null Beeld

Juan Pablo Escobar, zoon van drugsbaron Pablo Escobar, waarschuwt de wereld

Onder het motto plata o plomo, ‘zilver of lood’, kocht Pablo Escobar duizenden mensen om; wie zich verzette, werd vermoord. Vandaag waarschuwt zijn zoon Juan Pablo Escobar voor de gevolgen van de wereldwijde drugshandel: ‘Het geweld dat hij ontketende, keerde als een boemerang terug.’

'Mijn vader leerde me hoe ik mezelf moest doodschieten als een ander kartel me zou kidnappen: met de loop in mijn rechteroor'

In het eerste seizoen van ‘Narcos’ zien we hoe Pablo Escobar op 27 november 1989 een Boeing van Avianca Airlines laat ontploffen. De tol: 110 doden. Het doelwit van de aanslag, de Colombiaanse presidentskandidaat César Gaviria, was niet aan boord. Op de passagierslijst stond ook mijn vader. Ik was nog maar een kleine jongen, maar de angst en ontreddering bij mijn moeder zal ik nooit vergeten. Als bij wonder had mijn vader het vliegtuig gemist, maar zijn verlossende bericht bereikte ons veel later dan de passagierslijst waarop zijn naam stond. Als ik aan Pablo Escobar denk, denk ik steeds terug aan deze gebeurtenis. Het is het eerste wat ik aan zijn zoon vertel.

Juan Pablo Escobar (40) schaamt zich voor het leed dat zijn vader duizenden mensen heeft aangedaan. Hij gaat vandaag door het leven onder de schuilnaam Sebastián Marroquín en maakte in 2009 de documentaire ‘Sins of My Father’, waarin hij familieleden van slachtoffers opzocht om zich te verontschuldigen. Maar hij wil ook één en ander rechtzetten: de manier waarop zijn vader wordt voorgesteld in series en films, is niet altijd waarheidsgetrouw.

HUMO Uw vader was de meest gezochte drugsbaron ter wereld. Hoe is het om zijn zoon te zijn?

Juan Pablo Escobar «Het is niet gemakkelijk om zijn familienaam te dragen. Ik heb Pablo Escobar gekend als een lieve en goede vader, maar ben me wel bewust van het leed dat hij heeft veroorzaakt. Het geweld dat hij ontketende, keerde als een boemerang terug: eerst tegen hemzelf en nadien tegen zijn familie en geliefden.»

null Beeld

HUMO Lijdt uw familie daar nog sterk onder?

Escobar «We worden met de vinger gewezen voor de fouten van mijn vader, ook al zijn wij daar niet verantwoordelijk voor. Je kunt kinderen niet vragen om niet van hun vader te houden. Bovendien is het eigenlijk het drugsbeleid in Colombia en de rest van de wereld dat mijn vader en vele andere drugsbaronnen groot heeft gemaakt.»

null Beeld

'Hij was ervan overtuigd dat hij ooit president zou worden'

HUMO U kunt moeilijk ontkennen dat uw vader het extreme drugsgeweld introduceerde in Colombia.

Escobar «Maar dat klopt niet! Het is één van de vele misvattingen die steeds worden herhaald. De eerste bomaanslag in Colombia was níét die van 1989 in het vliegtuig van Avianca Airlines. In 1988 werd in de stad Medellín liefst 700 kilogram dynamiet voor het gebouw geplaatst waar mijn moeder, mijn zus en ik op dat moment verbleven – mijn vader was er niet. Gelukkig raakte niemand van ons gewond, maar de ravage was enorm. De opdrachtgever was het rivaliserende drugskartel van Cali: dat heeft de zoon van een kartellid me later bevestigd.»

HUMO De achillespees van Pablo Escobar was zijn familie?

Escobar «Ja, zonder enige twijfel. Dat wisten zijn vijanden goed genoeg. Uiteindelijk hebben ze ons als lokaas gebruikt om hem te vermoorden.»

HUMO Kon u als kind met uw vader praten?

Escobar «Ja hoor, ik was zeker niet bang voor hem. Hij wist nochtans perfect dat ik het totaal niet eens was met zijn gewelddadige methodes. Als puber heb ik daarover vaak met hem gediscussieerd. Ik confronteerde hem met het geweld en de vernieling die hij veroorzaakte, maar hij zei dat zijn slachtoffers er zelf om hadden gevraagd. Wie raakte aan zijn familie, was zijn vijand.»

HUMO Heeft uw vader geprobeerd om van u zijn opvolger te maken?

Escobar «Nee, integendeel. Mijn vader heeft altijd gezegd dat hij me zou helpen om mijn eigen dromen te realiseren. Als ik arts wou worden, zou hij voor mij een ziekenhuis bouwen. Als ik advocaat wou worden, zou hij me op iedere mogelijke manier helpen. Hij vond het belangrijk dat ik studeerde, want als kind had hij daartoe niet de kans gekregen. Maar als ik had gekozen voor een bestaan als drugsbaron, zou hij me evengoed hebben gesteund.»

'Als ik ooit drugs wilde proberen, zei mijn vader, moest ik bij hem langskomen: zo wist hij tenminste dat het goed spul was'

HUMO Ik kan me voorstellen dat u als zoon van Pablo Escobar enorme hoeveelheden drugs hebt gezien.

Escobar «Ik herinner me nog hoe mijn vader uitlegde welke soorten drugs er bestonden en hoe ik ze kon identificeren. Ik denk dat ik toen een jaar of acht was. Als ik er ooit van wilde proeven, zei hij, moest ik bij hem langskomen: zo wist hij tenminste dat ik goed spul zou gebruiken. Voor mij waren drugs dus niet taboe of verboden. Daardoor verdween het mysterie en meteen ook de aantrekkingskracht. Maar mijn vader zei ook: ‘Wie van drugs afblijft, is een dapper man.’ Die woorden te horen uit de mond van mijn vader, één van de grootste drugsbaronnen ter wereld: dat heeft een levenslange impact op me gehad.»

HUMO Hebt u uiteindelijk ooit drugs gebruikt?

Escobar «Toen ik 28 jaar was, heb ik één keer marihuana gerookt. Mijn vader was toen al twaalf jaar dood. Het was mijn eerste en laatste sigaret. Ik geloof dus wel in de bewustmaking van het gevaar van drugs. En ik pleit ervoor om ze uit de illegaliteit te halen: drugshandelaars kunnen dan geen woekerwinsten meer maken en er zullen veel minder slachtoffers vallen. Wat verboden is, lokt jongeren trouwens nog veel meer.»

'We hadden motors, auto's, helicopters, vliegtuigen, zelfs een privé­dierentuin'


Privédierentuin

HUMO Ook wapens waren alomtegenwoordig in uw jeugdjaren. Hebt u ooit een wapen tegen iemand gebruikt?

Escobar «Nee. Dat was ook niet nodig: ik was omringd door vijftien tot de tanden gewapende lijfwachten. Het waren slechts enkele leden van mijn vaders leger. De gangsters die voor hem werkten, waren mijn babysitters.»

HUMO Hoe zag een gewone dag eruit bij de familie Escobar?

Escobar «Zolang mijn vader leefde, kenden we geen gewone dagen. Elke dag was een dag vol avontuur. Als kind leefde ik in een soort sprookjesboek waarin alles mogelijk was. We hadden motors, auto’s, helikopters, vliegtuigen… In ons landgoed, haciënda Napoles, hadden we zelfs een privédierentuin met dieren van over de hele wereld.

»Maar het luxeleventje was van korte duur, want al die pracht en praal wekte de jaloezie van de andere drugskartels. De laatste jaren van zijn leven bracht mijn vader door in barre omstandigheden, op de vlucht. We woonden in huizen waar er water noch elektriciteit was, en alleen een aarden vloer. We hadden vier miljoen dollar cash bij ons, maar leden dagenlang honger. Niemand durfde naar buiten te gaan: we werden in de gaten gehouden door de politie.»

'De uitstap van mijn vader in de politiek was een vergissing: daar moest hij het opnemen tegen een maffia die nog veel meer macht had'

HUMO Pablo Escobar slaagde erin om zich politiek op te werken. Hij werd zelfs verkozen als parlementslid, maar moest al snel opstappen wegens informatie over zijn betrokkenheid bij drugssmokkel. Was het volgens u een vergissing van uw vader om zich politiek te engageren?

Escobar «Ja. Hij was er vast van overtuigd dat hij ooit president zou kunnen worden, maar in de politiek moest hij het opnemen tegen een maffia die nog meer macht had dan hij. Toen hij verkozen werd, haalde minister van Justitie Rodrigo Lara Bonilla oude processen naar boven, waardoor mijn vader uit het parlement werd gezet. Daarop liet hij Bonilla vermoorden, waarna we moesten vluchten: eerst naar Panama en dan naar Nicaragua, waar we bescherming kregen van de Sandinisten. In Nicaragua was de hele familie ongelukkig. We woonden in een huis met gigantische muren eromheen. Het land was door de burgeroorlog totaal vernield.»

HUMO Waren de Sandinisten op de hoogte van de drugshandel van uw vader?

Escobar «Jazeker. Mijn vader verscheepte vanuit Nicaragua met de hulp van de Sandinisten drugs naar Amerika.»

HUMO Hebt u daar bewijzen van?

Escobar «Ja, er is een foto waarop mijn vader naast een commandant van de Sandinisten en naast ex-CIA-agent Barry Seal staat terwijl ze 900 kilo cocaïne in een vliegtuig aan het laden zijn. Het is trouwens bij mijn weten de enige foto waarop Pablo Escobar met cocaïne te zien is.»

HUMO Wie is Barry Seal?

Escobar «Hij was de lievelingspiloot van mijn vader. Hij had een vliegtuig aan mijn vader verkocht dat hij gebruikte om drugs naar Amerika te transporteren. Jaren later kwam ik echter te weten dat hij ook als informant werkte voor de DEA (Drug Enforcement Administration, de Amerikaanse dienst voor de bestrijding van verboden middelen, red.). Hij vroeg de VS om politiebescherming, maar die werd hem geweigerd. De rechters wisten perfect dat mijn vader de Colombiaanse minister van Justitie had laten vermoorden en dat het een kwestie van tijd was voor met Seal hetzelfde gebeurde. Maar dat kwam hun goed uit: ze hoopten dat hij de geheimen die hij als CIA-agent had ontdekt, mee zou nemen in zijn graf. Uiteindelijk vermoordde mijn vader Seal in 1986, net vanwege die bewuste foto.»


Vicieuze cirkel

HUMO Ook de CIA kocht drugs van uw vader, beweert u.

Escobar «Toen de Sandinisten in Nicaragua aan de macht kwamen, wou de VS hen zo snel mogelijk weer verdrijven door de verzetsstrijders te steunen. In die tijd was echter net het schandaal aan het licht gekomen dat de Amerikanen wapens hadden verkocht aan Iran en Libië om de Nicaraguaanse contra’s te financieren. Ze hadden dus een nieuwe bron van inkomsten nodig, en de drugshandel kwam hun zeer goed uit. In die tijd waren alle middelen goed om tegen de communisten te vechten.»

HUMO Wie aan drugskartels denkt, denkt aan Zuid-Amerika, met Colombia en Mexico als hoofdrolspelers. Maar ook de VS speelt een belangrijke rol, beweert u.

Escobar «Iedereen kent de namen van de Latijns-Amerikaanse drugsbaronnen: Chapo Guzman, Pablo Escobar... Maar er zijn ook drugskartels in alle grote steden van Noord-Amerika, en daar weten we niets over. Het is naïef om te denken dat Latijns-Amerikanen de drugs naar de VS brengen en dat ze daar vanzelf op de verschillende bestemmingen terechtkomen, via FedEx of zo. Nee, het zijn autochtone Amerikanen die voor de lokale distributie zorgen. New York, Chicago, San Francisco, Washington: net zoals elke stad een rioolnetwerk heeft, vind je overal een drugskartel. De DEA zou de war on drugs meer op het thuisfront moeten richten. Als de netwerken in de VS verdwijnen, storten de andere kartels meteen óók in.»

HUMO Stel dat u terug kon gaan naar de jaren 80 en 90 en de kans zou krijgen om de president van Colombia te adviseren. Wat zou u hem aanraden?

Escobar «Ik zou zeker niet adviseren om dezelfde gewelddadige middelen te gebruiken als de drugskartels. Mijn vader mag dan wel dood zijn, maar de drugshandel met haar vele slachtoffers gaat onverbiddelijk door. De situatie is geen haar verbeterd. Volgens mij moet de Colombiaanse overheid meer inzetten op onderwijs.

»Daarnaast pleit ik ervoor om drugs te legaliseren. De VS kiest er bewust voor om deze economie in handen van bandieten te laten, en dat levert hun veel geld op. De overheden van de landen die de drugshandel met geweld bestrijden, hebben daarvoor immers wapens nodig. Wie verkoopt hun die? De Verenigde Staten, uiteraard. En zo zitten we in een vicieuze cirkel van geweld.

»Ook de drugskartels hebben niets dan voordeel bij het monopolie dat de illegaliteit hun garandeert. Ik ken geen enkele drugsbaron die voor de legalisering van drugs pleit.»

HUMO Klopt het dat Pablo Escobar presidentskandidaat Luis Carlos Galán heeft laten vermoorden?

Escobar «Ja. Luis Carlos Galán was een sterke voorstander van de wet die bepaalde dat drugsbaronnen na hun arrestatie aan de VS konden worden uitgeleverd. Mijn vader en andere drugsbaronnen verzetten zich daar sterk tegen: liever een graf in Colombia dan een gevangenis in Amerika. Door de moord op Galán werd César Gaviria president, en die heeft uiteindelijk de wet moeten aanpassen: in 1991 kwam er een verbod op uitlevering naar de VS.»

HUMO Hoe zit het op dit moment met die wet?

Escobar «De tijden zijn veranderd. Drugsbaronnen smeken nu om overgeleverd te worden aan de VS. In Amerika komen drugsbaronnen weg met drie tot vijf jaar gevangenisstraf als ze zo’n 75 procent van hun fortuin afgeven. Dat vinden de meesten niet onoverkomelijk. In Latijns-Amerika zijn de straffen daarentegen zeer zwaar geworden en krijgen ze gemakkelijk veroordelingen van 30 tot 40 jaar gevangenisstraf.»


Verraad

HUMO Uw vader wist een decennium lang uit de handen van de overheid en zijn tegenstanders te blijven. Hoe komt het dat hij op 2 december 1993 stierf?

Escobar «Mijn vader is vermoord omdat hij ons die dag vier keer opbelde. Hij heeft ons altijd geleerd dat telefoneren levensgevaarlijk was: het was ons ten strengste verboden. Hij moet dus geweten hebben dat hij zijn eigen doodvonnis tekende. Mijn moeder, mijn zus en ik waren enkele dagen voordien naar Duitsland gevlucht. Daar werd het politiek asiel ons echter geweigerd, en we moesten terugkeren naar Colombia. De Colombiaanse overheid wist immers maar al te goed dat voor Pablo Escobar zijn familie heilig was. Zolang ze vat hadden op ons, hadden ze een kans om mijn vader te pakken. We zijn dus eigenlijk door de Colombiaanse overheid gekidnapt, want in principe hadden we recht op asiel. Nadat we door Duitsland waren teruggestuurd, stond er op de landingsbaan van Bogota een politiepatrouille ons op te wachten.»

null Beeld

'Mijn vader heeft zijn leven gegeven voor zijn gezin'

HUMO Wie heeft uw vader vermoord? De DEA, de Colombiaanse overheid of een rivaliserend kartel?

Escobar «Mijn vader vertelde me dat hij altijd een wapen met 15 kogels bij zich had. De eerste 14 waren voor zijn vijanden, maar de laatste kogel zou hij tegen zichzelf gebruiken. Hij leerde me hoe ik mezelf moest doodschieten voor het geval dat een rivaliserend kartel me zou kidnappen en folteren. Ik moest de loop in mijn rechteroor plaatsen, dat was de meest zekere manier. Toen ze mijn vader vonden, had hij een kogelgat aan de rechterkant van zijn hoofd, precies zoals hij mij geleerd had. Mijn vader heeft dus zelfs zijn laatste strijd gewonnen. De DEA en de kartels zijn er nooit in geslaagd om hem te pakken. Ik praat er niet graag over, maar ik ben er zeker van dat mijn vader die dag zijn leven heeft gegeven voor zijn gezin. Hij wist dat hij zou gevonden worden als hij telefoneerde, én dat we dan meer kans hadden om Colombia te ontvluchten: zolang hij op de loop was, hield de overheid ons gegijzeld.»

HUMO Wat is er met jullie gebeurd nadat uw vader was gestorven?

Escobar «Ik kreeg te horen dat ik om het gezin te redden met zijn rivalen moest gaan spreken: het kartel van Cali en de bende Los Pepes. Ik was bang: iedereen zei dat ze me zouden vermoorden en in stukken snijden. Ik was 16, maar schreef op dat moment al mijn testament. De vergadering met de drugskartels ging echter over de bezittingen van mijn vader: ze wilden al zijn auto’s, vliegtuigen, gebouwen, schilderijen, juwelen en geld. Mijn grootmoeder was daar ook aanwezig, samen met nog enkele familieleden, en zij eisten hun deel van de koek.»

HUMO Kan ik daaruit afleiden dat uw vader verraden werd door zijn eigen moeder?

Escobar «Ja. Zij en enkele van mijn ooms en tantes werkten al langer voor Los Pepes. We stonden er alleen voor: iedereen wou ons vernietigen. Ik heb toen gezegd dat ze onze materiële bezittingen konden krijgen. Het enige wat ik op dat moment wou, was het leven van mijn moeder en mijn zus redden. We moesten alles afgeven. Daarnaast mocht ik nooit in de drugswereld stappen en moest ik beloven dat het gezin voorgoed uit Colombia zou weggaan. Ze waren razend en wilden me vermoorden, maar omdat ik alle voorwaarden accepteerde, hebben ze ons laten gaan.»

HUMO Hoe zijn jullie dan ontsnapt uit Colombia?

Escobar «Eerst zijn we van identiteit veranderd. Ik kreeg een nieuwe naam: Sebastían Marroquín. Daarna hebben we in alle landen politiek asiel aangevraagd. Niemand wou ons helpen, zelfs het Vaticaan niet. Alleen in Mozambique kregen we asiel. We wisten niet eens waar dat land lag. Ze vroegen ons een miljoen dollar omdat het land onder een burgeroorlog leed. Toen we op de luchthaven aankwamen, zagen we VN-soldaten met massa’s voedselpakketten zeulen. Ik dacht dat Colombia een land met problemen was, maar wat ik in Mozambique zag, was totale chaos. Ik wou studeren, maar er was geen enkele universiteit waar ik lessen kon bijwonen. Alleen op de medische faculteit werd ik toegelaten. Ik had echter in Colombia genoeg bloed gezien en had niet bepaald zin om geneeskunde te studeren. Na vier dagen besloten we om terug te keren naar Argentinië. We hadden daar intussen een toeristenvisum voor drie maanden gekregen. Op dat moment leek ons dat een eeuwigheid. Telkens wanneer ons visum afliep, staken we even de grens over: zodra we terugkeerden naar Argentinië, kregen we opnieuw een visum voor drie maanden. Uiteindelijk hebben we besloten om er een permanente verblijfsvergunning aan te vragen.»

HUMO Hoe komt het dat jullie echte identiteit is ontdekt?

Escobar «We zijn er vijf jaar lang in geslaagd om in de schaduw te kunnen leven. Toen eiste de advocaat en boekhouder van mijn moeder geld: anders zou hij ons verraden. We hebben hem drie keer betaald, maar dan was het geld op. Toen we hem aanklaagden bij de politie, werden mijn moeder en ik ook gearresteerd. Mijn moeder heeft twee jaar in de gevangenis gezeten en ik een aantal weken. We moesten tot op de laatste peso aantonen waar al onze bezittingen vandaan kwamen, en dat hebben we ook gedaan.

»Ik heb in Argentinië architectuur gestudeerd en nadien ben ik aan dezelfde faculteit docent geworden. Bij het maken van de documentaire ‘Sins of My Father’ in 2009 merkte ik dat ik iets te vertellen had. Ik begon lezingen te geven en schreef het boek ‘Pablo Escobar: mi padre’. Ik wil aan jong en oud, arm en rijk vertellen wat drugs doen met een mens en zijn familie. In de gevangenis heeft iemand mij ooit verteld dat hij hoopte dat de wereld de naam Juan Pablo Escobar zou onthouden. Niet voor wat mijn vader heeft aangericht, maar voor wat ik heb betekend.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234