Jonge Leeuwen: Tamino (20), Belgisch-Egyptische singer-songwriter

Tamino – voluit Tamino-Amir Moharam Fouad – is nog maar 20, maar straks zal de prachtige, half-Egyptische singer-songwriter zijn hartverscheurende ‘Habibi’ over de weide van Werchter laten weerklinken. Een halfjaar geleden duwde Wannes Cappelle van Het Zesde Metaal hem in De Antwerpse Trix als voorafje het podium op, daarna won hij De Nieuwe Lichting van Studio Brussel en volgde het platencontract bij het label N.E.W.S. Het lijkt een bliksemstart, maar Tamino is van het bedachtzame type.

'Ik probeer zo weinig mogelijk van de liefde te verwachten, maar er tegelijk wel in te geloven'

Terwijl hij zijn ogen opslaat en zijn ellenlange donkere wimpers er een eeuwigheid over lijken te doen om zijn bijna zwarte ogen prijs te geven, legt hij uit hoe behoedzaam hij zich op deze taak heeft voorbereid.

HUMO Je had al een ep af voordat iemand nog maar wist wie je was.

TAMINO «Ja. Ik had al meer dan dertig songs liggen waar ik tevreden over was, en het werd echt tijd dat daar iets mee gebeurde.»

HUMO Dertig songs? Hoe oud was je dan toen je ze begon te schrijven?

TAMINO «14, denk ik. Vroeger ging ik na school direct naar mijn kamertje en begon ik te schrijven.»

HUMO Waarover?

TAMINO «Ik schreef uit woede. Ik was heel kwaad. Kwaad op hoe de wereld in elkaar zit. Zodra je naar school gaat, ligt alles vast tot je 18de. Je moet je gedragen zoals het hoort en als je niet meedoet met de rest, sta je meteen aan de kant. Dat iedereen op school zich aanpaste, vond ik raar. Ik voelde me er niet thuis.»

HUMO Was je een lastpak in de klas?

TAMINO «Ik denk niet dat mijn leraren mij zo hebben ervaren. Ze zijn allemaal al naar mijn shows komen kijken, dus ze zien me nog graag (lacht). Maar ik durfde dingen wel ter discussie te stellen in de klas. Als in de les Engels te vaak hetzelfde werd herhaald, dan zei ik dat.»

HUMO Wat vonden je klasgenoten daarvan?

TAMINO «Zij vonden me raar, denk ik. Ik ging mijn eigen weg. In de lagere school ben ik ook wel gepest, soms zo erg dat ik van school moest veranderen.»

HUMO Was het die narigheid die je van je af schreef?

TAMINO «Ook. Maar ik schreef ook omdat er gewoon niets was wat ik liever deed. En het was een soort zingeving. Ik twijfelde echt aan alles, ook of het leven wel zin had. Maar als ik schreef, had ik het gevoel dat ik met iets bezig was wat ertoe deed. Omdat muziek voor mij zoveel betekent. Als mijn moeder piano-speelde, kroop ik als kind altijd bij haar op schoot. En zij heeft me naar The Beatles leren luisteren, daar was ze een enorme fan van. Vooral in de platen van John Lennon voelde ik me thuis, en natuurlijk in de muziek van mijn grootvader.»

HUMO Je grootvader Moharam Fouad was in de jaren 50 een beroemde crooner en filmacteur, een soort Egyptische Frank Sinatra.

TAMINO «Hij heeft zelfs voor koningen gezongen. Zijn muziek wordt nog altijd gedraaid. Als kind legde ik al zijn platen op, heeft mijn moeder me verteld. Ik kreeg er niet genoeg van. Wat ik zo cool vind, is dat het heel duidelijk Arabische muziek is, maar dan met een westerse invloed. Tot de jaren 20, 30 bestond dat niet. Oum Kalthoum (Egyptische zangeres, red.) heeft als eerste gedurfd om westerse elementen toe te voegen. Ze had een westers georiënteerde bigband achter zich staan, een mix van westerse strijkers en traditionele Arabische instrumenten. Dat vind ik zó straf, dat ze die stap heeft durven te zetten. Ze kreeg een storm van kritiek over zich heen, maar ze werd het voorbeeld voor iedereen. Ook voor mijn grootvader.»

HUMO Is het waar dat hij op zijn 8ste door zijn stiefmoeder op straat is gezet?

TAMINO «Ja. Zijn levensverhaal is echt ongelofelijk. Toen zijn vader hertrouwde, wilde zijn nieuwe vrouw geen kinderen van iemand anders in huis: zij heeft hem en zijn oudere broer eruit gegooid. Om te overleven moesten ze schoenen poetsen en zo. Mijn vader is heel trots op hem en heeft veel over hem verteld. Hij wilde dat we weten uit welk bijzonder hout we gesneden zijn.»

HUMO Die straatjongen is later de beroemdste crooner van Egypte geworden. Hoe is dat in hemelsnaam gegaan?

TAMINO «Hij wist als kind al dat hij maar één ding wilde: muzikant worden. Hij oefende ’s nachts op de oed, de Arabische luit, en ging ’s ochtends vroeg werk zoeken, elke dag opnieuw. Tot hij op zijn 14de in z’n eentje deelnam aan een auditie voor het conservatorium en werd toegelaten. Eenmaal afgestudeerd is hij in clubs beginnen te zingen, maar dat raakte hij beu. Hij wilde naar Brazilië, ook om alle miserie van zijn kindertijd voorgoed achter zich te laten. Hij besloot in Alexandrië de boot te nemen, maar om daar te raken moest hij al zijn spaargeld uitgeven aan een treinticket. In Alexandrië moest hij weer in clubs zingen om zijn bootticket te kunnen betalen, en toen werd hij opgemerkt door een filmregisseur. Die vroeg hem in zijn volgende film te spelen en te zingen. Dat werd een succes: hij was 19 en zijn naam was gemaakt. Mijn grootvader is geweldig, maar hij heeft er keihard voor gewerkt. Als je iets wilt, moet je echt helemaal voor je droom gaan. Ralph Waldo Emerson (19de-eeuwse Amerikaanse denker, red.) schrijft dat ook in zijn essay ‘Prudence’. Het geluk zal niet zomaar over je neerdalen, je moet zelf moeite doen: ‘How much of human life is lost in waiting?’ Ik ben nu zelf gestopt aan het conservatorium in Amsterdam. Ik doe liever één ding goed dan twee dingen half. Ik zou anders helemaal gek worden. Ik wil echt genoeg tijd hebben om net zo lang aan mijn nummers te kunnen werken tot ik er tevreden over ben. Ik wil later nergens spijt van hebben.»

HUMO Je song ‘Cigar’ gaat daarover: ‘Don’t make me right, it’s me to decide: this or that side’.

TAMINO «Ik had net het schilderij ‘Kop van een skelet met brandende sigaret’ van Vincent van Gogh gezien toen ik die tekst schreef. Voor mij is dat het beeld van iemand die geen spijt heeft van wat hij heeft gedaan in zijn leven, iemand die nooit compromissen heeft gesloten.»

HUMO Vonden je ouders het oké dat je stopte met je studie? Zeiden ze niet: ‘Eerst een diploma, want je moet later wel geld verdienen’?

TAMINO «Bij ons thuis werd er nooit over geld gesproken. Dat kwam mij en mijn broer (Ramy, fotograaf en filmmaker, red.) goed uit. Als je helemaal voor iets gaat, vind je altijd wel een manier om te overleven. Nu, ik wil daarmee niets zeggen over iemand die daar niet in slaagt of die ervoor kiest om eerst een diploma te halen, maar dat is niet mijn weg.»

HUMO Is je nummer ‘Habibi’ bekend in Egypte?

TAMINO «Alleen bij de fans van mijn opa die op het internet via zijn naam bij ‘Habibi’ uitkomen. De oudere generatie luistert nog altijd naar zijn muziek.»

HUMO Wil je even beroemd worden als hij? Je denkt er wel over na, want in ‘Cigar’ zing je: ‘Why do I still care about all who might recall me / For everything dies, so does memory’.

TAMINO «Ik zou graag iets achterlaten, ja. Het gevoel hebben dat het zin heeft gehad wat ik heb gedaan. Maar tegelijkertijd is onthouden willen worden zinloos, want degenen die me kennen, zijn over honderd jaar dood.»

HUMO De muziek van sommige componisten overleeft de geschiedenis.

TAMINO «Ja, maar daarvoor moet je Mozart of Beethoven zijn.»

HUMO Je moet toch erg geloven in je eigen kunnen om te denken: ik maak een ep en daar zal wel iets mee gebeuren.

TAMINO «Dat ik die ep heb kunnen maken, heb ik voor een groot stuk te danken aan mijn mentor aan het conservatorium in Amsterdam, René van Barneveld. Hij heeft nog gitaar gespeeld bij Urban Dance Squad en hij valt soms in bij Het Zesde Metaal. Hij kent ook Tom Pintens goed (gitarist bij Zita Swoon en Het Zesde Metaal, red.). Ik polste hem of hij Tom niet wou vragen een ep op te nemen met mij. Tom is echt goed, maar hij krijgt vaak de vraag van beginnende muzikanten om hun plaatje te produceren. René heeft hem meteen een mail gestuurd en gezegd: ‘Tom, deze jongen moet je echt leren kennen.’»

'Als kind voelde ik me niet goed op school. Ik trok me vaak terug en werd gepest'

HUMO Omdat je zo goed bent?

TAMINO «Zeker niet. Op het conservatorium zitten studenten zes uur per dag op hun instrument te oefenen, die zijn echt virtuoos. Ik ben dat niet, maar ik ben wel sterk op creatief vlak. We moesten daar elke drie maanden in een andere band spelen, in een verschillend genre. Zo leerde je: oké, nu speel ik iets helemaal anders, maar toch moet het meteen goed zijn. Ik heb gezongen in desertrockbands en ik heb dancenummers en duetten gebracht. René heeft daar gezien hoe snel ik me kan aanpassen en een richting kan kiezen: ik heb een goed beeld van wat er moet gebeuren. Bij elk bandje schreef ik meestal het grootste deel van de nummers.»

HUMO Je nam meteen de leiding?

TAMINO «Ja. Ik liet de anderen wel aanvullen, maar ik duwde het project toch telkens een bepaalde kant op. Tijdens de beoordeling kreeg ik te horen dat ik goed kon leiden zonder een dictator te zijn. Ze zagen dat niet vaak, zeiden ze, en ze vonden het tof.»


Kutmuziek

HUMO Waar hebben je ouders elkaar ontmoet?

TAMINO «In Guinee. Mijn moeder is antropologe en was daar voor haar eindwerk. Mijn vader werkte er als vertegenwoordiger voor een bedrijf. Hoe hij daar is terechtgekomen, moet ik hem nog eens vragen. Tot mijn 3de heb ik afwisselend in België en in Egypte gewoond. Mijn vader is in Egypte geboren, maar hij woont al een paar jaar in Koeweit. Hij is daar event manager. Ik zie hem nog wel, maar meestal hier. Ik ben een paar keer naar Koeweit geweest, maar het is niet het leukste land om naartoe te gaan.»

HUMO Herken je er je Arabische roots niet?

TAMINO «Helemaal niet. Het is een land van emirs met grote verschillen tussen arm en rijk, en je vindt er nauwelijks cultuur. Het is gewoon een woestijn waar ze een paar shoppingmalls hebben gezet. Terwijl Egypte overal cultuur ademt, oude en nieuwe. Ik kom er heel graag. Mijn grootmoeder woont er nog.»

HUMO De vrouw van de zanger!

TAMINO «De eerste van zes vrouwen, ja, en de enige met wie hij een kind heeft gekregen, mijn vader.»

HUMO Is de muziekscene er interessant?

TAMINO «De muziek die je daar hoort, is meestal kut. Allemaal van die Arabische pop, Amerikaanse hits in een Arabisch jasje. Echt verschrikkelijk.»

HUMO Tamino is de naam van de prins in Mozarts opera ‘De toverfluit’. Je tweede naam, Amir, betekent ‘prins’ in het Arabisch. De verwachtingen waren hooggespannen.

TAMINO «Integendeel: ik heb nooit het gevoel gehad dat er thuis iets werd verwacht. Ik mocht gewoon mijn ding doen.»

HUMO Eerst was dat piano, daarna theater, gitaar en uiteindelijk zang.

TAMINO «Tot mijn 12de heb ik klassieke piano gespeeld, net als mijn moeder. Tot die afkeer van de voorgeschreven weg weer kwam opzetten bij mij. Ik heb toen een jaar lang geen instrument aangeraakt, tot ik gewoon uit mezelf weer achter de piano ben gaan zitten: opeens kwamen er melodieën uit mijn handen die me zin gaven om verder te gaan. Op mijn 16de heb ik een gitaar vastgenomen die bij ons thuis in de kelder lag. Die had mijn oom, die vroeger bij ons op de bovenste verdieping woonde, daar met versterker en al laten liggen toen hij vertrok.»

HUMO Hij was ook muzikant.

TAMINO «Hij is eigenlijk kunstschilder.»

HUMO Het kunstzinnige bloed komt bij jou echt van alle kanten. Maar wat is er typisch Arabisch aan jou, denk je?

TAMINO «Goh, de zin voor romantiek en melancholie heb ik misschien van mijn grootvader. In Egyptische liederen zingen mensen vaak over hun eigen leed. Als je de vertaling van de teksten zou lezen, kan ik me voorstellen dat je ze banaal en sentimenteel zou vinden, maar het is zo gemeend en met zoveel gevoel gezongen. In liveopnames hoor je mensen vaak midden in een lied applaudisseren omdat ze zo meeleven met het verhaal. Volgens mij zijn die optredens geweldig om mee te maken. Ik vind romantiek en melancholie heel spannend. Maar ik weet dat er mensen zijn die ‘Habibi’ te intens vinden.»

HUMO Belgen kunnen die romantiek en die intensiteit niet aan?

TAMINO «Ik begrijp perfect dat niet iedereen daar altijd zin in heeft. Het klimaat hier is kouder, en de omgang met elkaar is dat ook. Heb je weleens iets gelezen van Kahlil Gibran of van Nagieb Mahfoez, de enige Arabische schrijver die de Nobelprijs voor de Literatuur heeft gewonnen? Mensen die hun poëtische taalgebruik niet gewend zijn, zullen hun boeken maar melig vinden, maar ik vind ze prachtig. Ik kan ook genieten van de rauwheid van Charles Bukowski – hij is au fond óók een romanticus, maar dan één die de romantiek niet aankan en ze daarom kapotmaakt. Nu, je moet niet denken dat wij thuis allemaal heel emotioneel rondlopen, maar we staan wel heel vol in het leven. We zijn niet bang om lief te hebben. Sommige dingen over jezelf kun je alleen leren door iemand anders toe te laten tot de intiemste plekken van je hart. Wat het meest ingrijpt in je leven, is vaak ook het mooiste. Maar je moet dingen in de ogen durven te kijken, hoe eng je het ook vindt.»

'Bij ons thuis werd er nooit over geld gesproken. Dat kwam mij en mijn broer goed uit.'

HUMO Dat is niet makkelijk. Dat zul jij ook aan den lijve hebben ondervonden: je nummer ‘Indigo Night’ gaat over een nieuwsgierige jongen die alles om zich heen door een scherm ziet.

TAMINO «Het is een fabel over een jongetje dat uit een schelp komt en voor de eerste keer voelt: ‘O, zo leuk kan het leven zijn!’ Het heeft ook geen zin om bang te zijn voor pijn. Je zult die sowieso meemaken.»

HUMO Jij dus ook.

TAMINO «Als kind voelde ik me niet thuis op school, ik trok me vaak terug en werd gepest. Na een tijd had ik toch een toffe vriendengroep, maar op mijn 17de ben ik plots in mijn eentje naar Amsterdam verhuisd. Ik zal nooit vergeten dat ik daar aankwam en iedereen tegen elkaar hoorde zeggen: ‘Hoe was je vakantie?’ O, dacht ik, hier kent iedereen elkaar. Maar dat was helemaal niet zo. Het was gewoon de Nederlandse manier van omgaan met elkaar, maar zo was ik helemaal niet. Ik was daar opnieuw een outcast, de stille Belg, terwijl ik in België tussen mijn vrienden de opgewektste van allemaal was. Toen ben ik helemaal dichtgeklapt. Ik was er aangekomen met het gevoel: ‘Nu zal alles goed komen.’ En weer was er alleen maar verwarring. Ik had het gevoel dat ik geen eigen identiteit meer had, ik wist zelf totaal niet meer: wie ben ik? Ik heb toen op het punt gestaan om met alles te stoppen, maar ik heb toch doorgezet, met de moed der wanhoop. Ik heb mezelf toch af en toe naar het café gesleept en geprobeerd contact te maken, en ik heb er op den duur toch heel goede vrienden gemaakt. De enige manier is de confrontatie met je demonen aangaan en ze een plaats geven. Schrijf er een nummer over, of een stukje in je dagboek, of probeer ze te herkennen in een boek van iemand anders. Het maakt niet uit, zolang je ze maar niet onder de mat veegt of ervan wegloopt.»

HUMO Ik kan me wel voor-stellen waarom je een fan van John Lennon bent.

TAMINO «Ja? Ik hield vooral van het beeld dat mijn moeder van hem schetste, dat van een man die zijn vrijheid opeiste. Maar ik besef wel dat dat niet overal evident is. Ik bedoel, je zult maar een transseksueel in Indonesië zijn.»

HUMO Of een homo in Egypte.

TAMINO «Ja, ik denk dat ik daar zelfs geen oorbel zou durven te dragen. Ik zou die vrijheid kunnen opeisen, maar ik zou het onprettig vinden om elke dag scheef bekeken te worden. Hoewel ik dat nu misschien wel zou aankunnen.»

HUMO Je liedjes gaan vaak over relaties. Wat verwacht je van de liefde?

TAMINO «Ik probeer er zo weinig mogelijk van te verwachten, maar er tegelijk wel in te geloven. Dat is een moeilijk evenwicht, ik weet het. En dáár gaan al die liedjes dus over. Weet je, het heeft even geduurd voor ik doorhad dat mensen het wel leuk vinden mij erbij te hebben. Maar sinds ik daar zekerder van ben, begint alles beter en beter te lukken.»

HUMO Je speelt deze zomer op Cactus, de Lokerse Feesten, Pukkelpop én Rock Werchter.

TAMINO «Cool, hè. Ik vind het echt super, en ik verzeker je: ik zal overal keihard mijn best doen.»

www.taminomusic.com

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234