punch dat generaal Allenby eindelijk het werk van Richard Leeuwenhart (1157-1199) had afgemaakt.

'In naam van God' (Nieuw Amsterdam) van Jonathan Phillips is een nuchtere hervertelling van de kruisvaartkronieken, aangevuld met materiaal uit een paar weinig bekende moslimbronnen.

Ontdaan van alle romantiek krijgen de kruistochten opnieuw de plaats die ze verdienen: een oud Europees litteken, dat echt niet had hoeven op te vallen in een al geteisterd gezicht.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234