null Beeld

Joseph O'Neill - Laagland

Avond aan avond reist Hans van den Broek van New York naar Londen. Zijn vliegtuig heet Google Earth, zijn precieze bestemming is het huis waar hij zijn vrouw en zoontje weet - zijn huwelijk is tijdelijk on hold gezet. En elke keer weer sterft zijn verlangen op de grenzen van een satelliet: je kan niet blijven inzoomen - 'ik kon met geen mogelijkheid méér zien, of dichterbij komen'.

Jeroen Maris

Het is een hartverscheurende passage uit 'Laagland' (De Bezige Bij) van Joseph O'Neill. Een zeldzaam briljant boek: ik woon er nu al dagen in. Het verhaal van Hans, een Nederlander die in New York voor een Britse handelsbank werkt en er na de aanslagen van 2001 pijnlijk met het leven botst, is álles. Een raak uitgesponnen gedachte over identiteit, ontworteling, immigratie. Een ontroerende vertelling over de haven van het gezin, en wat te doen als daar de aanlegsteiger zoek is. Een inleiding tot - jawel - cricket, de outsidersport die in dit boek een symbool wordt van The American Dream. Een adembenemend accurate studie van New York, die gehavende droom van elke stadsmens - waar je 'het recht hebt je te presenteren op een wijze die thuis als boerenbedrog zou worden ontmaskerd'. En een beklemmende impressie van de nieuwe wereld die 9/11 achtergelaten heeft: angst brult de levens vooruit, en niemand die het juiste perspectief kán vinden. 'We probeerden te begrijpen of we ons in een preapocalyptische toestand bevonden, zoals de Europese joden in de jaren dertig of de laatste ingezetenen van Pompeii, of dat onze situatie slechts bijna-apocalyptisch was, zoals die van de inwoners van New York, Londen, Washington en trouwens ook Moskou ten tijde van de Koude Oorlog.' Yup: Ian McEwan en Jonathan Safran Foer hebben hun gelijke gevonden.

Stilistisch vuurwerk, dat ook: geen zin staat er beteuterd bij. De pagina's zijn volgestampt met wijsheden die aan geen college gedoceerd worden. En zelden hebben we een literair personage meer kunnen bevoelen en betasten dan Chuck Ramkissoon, O'Neills hoogstpersoonlijke Gatsby: een praatzieke boef uit Trinidad met wie de hoofdpersoon een halfslachtige vriendschap onderhoudt. 'Een liefhebber van hypothesen en eventualiteiten, een man die vrolijk opereerde in de aanvoegende wijs'.

Ik zocht een woord, driehonderd bladzijden lang, en pas aan het eind kwam het me aanwaaien: weerloosheid - daar gaat dit boek nog het meest van al over. Weerloosheid tegenover de allesoverheersende angst, de onontkoombare gang van de dingen, en de zandbak die leven heet - en waarin het zo moeilijk taartjes bakken is.
Neem hoed, pet, fez of foulard af voor Joseph O'Neill: hij schrijft wéreldliteratuur.

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234