null Beeld

Jonge Leeuwen: Mohamed (19) en Nerma (18) uit 'De school van Lukaku'

Ik verwachtte een blackboard jungle waarin hologige leraren, van ellende neerzijgend, hun beroepskeuze van weleer met smartelijke uithalen vervloeken, terwijl scholieren routineus hun crackpijp of knipmes bovenhalen en zich hardop afvragen: 'Wie is in godsnaam die oude lul die ons op z'n knieën smeekt om alsjeblieft even op te letten? Moeten we hém niet eens een lesje leren? One always kicks a man when he's down, toch?' Maar na drie afleveringen van 'De school van Lukaku' zou je zweren dat het goed gaat met het multiculturele onderwijs.

Rudy Vandendaele

Ik zie aangaande gedrag geen groot verschil met het monoculturele klasje - nu ja, er zat één halve Waal tussen - waarin ik destijds argwanend de toekomst tegemoet zag. Ik zie voorts dat de leraren van het Sint-Guido Instituut in Anderlecht hun pappenheimers kennen, en omgekeerd. Een klassikale discussie over lastige culturele tegenstellingen loopt in die school zo te zien niet meteen op ongeregeldheden en brandstichting uit. Jammer dat ik bijna nooit geloof wat ik op de televisie zie, zelfs niet in koosjere reality, maar goed.

De school van Lukaku is evengoed de school van Nerma (18) en Mohamed (19). Nerma komt uit Bosnië en de familie van Mohamed uit Marokko. Waarom eigenlijk?

Mohamed «Mijn grootouders kwamen hier werk zoeken: in Marokko hadden ze het moeilijk, en ze wilden een beter leven voor hun kinderen en kleinkinderen. Mijn grootvader is in 1960 naar België verhuisd. Hij heeft hier zijn hele leven bij de MIVB gewerkt, de Brusselse vervoermaatschappij: hij is buschauffeur en tramconducteur geweest, en nu is hij met pensioen.»

Nerma «Wij zijn wegens de Bosnische oorlog naar België gevlucht in 1994 - ik was twee, toen. Er zijn me geen beelden van die oorlog bijgebleven, maar wel geluiden: schoten, bombardementen. Ik kan nog altijd niet tegen vuurwerk. Ik raak er bijna van in paniek, en onmiddellijk duik ik weg en dek ik mijn oren af. 't Is haast een reflex.»

HUMO Jullie zijn allebei moslims, de ene al wat meer dan de andere. Valt het mee om moslim te zijn in België?

Mohamed «Ja, als je respect voor alle geloofsovertuigingen opbrengt. Voor mij heeft het geen belang of iemand christen of jood of moslim is. België is een goed multicultureel land. Ik heb hier ook nooit racisme ondervonden, nooit van mijn leven. Onze buren in Molenbeek zijn christelijk, katholiek. De buurvrouw is nog niet zo lang geleden gestorven, en toen is mijn grootvader in zijn traditionele Marokkaanse kleren naar de begrafenismis gegaan. De andere mensen keken wel een beetje raar naar hem in de kerk, maar er gebeurde niets: hij werd gerespecteerd voor wat hij was.

Neen, moslims hebben het hier goed, vind ik. Er zijn ook verschillende soorten moslims, hè: de sjiieten zijn veel strenger en extremer dan de soennieten. Mijn familie is soennitisch. Wij maken geen problemen.»

Nerma «Mijn achtergrond is islamitisch, maar ik doe niets aan het geloof: ik bid niet en ik ga niet naar de moskee. Ik geloof eigenlijk niet. Mijn ouders ook niet, maar mijn grootouders en mijn tantes nog wel. Die gaan elke dag naar de moskee.»

HUMO Nerma gelooft niet. Wat denk je daarvan, Mohamed?

Mohamed «Ik heb er geen mening over. Ik weet niet wat er in Bosnië met haar familie gebeurd is. Ze is misschien veranderd door in België te wonen. En als haar ouders óók niet geloven...

Maar we respecteren elkaar. Ik heb mijn geloof nodig in mijn leven. Als het niet goed gaat op school - slechte toetsen en zo - dan bid ik 's avonds tot Allah. Dan beloof ik dat ik morgen een betere toets zal maken, en vraag ik of Hij me wil steunen. Of me wil helpen om me te concentreren. En na zo'n gebed ben ik al beter geconcentreerd, echt waar. En voor ik aan een voetbalwedstrijd begin, vraag ik Allah om me voor blessures te behoeden. Ik vraag van alles aan Allah. Ik vind dat je altijd aan Hem moet denken.»

Nerma «Ik begrijp wel dat Mohamed steun zoekt bij God, maar in mij komt dat niet op. Ik zoek steun bij mijn ouders, en ik put ook kracht uit bijvoorbeeld de liefde voor mijn studie, uit kennis - ze kunnen je van alles afpakken, maar niet je kennis. Ik geloof in wilskracht en in toewijding. Als de wil er is, bereik je alles, en door de wil kun je ook makkelijker iets opofferen om je doel te bereiken.»

Mohamed «Allah helpt mij ook om wilskracht te hebben.»


Niks nultolerantie

HUMO Mohamed, in de eerste aflevering van 'De school van Lukaku' zei je met nadruk dat je geen allochtoon was maar een Belg. Je zei het zelfs een beetje boos. Nu moet jij me eens precies vertellen wat een Belg eigenlijk is.

Mohamed «Iemand die in België geboren is. En ja, ik was een beetje boos toen ik dat zei. In Molenbeek, waar ik woon, moet ik altijd mijn identiteitskaart aan de politie tonen. Waarom moet dat? Na een tijd begint het toch te vervelen. En vooral: te irriteren. 'Maar meneer, u hebt mijn identiteitskaart nog maar twee dagen geleden gecontroleerd!' Je kunt natuurlijk wel zien dat ik van Marokkaanse afkomst ben, maar toch ben ik een Belg. De politie heeft me zelfs al gezegd: 'We willen zien of je wel een echte Belg bent.' Wat betekent dat? Er zijn politiemannen die me meteen boos aanspreken, alsof ik iets heb misdaan. Als ze me rustig aanspreken, dan doe ik wat ze me vragen. Ik maak geen problemen.»

Nerma «Volgens mij worden Marokkaanse jongeren geviseerd omdat ze vaker in het nieuws zijn dan andere jongeren. Zijn er rellen, dan krijgen meteen álle Marokkanen de schuld. Wel, ik heb Marokkaanse vrienden die de boefjes van de buurt regelmatig de les lezen, die hen vlakaf zeggen dat ze zich moeten gedragen, of dat ze moeten werken.»

Mohamed «Elke Marokkaan heeft, net als ieder ander mens, zijn eigen verhaal. Als een Marokkaan steelt, dan wil ik weten waarom hij dat doet. Heeft hij familiale problemen? Geldproblemen? Is hij door zijn ouders buitengegooid? Heeft hij een goede reden om te stelen?»

Nerma «Een goede reden om te stelen? Jij praat dieven dus goed? Als ze maar een 'goede reden' hebben.»

Mohamed «Ik praat stelen niet goed, maar soms begrijp ik het wel. Marokkanen hebben meestal veel kinderen, en als de jongens achttien zijn, hebben hun ouders vaak geen controle meer over hen, ze verliezen ze uit het oog, ook omdat ze het te druk hebben met hun jongere kinderen. Die jongens van achttien doen hun zin: ze gaan niet meer naar school, werk hebben ze ook al niet, en dus hangen ze op straat rond, en dan loopt het meestal mis. Stelen is dan een oplossing voor hen.»

HUMO Waarom ben jij géén stelende hangjongere van Marokkaanse origine?

Mohamed «Omdat mijn familie mij goed in de gaten houdt en mij opvoedt: zowel mijn moeder, mijn grootouders als mijn tantes. Mijn moeder vraagt me geregeld naar mijn schoolagenda. En ik mag niet zomaar op straat rondhangen, zeker niet tot één uur 's nachts. Anders krijg ik naar mijn voeten. Ik wil ook studeren en rustig zijn. Als er met één van mijn nichtjes of neven iets slechts is gebeurd - iets op school, bijvoorbeeld - dan komt de hele familie bijeen om over dat probleem te spreken. Maar ja, niet alle Marokkanen worden zo goed in de gaten gehouden. Ik zei het al: iedereen heeft zijn eigen verhaal.»

HUMO Jullie wonen allebei in Molenbeek. Voelen jullie nog iets van de nultolerantie?

Nerma «Nauwelijks.»

Mohamed «'t Is veel minder geworden, ja. Hoewel er nog altijd meer politie op straat is dan vroeger, zeker nu, tijdens de ramadan. De nultolerantie heeft wel geholpen.»

Nerma «Mohamed woont echt in een moeilijke buurt, tussen de metrostations Ribaucourt en Graaf van Vlaanderen. Ik woon in een veel rustiger buurt.»

HUMO Uit 'De school van Lukaku' heb ik begrepen dat je ouders gescheiden zijn, Mohamed. Heb je nog contact met je vader?

Mohamed «Neen, ik was zeven toen ik hem voor het laatst heb gezien. Mijn grootvader heeft zijn rol overgenomen.»

Bekijk de trailer van 'De School van Lukaku'

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234