Jonge Leeuwen: Emily Hunter, dochter van Greenpeace-oprichter Bob Hunter

Bob Hunter ging voorop in de strijd voor het milieu, richtte in 1971 met enkele getrouwen Greenpeace op en bleef tot aan z’n dood in 2005 als journalist de ecologische zaak steunen. Ook zijn dochter Emily verspreidt het groene gedachtengoed, onder andere in ‘How to Change the World’, een fraaie Greenpeace-docu van Jerry Rothwell. Ook een onbespoten appel valt niet ver van de boom.

'De parken, de schone lucht, zuiver drinkwater: dat is allemaal te danken aan ons activisme'

Hunter «Ik ben vijf jaar activist geweest in de klassieke zin van het woord – niet bij Greenpeace, maar bij Sea Shepherd (opgericht door Paul Watson, die zich had afgescheurd van Greenpeace omdat de walvissencampagnes volgens hem niet ver genoeg gingen, red.). Een wandelend cliché: hardcore, veganistisch, dreadlocks, tattoos – ik stond tussen de stoere gasten mee vooraan op de boot met zware spullen te sjouwen. Maar mijn lichaam was er niet voor gemaakt. Ik was voortdurend ziek: de hele tijd zat ik over te geven. Het enige wat ik op den duur nog aankon, was op de brug zitten en de horizon afturen. Het heeft lang geduurd voor ik me daarmee kon verzoenen. Tot ik besefte dat je ook een activist kan zijn door verhalen te vertellen. Of je nu op de boeg van een campagneschip staat, een documentaire maakt of op een podium kruipt om mensen warm te maken voor het milieu: dat is allemaal activisme.»

HUMO Als dochter van kende je wellicht de sterke verhalen uit de goeie ouwe tijd. Heeft de documentaire je niettemin verrast?

Emily Hunter «Absoluut, want de beelden waren wél nieuw voor mij. Ineens was mijn vader er weer: zijn persoonlijkheid, zijn humor, zijn visionaire geest – maar dan in een jongere versie. Na de film kwamen mensen met tranen in hun ogen naar me toe om te zeggen hoe verbonden ze zich voelen met mijn vader, terwijl ze hem nooit hebben gekend. Het voelt alsof hij weer leeft en volop mindbombs in de hoofden van de mensen aan het planten is. Ik heb de laatste tijd al veel kroppen in de keel moeten wegslikken.»

HUMO Vandaag lijkt het evident, maar in 1971, meer dan veertig jaar geleden, liet je vader de eerste protestactie filmen van het Don’t Make a Wave-comité, dat later Greenpeace zou worden. Later nam hij zelfs een camera- en een geluidsman mee aan boord. Niemand had hem dat ooit voorgedaan. Hoe was hij op dat idee gekomen?

Hunter «Mijn vader was een journalist, hij schreef voor de Vancouver Sun over alternatieve culturen. Toen zijn eerste vrouw Zoë hem vertelde over de kernproeven op het eiland Amchitka, raakte hij geïnteresseerd in ecologie en werd de activist in hem wakker. Hij hoorde een paar betogers hun verhaal doen in de pers, en dat zette hem aan het denken: ‘Waarom maken we onze eigen beelden niet?’ Hij wist dat je voor een goed verhaal journalisten aan boord moest hebben, dat een interviewtje achteraf niet genoeg was. Bovendien volstond het niet meer om met veel volk ergens te gaan protesteren, daar kreeg je de pers niet warm voor. Pas als je een spektakel opzet, iets dat nieuwswaardig is, dan heb je de mensen mee.

»Mijn vader besefte dat er meer op het spel stond dan één groep die één campagne voerde over één bepaald onderwerp: op lange termijn ging het over een culturele transitie, een bewustzijnsverruiming. Hij wilde het systeem veranderen. Maar om de planeet te redden moest hij eerst de mensen veranderen.»

HUMO Als activist was je vader onbevreesd. Als het moest, zou hij zichzelf voor een bom smijten. Heb jij hem ook zo gekend?

Hunter «Hangt ervan af hoe je het bekijkt: als je onbevreesd definieert als iemand die de moed heeft om te leven naar zijn overtuiging, dan was mijn vader onbevreesd tot de dag dat hij stierf. Maar hij was ook maar een mens met zijn angsten. Hij was bang voor de toekomst, voor de planeet, voor zijn kleinkinderen. Er waren periodes dat hij depressief rondliep omdat hij het zich te fel aantrok.»

HUMO Hij werd de eerste leider van Greenpeace, tegen zijn wil in.

Hunter «Hij wilde niet het alfamannetje zijn – in onze familie is hij altijd de feminist geweest. Maar bij Greenpeace keek iedereen naar hem op. Hij had ideeën, een visie. Het leiderschap nam hij erbij – misschien maar goed ook, want anders zou er van Greenpeace nooit sprake zijn geweest. Die eerste actie, tegen de kernproeven van Nixon, werd gevoerd door een kleine groep mensen. Het zou een kleine groep gebleven zijn als mijn vader de mogelijkheden niet had gezien, en het groene vredesteken op hun vlag. Hij wist dat ze zichzelf na hun eerste campagne moesten herdopen.»

HUMO Het besef dat er meer op het spel stond, kwam op weg naar het protest in Alaska: onderweg legden de betogers aan op een eiland waar ze op een verlaten basis voor walvisvaarders stootten. ‘Een holocaust van walvissen’, noemden ze het.

Hunter «Ja, maar het idee om walvissen te beschermen kreeg mijn vader pas later, toen hij zijn hoofd in de bek van een walvis stak en het beest zo lief was om niet te bijten. Paul Spong, een neurowetenschapper en een vriend van mijn vader, onderzocht het bewustzijn van walvissen. Hij had eerder al vastgesteld dat de beesten over een onverwachte intelligentie beschikten.»


Het systeem resetten

HUMO Toen ik Paul Watson op het karkas van een vers geschoten babywalvis zag zitten, keerde mijn maag om. Ik kén de bloederige beelden van de walvisjacht, en toch werd ik misselijk. Straf, voor beeldmateriaal dat veertig jaar oud is.

Hunter «I know, die beelden rukken je hart uit. Ik kreeg ze als klein meisje al te zien en nog altijd doen ze me wenen. De horror ligt trouwens niet achter ons: aan de oostkust van Canada worden nog altijd zeehonden afgeslacht, op Antarctica en de Faeröer Eilanden wordt nog altijd op walvissen gejaagd. Het is niet zo dat we onszelf op de schouder mogen kloppen: ‘Well done!’

»In 1992 is beslist een moratorium in te stellen op de commerciële walvisjacht. Door het werk van mijn ouders – ook mijn mama Bobbi was bij de eerste activisten – is de walvissenpopulatie terug op peil gekomen. Maar sinds een aantal jaren jagen Noorwegen, Japan en IJsland opnieuw op walvissen. De strijd is dus nog altijd nodig.»

HUMO Ik kan me voorstellen dat dat soms tot cynisme leidt: ‘Wat heeft de milieubeweging eigenlijk al bereikt?’

Hunter (windt zich op) «Activisme heeft zo véél betekend voor de wereld! We hebben de levens van duizenden walvissen gered. We hebben onder- en bovengrondse kernproeven doen stoppen. We hebben ervoor gezorgd dat er geen giftig afval meer gedumpt wordt in de oceaan. We hebben het gat in de ozonlaag aangepakt. De parken, de schone lucht, zuiver drinkwater: dat is allemaal te danken aan ons activisme.»

HUMO Hoe was het om op te groeien als de dochter van de stichter van Greenpeace? Je vader had de organisatie al verlaten toen jij geboren werd.

Hunter «Er werd thuis niet veel over gepraat – Greenpeace was als een verre neef. Mijn mama wilde niet in het verleden leven en bij mijn vader voelde ik veel pijn en verlies. Toen ik klein was, was hij milieuverslaggever in Toronto – hij maakte mindbombs voor een nieuwe generatie die hem alleen van de tv kende. Ik denk dat er meer mensen zijn die op die manier door hem beïnvloed zijn. Velen wisten niet eens dat hij één van oprichters was van Greenpeace.

»Ik ben de jongste van vier kinderen, en de enige die een traditionele activist is geweest. Activisme maakte deel uit van ons leven thuis, het heeft me zeker beïnvloed: vandaag werk ik voor Greenpeace én voor Sea Shepherd.»

HUMO Wat voor werk doe je?

Hunter «Bij Greenpeace werk ik samen met het mobilisatielabo, een interne denktank. Zij hertekenen de strategie van de organisatie. We willen de campagnes anders aanpakken: het model van een paar activisten die een protestactie doen en een heleboel mensen die daar geld aan geven, is aan het veranderen – we geven mensen nu de mogelijkheid om zelf activist te zijn. Wij bieden trainingen en ondersteuning aan, zodat iedereen verandering kan veroorzaken.

»De milieubeweging zit volop in een transitiefase. Om de klimaatverandering aan te pakken, voldoen onze strategieën en onze tactieken niet meer. We moeten onszelf dringend heruitvinden.»

HUMO Hoe komt dat?

Hunter «De jaren 70 zijn voorbij: er is een volledig ander economisch, politiek en sociaal systeem. We leven in een wereld die door grote bedrijven wordt gecontroleerd. Onze economie is doorgeschoten naar een ultrarechts kapitalisme en iedereen vindt dat normaal. Veel mensen zijn zo lang apathisch geweest, ze hebben het opgegeven zich nog voor iets in te zetten.

»De klimaatverandering aanpakken vraagt een volledige reset van het systeem – het volstaat niet om slechts op één onderdeel te focussen. Het is verbonden met onze politiek, met onze volledig op fossiele brandstoffen gerichte economie, met onze cultuur, zelfs met onze armoede. Maar we zullen er geraken, dat merk je aan de ondergrondse stromingen die aan de oppervlakte komen, aan de jongeren die zich meer en meer engageren. Er borrelt een nieuw bewustzijn op.»

'Bob Hunter verliet Greenpeace in 1981. 'Mijn vader heeft de organisatie nooit de rug toegekeerd: hij is hen blijven steunen door als journalist over hun campagnes te blijven berichten.'


Goed in slogans

HUMO Je bent geboren in Vancouver. Woon je er nog?

Hunter «Nee.»

HUMO Ik was er zeven jaar geleden. Het viel me op dat er een sfeer van vooruitgang hing die bijna tastbaar was. De stad scoort ook altijd goed in levenskwaliteitsindexen. Het is alsof ze er hun tijd ver vooruit zijn. Hoe komt dat?

Hunter «Dat geldt voor de hele Amerikaanse westkust: steden als San Francisco, Portland en Seattle zijn erg vooruitstrevend. Vancouver is nu al één van de groenste steden ter wereld, en toch hebben ze beslist om voor 100 procent hernieuwbare energie te gaan. Die mentaliteit is er niet van de ene dag op de andere gekomen: het activisme gaat er al verschillende generaties mee – je zou kunnen zeggen dat mijn ouders ermee zijn begonnen.

»Wat ook meespeelt: de steden aan de westkust liggen dicht bij de natuur, wat elders meestal niet het geval is. Veel jonge mensen beseffen niet eens hoeveel schade we de wereld hebben toegebracht. Ze accepteren het vuil op de straat, het vergiftigde water vinden ze normaal. Ze hebben de wereld nooit anders gekend. Maar als we geen band meer hebben met de natuur, hoe kunnen we er dan nog empathie voor opbrengen?»

'Veel jonge mensen accepteren het vuil op de straat en het vergiftigde water, ze hebben de wereld nooit anders gekend. Maar als we geen band meer hebben met de natuur, hoe kunnen we er dan nog empathie voor opbrengen?'

HUMO De groei van Greenpeace leidde midden jaren 70 tot infiltraties van de CIA: geheime agenten voorzagen de schepen van brandstof en gaven posities door van Russische walvisvaarders. Op die manier werd je vader een instrument van de Koude Oorlog. Wat vond hij daarvan?

Hunter «Hier wordt het verhaal van het activisme warrig. Er moesten compromissen worden gesloten, en niet iedereen was het daarmee eens. Maar als je een kleine groep hippies bent, dan heb je er geen idee van hoe groot de wereld is. Mijn vader en zijn vrienden namen alle steun aan die ze konden krijgen. Gratis olie en eten? Geweldig! Dat ze een onderdeel werden van de Amerikaanse buitenlandpolitiek, daar waren ze op dat moment niet mee bezig. Dat besef is pas later gekomen. Zodra ze doorhadden in welk spel ze meespeelden, hebben mijn ouders beslist niet langer geld of middelen aan te nemen van een overheid of van een vereniging. Ze wilden radicaal en compleet onafhankelijk zijn.»

HUMO Je vader ontpopte zich tot een rasechte politicus, door de verschillende stromingen binnen Greenpeace met elkaar te verzoenen. Maar precies die houding is hem zuur opgebroken: tijdens een campagne tegen de zeehondenjacht namen enkele leden het hem kwalijk dat hij het met de plaatselijke gemeenschap op een akkoord had gegooid – er zouden geen zeehondenpelzen besproeid worden met verf.

Hunter «De breuklijnen hadden zich op dat moment al afgetekend. Tussen mijn vader en Paul Watson, maar ook tussen Paul en nog een andere medeoprichter: Patrick Moore. Die laatste wilde absoluut de volgende voorzitter worden en dat is hem gelukt, maar het is Greenpeace niet ten goede gekomen: onder het beleid van Patrick is er veel misgelopen. Paul had ondertussen beslist zijn eigen weg te gaan met Sea Shepherd, en toen heeft mijn vader een hypotheek op ons huis genomen om zijn eerste schip te kunnen bekostigen. Maar hij heeft Greenpeace nooit de rug toegekeerd: hij is de organisatie blijven steunen door als journalist over hun campagnes te blijven berichten.»

HUMO Was hij bitter?

Hunter «Nee, maar het stemde hem triest dat de meeste mensen niet wisten wat hij voor Greenpeace had betekend. Dat heeft sporen nagelaten.»

HUMO In de film zegt Paul Watson dat Greenpeace destijds zonder geld veel machtiger was dan nu, met honderden miljoenen dollars op hun rekening. Akkoord?

Hunter «Niet echt. Wat Paul bedoelt, is dat het altijd kleine groepen gepassioneerde mensen zijn die de geschiedenis van de wereld beïnvloeden. Maar ook in een grote organisatie kan je groepjes hebben die voor verandering zorgen.»

HUMO Greenpeace zei vroeger over Sea Shepherd dat schepen rammen, het in gevaar brengen van zeelui en goederen vernietigen niet de juiste manier is om actie te voeren. Sea Shepherd, dat waren de ecoterroristen.

Hunter «Er is lang gebekvecht tussen beide organisaties, maar we worden er niet sterker op als we tegen elkaar blijven vechten. Op een dag komt er een campagne waarvoor Greenpeace en Sea Shepherd gaan samenwerken, en die dag is niet meer veraf. De toon is aan het veranderen, niet alleen bij Paul Watson, maar ook bij de senior ops van Greenpeace.

»Mijn relatie met Greenpeace is altijd dubbel geweest. Eerst kende ik ze niet en haatte ik ze, nu werk ik voor ze.»

'De klimaatverandering vraagt een volledige reset van het systeem – ze is verbonden met onze politiek, met onze volledig op fossiele brandstoffen gerichte economie, met onze cultuur, zelfs met onze armoede'

HUMO Waarom haatte je Greenpeace? In de jaren 80 en 90 was het best cool om in een T-shirt rond te lopen waar ‘This Body Is in Danger’ op stond.

Hunter «Of ‘No Time to Waste’. Ja, in slogans zijn ze altijd goed geweest. Maar toen ik jonger was en zelf activist werd, had ik net mijn vader verloren. Ik was met Sea Shepherd op campagne tegen Japanse walvisvaarders op de Zuidpool, en Greenpeace was daar toen ook. Op de één of andere manier was kwaad zijn op de walvisvaarders niet genoeg voor mij, ik wilde mijn boosheid projecteren op iets dat ik kende.

»Vandaag ben ik trots op de richting die Greenpeace uitgaat. Afgelopen zomer hebben duizenden kayaktivisten een olieplatform van Shell tegengehouden in de haven van Seattle. Dat was een krachtig moment. De organisatie gaat terug naar haar roots. Ten bewijze: zelfs Paul Watson zei dat hij trots was op de Save the Arctic-campagne.»

'Ik ben trots op de richting die Greenpeace vandaag uitgaat. De organisatie gaat terug naar haar roots.'


Eco-Judas

HUMO Ondertussen zijn we in een tijdperk aanbeland waarin met drones actie wordt gevoerd.

Hunter «Er zullen altijd mensen nodig zijn die, boots on the ground, de aarde verdedigen. Er zullen ook altijd storytellers zoals ik nodig zijn, die verslag uitbrengen over die campagnes. En we hebben mensen nodig die op zoek gaan naar alternatieven, de system changers. Maar we hebben ook nieuwe tactieken en strategieën nodig.

»Nieuwe technologieën inspireren mensen, ze geven hen de tools om zelf activist te zijn. Toen ik een paar jaar geleden met Sea Shepherd naar de Faeröer ben gevaren om tegen de walvisjacht te protesteren, gebruikten we een interactieve kaart waarop verschillende schepen hun informatie deelden: van waar de wind kwam, waar ze walvissen gespot hadden, waar de jagers zich bevonden. En via Periscope, een app waarmee je kan livestreamen, kregen mensen de kans om als het ware samen met onze actievoerders aan de brug over de haven in Seattle te gaan hangen, toen we dat boorplatform van Shell tegenhielden. Honderdduizenden mensen hebben daarop ingelogd.»

HUMO In België hebben meer dan 9.000 mensen zich aangesloten bij Klimaatzaak, een groep Vlamingen die de vier overheden in ons land voor de rechter heeft gedaagd omdat ze hun beloften om het klimaat te beschermen niet nakomen. Onderliggende vaststelling: alle klimaatacties tot nog toe waren sympathiek, maar niet effectief.

Hunter «Kijk, we zijn allemaal goed in praten over de wereldproblemen, maar er zijn er weinig die er echt iets aan doen. Naar het gerecht stappen valt wat mij betreft onder activisme. Het feit dat je je eigen overheid vervolgt vanwege het klimaatprobleem, dat is radicaal en nieuw en verdient alle steun.»

HUMO Bizar: Patrick Moore is tegenwoordig een klimaatontkenner. Industrieën kunnen hem inhuren als woordvoerder – hij heeft al de belangen verdedigd van de houthakkerslobby, de biotechindustrie en de nucleaire sector.

Hunter (afgemeten) «Patrick verkoopt zichzelf en de planeet. Toen hij zijn rare ideeën begon te verspreiden, heeft mijn vader hem een eco-Judas genoemd. Hij heeft lang geprobeerd Patrick een andere richting uit te sturen, maar de laatste jaren voor zijn dood was hij er klaar mee. Hij wilde niets meer met zijn vroegere vriend te maken hebben.»

HUMO Gek dat Moore ermee heeft ingestemd om zich te laten filmen voor de documentaire.

Hunter «Nee hoor: als hij maar in de belangstelling kan staan. Bovendien wordt hij dankzij de film opnieuw geassocieerd met Greenpeace, waarvan hij beweert dat hij de oprichter is. Hij zal ook wel weer een manier gevonden hebben om er geld uit te slaan. Any publicity is good publicity, zolang ze zijn naam maar juist spellen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234