null Beeld

Joost Zwagerman - 'Duel' - 'Alles is gekleurd'

Er schuilt een zendeling in Joost Zwagerman
. Geregeld promoot hij het werk van anderen – collega-schrijvers, popmuzikanten en kunstenaars – in wat hij gaandeweg tot zijn corebusiness is gaan rekenen: de essayistiek.

Drie jaar geleden haalde 'Transito' al terecht de shortlist van de AKO, en ook z'n nieuwste bundel is er eentje om aan de naakte borst te koesteren: 'Alles is gekleurd' (De Arbeiderspers), dat tersluikse beschouwingen afwisselt met smeuïge anekdotes over de beeldende kunst op zijn breedst én smalst.

De titel ontleent hij aan een brok K. Schippers
-poëzie: 'Als je goed om je heen kijkt / Zie je dat alles gekleurd is.' Het is de aanzet voor een vrolijke reis door high- en lowbrow; van Diane Arbus
over Cy Twombly
en Jackson Pollock
tot 'Deep Throat' en een hilarisch 'interview' met Lou Reed
over Warhol
. De teksten zijn gespeend van jargon en moeilijkdoenerij, en Zwagerman heeft ondertussen voldoende métier om te voorkomen dat het uitleggerig wordt.

Af en toe gaat hij voor de vorm wel eens aan het sakkeren, maar 't zijn onmiskenbaar liefde en onversneden bewondering die hem drijven. En hij noteert het allemaal op zeer aanstekelijke wijze: of hij het nu over de quiet desperation van Edward Hopper
, de 'draderige ejaculatie' van Jeff Koons
of de keffertjes van Peggy Guggenheim
heeft, als lezer voel je voortdurend de aandrang om spoorslags naar het Stedelijk Museum, het MOMA dan wel het Tate Modern af te reizen.

Deze bundel bevat ook een aantal in memoriams voor overleden helden en kameraden. Vooral bij Martin Bril
en David Foster Wallace
levert dat stukken op die (net zoals het Herman Brood
-essay in het evenzeer aanbevelenswaardige 'Perfect Day') van een hoogst ontroerende schoonheid zijn, maar nooit zijig worden. Dat Zwagerman één van de waardevolste essayisten van de Lage Landen is, is al lang geen geheim meer. Dat hij er nog aldoor béter in wordt, is een zegen.

'Alles is gekleurd' is niet de enige Zwagerman die dezer dagen uw richting uitkomt. In 2010 werd hem gevraagd het Boekenweekgeschenk te schrijven, en de daaruit voortgekomen novelle is nu ook regulier uitgebracht door AP. 'Duel' speelt zich óók al af in de wijde omgeving van het modernekunstmuseum, en tussen het namechecken van personages uit 'Gimmick' en de occasionele slapstick door verstuift Zwagerman theorieën, inzichten en petites histoires die net zo goed in 'Alles is gekleurd' hadden gekund.

Toch is 'Duel' méér dan zomaar een lekkermakertje voor z'n essaybundel. 't Is om te beginnen zijn eerste fictiewerk in meer dan acht jaar; de roman 'Zes sterren', géén hoogtepunt, dateert al van 2002. En een behoorlijk blij weerzien bovendien. Hier en daar is 'Duel' ons iets te gehaast, maar dat betekent alleen maar dat we dit nog liever in een wat breder uitgesmeerde romanversie hadden gelezen. Nooit een slecht teken.

Laatst poogde Matthijs van Nieuwkerk
een halve uitzending van 'De wereld draait door' lang Zwagerman te overtuigen om nu ook een maandelijks kunstpraatje op televisie te beginnen. De schrijver liet zich de hofmakerij welgevallen, maar leek niet geneigd erop in te gaan. Je zag het hem denken: zendelingen die het bed delen met de dorpshoer, houden daar door de bank genomen alleen een druiper aan over.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234