null Beeld

Jonge ­vrouwen in de greep van alcohol: 'Ik wilde even succesvol zijn als mijn vader, maar ik had wel drank nodig om het vol te houden'

Goed nieuws van de OESO: de afgelopen twintig jaar hebben we 2,5 procent minder alcohol gedronken, in België zelfs 17 procent. Maar die euforie geldt niet voor iedereen: vooral jonge, hoogopgeleide vrouwen drinken meer. Mannen hijsen nog altijd het meest, maar de vrouwen hebben de achtervolging ingezet.

'Ik maakte me wijs dat ik de drank nodig had om de drukke avonden aan te kunnen – huiswerk, kinderen in bad, koken'

Sofie Deraeve (33) «Tot vijf jaar geleden was ik een sociale drinker. Ik had mijn leven op orde: ik was getrouwd, had twee kinderen, had zonder problemen mijn diploma handelswetenschappen behaald en had een goede functie bij een bedrijf dat sloten, cilinders en veiligheidssystemen maakt. Maar stilaan ging ik me slechter in mijn vel voelen. Vooral in mijn relatie boterde het niet meer. Toen begon ik ook in mijn eentje thuis te drinken en liep het helemaal fout.»

HUMO Je hebt altijd al graag een glas gedronken.

Deraeve «Ik ben iemand zonder remmen. Zeker als het op alcohol aankomt. Misschien had ik die remmen ooit wel, maar dan ben ik ze in elk geval al op heel vroege leeftijd kwijtgeraakt.

»In onze familie staat gezelligheid gelijk aan goed eten en drinken. Op mijn 12de mocht ik voor het eerst aanschuiven aan de grotemensentafel en kreeg ik een pisang – een bodempje van het groene spul, aangelengd met veel fruitsap. Een rare traditie, nu ik eraan denk: kindjes maken we wijs dat alcohol vies en foei is, maar op hun 12de duw je hen een glas in de handen als een soort overgangsrite. In elk geval smaakte die pisang me enorm. We woonden naast een café en ik deed niks liever dan naast mijn vader aan de toog zitten luisteren naar al die straffe verhalen. Ik wilde erbij horen en dat vond iedereen geweldig: ‘Allee, Sofietje, proef eens een pintje.’ Ik heb die eerste pint in één teug leeggedronken – ik was 14. Zo vies! ‘Haha, wacht tot de tweede,’ zeiden ze. In de maanden daarna begon ik met vriendinnen vaker te drinken en stiekem te roken. Op school waren we strevers en haalden we meer dan behoorlijke punten, dus niemand zag er graten in.

»Mijn eerste black-out had ik op mijn 14de, op de jaarlijkse avondmarkt in het dorp. Ik ging met vrienden van kraam tot kraam. Ergens halfweg de markt zei iemand: ‘Jij krijgt zo’n fles jenever nooit in één keer op.’ Dat kon ik me niet zomaar laten zeggen, maar niet veel later lag ik wel bewusteloos naast het scoutslokaal. Ze hebben er de huisdokter bij moeten halen, die me heeft doen braken. Iedereen van het dorp heeft toen gezien hoe Sofie, de dochter van de bankdirecteur, ladderzat naar huis werd gedragen. Ik schaamde me dood, maar ik voelde me ook een tikkeltje stoer.»

undefined

'Iemand zei: 'Jij krijgt zo'n fles jenever nooit in één keer op.' Dat kon ik me niet zomaar laten zeggen'

HUMO De kater de dag nadien moet een kwelling zijn geweest.

Deraeve «Ik heb nooit katers. En dus bleef ik gewoon drinken. Als tiener kon ik op een avond een bak bier op. Mijn hele leven draaide rond sociaal drinken en al het geld dat ik verdiende met mijn baantjes, ging op aan drank.

»Rond mijn 20ste heb ik aan mijn mama gezegd: ‘Ik denk dat ik een probleem heb.’ Ik besefte toen al dat ik na eentje niet meer kon stoppen. Op café bestelde ik altijd twee pinten – de eerste was zogezegd voor de dorst. Mijn vriendinnen dronken in een normaal tempo en genoten kennelijk van de smaak, maar mijn pint was altijd na drie slokken op. Mama stelde toen voor dat ik af en toe een periode niet zou drinken. Dat deed ik ook: één maand per jaar bleef ik nuchter. Ik had al snel uitgedokterd dat midden januari tot midden februari daar de beste periode voor was: dan waren de nieuwjaarsfeestjes voorbij en was het nog geen terrasjesweer. Alle etentjes en andere gelegenheden plande ik zorgvuldig buiten die maand. Tijdens mijn twee zwangerschappen – ik heb een dochter van 10 en een zoon van 6 – heb ik bijna niks gedronken. Ik had dus wel het karakter om af en toe te stoppen. Voor mij was dat het bewijs dat ik geen drankprobleem had. Maar na zo’n pauze vierde ik mijn overwinning met een fles cava.»


Dweilen met Picon

undefined

null Beeld

Deraeve «Het laatste jaar dronk ik niet meer om me te amuseren, maar omdat het moest. En toch ging ik nog elke dag werken, zorgde ik voor de kinderen, reed ik met hen naar de judo- en de zwemles, zat ik in de ouderraad en gaf ik volleybaltraining. Op de schaarse momenten dat ik thuis was, had ik constant een glas alcohol in mijn buurt. Strijken kon ik alleen als ik intussen van een glas wijn nipte. Ik had zo’n drukke agenda dat ik soms ’s nachts nog stond te dweilen. Terwijl de vloer aan het drogen was, stond ik dan voldaan naar mijn werk te kijken met een glaasje Picon in de hand. Ik wilde voor iedereen goed doen: ik wilde presteren op mijn werk en intussen een goeie mama zijn voor mijn kinderen. Ik heb de laatste jaren van mijn drankprobleem zelfs nog drie benefieten georganiseerd. Misschien was dat ook een wanhoopskreet, om mijn drinkgedrag goed te praten: ‘Kijk, zo slecht kan ik toch niet zijn!’ Plus: het woord ‘nee’ stond gewoon niet in mijn woordenboek. Ik dacht dat de wereld zou vergaan als ik er niet bij was. Of toch tenminste dat de drank niet zou opraken zonder mij (lacht). Mensen vroegen me vaak: ‘Hoe doe jij dat toch allemaal?’»

'Ik heb zelfs de begrafenis van een familielid gemist omdat ik de avond ervoor in de pinten was gevlogen.'

HUMO Ik vraag me vooral af: hoe doe je dat allemaal in combinatie met die sloten alcohol?

Deraeve «Ik dronk nooit overdag. Pas als ik klaar was met werken en met de kindjes thuis was, schonk ik mijn eerste glas in. Alleen volgde dan binnen het uur wel een tweede en een derde glas. Als ik tijdens het weekend alleen thuis was met de kindjes, dan zei ik: ‘Kom, we zullen het eens gezellig maken.’ Ik haalde dan wat hapjes, trok een fles kinderchampagne open en voor mama een fles cava én een fles Picon – om Picon royal te maken. Gezellig was het wel, maar mama lag meestal al tegen negen uur haar roes uit te slapen. Totaal onverantwoord, ook: had het huis toen in brand gestaan, dan had ik niet eens kunnen reageren.»

HUMO Zoveel drinken blijft toch niet zonder gevolgen?

Deraeve «Ik herinner me dat één vriendin me als tiener al zei: ‘Ik ben bang dat jou ooit iets overkomt.’ Dan was ik weer eens zat op mijn brommer naar huis gereden en gevallen. Ik schrok daar wel van, maar dan ging ik een weekend niet naar het jeugdhuis of dronk ik een hele avond lang ostentatief cola light aan de bar. Daarna deed ik gewoon verder.

»Ik heb zelfs de begrafenis van een familielid gemist, omdat ik de avond ervoor in de pinten was gevlogen. Ik was in de garage mijn roes gaan uitslapen. Een kwartier voor de begrafenis zou beginnen, schoot ik wakker. Als een gek ben ik naar de kerk gereden, maar toen ik aankwam, was de dienst net voorbij. Ik zakte door de grond. En het ergste: nooit krijg ik nog de kans om dat goed te maken.

»Ik moet een goeie beschermengel hebben, want op een avond ben ik, alweer in gezegende toestand, in mijn auto gestapt, omdat ik zin had in een pita. Ik ben toen op een snelweg ergens in Frankrijk beland – geen idee of ik wel aan de juiste kant van de weg reed, want de vrachtwagens haalden me in. Ik heb de eerste de beste afrit genomen en daar moet ik ergens tegenaan zijn gereden. Ik weet niet waartegen, maar ik denk dat het een boom of een muur was. De hele zijkant van mijn wagen was gehavend en mijn stuur stond scheef. Wekenlang ben ik toen het nieuws blijven volgen, omdat ik bang was dat ik misschien toch iemand had aangereden. Stel je voor: dan hadden mijn kinderen nu een moeder in de gevangenis.»

HUMO Al die alcohol moet ook een impact hebben op je lichaam.

Deraeve «Drank maakt je hersenen kapot. Mijn kortetermijngeheugen werkt niet meer zoals het hoort. Soms kan ik me niet eens herinneren wat ik die middag heb gegeten. Mijn zussen vertellen ook dingen van vroeger waar ik me niks meer van herinner. Gelukkig had ik een goed stel hersenen om mee te beginnen, anders was er na al dat drinken niet veel meer van over geweest.»


Wit wijntje?

Dokter Geert Dom, professor in de verslavingspsychiatrie aan de Universiteit Antwerpen, merkt dat de genderpatronen qua alcoholverbruik aan het verschuiven zijn.

undefined

null Beeld

Geert Dom «Dat baart me zorgen. Ik vrees dat het met alcohol dezelfde weg kan opgaan als met sigaretten: mannen roken minder en sterven er minder vaak aan dan vroeger, terwijl het bij vrouwen de omgekeerde richting uitgaat. Vooral bij jonge meisjes gaat het met alcohol de verkeerde kant op. De startleeftijd daalt voor beide geslachten, maar bij meisjes is die daling veel duidelijker dan bij jongens.

»Een paar jaar geleden kwam in Engeland het comazuipen voor het eerst vaker voor bij meisjes dan bij jongens. Dertig jaar geleden was zoiets nog ondenkbaar, toen waren die meisjes uitgespuwd. Nu is het bijna routine. Het stigma van de drinkende vrouw is helemaal weg, waardoor er geen sociale rem meer is. Ook bij carrièrevrouwen is alcohol drinken geen taboe meer: het is nu helemaal done om ’s middags mee te gaan lunchen met de mannelijke collega’s. In het Westen is alcoholgebruik – dan heb ik het niet over verslaving, maar over risicogebruik – duidelijk gelinkt aan een hogere sociaal-economische status.»

HUMO Het is toch niet slecht dat we komaf maken met stigma’s?

Dom «Mij hoor je daar niet over pruttelen, maar in het geval van vrouwen en alcohol betekent het wel dat er een beschermingsfactor wegvalt. Mijn bezorgdheid is: hoe zal die nieuwe generatie, die is opgegroeid zonder stigma, omgaan met een roesmiddel dat potentieel toch erg gevaarlijk is? Wat meer bewustwording zou niet slecht zijn.»

HUMO Want we onderschatten de gevolgen van overmatig alcoholgebruik nog steeds?

Dom «De cijfers blijven indrukwekkend: in België is één op de dertien vroegtijdige overlijdens bij vrouwen tussen 15 en 64 jaar een rechtstreeks gevolg van alcohol. Voor mannen is dat één op de negen.

»Voor vrouwen geldt dat, zodra ze meer dan veertien eenheden alcohol per week consumeren, hun risico op gezondheidseffecten toeneemt – voor mannen is dat vanaf 21 eenheden. Gemiddeld zijn die effecten bij vrouwen ook groter en treden ze sneller op. Ze krijgen sneller leverschade, levercirrose en hersenbeschadiging. Langdurig overmatig alcoholgebruik heeft een nefaste invloed op de vruchtbaarheid en vanaf vijf eenheden per week stijgt het risico op borstkanker lineair met het alcoholgebruik. Ik blijf me trouwens ook zorgen maken over alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Ik blijf erbij: een zwangere vrouw drinkt best geen druppel.»

HUMO Sofie dronk bijna niks tijdens haar zwangerschappen. Ze bleef ook elk jaar een maand nuchter, maar toch werd haar drankprobleem erger.

Dom «Zo gek is dat niet. Het natuurlijke verloop van een alcoholpatroon schommelt bij de meeste mensen heel erg. Velen krijgen hun alcoholgebruik op eigen kracht onder controle, maar soms steekt het daarna opnieuw de kop op. Alleen zij die zwaar afhankelijk zijn, kunnen nog heel moeilijk stoppen. Da’s hoopgevend: veel mensen die in de categorie overmatig of risicogebruik zitten, kunnen hun drinkgedrag naar een gezonder niveau krijgen, zelfs met een minimum aan begeleiding. Schrap dus de doemgedachte van ‘eens een probleem met alcohol, altijd een probleem met alcohol’. Het hangt er een beetje van af wat er in je leven zoal gebeurt. Daar zit ook een belangrijk verschil tussen mannen en vrouwen: op neurobiologisch vlak – dus in de hersenen – zien we dat het alcoholgebruik bij vrouwen sterk aangedreven wordt door een emotionele of stressgebonden component. Dat wil zeggen: bij vrouwen is stress een belangrijkere factor bij craving (zucht naar drank, red.) of bij herval dan bij mannen.»

Ook dokter Hendrik Peuskens van de Psychiatrische Kliniek Broeders Alexianen in Tienen merkt dat vrouwen niet meer de stiekeme thuisdrinkers van vroeger zijn, maar ook in het openbaar hun mannetje staan en meedrinken in het uitgaansleven.

undefined

null Beeld

undefined

'Alcohol blijven we op eigen voorschrift gebruiken als een soort tranquillizer'

Peuskens «Maar om een even groot risico te lopen op gezondheidsproblemen als een man, zou het glas van een vrouw maar voor pakweg twee derde gevuld mogen zijn. Dat is natuurlijk niet zo. Dat is de prijs die de vrouw betaalt voor de emancipatie.

»Vrouwen zijn vandaag meer geneigd om mannenrollen op te nemen dan omgekeerd: ze gaan de mannen steeds meer bijbenen als student en op de arbeidsmarkt. Hoogopgeleide vrouwen stellen vaak ook hun kinderwens uit, waardoor alcoholgewoontes langer de kans krijgen om zich in te slijpen. Mannen, daarentegen, nemen hun deel van het huishouden niet over. Voor vrouwen wordt het allemaal wat veel. En dan komen ze ’s avonds thuis en denken ze: ‘Nu heb ik dat glas wijn verdiend.’ Het is een patroon dat we bij veel probleemdrinkers zien: alcohol wordt op den duur een mechanisme om bepaalde functies te kunnen waarmaken, om op een makkelijke manier ontspanning te vinden. Het kost meer moeite om je sportschoenen aan te trekken en te gaan joggen dan om een glas wijn leeg te drinken, terwijl je in je kookpotten roert en intussen ook de baby schommelt. In die zin is alcohol een gevaarlijk goedje, dat we op eigen voorschrift blijven gebruiken als een soort tranquillizer. We vinden het heel normaal.»

HUMO Het is méér dan normaal: op tv drinken alle succesvolle carrièrevrouwen.

Peuskens «Klopt. Het is nog net niet ‘vrouwen weten waarom’. Ik denk nu aan het wittewijngrapje dat altijd terugkomt in ‘Loslopend wild’: er is iets vervelends gebeurd – twee vrouwen staan te wachten aan de kant van de weg na een verkeersongeval, bijvoorbeeld – waarop één van hen plots twee glazen witte wijn bovenhaalt en vraagt: ‘Wit wijntje?’ Zo zit dat ingebakken in onze geest: een wit wijntje als oplossing voor alles.»


Amaretto achteraf

Voor Mieke Vercruysse (38) was een wit wijntje misschien niet de oplossing voor alles, maar het hielp wel om alle zorgen en stress te verzachten.

Mieke Vercruysse «Alcohol is niet van de ene dag op de andere een probleem geworden. Voor mij was het een sluipend gif. Wat me steeds vaker naar de wijnfles deed grijpen, waren een aantal moeilijke momenten in mijn leven: ik werd alleenstaande mama en niet veel later stelden de dokters leukemie vast bij mijn oudste dochtertje.»

HUMO Voordien was drank nooit een probleem geweest?

Vercruysse «In mijn tienerjaren dronk ik zoals iedereen in het weekend, tijdens het uitgaan. Bier vond ik vies, maar ik lustte graag wijn. Of witte martini: daar ben ik jarenlang op uitgegaan. Dat liep nooit echt uit de hand, al merkte ik wel dat het handig was om me zelfverzekerd te voelen, om minder introvert te zijn. Voor de dansles dook ik samen met vriendinnen het café in voor een wijntje en dat maakte toch dat ik meer durfde. Ik dronk dus, omdat ik dacht dat ik het nodig had. Dat op zich is al niet oké.

undefined

null Beeld

»Ik was pas afgestudeerd als kinesiste, toen ik ging samenwonen met mijn eerste man. Alcohol werd al snel een gewoonte: we dronken een aperitiefje, een wijntje bij het eten, een amaretto achteraf. Omdat ik daar nogal van verdikte, laste ik af en toe wel pauzes in. Ik had intussen ook gemerkt wat voor ravage al dat drinken aanrichtte op de gezondheid van mijn vader. Dat had me doen schrikken. Mijn vader is altijd een stevige drinker geweest. Thuis werd er veel en graag gedronken, maar ik stelde me daar als kind geen vragen bij. Ik ben pas op volwassen leeftijd gaan inzien dat al dat drinken niet zonder gevolgen bleef. Tegenwoordig drinkt mijn vader niet meer, omdat zijn gezondheid het niet meer toelaat. Voor mij staat het vast dat je drinkgedrag een genetische component heeft – dat zie ik ook bij mijn zussen – maar ik wil zeker niet alle schuld op mijn genen schuiven.

»Ik denk dat het vooral ook met mijn perfectionisme te maken had. Ik legde de lat hoog voor mezelf. Ik was afgestudeerd als kinesiste, maar door een slechte eerste werkervaring – ze hadden me als pas afgestudeerde in mijn eentje het werkveld ingestuurd en dat was me slecht bevallen – was ik als administratief bediende aan het werk gegaan in het UZ Gent. Als ik aan iets begin, dan wil ik het graag afmaken. Ik vond het vreselijk dat mijn eerste man opeens de stekker uit ons gezin trok. Intussen voelde ik me, als oudste dochter, ook verantwoordelijk voor mijn ouders en probeerde ik daar zoveel mogelijk te helpen, waardoor er minder tijd overbleef voor mijn eigen gezin. Daar kwam dan nog eens die vreselijke ziekte van mijn dochter bij. Mijn wereld stortte in. Ik ben halftijds gaan werken om de zorgen voor mijn dochter te kunnen dragen. Op de avonden dat ik niet in het ziekenhuis was, zat ik thuis met een fles wijn. Dat hielp me overeind te blijven. ’s Ochtends nam ik een Dafalgan of ging ik joggen om de sufheid te verjagen.»


Het past niet bij mijn status

Vercruysse «Twee jaar lang heb ik op adrenaline overleefd. Ik was constant in de weer voor iedereen. Op het ogenblik dat mijn dochter terug naar school kon, viel al die zorg plots weg. Toen ben ik in een zwart gat gevallen. Ik werd keihard geconfronteerd met het feit dat mijn gezin kapot was en dat ik mijn kinderen maar de helft van de tijd bij me had. Ik had altijd een gezin gewild en daarin had ik gefaald. Op de dagen dat ik mijn kinderen niet had, ging ik weleens op café, maar het liefst hing ik voor tv met een glas wijn. Ik had nergens zin in. Het werd een automatisme om een fles wijn of porto te openen als ik thuiskwam.

»Ik had intussen mijn tweede man leren kennen. Hij drinkt ook, maar hij is iemand die met één glas genoeg heeft. Ik kon het nooit bij eentje houden en dat stoorde me. Daarom dronk ik af en toe een paar maanden niet, maar dan was er een feestje en begon ik toch weer. De ene keer maakte de drank me euforisch, de andere werd ik er ambetant van. Het was sterker dan mezelf. Ik maakte me vooral wijs dat ik het nodig had om de stress van de drukke avonden aan te kunnen – huiswerk maken, kinderen in bad, eten koken.»

HUMO Wat deed je de beslissing nemen om volledig te stoppen?

Vercruysse «De klik is er gekomen toen mijn zus is gestopt. Zij was de impact die alcohol op haar leven had, zo beu dat ze van de ene dag op de andere besliste om geen druppel meer te drinken. Ik zag hoeveel deugd het haar deed en dat wilde ik ook. In korte tijd heb ik mijn leven volledig omgegooid: ik ging meer sporten en aan yoga doen. Ik begon als een gek te lezen: ik las het boek van Allen Carr over stoppen met alcohol, maar ook boeken over relaties en over opvoeding. Samen met mijn psycholoog slaagde ik erin de moeilijke band met mijn ouders te verbeteren. Het gekke is dat, zodra ik de klik gemaakt had, alcohol me helemaal niet meer interesseerde. Op een keer dronk ik per ongeluk een slok van de witte wijn van mijn man – ik dacht dat het mijn gemberdrankje was – en toen vond ik de smaak zelfs vies. Zo extreem is de ommezwaai.

»Ik was verbaasd wat voor positieve effecten stoppen met alcohol had. Mensen zeiden me constant dat ik er zo goed en vol energie uitzag. Mijn man en ik waren al een tijdje aan het proberen om zwanger te worden. Opeens lukte ook dat: ik ben tweeënhalf jaar geleden gestopt met drinken en ons zoontje is nu 11 maanden.

undefined

'Als mijn man thuiskwam, stelde ik voor om een flesje cava te openen. Wist hij veel dat ik al een hele fles ophad'

»In mijn omgeving zijn sindsdien verschillende vrienden hun drankgebruik in vraag gaan stellen. Omdat ik ervoor ben uitgekomen, is de schaamte bij hen weggevallen of zijn hun ogen opengegaan. Vroeger durfden ze de stap niet te zetten, omdat ze dachten: ‘Een drankprobleem? Dat past toch niet bij mijn status.’ Tegenwoordig leg ik de lat voor mezelf niet meer zo hoog. Op het werk heb ik mijn ouderschapsverlof opgenomen en binnenkort begin ik met een andere job – ik wil personal coach worden – maar ook in mijn ontspanning zeg ik nu vaker nee. In het weekend plan ik één activiteit, voor de rest blijven we thuis met het gezin. Komt er een extra uitnodiging van vrienden, dan zeg ik: ‘Sorry, het zal niet lukken.’ Dat klinkt misschien egoïstisch, maar ik heb die rust nodig. Ik wil voortaan naar mijn lichaam luisteren.»


De klik op het toilet

Naarmate ze meer ging drinken, ging het lichaam van Sofie ook meer haperen.

Deraeve «Op het einde leegde ik elke dag een fles Bacardi in mijn eentje. Die dronk ik dan op met cola light of met Sprite Zero. Kwestie van toch op mijn lijn te letten (lacht). Nu klinkt dat absurd, maar toen was dat zo logisch als wat in mijn hoofd.»

HUMO Spraken je kinderen je aan op je drinkgedrag?

Deraeve «Toch wel. ‘Mama, ga je nu wéér iets drinken?’ Of: ‘Mama, kijk nu eens naar mij.’ Ik was altijd met iedereen bezig, behalve met hen. Mijn dochter heeft een jaar in het Zeepreventorium gezeten omdat ze moeite heeft om haar gewicht onder controle te krijgen. (Stil) Ik denk dat ze is beginnen te eten om mijn aandacht te krijgen.

»Op den duur kon ik het leven niet meer aan zonder drank. ’s Avonds had ik het nodig om mijn hersenen lam te leggen en om te kunnen slapen. Op het einde beefde ik en kreeg ik ’s nachts verlammingsverschijnselen aan mijn arm. Ik had last van krampen en allerlei kwaaltjes. Ik verstopte mijn drank ook steeds vaker. De geopende fles Bacardi liet ik staan, maar elders in huis had ik nog een andere, volle fles verstopt en die dronk ik op. Of als mijn man thuiskwam, stelde ik voor om een flesje cava te openen. Wist hij veel dat ik dan al een hele fles in mijn eentje ophad.

»Mijn man en ik kregen steeds vaker ruzie. Niet over mijn drankprobleem – hij dronk ook graag en drank was altijd al de maizena van onze relatie geweest – maar vaak over geld. Of over mijn ontrouw. Ik heb hem vaak bedrogen, altijd in zatte toestand. Ik voelde me daar vreselijk schuldig over. In onze relatie was ik de slechterik; hij was degene die me altijd opnieuw vergaf.

undefined

'Ik heb mijn man vaak bedrogen, altijd in zatte toestand. Ik voelde me daar vreselijk schuldig over'

»Op 26 maart 2014 ben ik na de volleybaltraining nog wat blijven plakken. Ik zal het nooit vergeten: het laatste wat ik die avond dronk, was een Vedett. Daarna ben ik naar huis gereden, heb ik nog wat zitten facebooken en ben ik in slaap gevallen. ’s Nachts is mijn man me wakker komen maken: ik was de computer vergeten af te sluiten en hij had mijn Facebookgesprek met een andere man gezien. Ik mocht mijn koffers pakken: ‘We stoppen ermee.’ Ik moest maar maken dat ik weg was tegen dat hij terugkwam van zijn werk. Ik was totaal in paniek en heb de hele dag thuis zitten piekeren over wat ik nu moest doen: weggaan of niet. Toevallig sloeg ik op het toilet de Dag Allemaal van die week open en zag ik het interview met Tania Van der Sanden over haar drankprobleem. Het was allemaal zo herkenbaar. Ze had het gevoel dat ze haar kinderen in de steek had gelaten door haar drinken. Met dat schuldgevoel zat ik ook: ik was er niet echt voor mijn kinderen. Het leek wel zo – ik zat in de ouderraad en in het weekend nam ik ze mee op sleeptouw, we waren amper thuis – maar ik was er niet écht. Ik vroeg nooit: ‘Hoe gaat het nu met jullie?’

»Onder het artikel stond het nummer van de AA. Ik heb gebeld. Nog die avond is iemand me komen halen om naar de vergadering te gaan. Intussen had ik mijn drankprobleem aan mijn man opgebiecht. Ik smeekte hem om me de kans te geven ons huwelijk te redden. Hij heeft me geholpen om alle flessen drank in huis leeg te kieperen.»


Pralines met likeur

HUMO Hoe viel die eerste AA-vergadering mee?

Deraeve «Ik kwam binnen en zag meteen vier mensen die ik kende. De chair lady stelde me gerust: ‘Iedereen zit hier voor hetzelfde probleem.’ Die eerste keer heb ik zitten huilen als een klein kind. Het deed deugd de verhalen van anderen te horen. In die beginperiode ging ik twee keer per week naar een AA-vergadering: op woensdag in Koksijde, op vrijdag in Veurne. Ze gaven me een meter, die ik altijd mocht bellen als ik het moeilijk had. In het begin belde ik haar dagelijks.

»De eerste maand was het lichamelijk afkicken: ik heb geslapen, gebibberd en gezweet. Meestal lag ik in een dekentje op een tuinstoel in het zonnetje. Het was een kwestie van de dag door te komen. De eerste vrijdag, het eerste weekend, het eerste trouwfeest zonder drank: ik wist niet hoe ik het zou overleven. Mijn agenda stond al voor maanden volgeboekt. Ik heb meteen alles afgezegd. Alleen die trouwfeesten kon ik moeilijk schrappen. Het was de hel. Ik heb mezelf ernaartoe moeten slepen.

»Ik heb het aan iedereen opgebiecht. Ik had al zoveel gelogen, hier wilde ik eerlijk over zijn. Twee dagen nadat ik was gestopt met drinken, ben ik met mijn ouders gaan praten. Ik vertelde hoe erg ik altijd had opgekeken naar mijn papa. Hij was succesvol in zijn job, zat in allerlei verenigingen, was voorzitter van de lokale voetbalclub, was vlot en sociaal en door iedereen geliefd. Dat leven wilde ik ook. ‘Jij kán dat,’ zei mijn vader, ‘maar je vergeet dat ik altijd je mama achter me had staan.’ Zij had haar carrière opgegeven om voor drie dochters te zorgen en het huishouden te runnen. Zij en papa hebben ervoor gezorgd dat mijn zussen en ik een fantastische jeugd hebben gehad.»

HUMO Het leven dat je zo graag wilde, heb je wel lang volgehouden.

Deraeve «Ja. Maar ik kon het alleen met drank en daar heb ik een grote prijs voor betaald. De maanden nadat ik was gestopt met drinken, ben ik in een depressie beland. Ik zat thuis en voelde me schuldig over alles wat ik mijn man en mijn ouders had aangedaan. Ik voelde me vooral ook nutteloos. Ik lag de hele dag in bed. De wereld, het huishouden bleef draaien zonder mij: het perfecte bewijs dat ik er niet meer hoefde te zijn. Ik heb toen een fles drank in huis gehaald, mijn bikini aangetrokken en mezelf klaargezet in de douche met een mesje om mijn polsen over te snijden. Terwijl ik daar zo in de badkamer stond, hoorde ik de stem van een vriend, die aan kanker was overleden: ‘Jij moet daar blijven voor je kinderen.’ Ik heb alles weer mooi op z’n plaats gelegd en mijn psychiater gebeld, die me meteen op antidepressiva heeft gezet. Ik heb zeven verschillende soorten moeten proberen voor er eentje min of meer aansloeg.

»Toen ik klein was, zei mijn oma altijd: ‘Jij gaat het ver schoppen. Jij hebt karakter.’ Dat is wel zo, maar ik had drank nodig om al die dingen te doen. Jarenlang heb ik mezelf voorbijgelopen. Stoppen met drinken heeft me geleerd om realistischer te zijn, om tevreden te zijn met een leven zonder gigantische ups, maar ook zonder diepe downs. Alles is nu vlakker, maar dat is goed.»

HUMO Jij hebt het overleefd, maar je huwelijk niet.

Deraeve «Mijn man had me een jaar gegeven om ons huwelijk te redden. Na dat jaar waren we inderdaad nog samen – we hebben het zelfs nog gevierd met een tatoeage – maar het wantrouwen bleef, de ruzies ook. Ik kon niet sorry blijven zeggen. We zaten ook niet meer op dezelfde golflengte. Hij dronk nog wel. Hij deed het niet in mijn bijzijn, maar toch had ik het er moeilijk mee. Voor mij was weggaan de enige uitweg. Ik had nog tien jaar kunnen blijven, tot de kinderen groot waren, maar wat hadden ze aan een ongelukkige moeder? Mijn beste beslissing was om te stoppen met drinken; de tweede beste beslissing was om te scheiden. Het is zwaar – ik ben al 12 kilo kwijt door alle stress. Ik heb het leven van mijn kinderen en mijn ex helemaal overhoopgehaald en ik heb zelf moeten leren loslaten – ik zie mijn kinderen nu maar de helft van de tijd – maar ik ben gelukkiger dan ooit.»

HUMO Hebben je kinderen nu een andere mama?

Deraeve «Ja. Nu weet ik tenminste wat er in hun hoofdjes omgaat. Jada heeft veel meegemaakt. ‘Mama, ik denk niet dat ik ooit ga drinken,’ zegt ze. En dat ze trots op me is. Jack, mijn zoon, straalt altijd als hij tegen de ober op restaurant zegt: ‘Mama drinkt geen alcohol meer.’ Onwaarschijnlijk ook, hoe beschermend ze zijn. Biedt iemand me een praline aan, dan springen ze er haast tussen: ‘Daar zit toch geen drank in, hè?’

»Het is niet dat ik nu alcohol mijd – op de kerstmarkt werkte ik in een kraampje en droop de jenever soms van mijn handen – maar het doet me niks. Ik heb er geen zin meer in. Ik weet: als ik ooit nog drink, dan speel ik alles kwijt. Ik ken een man bij de AA die op dezelfde dag is gestopt met drinken als ik – ook een jonge papa. Vandaag zit ik hier en ligt hij in zijn graf. Nee, het zou belachelijk zijn als ik ooit weer zou drinken.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234