null Beeld

Jonge Leeuwen - 18 in 2018: Loena Hendrickx, kunstschaatsster en Eugene Djangmah, ex-sans-papiers

‘Eigenlijk heb ik het aan de sociale media te danken dat ik hier vandaag nog ben.’

''Bij al mijn vrienden hoor ik dat ze goede punten moeten halen op school. Dan doen je ouders chiller tegen je.''

Loena Hendrickx «Ik heb het nog nooit zo druk gehad: in januari was er het EK kunstschaatsen, in februari de Olympische Winterspelen in Korea en in maart schaatste ik op het WK. Op de Spelen ben ik zestiende geëindigd, op het WK was ik negende, maar mijn beste prestatie zette ik neer op het EK: daar werd ik vijfde.

»Ik was eigenlijk begonnen aan een studie orthopedagogie, maar omdat kunstschaatsen al mijn tijd in beslag nam – en omdat ik al snel merkte dat die richting me toch niet zo lag – ben ik met mijn studies gestopt en heb ik een sabbatjaar ingelast.»

HUMO Jouw leven ziet er helemaal anders uit dan dat van de gemiddelde 18-jarige.

Loena «De helft van de dag ben ik bezig met schaatsen. Tijdens het seizoen sta ik drie keer per dag op het ijs. Ik probeer ook elke dag te fitnessen. Natuurlijk denk ik op sommige dagen: ‘Niet alwéér!’ Uit bed komen vind ik het moeilijkst. Maar zodra ik op het ijs sta, weet ik weer waarom ik het doe.»

HUMO Om hoe laat sta jij op, Eugene?

Eugene Djangmah (lachje) «Rond 10 uur? Dat lijkt misschien een luilekkerleven, maar ik mis het om vroeg op te staan zoals toen ik nog gewoon op school zat. Op het eind van mijn vijfde jaar was ik gezakt voor economie. Ik zag het niet zitten om mijn jaar over te doen en heb dan besloten mijn diploma te halen voor de middenjury. In het begin is niet naar school moeten wel tof: je kunt uitslapen en hebt niks te doen. Maar na een tijdje wordt het saai om altijd maar thuis te zitten. Bij momenten is het erg eenzaam. Ik mis het sociale contact. Ik probeer dit nu te zien als een overgangsjaar en volgend jaar een frisse start te nemen aan de hogeschool.»

Loena «Zo zie ik mijn jaar ook. Volgend jaar wil ik een opleiding kleuteronderwijs volgen. Al sinds ik 10 jaar was, droom ik ervan kleuterjuf te worden.»

HUMO Je weet toch dat kleuterjuf tegenwoordig geldt als een zwaar beroep?

Loena «Dat schrikt me niet af. Als ik de Olympische Spelen aankan, red ik het ook wel in de kleuterklas.»

Eugene «Hebben we het nu over de échte Spelen?»

Loena «Ja, niet de Jeugdspelen. Ik mocht dit jaar deelnemen aan de Spelen in Pyeongchang.»

Eugene «Indrukwekkend!»

HUMO Jij voetbalt bij Groenenhoek, Eugene. Zegt een leven in de topsport jou iets?

Eugene «Nee, zó sportief ben ik niet (lacht). Ik heb wel even gehoopt op een hoger niveau te voetballen, maar omdat mijn verblijfsvergunning niet in orde was, ging dat niet door. Nu is het te laat om nog op een hoger niveau te gaan spelen, dus blijf ik bij Groenenhoek.

»Heel sterk wat Loena al heeft bereikt op haar 18de, maar ik denk niet dat ik zo veel zou overhebben voor mijn sport.»

Loena «Wie niet aan topsport doet, beseft niet wat het is. Mensen denken: ‘Je traint vier keer per week en klaar.’ Maar zo makkelijk gaat het niet: je moet je hele leven ernaar inrichten. Meestal moet ik nee zeggen, als vrienden vragen om uit te gaan of af te spreken. In vergelijking met het sociale leven van een doorsnee 18-jarige is het mijne bijna onbestaand. Maar ik mis het niet: wat je niet kent, kun je niet missen.»

HUMO Heb je geen schrik dat je straks spijt krijgt? Je bent maar één keer 18.

Loena «De meeste kunstschaatsers houden ermee op als ze halverwege de 20 zijn. Ik probeer nu al tijd te maken voor andere dingen en meer te genieten van het leven dan vroeger. Maar ik heb nooit iets anders gekend dan een leven als sporter. Ik doe al aan kunstschaatsen sinds ik vier was. Ik ben ermee begonnen door Jorik, mijn broer met wie ik op de Olympische Spelen was. Mijn twee oudste broers speelden ijshockey. Jorik wilde dat ook, maar eerst moest hij leren ijsschaatsen. Zo zijn we er allebei ingerold.

»Ik ben speciaal in Eindhoven gaan studeren, omdat het daar makkelijker is om je middelbare school te combineren met topsport. Vakken als turnen en godsdienst mocht ik er laten vallen. Voor andere vakken werkten ze me bij, als ik door een training of een wedstrijd lessen had moeten missen. Het is er heel anders dan hier. Toen ik nog school liep in België kreeg ik vaak kritiek: ‘Jij spijbelt.’ Er was veel jaloezie, van leerlingen én leerkrachten, terwijl ze in Nederland voor je staan te applaudisseren. Toen ik me gekwalificeerd had voor de Spelen, verrasten ze me op school zelfs met bloemen. En ik schaats niet eens voor Nederland! Dat hadden ze op mijn Belgische school nooit gedaan.»

HUMO Eugene, jij vertelde in maart nog aan Humo dat je deze zomer met vrienden naar Lloret de Mar zou reizen, als je een verblijfsvergunning kreeg. Zonder die papieren kon je het land niet uit.

Eugene «Die verblijfsvergunning heb ik intussen. Nadat ik werd vrijgelaten uit het gesloten centrum (Eugene was opgepakt op een scoutsfuif toen bij een politiecontrole bleek dat hij al zes jaar geen papieren meer had, red.) heb ik een tijdelijke verblijfsvergunning gekregen. Die moet ik nu vijf jaar lang jaarlijks laten vernieuwen. Nadien krijg ik dan een definitieve verblijfskaart. Voorwaarde is wel dat ik intussen blijf studeren of werken, en geen criminele feiten pleeg.

»Maar mijn reisplannen zijn intussen gewijzigd: dat reisje naar Lloret was samen met elf vrienden en dat vond ik toch wat veel. In plaats daarvan ga ik nu eerst naar Normandië met een paar maten, en daarna naar Marbella. Voor een eerste reis buiten België had ik misschien een iets exotischere bestemming kunnen kiezen, maar ik heb nu niet zo veel geld, dus hou ik het bescheiden. Even speelde ik met het idee om naar Ghana op reis te gaan om mijn papa te bezoeken, maar dat gaat voorlopig niet door.»

HUMO Je hebt je papa al niet meer gezien sinds hij in 2016 naar Ghana terugkeerde.

Eugene «Hij belt wel vaak om te vragen hoe het met mijn studies gaat. Hij spreekt nog altijd goed Nederlands.»

undefined

null Beeld

HUMO Zie je jezelf ooit terugkeren naar Ghana?

Eugene «Nee. Ik wil wel op vakantie naar Ghana, maar ik wil er niet definitief gaan wonen. Ik herinner me amper nog iets van het land – ik was pas 8 toen we naar België kwamen. Mijn herinneringen zijn enkel flitsen, aangevuld met beelden van Ghana die ik op tv heb gezien. Ik ben al zo lang in België. Ik zou het hier missen: het uitgaansleven, de trams... (Lacht) Dat klinkt misschien raar, maar ze hebben geen trams in Ghana.»

Loena «Ik heb een paar jaar in Nederland school gelopen, maar ik zou daar niet willen gaan wonen. Ik zou mijn familie te hard missen.»

HUMO Is familie belangrijk voor jullie?

Eugene «Tuurlijk! Is dat niet zo voor iedereen? Ik heb een goeie band met mijn ouders.»

Loena «Ik denk dat onze generatie minder zelfstandig is dan vorige generaties. Ik zie mezelf nog niet meteen het ouderlijke huis verlaten. Ik voel die behoefte nog niet.»

Eugene «Op studentenkamers gaan lijkt me wel leuk. Zelfstandig leren zijn, terwijl ik in het weekend naar huis kan. Een beetje oefenen voor later.»

Loena «Ik heb heel bezorgde ouders. Sinds mijn 18de verjaardag laten ze me wat vrijer, maar vroeger wilden ze me nogal fel beschermen. Ik mocht gaan babysitten, maar alleen als ze me met de auto brachten en weer kwamen ophalen. Alleen naar huis fietsen mocht ik niet. Ze vertrouwden me wel om op een baby te passen, maar eigenlijk zagen ze me zelf nog als een kind. En ik woon niet eens in een stad! Arendonk is een klein dorp.

»Ik heb niet onder hun bezorgdheid geleden, hoor. Het maakte me niet veel uit: ik was toch altijd bezig met mijn sport. Misschien pak ik het iets losser aan als ik zelf kinderen heb, maar ik vind het wel goed dat ouders nadenken over alles wat er kan gebeuren, dat ze niet naïef zijn.»

Eugene «Misschien is het anders voor meisjes dan voor jongens: ik heb altijd veel vrijheid gekregen. Mijn moeder belt wel nog altijd om te weten waar ik ben en hoe laat ik thuiskom. Ze zegt me niet meer hoe laat ik thuis moet zijn, maar als ik het érg laat maak, krijg ik de volgende dag wel een preek.»

Loena «Deze zomer mag ik voor het eerst alleen op vakantie. Ik ga met mijn vriend naar het Griekse eilandje Paros – daar ken ik iemand uit de schaatswereld. Voor mij is het mijn eerste relatie, voor hem niet, hij is al 21. Mijn ouders zijn heel blij met mijn vriend. Mijn mama zei zelfs: ‘Als ik hem niet zo leuk vond, had ik jullie nog niet samen op vakantie laten gaan.’ Maar blijkbaar heeft ze een goed gevoel bij hem. Hij zit ook in de sport: hij doet aan dressuur.»


Moeilijke periode

HUMO Loena, jij hield via Instagram je fans op de hoogte van je prestaties op de Spelen. Is dat je favoriete communicatiemiddel?

Loena «Ik probeer zeker één keer in de week iets te posten, maar eigenlijk zou ik mijn hele leven moeten filmen, fotograferen en op Instagram zetten. Dat vinden mensen leuk. Maar ik denk er niet vaak genoeg aan.»

HUMO Hoeveel likes krijg je voor een post op Instagram?

Loena «Gemiddeld ongeveer 1.300. Mijn record was 2.100 likes voor een foto van mijn eerste training op de ijspiste op de Olympische Spelen.»

Eugene «Aan zulke cijfers kom ik niet, al heb ik na dat gedoe op die scoutsfuif ook veel likes gekregen. Omdat vrienden op sociale media hadden gepost dat ik was opgepakt en het land zou worden uitgezet, is er op korte tijd grote heisa ontstaan en is mijn verhaal in alle kranten gekomen. Eigenlijk heb ik het aan sociale media te danken dat ik hier vandaag nog ben.»

Loena «Voor mij is het simpel: meer volgers op sociale media betekent meer sponsors. In topsport zijn sponsors belangrijk, anders wordt het onbetaalbaar. Mijn deelname aan het WK waarop ik me wist te kwalificeren voor de Spelen, heb ik zelf moeten betalen. Vlak voor het WK hebben we nog een bingoavond moeten organiseren om mijn vliegtuigticket te kunnen financieren. Mijn ouders hebben al ontzettend veel in mijn broer en mij geïnvesteerd, méér dan ze zich eigenlijk kunnen veroorloven. Jammer dat het zo gaat, zeker als je vergelijkt met sommige andere sporten waar met geld wordt gegooid.»

HUMO Hoe belangrijk is geld voor jullie?

Eugene «We hebben nu de leeftijd waarop we ons geld voor een stuk zelf moeten verdienen. Ik toch. Deze zomer geef ik voetbaltraining aan kinderen tussen 5 en 12 jaar. Ik kan best goed met kleine kinderen omgaan, met dank aan mijn jongere zus. Ik wil zelf ook heel graag kinderen.»

undefined

null Beeld

undefined

undefined

undefined

undefined

undefined

''Ik wil een gelukkig leven uitbouwen met één persoon'' - ''Ik ook. Liever van de eerste keer goed. Dat is ook makkelijker en leuker voor de kinderen''

HUMO Je mama voedt twee kinderen op zonder dat ze op een wettelijke manier aan het werk kan. Zij en je zusje wachten nog op een verblijfsvergunning.

Eugene «En toch slaagt ze er altijd in om de eindjes aan elkaar te knopen. Ik heb zelfs niet het gevoel dat ik in grote armoede ben opgegroeid: ik heb altijd gekregen wat ik nodig had. Ik ken mensen die het met minder moeten stellen. Ik heb niet veel, maar ook niet overdreven weinig. Ik ben er gelukkig mee.

»Ik heb wel de neiging om geld uit te geven, zodra ik wat verdiend heb. Ik spendeer het aan alledaagse dingen: eten, drank, kleren. Misschien zou ik beter wat sparen, maar aan de andere kant: ik heb nu de leeftijd waarop je een beetje wilt genieten van het leven.»

HUMO Vind jij even vlot een vakantiebaan als je blanke vrienden?

Eugene «Ik hoor verhalen van vrienden die een job niet kregen omwille van hun huidskleur, maar zelf heb ik er nog niks van gemerkt. Ik wil toch echt geloven dat mijn diploma het belangrijkste zal zijn, en dat mijn huidskleur geen rol speelt om een job te vinden. We zullen zien. Eigenlijk heb ik me nog maar één keer gediscrimineerd gevoeld, dat was op het voetbalveld. De supporters van de andere ploeg deden een beetje belachelijk. Ik wist niet hoe ik moest reageren, dus ben ik maar aan de andere kant van het veld gaan staan.

»Ik heb het nooit erg gevonden dat ik een kleurtje heb. Toen ik jonger was, vonden blanken het misschien raar om iemand met een andere huidskleur te zien, maar tegenwoordig heb ik het gevoel dat kleur niet meer zo’n rol speelt. Toch zeker bij de jeugd hier in de stad. Iemand als ik is hier niet meer zo speciaal. Mijn vriendenkring telt sowieso allerlei kleurtjes.»

HUMO Arendonk wellicht iets minder.

Loena «Da’s waar. Ik heb bijvoorbeeld geen moslims in mijn vriendenkring, gewoon omdat ik ze niet tegenkom. Kunstschaatsen is ook niet bepaald de meest diverse sport.»

HUMO Zijn jullie gelovig?

Loena «Ik ben gedoopt en ik heb mijn communie gedaan, maar het is daarbij gebleven.»

Eugene «Ik ben christen en geloof is belangrijk voor mij, al ga ik de laatste tijd niet meer naar de kerk. Mijn mama gaat wel nog. Zij wil graag dat ik met mijn geloof bezig ben. Af en toe praat ik erover met vrienden die ook gelovig zijn, of ze nu in God of in Allah geloven. Dan hebben we het bijvoorbeeld over wat er na de dood zou kunnen zijn. Geen hel natuurlijk, hoop ik (lacht).»

HUMO Valt geloof voor een 18-jarige te rijmen met pakweg euthanasie of het recht op abortus?

Eugene «Die dingen hou je best van elkaar gescheiden. Ook homoseksualiteit stoort me absoluut niet. Ik heb gays in mijn vriendenkring: da’s geen enkel probleem.»

Loena «Jongeren aanvaarden holebi’s steeds meer. Daardoor komen ook steeds meer mensen uit voor hun geaardheid. Dat vind ik goed: je bent wie je bent en daar kun je niks aan doen. Mijn broer is ook zo. Hij wist het al sinds zijn 18de, maar hij is er pas mee naar buiten gekomen vlak voor de Spelen, toen het in de pers kwam. Hij had het alleen nog maar aan mijn mama verteld, maar iedereen in de familie had wel een vermoeden. Mijn papa ook, en toch had hij het er eerst heel moeilijk mee. Hij durfde zelfs een tijdje niet meer buiten te komen. Door erover te praten met zijn vrienden is hij gaan beseffen dat mijn broer er zelf niks aan kan doen en dat zijn geaardheid normaal is. Tijdens die moeilijke periode hebben mijn broer en mijn papa even afstand van elkaar genomen, maar dat is nu helemaal voorbij.»

Eugene «Er zullen altijd mensen zijn die homoseksualiteit niet aanvaarden. Ik verwacht niet dat het in de nabije toekomst opeens anders wordt.»

Loena «Mijn broer heeft er zelf een tijdje mee geworsteld. Hij weet dat eigen kinderen misschien niet voor hem zijn weggelegd. Maar nu heeft hij zichzelf helemaal aanvaard zoals hij is. Sinds een tijdje heeft hij een vriend en is hij heel gelukkig.»


Amper alcohol

HUMO Waar streven jullie naar in de liefde?

Loena «Ik wil een gelukkig leven uitbouwen met één persoon, maar je weet het nooit: misschien klikt het na twee jaar niet meer en ga je uit elkaar. Ik zou het wel erg vinden als ik later trouw en dat huwelijk uitdraait op een scheiding.»

Eugene «Ik ook. Liever van de eerste keer goed. Dat is ook makkelijker en leuker voor de kinderen.»

HUMO Til je er zwaar aan dat je vader is weggegaan?

Eugene «Ik verwijt hem niks. Ik begrijp zijn keuze: hij vond dat onze kansen op een verblijfsvergunning groter zouden zijn als hij terugging. Maar ik had liever gehad dat hij was gebleven. Hij en mijn mama bellen nog elke dag. Mijn mama praat er niet zo vaak over, maar ik ben zeker dat ze met papa was teruggekeerd naar Ghana als mijn zus en ik er niet waren geweest. Ze doet dit voor haar kinderen, opdat wij onze studies hier kunnen afmaken. Dan zijn hun opofferingen niet voor niets geweest.»

''Ik heb geen moslims in mijn vriendenkring, gewoon omdat ik ze niet tegenkom. Kunstschaatsen is ook niet bepaald de meest diverse sport.'' Loena

HUMO Dat legt behoorlijk wat druk op jouw schouders.

Eugene «Ja, maar ervaren niet alle jongeren van mijn leeftijd die druk? Bij al mijn vrienden hoor ik het: ze moeten goede punten halen op school. Dan doen je ouders chiller tegen je, dan mag je meer. Ik denk dat ouders de lat vroeger minder hoog legden voor hun kinderen. Misschien komt het omdat jongeren nu sneller in contact komen met drugs en andere slechte dingen. De kans is groter dat je je leven verpest. Ouders willen er absoluut voor zorgen dat hun kind op het goeie pad blijft.»

HUMO Zouden drugs jullie kunnen verleiden?

Eugene «Nee. Ik rook zelfs niet.»

Loena «Totaal niet. Ik drink ook amper alcohol. Ik moet aan mijn gezondheid denken.

»Sinds een jaar sta ik op dieet. Al is dat misschien een groot woord: ik moet letten op wat ik eet, maar ik moet niet zo veel laten. Ik at te weinig in de voormiddag en te veel in de namiddag. Het moest omgekeerd, want ik train veel in de voormiddag, dus dan verbrand ik de meeste calorieën. Nu neem ik een stevig ontbijt.»

HUMO Eieren met spek?

Loena «Yoghurt met muesli en een banaan. Dat vult goed, hoor.»

HUMO Is al dat sporten wel gezond voor zo’n jong lichaam?

Loena «Ik heb twijfels over topsport, alleen al door de blessures. Ik heb eens een scheur in een ruggenwervel gehad – een combinatie van te lenig zijn, te snel groeien en mijn rug overbelasten. Ik moest drie maanden lang een hard korset dragen. Ik raakte alleen uit mijn bed door te rollen. Maar toch heb ik het ervoor over. Ik wil zeker de volgende Olympische Spelen halen. Nog twee Spelen mag ook.»

HUMO Hoe gelukkig zijn jullie op een schaal van 0 tot 10?

Loena «Achtenhalf? Negen? Ik kom niks tekort: ik sport graag, heb een goeie familie en een fijne vriend.»

Eugene «Ik geef mezelf een zeven. Ik heb nog een paar dingen die beter kunnen: ik wil mijn rijbewijs halen en weten wat ik ga studeren. Misschien wordt het economie. Dan kan ik mijn eigen bedrijf oprichten. Maar eerst mijn diploma halen voor de middenjury. Dan heb ik toch al iets bereikt.»

Volgende week: Anna, Violette en Anaïs

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234