Jonge Leeuwen: Jet van Nieuwkerk (29), dochter van Matthijs van Nieuwkerk en gewezen orthorexiepatiënte

Jet van Nieuwkerk wil met haar nieuwe kookboek ‘Uit huis met Jet’ jongeren die op kot gaan helpen met een klein budget gezond te eten. Ze geeft een schat aan handige tips en raadt haar jonge lezers vooral aan: wees niet te streng.

'Ik dacht dat mensen me leuker zouden vinden als ik mager was, en dat ik het verder zou schoppen. Erg, hè?'

Jet Van Nieuwkerk «Als je gaat studeren en op kamers gaat wonen, is je leven heel spannend en verwarrend. Je moet uitzoeken wat je wilt, kiezen wie je echte vrienden zijn. Je begint misschien aan een relatie, je lijf is aan het veranderen. Ik was toen ook erg zoekende en onzeker.»

HUMO Als je aanleg hebt om een eetstoornis te ontwikkelen, ben je in die periode extra kwetsbaar.

Van Nieuwkerk «Zeker. En nu al helemaal, met al die fit girls die elke dag foto’s delen op Instagram om te tonen hoe strak hun buik is.»

HUMO En hoe hun thigh gap en hun ab crack eruitzien. Weet jij wat dat zijn?

Van Nieuwkerk «Ik geloof dat je dijen elkaar vanboven niet mogen raken en dat er een gleuf van net onder je borsten tot aan je navel moet lopen. Ik ben echt blij dat ik nu geen puber ben. Ik kon me alleen vergelijken met foto’s in magazines. En als ik daarin een eetdagboek van Cameron Diaz vond, dan kopieerde ik haar eetgewoontes onmiddellijk. Ik ben zo blij dat ik daarvan af ben.»

HUMO In ‘Uit huis met Jet’ staan veel pasta- en broodgerechten. Dat verwarde me enigszins. Ik dacht dat koolhydraten uit den boze zijn als je fit en gezond wilt leven.

Van Nieuwkerk «Ik begrijp dat je af en toe in de war raakt van al die informatie over voeding. De ene dag zijn avocado’s gezond en de volgende dag word je er zogezegd dik van. Ik eet graag pasta – geen witte pasta, maar volkoren of speltpasta. Ik vind dat lekker en ik krijg er energie van. Maar wat voor mij werkt, werkt misschien niet voor mijn buurvrouw. Iedereen heeft een eigen smaak, een ander lichaam, een andere manier van leven. De ene is superactief, de andere zit de hele dag op een bureaustoel. De ene eet graag koolhydraten en de andere niet. Als het doel is om af te vallen, is er maar één regel: eet minder calorieën dan je er verbruikt.

»Wil je je fit voelen? Eet dan alleen verse producten. Als ik me slap voel, maak ik een linzenstoofpotje met veel groenten, of een groene smoothie. Ik geloof dat je veel fysieke en psychische problemen kunt oplossen met je voeding. Niet goed in je vel zitten heeft er voor een stuk mee te maken dat je niet goed voor jezelf zorgt en vitamines nodig hebt. Als je iemand die altijd uit pakjes eet een maand lang vers laat eten, zal hij niet weten wat er met hem gebeurt. Vandaar mijn boek. Ik hoop echt dat ik er jongeren mee kan helpen: door gezond te eten zullen ze iets beter opgewassen zijn tegen de orkaan van veranderingen in hun leven.»

HUMO Je bent geen prediker van superfood meer. In ‘Niet gezond meer’ ontkracht je onder andere de mythe van de bijna heilig verklaarde gojibessen.

Van Nieuwkerk «Die komen uit China en zijn daar bewerkt met pesticiden. Ik vond het verschrikkelijk toen ik daarachter kwam. Ik heb ook een tijdje superfood gegeten omdat ik dacht dat dat je van het was, maar het is superduur. En die bessen, spirulina en tarwegras zijn ook helemaal niet zo lekker. Je kunt evengoed een avocado, een banaan of wat blauwe bessen uit de diepvriezer eten.»

HUMO In je boek probeer je niet alleen gezond, maar ook goedkoop te koken. Ben je opgevoed met het idee dat je zuinig moet zijn?

Van Nieuwkerk «Dat niet. Wel met het idee dat je heel hard moet werken als je iets wilt bereiken. Toen ik voor dit boek recepten aan het ontwikkelen was, ben ik er erg van geschrokken hoeveel geld ik normaal uitgeef aan boodschappen. Ik ga naar de beste slagers en visboeren, ik koop de lekkerste kazen en let nooit op de prijs. Nu moest ik dat dus wel doen, en ik was stomverbaasd hoe duur gezond eten is in vergelijking met eten uit pakjes. Je hebt al een bak lasagne voor 2,5 euro en daar kun je twee dagen van eten. Ik vond het heel moeilijk een gezond en niet veel duurder alternatief te vinden voor al die industriële voeding. Maar toch kan het als je producten koopt die op het einde van de dag met 30 procent korting weggaan, als je vaker naar de Marokkaanse supermarkt gaat en veel met conserven werkt. Bonen zijn bijvoorbeeld erg voedzaam, ze worden in het blik gekookt en er wordt bijna niets aan toegevoegd.

»Het helpt ook als je een paar dagen vooraf al nadenkt over wat je wilt eten en alleen in huis haalt wat je nodig hebt, hoe burgerlijk dat ook lijkt. Als je elke dag boodschappen doet, blijven er altijd producten in je ijskast liggen waarvan de houdbaarheidsdatum na verloop van tijd verstreken is.»

'Als ik op restaurant zat met mijn vriendinnen en op de kaart geen gerecht zag dat ik veilig vond, raakte ik in paniek'

HUMO De haverhype heb je nog niet achter je gelaten: je maakt met haver niet alleen je ontbijt klaar, je maakt er ook groenteburgers en gezonde koekjes mee.

Van Nieuwkerk «Maar dat deden mijn moeder en mijn grootmoeder ook al! En quinoa maakten zij ook klaar voor dat een hype werd. Ze zweren allebei bij gezond en uitgebreid koken. Zelfs een boterham smeren doen ze niet zomaar. Nee, eerst moet er een laagje echte roomboter op, dan lekkere kaas, en daarna enkele schijfjes komkommer met basilicum. Van eten maken ze altijd een feest. Van hen heb ik geleerd dat je daar gelukkig van wordt.»

HUMO Je moeder schreef restaurantrecensies voor het Algemeen Dagblad.

Van Nieuwkerk «Ja, en ze nam mij altijd mee als ze een nieuw restaurant ging keuren. Ik had dan een blocnote bij me om onder tafel op te schrijven wat ik ervan vond, want we gingen natuurlijk incognito. En ik stal de menukaarten. Ik vond dat superleuk.»

HUMO Je hebt een opleiding aan de hotelschool gevolgd.

Van Nieuwkerk «Ja. Ik wist al heel jong dat ik in de horeca wilde werken.»

HUMO Eén van je stages liep je in Hôtel de Paris in Monte Carlo.

Van Nieuwkerk «Dat is één van de duurste hotels in Europa. Elke dag kwam er een vracht levende kreeften binnen. Je weet dat die kromtrekken als je ze kookt. Maar daar moesten de kreeften recht op het bord worden geserveerd, heel chic. Daarom moest ik elke dag in al die kreeften twee pinnen steken, maar daar gingen ze keihard van piepen. Ik vond het echt afschuwelijk en ik heb na een tijdje gezegd: ‘Ik doe dat niet meer.’»


Vriendje verwennen

HUMO Op je 21ste was je al bedrijfsleider van het hippe Café-Restaurant Amsterdam.

Van Nieuwkerk «Dat was mijn grote droom, maar het was te vroeg. Ik moest opeens leiding geven aan de vrienden die ik daar had gemaakt, en ik vond dat moeilijk. Ik was echt te jong en te onzeker en werkte veel te hard omdat ik alles per se goed wilde doen.»

HUMO Ze moeten in jou toch het talent voor die job gezien hebben?

Van Nieuwkerk «Ja. Ik schrijf nu columns en maak televisie, maar elke keer als er een stukje wordt gepubliceerd of als ik voor de camera sta, vind ik het bijna té spannend. Als je mij in een restaurant zet en ik moet daar gastvrouw spelen, ben ik meteen de beste die er is. Daar ben ik nooit onzeker over geweest.»

HUMO Wat moet een goede gastvrouw kunnen?

Van Nieuwkerk «Voortdurend precies weten wat zich aan elke tafel afspeelt. Weten wat er nodig is vóór iemand een vinger opsteekt. Er zíjn, maar er ook weer niet te veel zijn. Een leuk praatje kunnen maken, maar niet te lang.»

HUMO Je hebt dus heel goed ontwikkelde voelsprieten.

Van Nieuwkerk «Die heb ik. En ik hou van zorgen. Ik zorg ook goed voor mijn vriend, ik hou ervan hem te verwennen en het gezellig te maken.»

HUMO Van wie heb je dat talent?

Van Nieuwkerk «Misschien van mijn moeder. Nee, volgens mij heb ik dat helemaal zelf ontdekt. Ik kwam als kind al in Café-Restaurant Amsterdam en de eerste keer dat ik er binnenstapte, wist ik al: dit wil ik later. Het is zo’n supercoole brasserie, het gebouw is prachtig en er werken jonge mensen. Op mijn 14de mocht ik er al stiekem ’s ochtends de driehonderd tafels helpen dekken. Ik ben er uiteindelijk bedrijfsleider geworden, maar daar ben ik dus mee gestopt.»

HUMO Het horecaleven speelt zich ’s nachts af.

Van Nieuwkerk «Dat is ook wat me heeft genekt toen ik bedrijfsleider was. Ik hou van gezond leven en genoeg slapen, en ik hecht ook erg aan ritme. Dat viel toen moeilijk te rijmen met mijn werk. Ik had meer controle over de indeling van mijn leven toen ik over eten begon te schrijven en ik voor de televisie een foodblog ben gaan maken.»

HUMO Schrijven en een programma presenteren: een mens zou bijna denken dat je in de voetsporen van je vader wilt treden.

Van Nieuwkerk «Nee, nee! Dat was het niet. Ik merkte gewoon dat ik dat goed kon.»

HUMO Terwijl je een zekere graad van dyslexie hebt.

Van Nieuwkerk «Ja, er gaan wel altijd drie eindredacteurs door mijn stukjes voor ze in de krant verschijnen (lacht). En mijn allereerste columns gaf ik eerst aan mijn moeder om te corrigeren, omdat ik ze niet met al die fouten naar de redactie durfde te sturen.»

HUMO Voor iemand die zo graag alles per se goed wil doen, moet het op school lastig zijn geweest als je veel spelfouten maakte.

Van Nieuwkerk «Nee. Ik stond al op tafel te dansen als ik een 6 had gehaald. School interesseerde me echt geen reet. Ik ging ook heel vaak niet. Ik had bijbaantjes en werkte op mijn 16de al ’s avonds in de bediening in het café-restaurant. Ik wilde mijn mouwen opstropen en aan het werk gaan. Ik hoefde geen 10 voor een proefwerk, ik wilde een 10 voor mijn stage.»

HUMO Je hebt ook lang gevoetbald.

Van Nieuwkerk «Vanaf mijn 10de, bij SC Buitenveldert. Mijn broer Kees en mijn vader voetbalden daar ook. Ik vond het geweldig. We moesten vaak tegen jongens spelen en soms wonnen we. Dat konden die echt niet aan, haha. Ik zou mijn dochter later ook graag zien voetballen, om haar het gevoel mee te geven dat ze niet moet onderdoen voor mannen.»

HUMO Fit zijn wordt hoog in het vaandel gedragen bij de familie Van Nieuwkerk, hè. Je vader drinkt niet en gaat vroeg slapen.

Van Nieuwkerk «We werken hard en willen presteren. Daar moet je fit voor zijn. Nu, mijn vader leidt wel een extreem gedisciplineerd leven, maar hij kan niet anders. Hij houdt het tempo anders niet vol. Dat steeds maar willen presteren is niet altijd even gezond, maar het is nu eenmaal mijn aard dat ik alles héél goed wil doen. En dan moet je voorbereid zijn. In het weekend laat ik de teugels wel vieren, hoor. Maar door de week zorg ik ervoor dat ik genoeg slaap, gezond eet en regelmatig ga sporten.»

'Ik zou mijn dochter later ook graag zien voetballen, om haar het gevoel mee te geven dat ze niet moet onderdoen voor mannen'

HUMO Ik vond ‘Niet gezond meer’ een heel sterk programma omdat je het probleem van eetstoornissen benadert vanuit je eigen ervaring. Je vertelt over je worsteling, je stelt je heel kwetsbaar op.

Van Nieuwkerk «Dat wilde ik ook. Instagram-jongeren durven niet meer kwetsbaar te zijn. Ik wilde laten zien dat dat nooit fout is. Je moet eens weten hoeveel reacties ik heb gekregen van meisjes die zeiden: ‘Je bent zo eerlijk. Wat is dat fijn!’ Ik was in die docu ook wel op mijn allerkwetsbaarst. Ik schrok zelf toen ik in mijn eetdagboekjes van vroeger las hoe weinig ik at en op foto’s zag hoe mager ik toen was. Het heeft een derde van mijn leven beheerst. Ik heb er tien jaar over gedaan voor ik er helemaal vanaf was. Dat is echt heftig.»

HUMO Waar je in die tijd eigenlijk naar zocht, was grip op je leven, een houvast.

Van Nieuwkerk «Ja. Een eetstoornis is een controleziekte. Ik móést elke dag sporten, het liefst twee keer per dag, en ik wilde absolute controle over mijn gewicht. Ik dacht dat mensen me leuker zouden vinden als ik mager was, en dat ik het verder zou schoppen. Mijn geluk hing echt van mijn gewicht af. Erg, hè.»


Paniekaanval

HUMO Je was heel blij toen je een label vond voor wat je had: orthorexie. Wat is het precies?

Van Nieuwkerk «Extreem geobsedeerd zijn met eten en sport, in die mate dat het je leven overneemt. Je blijft wel eten, maar je eet heel weinig, en alleen maar voedsel dat volgens jou veilig, caloriearm en gezond is. Ik ging elke dag naar de sportschool. Daar is op zich niks mis mee. Alleen mag je het niet erg vinden als je een keer niet kunt gaan. Dat kon ik niet. Ik raakte daar volledig van in paniek. En ook als ik op restaurant zat met mijn vriendinnen, en op de kaart geen gerecht zag dat ik veilig vond. Op den duur ging ik alleen nog mee uiteten als ik het restaurant mocht kiezen. Ik bestudeerde eerst overal de menukaart, maar op den duur ging ik helemaal níét meer mee. Je wordt er ook heel eenzaam van. Ik vond het zo jammer dat ik zelfs niet meer met hen mee op vakantie durfde, omdat ik dan niet meer elke dag zou kunnen sporten. Daarom ben ik hulp gaan zoeken.

»Je weet echt niet hoe vrij ik me voel dat ik daarvan af ben. Nu, ik zal nooit niet nadenken over wat ik eet. Ik hou nog steeds erg van gezond eten. Misschien op een manier die mensen nog als problematisch zien, maar ik heb er geen last meer van.»

HUMO In ‘Niet gezond meer’ vraag je op een gegeven moment aan je vriendinnen: ‘Waarom denken jullie dat ik orthorexie kreeg en jullie niet?’

Van Nieuwkerk «Je moet er aanleg voor hebben. Ik ben nu een Instagrammer. De helft van mijn vriendinnen heeft geen Instagram-profiel en de andere helft trekt het zich niet aan hoe perfect iedereen zich daar voordoet. Maar ik ben ijdel en gevoelig. Ik vergelijk en ik wil graag presteren.»

HUMO Je noemt jezelf een heel bewuste Instagrammer.

Van Nieuwkerk «Ja. Ik werk mijn foto’s niet bij en ik zal nooit foto’s in bikini posten. Vroeger ploeterde ik hard om mooie tekstjes te schrijven waar meisjes iets aan zouden hebben. Maar een deskundige die ik sprak voor ‘Niet gezond meer’, zei dat ik daar net zo goed mee kon ophouden: tekst doet er niet toe op Instagram.»

HUMO Heb jij niet ooit met een strakke buik op de cover van…

Van Nieuwkerk «...‘Women’s Health’ gestaan? Ja, dat was een soort droom die uitkwam. Misschien had ik daar beter over moeten nadenken, maar ik voelde me toen erg vereerd en dacht: ik doe het gewoon.»

HUMO Instagram veroorzaakt geen eetstoornissen. Het gooit hoogstens olie op het vuur. Dat je weinig eet en veel sport, zijn symptomen van een probleem dat veel dieper ligt.

Van Nieuwkerk «Daarom is het ook zinloos om naar een diëtist te gaan als je een eetstoornis hebt. Je moet naar een psycholoog of een coach. Dat heb ik ook gedaan.»

HUMO Meisjes die een eetstoornis ontwikkelen, zijn vaak talentvol en zien er goed uit. Als kind lukt alles hen, maar als puber ontdekken ze opeens dat ze niet door iedereen geliefd worden en ze niet in alles goed zijn.

Van Nieuwkerk «Dat herken ik wel.»

HUMO Wanneer is je dyslexie vastgesteld?

Van Nieuwkerk «In het begin van de middelbare school, denk ik. Wel grappig dat ik op school nooit last heb gehad van mijn perfectionisme.»

HUMO Eén van je vriendinnen zei dat je last kreeg van eetproblemen in de periode dat jullie gezin opeens in de schijnwerpers kwam te staan.

Van Nieuwkerk «Dat hielp natuurlijk niet. Dan wordt je neiging om aan het perfectie-ideaal te voldoen alleen maar getriggerd.»

HUMO De eerste film van je broer Kees, die regisseur is, is meteen de hemel in geprezen. Heb jij ooit het gevoel gehad: nu kan ik niet achterblijven?

Van Nieuwkerk «Helemaal niet. Wij hebben ieder de drang om de beste te willen zijn in ons werk. Dat is iets genetisch, denk ik. Maar het is echt niet zo dat we elkaar opjutten. Soms zou ik wel wat minder perfectionistisch willen zijn, maar tegelijk vind ik het ook een heel goede motor.»

HUMO Je manager heeft dit jaar twee keer een interviewaanvraag van ons uitgesteld. ‘Jet heeft rust nodig,’ zei ze.

Van Nieuwkerk «Ik kan echt niet zonder haar. Anders neem ik alles aan en ga ik over mijn grenzen. Na mijn eerste boek heb ik er al eens helemaal door gezeten. Weet je, ik kan erg opkijken naar mensen die schijt hebben aan alles. Al denk ik ook: het kan niet dat ze zich helemaal niks aantrekken van de blik van anderen.»

HUMO In ‘Niet gezond meer’ hoop je dat de medische wereld orthorexie snel als ziekte zal erkennen.

Van Nieuwkerk «Ja, want dat is nog steeds niet zo. De psycholoog in ‘Niet gezond meer’ noemde het anorexie light. Er zijn natuurlijk ook overeenkomsten tussen anorexie en orthorexie, maar ik kon me indertijd helemaal niet identificeren met het beeld van anorexie. Ik was wel dun, maar ik was niet graatmager. Ik ben nooit gestopt met eten. Artsen en ouders zeggen daarom vaak: ‘Als ze gewoon een beetje meer eet, dan komt het wel goed.’ Pas als een meisje graatmager is, gaan alle alarmbellen af. Meisjes met orthorexie hebben wel degelijk een eetstoornis, ze zijn doodsbang en zien vreselijk af. Maar ze kunnen de ziekte zo makkelijk geheimhouden. Zeker in deze tijd, waarin het heel hip is om met je lijf bezig te zijn.»

HUMO Zowel ‘Niet gezond meer’ als ‘Uit huis met Jet’ sluit je af met de boodschap dat het ontzettend belangrijk is om aardig te zijn voor jezelf.

Van Nieuwkerk «Ja. Het is zo makkelijk om dat niet te doen. Ik moet het soms echt hardop tegen mezelf zeggen: ‘Jet, wees lief voor jezelf.’ Als ik, bijvoorbeeld, een les heb geboekt in de sportschool, maar er helemaal geen zin in heb. Dan denk ik: wat zou je nu tegen je beste vriendin zeggen? En dan zeg ik tegen mezelf: ‘Komaan, dan ga je toch een keertje niet?’ Iets lekker vers voor jezelf koken als je alleen bent, is ook zo iets. Het doet zoveel deugd om in plaats van met een zak chips met een lekker vers hapje op de bank te kruipen en naar iets op Netflix te kijken.»

Jet van Nieuwkerk, ‘Uit huis met Jet’, Carrera

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234